Vấn đề giảng dạy môn triết học mác lênin tại trường chính trị nguyễn văn linh tỉnh hưng yên hiện nay thực trạng và giải pháp

“Nâng cao chất lượng giảng dạy các môn lý luận Mác-Lênin- Một nội dung quan trọng trong công tác chính trị, tư tưởng ở các trường đại học và cao đẳng hiện nay” của tác giả Dương Văn Duyê

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LÊ CAO ĐỘ

VẤN ĐỀ GIẢNG DẠY MÔN TRIẾT HỌC MÁC-LÊNIN TẠI TRƯỜNG CHÍNH TRỊ NGUYỄN VĂN LINH TỈNH HƯNG YÊN

HIỆN NAY: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP

LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC

HÀ NỘI - 2019

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn “Vấn đề giảng dạy môn triết học Mác-Lênin

tại Trường Chính trị Nguyễn Văn Linh tỉnh Hưng Yên hiện nay: Thực trạng và giải pháp” là công trình nghiên cứu của tôi Các số liệu, kết quả điều tra là trung

thực và chưa từng công bố ở công trình nào khác Các trích dẫn, nguồn tài liệutrong luận văn đều ghi rõ ràng để bảo đảm tính khách quan và quyền tác giả

Học viên

Lê Cao Độ

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ GIẢNG DẠY TRIẾT HỌC MÁC-LÊNIN Ở TRƯỜNG CHÍNH TRỊ NGUYỄN VĂN LINH TỈNH HƯNG YÊN 10

1.1 Khái lược về triết học Mác-Lênin và việc giảng dạy nó trong các trường chính trị ở nước ta hiện nay 10

1.2 Vị trí, vai trò của môn triết học Mác-Lênin trong chương trình đào tạo cán bộ ở Trường Chính trị Nguyễn Văn Linh tỉnh Hưng Yên 20

Chương 2: THỰC TRẠNG GIẢNG DẠY MÔN TRIẾT HỌC MÁC-LÊNIN TẠI TRƯỜNG CHÍNH TRỊ NGUYỄN VĂN LINH TỈNH HƯNG YÊN VÀ VẤN ĐỀ ĐẶT RA 29

2.1 Thực trạng giảng dạy môn triết học Mác-Lênin ở Trường Chính trị Nguyễn Văn Linh tỉnh Hưng yên và nguyên nhân của nó 29

2.2 Một số vấn đề đặt ra nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy môn triết học Mác – Lênin ở trường Chính trị Nguyễn Văn Linh tỉnh Hưng Yên hiện nay.45 Chương 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG, HIỆU QUẢ GIẢNG DẠY MÔN TRIẾT HỌC MÁC-LÊNIN TẠI TRƯỜNG CHÍNH TRỊ NGUYỄN VĂN LINH TỈNH HƯNG YÊN TRONG THỜI GIAN TỚI 56

3.1 Nhóm giải pháp về cải tiến nội dung, chương trình đào tạo môn Triết học Mác-Lênin trong khung chương trình Trung cấp lý luận chính trị-hành chính 56

3.2.Nhóm giải pháp đối với đội ngũ giảng viên 58

3.3 Nhóm giải pháp về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy và học 67

KẾT LUẬN 71

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 73

MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài

Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “cán bộ là cái gốc củamọi vấn đề”, “mọi việc thành hay bại đều do cán bộ tốt hay kém” Vì vậy,giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng cán bộ là công việc thường xuyêntrong mọi giai đoạn lịch sử cách mạng

Nghị quyết Đại hội XII cũng đã chỉ rõ: Đảng lấy chủ nghĩa Mác-Lênin,

Tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi chủtrương và hành động Do vậy, giáo dục phẩm chất đạo đức cách mạng, chođội ngũ cán bộ các cấp đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xâydựng thành công chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam có vai trò vô cùng quan trọngcủa công tác giáo dục chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh đối vớimỗi cán bộ, đảng viên nhằm củng cố, nâng cao bản lĩnh chính trị, đáp ứngnhững yêu cầu đặt ra trong tình hình hiện nay

Nằm trong hệ thống các trường đảng tỉnh, thành phố trực thuộc trungương, trong những năm qua, Trường Chính trị Nguyễn Văn Linh tỉnh HưngYên đã thực hiện tốt vai trò, nhiệm vụ được giao trong việc giáo dục, đào tạo,bồi dưỡng trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở vàcán bộ lãnh đạo Đảng, chính quyền, đoàn thể từ cấp phó trưởng phòng, trườngphòng và tương đương của các sở, ban ngành, đoàn thể trên địa bàn tỉnh HưngYên, góp phần quan trọng trong việc tuyên truyền và hiện thực hóa các chủtrương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và của tỉnh trong đờisống thực tiễn Tuy nhiên, công tác đào tạo, bồi dưỡng nói chung, hoạt độnggiảng dạy nói riêng tại Trường Chính trị Nguyễn Văn Linh tỉnh Hưng Yêntrong thời gian qua còn bộc lộ một số bất cập, hạn chế như: chương trình đàotạo bồi dưỡng còn chậm được đổi mới, chỉnh sửa bổ sung cho phù hợp với sựthay đổi nhanh chóng của thực tiễn; trong giảng dạy và học tập còn nặng

“độc thoại” của giảng viên mà chưa phát huy được tính tích cực, chủ động,sáng tạo của học viên.

Việc giảng dạy môn triết học Mác-Lênin tại Trường trong thời gian quamặc dù bước đầu đã đi vào nền nếp và đạt được một số kết quả, tuy vậy cũngbộc lộ không ít tồn tại, hạn chế: thời lượng chương trình không nhiều; phân

bổ thời gian giữa kiến thức lý luận và thời gian thảo luận, tựhọc tự nghiên cứucủa môn học này còn chưa phù hợp với tình hình học tập thực tế, kết quả họctập còn chưa phán ảnh chính xác chất lượng, hiệu quả giảng dạy; trình độchuyên môn nghiệp vụ sư phạm của đội ngũ giảng viên giảng dạy môn họctrên còn một số hạn chế nhất định; phương pháp giảng vẫn chủ yếu là thuyếttrình truyền thống, việc áp dụng phương pháp dạy-học tích cực còn hạn chế,gây tâm lý chán nản cho người học; cơ sở vật chất phục vụ giảng dạy cònchưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra…v.v Mặt khác, một bộ phận không nhỏhọc viên có phương pháp học tập chưa tốt, khả năng tư duy độc lập và kháiquát còn hạn chế dẫn đến tiếp thu kiến thức môn học trên một cách máy móc;một số chưa thấy trách nhiệm học tập lý luận chính trị của đảng viên nên chưa

tự giác, thiếu quyết tâm, không cần cù chịu khó trong học tập, có động cơ vàthái độ học tập tiêu cực, thiếu trung thực; một số chưa có tác phong và thóiquen làm việc theo giờ hành chính, còn ngại học tập lý luận chính trị nêntrước những quy định chặt chẽ của Nhà trường dễ sinh tâm lý bị gò ép, ngạingồi lâu, ngại nghe nhiều, đi muộn về sớm, nghỉ học không xin phép hoặckhông có lý do chính đáng Dẫn đến vi phạm quy chế học tập, rèn luyện làmảnh hưởng không tốt đến tính nghiêm túc của lớp học Trong đội ngũ học viên

có không ít người không thực sự nghiêm túc trong học tập, bồi dưỡng lý luậnchính trị, do động cơ chủ yếu chỉ là học để lấy bằng cấp, sử dụng bằng cấpcho thăng tiến, tăng lương, chuyển ngạch v.v Họ thường không có hứng thúvới môn học vì cho rằng đó là môn học khô khan, khó hiểu, đa số học viên

đều không thấy được sự cần thiết của môn học đối với công việc của họ khicho rằng học xong không ứng dụng được trong thực tế công việc, tâm lý đihọc chỉ cốt lấy văn bằng chứng chỉ, “ để trả nợ” khi được qui hoạch, bổ nhiệmvào các chức danh cán bộ, lãnh đạo.Điều này làm cho việc áp dụng kiến thức

đã học trong thực tiễn công tác nhiệm vụ của đội ngũ cán bộ trên địa bàn tỉnhcòn đạt hiệu quả chưa cao…v.v

Xuất phát từ thực tế đó, đồng thời với mong muốn góp phần nâng cao

công tác giảng dạy lý luận chính trị tại đơn vị, chúng tôi lựa chọn Vấn đề

giảng dạy môn Triết học Mác-Lênin tại Trường Chính trị Nguyễn Văn Linh tỉnh Hưng Yên hiện nay: Thực trạng và giải pháp làm đề tài luận văn

cao học chuyên ngành Triết học của mình

2.Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Trong thời gian qua, đã có nhiều công trình nghiên cứu, bài viết của các nhà khoa học liên quan đến nội dung đề tài Tiêu biểu là các công trình, bài viết sau:

“ Đổi mới tư duy lý luận vào việc đổi mới nội dung chương trình bài giảng và giáo trình giảng dạy lý luận Mác-Lênin trong Nghị quyết Đại hội Đại biểu Toàn quốc lần thứ V”, đề tài khoa học cấp Bộ năm 1991 do tác già

Nguyễn Đức Bình làm chủ nhiệm Công trình đã nêu lên tính cấp thiết củaviệc cần đổi mới nội dung chương trình bài giảng và giáo trình giảng dạy lýluận Mác-Lênin bám sát tinh thần nghị quyết Đại hội V của Đảng

“Nửa thế kỷ nghiên cứu và giảng dạy triết học ở Việt Nam”, do tác giả

Nguyễn Trọng Chuẩn chủ biên, Viện Triết học xuất bản, 2001[10] Công trình đãkhái quát kết quả sau khoảng 50 năm nghiên cứu và giảng dạy triết học ở ViệtNam, thống kê số lượng cán bộ nghiên cứu và giảng dạy triết học trong hệ thốngcác trường đại học, cao đẳng và hệ thống trường Đảng trong toàn quốc tới năm

2000 với khoảng 3000 người Đồng thời, công trình còn tập hợp các báo cáo kếtquả sau 25 năm giảng dạy triết học ở trường đại học khoa học xã hội và nhân vănthành phố Hồ Chí Minh và một số trường đại học ở phía Nam

“Một số vấn đề giáo dục thế giới quan Mác-Lênin cho thế hệ trẻ Việt Nam trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay” của tác giả Dương Văn Thịnh, in

trong Kỷ yếu hội thảo khoa học kỷ niệm 55 năm Cách mạng tháng Tám vàQuốc khánh 2/9, Nxb ĐHQGHN, 2001 Tác giả đã nêu lên tầm quan trọngcủa việc giáo dục thế giới quan Mác-Lênin cho thế hệ trẻ Việt Nam, đặc biệttrong xu thế toàn cầu hóa, hội nhập với thế giới hiện nay

“Nâng cao chất lượng giảng dạy các môn lý luận Mác-Lênin- Một nội dung quan trọng trong công tác chính trị, tư tưởng ở các trường đại học và cao đẳng hiện nay” của tác giả Dương Văn Duyên( viết chung), trong cuốn Góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và đổi mới nội dung chương trình các môn khoa học Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb CTQG, HN,

2002 Tác giả đã đề cập đến yêu cầu phải nâng cao chất lượng giảng dạy cácmôn khoa học Mác-Lênin trong các trường đại học gắn với việc trang bị thếgiới quan, phương pháp luận khoa học cho sinh viên, góp phần thực hiện tốtcông tác chính trị, tư tưởng ở các trường đại học

“Triết học góp phần đào tạo nguồn lực con người cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa” của tác giả Nguyễn Hữu Vui, in trong cuốn Khoa học xã hội và Nhân văn với sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Nxb CTQG, HN, 2000 Tác giả đã nêu lên vai trò của triết học trong việc đào tạo

nguồn nhân lực, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao cho sự nghiệpcông nghiệp hóa, hiện đai hóa của đất nước ta hiện nay

“Đổi mới phương pháp giảng dạy các môn khoa học Mác-Lênin ở Việt Nam- Những vấn đề chung”, đề tài khoa học cấp bộ năm 2002 do tác giả

Nguyễn Hữu Vui làm chủ nhiệm[84] Công trình đã nêu lên sự cần thiết phảiđổi mới phương pháp giảng dạy các môn khoa hoc Mác-Lênin ở Việt Nam.Tác giả đã trình bày nội dung đổi mới phương pháp giảng dạy các môn khoahọc Mác-Lênin theo hướng tránh giảng dạy theo kiểu truyền đạt một chiều,giáo điều; coi trọng việc nâng cao phương pháp luận cho sinh viên trong nhậnthức và cải tạo hiện thực

“Thực trạng và giải pháp đổi mới, nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập các môn khoa học Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh trong các trường đại học và cao đẳng”, Hội thảo khoa học năm 2003 do Ban Tư tưởng

Văn hóa Trung ương tổ chức [6] Công trình đã đánh giá bước đầu những kếtquả đạt được trong giảng dạy và học tập các môn khoa học Mác-Lênin trong

hệ thống các trường đại học, cao đẳng; đồng thời chỉ ra những bất cập, tồn tạitrong giảng dạy các môn học trên, đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượnggiảng dạy các môn khoa học Mác-Lênin

“Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về dạy và học khoa học Mác-Lênin trong trường đại học” do tác giả Nguyễn Duy Bắc chủ biên, Nxb CTQG, HN,

2004 [7] Công trình đã trình những vấn đề lý luận và thực tiễn về dạy và họckhoa học Mác-Lênin trong hệ thống các trường đại học ở nước ta hiện nay,chỉ ra những hạn chế về dạy và học khoa học Mác-Lênin tại các trường đạihọc trong thời gian qua

“Nâng cao năng lực tư duy lý luận cho cán bộ giảng dạy lý luận Lênin ở các trường chính trị tỉnh”, Luận án tiến sĩ triết học của tác giả

Mác-Nguyễn Đình Trãi, HN, 2001 [77] Tác giả làm rõ khái niệm tư duy lý luận.Tác giả cũng làm rõ nội dung nâng cao năng lực tư duy lý luận cho cán bộgiảng dạy lý luận chính trị tại các trường chính trị tỉnh

“Giáo dục lý luận Mác-Lênin với việc hình thành và phát triển nhân cách ở sinh viên Việt Nam trong điều kiện kinh tế thị trường hiện nay”, Luận

án tiến sĩ của tác giả Hoành Anh, HN, 2006 [2] Tác giả đã làm rõ các kháiniệm lý luận Mác-Lênin; nhân cách; kinh tế thị trường Tác giá nhấn mạnh vaitrò của giáo dục lý luận Mác-Lênin với việc hình thành và phát triển nhâncách cho sinh viên Việt Nam trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xãhội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay

“Vấn đề chất lượng đội ngũ giảng viên lý luận chính trị trong các trường đại học, cao đẳng ở nước ta hiện nay”, Luận án tiến sĩ triết học của

tác giả Vũ Thanh Bình, Đại học Quốc gia hà Nội, 2012 [8] Tác giả làm rõ cáckhái niệm lý luận; lý luận chính trị; giảng viên lý luận chính trị Tác giả cũngtrình bày vấn đề chất lượng đội ngũ giảng viên lý luận chính trị trong cáctrường đại học, cao đẳng ở nước ta hiện nay; các tiêu chí đánh giá chất lượngđội ngũ giảng viên lý luận chính trị.

“Vấn đề giáo dục lý luận Mác - Lênin cho học viên hệ cao cấp ở các Trường Chính trị và Hành chính nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào hiện nay”, luận án tiến sĩ triết học của tác giả Sai Kham Moun Ma Ni Vong, Học

Viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh 2014 Tác giả đã làm rõ khái niệm lýluận Mác-Lênin và những đặc trưng cơ bản; vai trò của giáo dục lý luận Mác-Lênin cho học viên hệ cao cấp ở các Trường Chính trị và hành chính tại Làohiện nay

Bên cạnh đó, còn rất nhiều bài viết trên các báo, tạp chí về vấn đề giảng

dạy triết học như: “Nhìn lại việc nghiên cứu và giảng dạy triết học ở nước ta

55 năm qua” của tác giả Nguyễn Trọng Chuẩn, Tạp chí triết học, Số 5, 2000

[9] Tác giả đã đánh giá khái quát kết quả nghiên cứu và giảng dạy triết họctrong suốt năm mươi lăm năm qua ở Việt Nam, nhận định một cách khái quát

về đội ngũ cán bộ nghiên cứu, giảng dạy triết học ở nước ta cũng như nhữngđóng góp cơ bản của công tác nghiên cứu và giảng dạy triết học trong suốt hơn năm mươi năm qua ở Việt Nam

“Cần có một sự thay đổi mạnh mẽ trong việc dạy và học môn triết học

ở nhà trường” của tác giả Nguyễn Trọng Chuẩn, Tạp chí Giáo dục và Thời đại, Số 47, t1/2001[11]; “Về vai trò của triết học trong giai đoạn toàn cầu hóa hiện nay” của tác giả Nguyễn Trọng Chuẩn, Tạp chí triết học, số 7(182), T7/2006 [13]; “ Góp vào việc dạy triết học Mác cho sinh viên ở nước ta hiện nay” của tác giả Nguyễn Trọng Chuẩn, Tạp chí Triết học, Số 3, 2007; “Đổi mới việc dạy triết học trong nhà trường đại học ở nước ta hiện nay” của tác giả Nguyễn Trọng Chuẩn, Tạp chí TTKHXH, T11/2007; “Khắc phục rào cản

tâm lý trong quá trình triển khai phương pháp dạy học tích cực ở Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh” của tác giả Nguyễn Ngọc Đại, Tạp chí Giáo dục Lý luận Chính trị, Số 9/2004.39; “Vai trò định hướng của triết học trong nhận thức và giải quyết những vấn đề toàn cầu hóa ở thời đại hiện nay” của tác giả Đặng Hữu Toàn, Tạp chí triết học, Số 9(184), T9/2006 [71];

“Về đổi mới nghiên cứu và giảng dạy triết học Mác-Lênin ở nước ta hiện nay” của tác giả Vũ Văn Viên, Tạp chí triết học, Số 4(191), T4/2007 [82];

“Rèn luyện phương pháp biện chứng cho sinh viên các trường đại học, cao đẳng thông qua việc dạy và học triết học Mác-Lênin trong tình hình hiện nay” của tác giả Nguyễn Văn Cư, Tạp chí Triết học, Số 12(199), T12/2007;

“Dạy và học triết học Mác-Lênin ở Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa” của tác giả Trần Đăng Sinh, Tạp chí Triết học, Số 2(201), T2/2008; “Đổi mới nội dung và phương pháp giảng dạy triết học ở Học viện Chính trị khu vực I trong giai đoạn hiện nay” của tác giả Vũ Trọng Dung, Tạp chí Triết học, Số 4(191), T4/2007; “Người ta cần triết học để làm gì?” của tác giả Nguyễn Thúy Vân Tạp chí Triết học, Số 6(217), T6/2009 [81]; “Về đổi mới nội dung

và phương pháp giảng dạy triết học Mác-Lênin cho sinh viên không chuyên triết”của tác giả Nguyễn Thị Bạch Vân, Tạp chí KHXH&NV, Số 10, T9/2013; “Một số giải pháp chủ yếu nâng cao năng lực tư duy biện chứng cho sinh viên thông qua phát huy vai trò giảng dạy triết học Mác-Lênin” của tác giả Hoàng Thúc Lân, Tạp chí Giáo dục, Số 160, kì 1, T4/2007; “Giải pháp nâng cao chất lượng giảng dạy triết học Mác-Lênin” của tác giả Nguyễn Thị Hương Giang; Báo điện tử Giáo dục thời đại, ngày 10/5/2015; “Vận dụng phương pháp dạy học tích cực trong giảng dạy triết học Mác-Lênin” của tác giả Nguyễn Thị Thường, Tạp chí Giáo dục, ngày 24/4/2017…v.v.

Nhìn chung, các công trình nghiên cứu trên đã đề cập đến nhiều khíacạnh khác nhau về hoạt động giảng dạy triết học nói chung, triết học Mác-Lênin nói riêng, cũng như vai trò của triết học, triết học Mác-Lênin Cung cấp

cho chúng ta cách nhìn toàn diện, khá phong phú về việc nghiên cứu và giảngdạy triết học, triết học Mác-Lênin trong hệ thống giáo dục- đào tạo Tuynhiên, theo tìm hiểu của chúng tôi, hiện nay chưa có công trình nào nghiêncứu về vấn đề giảng dạy môn Triết học Mác-Lênin tại Trường Chính trịNguyễn Văn Linh tỉnh Hưng Yên hiện nay Do vậy, nghiên cứu vấn đề giảngdạy môn Triết học Mác-Lênin tại Trường Chính trị Nguyễn Văn Linh tỉnhHưng Yên hiện nay là vấn đề hết sức mới mẻ và cấp thiết hiện nay.

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

b Nhiệm vụ nghiên cứu

-Thứ nhất, thiết lập cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn về vấn đề giảng dạy

môn Triết học Mác-Lênin tại Trường Chính trị Nguyễn Văn Linh tỉnh HưngYên hiện nay

- Thứ hai, đánh giá thực trạng chất lượng giảng dạy môn Triết học

Mác-Lênin tại Trường Chính trị Nguyễn Văn Linh tỉnh Hưng Yên hiện nay

- Thứ ba, đề xuất các nhóm giải pháp nhằm khắc phục tồn tại, hạn chế

và nâng cao chất lượng giảng dạy môn Triết học Mác-Lênin tại Trường Chínhtrị Nguyễn Văn Linh tỉnh Hưng Yên trong giai đoạn tiếp theo

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

a Đối tượng nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu của luận văn là thực trạng vấn đề giảng dạy môn Triết học Mác – Lênin tại trường chính trị Nguyễn Văn Linh, tỉnh Hưng Yên

b Phạm vi nghiên cứu

- Luận văn giới hạn phạm vi vấn đề giảng dạy môn triết học Mác-Lênintại Trường Chính trị Nguyễn Văn Linh tỉnh Hưng Yên từ năm 2010 đến 2017

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên

cứu a Cơ sở lý luận của đề tài

- Luận văn dựa trên quan điểm của Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng HồChí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam về giáo dục( giảng dạy) triết học Mác-Lênin, vai trò của giảng dạy Triết học Mác-Lênin đối với cán bộ để triển khaicác nội dung có liên quan

b Phương pháp nghiên cứu

- Đề tài sử dụng các phương pháp lịch sử-logic; phân tích và tổng hợp;qui nạp và diễn dịch; các phương pháp thu thập số liệu thứ cấp để làm rõ nộidung vấn đề nghiên cứu

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiến

a Ý nghĩa lý luận

- Góp phần làm rõ thêm những vấn đề lý luận về giảng dạy môn triếthọc Mác-Lênin tại Trường Chính trị Nguyễn Văn Linh tỉnh Hưng Yên hiệnnay Qua đó, làm rõ cơ sở lý luận về giảng dạy môn Triết học Mác-Lênin tạicác trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương hiện nay

b Ý nghĩa thực tiễn

- Những nghiên cứu của luận văn góp phần nâng cao chất lượng giảngdạy môn Triết học Mác-Lênin cho đội ngũ giảng viên giảng dạy Triết họcMác-Lênin tại Trường Chính trị Nguyễn Văn Linh tỉnh Hưng Yên hiện nay

- Luận văn có thể làm tài liệu tham khảo trong lĩnh vực nghiên cứu vấn

đề giảng dạy môn Triết học Mác-Lênin tại các trường chính trị tỉnh, thành phốtrực thuộc trung ương

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung luận văn gồm 3 chương 7 tiết

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ GIẢNG DẠY TRIẾT HỌC MÁC-LÊNIN Ở TRƯỜNG CHÍNH TRỊ NGUYỄN VĂN LINH TỈNH HƯNG YÊN

1.1 Khái lược về triết học Mác-Lênin và việc giảng dạy nó trong các trường chính trị ở nước ta hiện nay

1.1.1 Khái lược về triết học Mác-Lênin

Chúng ta vẫn thường quan niệm Triết học là hệ thống các quan điểm lýluận chung nhất của con người về thế giới; về vị trí, vai trò của con ngườitrong thế giới ấy [32 tr.23] Trong hệ thống các trường phái, trào lưu triết học

trong lịch sử nhân loại, triết học Mác – Lênin là hệ thống quan điểm duy vật biện chứng về tự nhiên, xã hội và tư duy- thế giới quan và phương pháp luận khoa học, cách mạng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động để nhận thức và cải tạo thế giới[63, tr.40] Các nhà nghiên cứu đánh giá rằng, “với tư

cách là chủ nghĩa duy vật, triết học Mác-Lênin là hình thức cao nhất của chủnghĩa duy vật trong lịch sử triết học - chủ nghĩa duy vật biện chứng Với tưcách là phép biện chứng, triết học Mác-Lênin là hình thức cao nhất của phépbiện chứng trong lịch sử triết học- phép biện chứng duy vật” [63, tr.40]

Triết học Mác – Lênin có những đặc trưng cơ bản:

Một là, tính trừu tượng hoá và tính khái quát hoá cao

Các hình thức biểu hiện của triết học Mác - Lêninnhư khái niệm, phạmtrù, các nguyên lý, qui luật v.v đều là sản phẩm của quá trình trừu tượng hoácao, khái quát hoá cao của các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác - Lênin trong quátrình nhận thức và cải tạo thế giới

Với sức mạnh của sự trừu tượng hoá, khái quát hoá, triết học Mác Lênin trên cơ sở nắm bắt được những mối liên hệ khách quan, bản chất màphát hiện những quy luật vận động, phát triển của các sự vật, hiện tượng, đem

-lại cho con người “hình ảnh chân thật của đối tượng” nhờ đó mà con người cóthể cải tạo thế giới theo yêu cầu và mục đích của mình.

Với đặc trưng này, triết học Mác - Lênin là hệ thống tri thức đem lạicho con người sự hiểu biết sâu sắc về bản chất, tính quy luật của các mối liên

hệ tất yếu trong sự vận động và phát triển của sự vật, hiện tượng Đó là một

hệ thống tri thức lý luận khoa học, đúng đắn cả trong lĩnh vực tự nhiên, xã hội

và tư duy Hệ thống lý luận này trở thành kim chỉ nam cho con người nhậnthức và cải tạo thế giới

Hai là, tính hệ thống, lôgic, chính xác và chặt chẽ

Triết học Mác - Lênin là một hệ thống tri thức có mối liên hệ bên trongchặt chẽ Mỗi khái niệm, phạm trù, nguyên lý phản ánh những khía cạnh khácnhau của sự vật, hiện tượng nhưng lại có quan hệ chặt chẽ với nhau, mang lạicho con người những tri thức về sự vật hiện tượng trong tính chỉnh thể, toàn vẹncủa nó, giúp con người có được cái nhìn toàn diện, chính xác về sự vật, hiệntượng Triết học Mác - Lênin đem lại cho con người một bức tranh chân thật vềhiện thực khách quan, tránh mọi “ảo tưởng” mù quáng, mê hoặc, xuyên tạc sựthật, gạt bỏ thần bí siêu tự nhiên Triết học Mác - Lênin là một hệ thốngmangtính chỉnh thể, toàn vẹn, thống nhất, với khả năng phản ánh chính xác sự vật,hiện tượng như nó đó tồn tại, vận động và phát triển Trên cơ sở đó có thể dự báođược xu hướng vận động và phát triển của sự vật, hiện tượng

Triết học Mác - Lênin là hệ thống lý luận điển hình về tính chính xác vàlogic chặt chẽ, có tác dụng tích cực đối với hoạt động thực tiễn của con người,làm cho “trí tuệ” con người tìm thấy nhiều điều kỳ diệu trong thế giới kháchquan, do đó làm tăng thêm sự hiểu biết của mình đối với giới tự nhiên Với đặctrưng này đòi hỏi việc giảng dạy triết học Mác - Lênin không được tuỳ tiện, hờihợt, đơn giản, không thể là sự tuỳ tiện chắp vá, cắt xén một cách cơ học nhữngkhái niệm, phạm trù, nguyên lý và qui luật cơ bản của triết học Mác-Lênin

Ba là, tính gắn bó, liên hệ, thống nhất với thực tiễn

Thống nhất lý luận với thực tiễn là một trong những nguyên tắc cơ bảncủa lý luận Mác- Lênin nói chung và của triết học Mác - Lênin nói riêng HồChí Minh đã khẳng định “Thống nhất giữa lý luận và thực tiễn là một nguyêntắc cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin” [54, tr 496] Theo Hồ Chí Minh, lýluận sẽ là lý luận suông, lạc hậu, giản đơn, không có tính khoa học nếu xa rờithực tiễn Thực tiễn sẽ trở thành mù quáng, tự phát nếu không có lý luận soiðýờng Lý luận Mác - Lênin là sự khái quát thực tiễn cách mạng và lịch sử xãhội, là sự đúc kết những kinh nghiệm và tri thức lý luận trên các lĩnh vực khácnhau Sức mạnh của nó chính là ở chỗ gắn bó hữu cơ với thực tiễn xã hội,được kiểm nghiệm, bổ sung và phát triển trong thực tiễn cải tạo tự nhiên và xãhội của giai cấp công nhân

Bốn là, thống nhất giữa tính khoa học và tính giai cấp

Triết học Mác - Lênin bao hàm trong nó đặc trưng thống nhất giữa tínhkhoa học và tính giai cấp Tính khoa học của triết học Mác - Lênin thể hiện ởchỗ nó phản ánh đúng theo quy luật khách quan của sự vận động phát triểncủa tự nhiên, xã hội và tư duy

Tính giai cấp của triết học Mác - Lênin thể hiện ở chỗ nó là hệ tư tưởngcủa giai cấp công nhân, phản ánh khách quan nhu cầu và lợi ích của giai cấpcông nhân và nhân dân lao động Lợi ích của giai cấp công nhân phù hợp vớinhu cầu, lợi ích của toàn nhân loại tiến bộ Do vậy, tính giai cấp của triết họcMác - Lênin luôn luôn thống nhất với tính khoa học

Năm là, tính sáng tạo và tính phát triển

Thực tiễn cho thấy lý luận Mác – Lênin nói chung, triết học Mác-Lêninnói riêng là một hệ thống mở và luôn bao hàm trong nó tính sáng tạo và tínhphát triển Chính vì triết học Mác - Lênin mang tính sáng tạo nên nó luôn pháttriển Nó luôn được bổ sung, phát triển bằng sự sáng tạo bởi các nhà lý luậnmácxít chân chính Tính sáng tạo của triết học Mác - Lênin luôn có cơ sở từ

tổng kết thực tiễn trong phong trào cách mạng của giai cấp công nhân Hơn nữa,

nó còn có cơ sở là những thành tựu của khoa học tự nhiên và khoa học xã hộinhân văn Sự phát triển của triết học Mác – Lênin cũng có cơ sở thực tiễn và cơ

sở khoa học Chính vì sáng tạo mà triết học Mác - Lênin mới có điều kiện pháttriển và ngược lại sự phát triển của triết học Mác - Lênin đòi hỏi cần phải có sựsáng tạo Hiện nay, lý luận Mác – Lênin cũng như triết học Mác-Lênin luôn luônđược các đảng cộng sản vận dụng và phát triển, sáng tạo trong điều kiện mới

Ngoài những đặc trưng cơ bản trên triết học Mác - Lênin còn có một sốđặc trưng khác như tính kế thừa, là hệ thống mở có thể bổ sung và pháttriển v.v

Trong triết học Mác-Lênin, lý luận và phương pháp thống nhất hữu cơvới nhau Chủ nghĩa duy vật là chủ nghĩa duy vật biện chứng và phép biệnchứng là phép biện chứng duy vật Sự thống nhất chủ nghĩa duy vật và phépbiện chứng làm cho chủ nghĩa duy vật trở nên triệt để, và phép biện chứng trởthành lý luận khoa học; nhờ đó triết học mácxít có khả năng nhận thức đúngđắn cả giới tự nhiên cũng như đời sống xã hội và tư duy con người Phép biệnchứng duy vật là lý luận khoa học phản ánh khái quát sự vận động và pháttriển của hiện thực, do đó, nó không chỉ là lý luận về phương pháp mà còn là

sự diễn tả quan niệm về thế giới, lý luận về thế giới quan Hệ thống các quanđiểm của chủ nghĩa duy vật mácxít, do tính đúng đắn và triệt để của nó đemlại đã trở thành nhân tố định hướng cho hoạt động nhận thức và thực tiễn, trởthành những nguyên tắc xuất phát của phương pháp luận Như vậy, trong triếthọc mácxít, thế giới quan và phương pháp luận thống nhất với nhau một cáchhữu cơ Nắm vững triết học Mác-Lênin không chỉ là tiếp nhận một thế giớiquan khoa học mà còn là xác định một phương pháp luận đúng đắn [32, tr.43]

Trong thời đại ngày nay, triết học Mác-Lênin đang đứng ở đỉnh cao của

tư duy triết học nhân loại Với tư cách là học thuyết về sự phát triển thế giới,

triết học Mác-Lênin đã và đang tiếp tục phát triển trong dòng chảy của vănminh nhân loại.

Vai trò của triết học Mác-Lênin trong đời sống xã hội

Triết học Mác-Lênin là công cụ nhận thức và cải tạo thế giới của giaicấp công nhân và nhân loại tiến bộ

Trước hết, triết học Mác-Lênin có vai trò quan trọng trong việc giải

quyết những nhiệm vụ cấp thiết của đời sống xã hội Việt Nam.Trong sựnghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, vaitrò của triết học Mác-Lênin ngày càng được nâng cao Điều đó, trước hết là

do những đặc điểm, xu thế phát triển của thời đại và hai nhiệm vụ chiến lượccủa cách mạng Việt Nam qui định Triết học Mác-Lênin là cơ sở thế giới quan

và phương pháp luận khoa học và cách mạng để Đảng Cộng sản Việt Namphân tích xu hướng phát triển của xă hội trong điều kiện cuộc cách mạng khoahọc và công nghệ hiện đại phát triển mạnh mẽ, hội nhập quốc tế và phát triểnkinh tế tri thức trong kỉ nguyên toàn cầu hoá

Ngày nay, xu thế toàn cầu hoá xã hội đang được đẩy mạnh ở hầu hếtcác quốc gia Bản chất của toàn cầu hoá là quá trình tăng lên mạnh mẽ cácmối liên hệ, sự ảnh hưởng, tác động, phụ thuộc lẫn nhau giữa các khu vực, cácquốc gia, dân tộc trên thế giới Toàn cầu hoá bắt nguồn từ sự phát triển củalực lượng sản xuất, của khoa học và công nghệ mà nguyên nhân và biểu hiệncủa nó là sự phát triển, chi phối của các công ty tư bản độc quyền xuyên quốcgia Cùng với quá trình toàn cầu hoá, xu thế bổ sung và phản ứng lại là xu thếkhu vực hoá Toàn cầu hoá đem lại sự ra đời của hàng loạt tổ chức quốc tế vàkhu vực Cuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại, xu thế quốc tế hoá,toàn cầu hóa cùng với những vấn đề toàn cầu đang làm cho tính chỉnh thể củathế giới tăng lên, hợp tác và đấu tranh trong xu thế cùng tồn tại hòa bình

Thứ hai, triết học Mác-Lênin là cơ sở lý luận khoa học của sự nghiệp

đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam

Sự nghiệp đổi mới toàn diện ở Việt Nam tất yếu phải dựa trên cơ sở líluận khoa học, trong đó hạt nhân là phép biện chứng duy vật Công cuộc đổimới toàn diện xã hội theo định hướng xã hội chủ nghĩa được mở đường bằngđổi mới tư duy lí luận, trong đó có vai trò của triết học Mác-Lênin Triết họcphải góp phần tìm được lời giải đáp về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ửViệt Nam, đồng thời qua thực tiễn để bổ sung, phát triển tư duy lí luận.Nhưvậy, bước vào thế kỷ XXI, những điều kiện lịch sử mới đã quy định vai tròcủa triết học Mác-Lênin ngày càng tăng Điều đó đòi hỏi phải bảo vệ, pháttriển triết học Mác-Lênin để phát huy tác dụng và sức sống của nó đối với thờiđại và đất nước ta [63, tr 44-49]

1.1.2 Giảng dạy triết học Mác – Lênin trong hệ thống các trường chính trị

1.1.2.1 Hệ thống các trường chính trị, chức năng nhiệm vụ, đối tượng đào tạoTheo Quyết định 184- QĐ/TW ngày 03 tháng 9 năm 2008 của Ban Bí thưTrung ương Đảng:Trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

là đon vị trực thuộc tỉnh ủy, thành ủy và ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố, đặtdưới sự lãnh đạo trực tiếp và thường xuyên của ban thường vụ tỉnh ủy, thành

ủy Như vậy, có thể hiểu: Hệ thống các trường chính trị(trường Đảng) là một chỉnh thể gồm các trường chính trị cấp tỉnh và tương đương thực hiện nhiệm

vụ đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị, kỹ năng nghiệp vụ, chuyên môn cho đội ngũ cán bộ chủ chốt của các địa phương trong cả nước.

Hệ thống các trường chính trị được thực hiện theo các qui định, quyếtđịnh: Quyết định số 15/QĐ-TW ngày 01 tháng 01 năm 1983 của Ban Bí thưTrung ương “về tổ chức và nhiệm vụ của các trường Đảng trong cả nước”;quyết định số 88-QĐ/TW ngày 05 tháng 9 năm 1994 của Ban Bí thư Trungương Đảng; Hướng dẫn số 07-TC/TW ngày 28 tháng 7 năm 1995 của Ban Tổchức Trung ương Đảng về việc thành lập các trường chính trị cấp tỉnh, thành

phố trực thuộc Trung ương; Quyết định số 184-QĐ/TW ngày 03 tháng 9 năm

2008 của Ban Bí thư Trung ương Đảng(Khóa X) về chức năng, nhiệm vụ, tổchức bộ máy của trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương;

TheoQuyết định 184-QĐ/TW ngày 03 tháng 9 năm 2008, tại Điều 1 quiđịnh rất rõ về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, và tổ chức bộ máy của Trườngchính trị tỉnh, cụ thể như sau:Trường Chính trị tỉnh, thành phố trực thuộcTrung ương có chức năng tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lýcủa hệ thống chính trị cấp co sỏ, cán bộ công chức ở địa phương về lý luậnchính trị- hành chính; đường lối, các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách

và pháp luật của Nhà nước, kiến thức và chuyên môn, nghiệp vụ về công tácxây dựng Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xãhội; kiến thức về pháp luật và quản lý nhà nước và một số lĩnh vực khác

Như vậy, Quyết định 184- QĐ/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng

đã chỉ rõ đối tượng đào tạo của trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộctrung ương là: cán bộ lãnh đạo, quản lý của hệ thống chính trị cấp cơ sở, cán

bộ công chức ở địa phương [4]

Nhiệm vụ và quyền hạn của trường Chính trị tỉnh, thành phố trực

thuộc Trung ương bao gồm:

Thứ nhất, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý của Đảng, chính

quyền, đoàn thể nhân dân cấp cơ sở(xã, phường thị trấn và các đơn vị tươngđương); trưởng phó phòng, ban ngành, đoàn thể cấp huyện và tương đương;trưởng,phó phòng của sở, ban ngành đoàn thể cấp tỉnh và tương đương; cán

bộ dự nguồn các chức danh trên; cán bộ công chức cấp cơ sở và một số đốitượng khác về chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; về đường lối củaĐảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; về nghị quyết, chỉ thị của Đảng vàNhà nước và một số lĩnh vực khác

Thứ hai, đào tạo trung cấp lý luận chính trị- hành chính cho cán bộ lãnh

đạo, quản lý của hệ thống chính trị cấp cơ sở; cán bộ, công chức, viên chúc ởđịa phương

Thứ ba, bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, kỹ năng lãnh đạo chuyên môn,

nghiệp vụ cho cán bộ lãnh đạo, quản lý; cán bộ chuyên môn nghiệp vụ củacác tổ chức đảng, chính quyền đoàn thể nhân dân cấp cơ sở

Thứ tư, bồi dưỡng, cập nhật kiến thức cho đại biểu hội đồng nhân dân

cấp xã, cấp huyện

Thứ năm, đào tạo tiền công vụ đối với công chức dự bị; bồi dưỡng

chuyên viên và các chức danh tương đương

Thứ sáu, phối hợp với ban tuyên giáo tỉnh ủy, thanh ủy trực thuộc trung

ương hướng dẫn và bồi dưỡng nghiệp vụ, phương pháp giảng dạy cho đội ngũgiảng viên của trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện

Thứ bảy, tổ chức nghiên cứu khoa học phục vụ giảng dạy, học tập và

tổng kết kinh nghiệm thực tiễn ỏ địa phương cơ sở

Thứ tám, mở các lóp đào tạo, bồi dưỡng ngoài các đối tượng đã nêu

trên theo chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền địa phương

Mô hình tổ chức của trường Chính trị tỉnh, thành phố trục thuộc trung

ương:

- Lãnh đạo: Hiệu trưởng và các phó hiệu trưởng (không quá 3)

- Gồm 4 khoa và 3 phòng chuyên môn:

+Khoa Lý luận Mác- Leenin, tư tưởng Hồ Chí Minh

+Phòng Nghiên cứu Khoa học- Thông tin- Tư liệu

Tổng biên chế của trường Chính trị tỉnh không quá 60 người

1.1.2.2 Nội dung giảng dạy triết học Mác – Lênin trong hệ thống các trường chính trị

Ngày 21 tháng 4 năm 2014, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia HồChí Minh đã ký ban hành Chương trình đào tạo Trung cấp lý luận chính trịhành chính, Quyết định số 1479/QĐ-HVCTQG, qui định thời gian đào tạo vàkhối lượng kiến thức toàn khoá là 1056 tiết, trong đó phần Những vấn đề cơbản của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh với tổng số 12 bài, tổng

số tiết 219( 91 tiết lý thuyết; thảo luận 32 tiết; tự học tự nghiên cứu 96 tiết).Nội dung chương trình môn học Triết học Mác-Lênin trong khung chươngtrình Trung cấp lý luận chính trị- hành chính bao gồm 2 bài:

-Bài 1: Những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa duy vật biện chứng, qui

đinh học lý thuyết và đánh giá kết quả là 12 tiết

- Bài 2: Những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa duy vật lịch sử, qui định

học lý thuyết và đánh giá kết quả là 12 tiết trong tổng số 68 tiết khung chương

trình phần học Những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin

Như vậy, có thể thấy khung chương trình môn học Triết học Mác-Lênin

hệ Trung cấp lý luận chính trị- hành chính được qui định giảng dạy tại cácTrường Chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã được cắt giảm khánhiều Mặt khác, thời gian giảng dạy môn Triết học Mác-Lênin cũng đã đượcrút ngắn xuống còn 1 kỳ học( khoảng 10 ngày)

Về thời gian đào tạo hệ Trung cấp Lý luận chính trị- hành chính cũng

đã được giảm từ 24 tháng xuống còn 6 tháng( với hệ tập trung) và 18tháng( với hệ không tập trung)

Đến ngày 14 tháng 7 năm 2016, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia

Hồ Chí Minh đã ký ban hành kèm theo Quyết định số 3136/QĐ-HVCTQG vềviệc điều chỉnh Chương trình đào tạo Trung cấp lý luận chính trị- hành chính.Theo đó:

Điều chỉnh tăng tổng số tiết trên lớp là 100 tiết( Số tiết học lý thuyết,

đánh giá kết quả tăng thêm 76 tiết; số tiết thảo luận tăng thêm 24 tiết) Trong

đó, tăng số tiết học lý thuyết, đánh giá kết quả cho các phần học, bài học:Phần học I Những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh tăng 32 tiết( từ 91 tiết lên 123 tiết)

- Bài 1 Những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa duy vật biện chứng tăngthêm 8 tiết học lý thuyết

-Bài 2 Những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa duy vật lịch sử tăng thêm 8tiêt học lý thuyết

Điều chỉnh tăng số tiết thảo luận trên lớp cho các phần học, bài học.Phần học I Những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh tăng thêm 12 tiết thảo luận trên lớp

- Bài 1 Những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa duy vật biện chứng tăngthêm 2 tiết thảo luận trên lớp

- Bài 2 Những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa duy vật lịch sử tăng thêm 2tiết thảo luận trên lớp

Điều chỉnh giảm số tiết tự học, tự nghiên cứu là 100 tiết( từ 424 xuốngcòn 324 tiết) Giảm cụ thể cho các phần học:

Phần học I Những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh giảm 44 tiết( từ 96 tiết còn 52 tiết)

Như vậy, sau khi quyết định số 3136 được ban hành và có hiệu lực từngày 14/7/2016 đến nay, tổng hợp lại, khung chương trình Trung cấp lý luậnchính trị- hành chính phần I Những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh hiện nay bao gồm: Tổng số 219 tiết, trong đó 123 tiếthọc lý thuyết đánh giá kết quả; 44 tiết thảo luận; 52 tiết tự học, tự nghiên cứu.Trong đó, môn học Triết học Mác-Lênin trong học phần Những nguyên lý cơbản của chủ nghĩa Mác-Lênin hiện nay bao gồm:

- Bài 1 Những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa duy vật biện chứng: 20

tiết lý thuyết; 8 tiết thảo luận

- Bài 2 Những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa duy vật lịch sử: 20 tiết

lý thuyết; 8 tiết thảo luận.

Đồng thời, khung chương trình hệ Trung cấp lý luận chính trị- hànhchính cũng qui định thi hết học phần Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩaMác-Lênin thời gian 180 phút; thi tốt nghiệp học phần Những vấn đề cơ bảncủa chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là 180 phút

1.2 Vị trí, vai trò của môn triết học Mác-Lênin trong chương trình đào tạo cán bộ ở Trường Chính trị Nguyễn Văn Linh tỉnh Hưng Yên

1.2.1 Vị trí môn triết học Mác-Lênin trong chương trình đào tạo cán bộ ở Trường Chính trị Nguyễn Văn Linh tỉnh Hưng Yên

Trong hệ thống giáo dục, đào tạo của nước ta, triết học Mác-Lênin làmôn học có vị trí đặc biệt Điều này được thể hiện ở chỗ: từ lâu, môn học nàyđược áp dụng bắt buộc đối với hệ thống giáo dục từ trung cấp, cao đẳng, đạihọc, sau đại học Tại bậc học phổ thông, môn học trên được tích hợp tronghọc phần chính trị học, giáo dục công dân

Trong hệ thống các trường chính trị tỉnh, thành phố trong cả nước nóichung, Trường Chính trị Nguyễn Văn Linh tỉnh Hưng Yên nói riêng, môntriết học Mác-Lênin trở thành môn học bắt buộc, tiên quyết trong chươngtrình đào tạo cán bộ các cấp của tỉnh Hưng Yên, là yêu cầu bắt buộc về trình

độ lý luận chính trị đối với đội ngũ cán bộ của tỉnh để qui hoạch, bổ nhiệm,đào tạo, bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ

Ngay từ khi tái lập tỉnh Hưng Yên (1997), môn học này là một trongnhững môn học quan trọng nhất, trở thành môn học bắt buộc trong hệ đào tạotrung cấp lý luận chính trị (sau này đổi thành trung cấp lý luận chính trị- hànhchính) tại Trường

Trải qua thời gian hơn 20 năm đến nay, vị trí môn triết học Mác-Lênintại Trường Chính trị Nguyễn Văn Linh đã có sự thay đổi đáng kể:

- Giai đoạn từ 1997-2011, triết học Mác-Lênin là môn học độc lập, mônhọc “cứng” trong đào tạo trung cấp lý luận chính trị của Trường (có bắt buộcthi điều kiện gồm: kiểm tra giữa kỳ, cuối kỳ, thi hết môn, tiểu luận, thi tốt nghiệp, áp dụng đến 2014).

- Giai đoạn từ 2014 đến nay, trải qua một số lần cải biến chương trình đàotạo trung cấp lý luận chính trị- hành chính của Học viện Chính trị quốc gia HồChí Minh, dù vẫn là môn học bắt buộc, nhưng hình thức đánh giá môn học, thờilượng giảng dạy môn học này đã giảm đi đáng kể so với trước (thay vì hơn

100 tiết như trước, môn học trên được tích hợp chung trong học phần Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, thời gian giảng dạy rút ngắn xuống còn 56 tiết giảng và thảo luận, tăng thời lượng tự học tự nghiên cứu;

đồng thời môn học trên không còn là bắt buộc trong thi cử: nội dung kiểm trađiều kiện đã được lược bỏ; thi kết thúc học phần và thi tốt nghiệp tích hợp

trong học phần chung Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin và

không còn là bắt buộc như trước)

Thực tế trong chương trình đào tạo cán bộ ởTrường Chính trị NguyễnVăn Linh tỉnh Hưng Yên cho thấy: môn Triết học Mác-Lênin trong khungchương trình hệ trung cấp lý luận chính trị- hành chính vẫn có vị trí khá quantrọng, là môn học bắt buộc trong các học phần đào tạo; là môn học được giảngđầu tiên đối với tất cả các lớp trung cấp lý luận chính trị- hành chính doTrường mở hàng năm Sở dĩ như vậy, bởi triết học là môn cung cấp cho ngườihọc thế giới quan, phương pháp luận đúng đắn trong nhận thức, đánh giá sựvật hiện tượng, do vậy, môn học trên phải được giảng trước tiên nhằm cungcấp cho đội ngũ cán bộ thế giới quan, phương pháp luận khoa học Từ đó, làm

cơ sở, tiền đề để học viên đi sâu tìm hiểu, nghiên cứu các môn lý luận chínhtrị khác, cũng như các môn học liên quan đến kỹ năng, nghiệp vụ công tác củacán bộ các cấp của tỉnh Hưng Yên

1.2.2.Vai trò của môn triết học Mác-Lênin trong chương trình đào tạo cán bộ

ở Trường Chính trị Nguyễn Văn Linh tỉnh Hưng Yên

Lý luận chính trị được hiểu là hệ thống những nguyên lý của chủ nghĩaMác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng, chínhsách, pháp luật của Nhà nước cùng những tinh hoa tư tưởng chính trị của dântộc và nhân loại; phản ánh tính quy luật của các quan hệ kinh tế - chính trị - xãhội, thể hiện lợi ích và thái độ của giai cấp công nhân và nhân dân lao độngđối với việc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, là công cụ quantrọng cho việc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Chủ nghĩa Mác – Lênin cùng với tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống lýluận không thể tách rời, khẳng định bản chất khoa học và cách mạng trongtoàn bộ tiến trình cách mạng Việt Nam, nhất là trong công cuộc đổi mới toàndiện đất nước hiện nay

Lý luận chính trị bao gồm những tri thức tổng hợp, liên ngành mangtính đảng, tính giai cấp rõ rệt, đồng thời có tính khái quát hóa, trừu tượng hóa

và tính dự báo khoa học cao Điều này khẳng định vai trò và tầm quan trọng

to lớn của nó đối với nhận thức và hành động của từng cá nhân nói riêng và sựphát triển của toàn xã hội nói chung, đồng thời cho thấy sự khó khăn, phứctạp của quá trình sáng tạo, nhận thức và vận dụng lý luận chính trị

Trong các bộ môn lý luận chính trị nói chung, các bộ môn khoa họcMác-Lênin là một bộ phận quan trọng, được áp dụng giảng dạy cho nhiều bậchọc trong các trường trung cấp, cao đẳng, đại học, sau đại học

Trong hệ thống các trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc trungương, các bộ môn khoa học Mác-Lênin từ lâu cũng đã được áp dụng giảngdạy trong các chương trình trung cấp lý luận chính tri- hành chính, cao cấp lýluận chính trị, cử nhân lý luận chính trị, áp dụng trên phạm vi toàn quốc trongviệc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức các cấp, các ngành từtrung ương tới địa phương, cơ sở

Có thể nói, việc giảng dạy các bộ môn khoa học Mác-Lênin nói chung,triết học Mác-Lênin nói riêng ở Trường Chính trị Nguyễn Văn Linh tỉnhHưng Yên có vai trò rất lớn đối với sự nghiệp đào tạo, bồi dưỡng cán bộ củatỉnh ( kể cả đội ngũ cán bộ- nhân lực chất lượng cao phục vụ sự nghiệp côngnghiệp hoá, hiện đại hoá của tỉnh).

Có thể thấy, giảng dạy triết học Mác – Lênin ở Trường Chính trị NguyễnVăn Linh tỉnh Hưng Yên hiện nay, đó là quá trình mà người giảng viên tác độngvào đối tượng học (học viên- đội ngũ cán bộ các cấp) bằng cách giải thích, tuyêntruyền những nguyên lý của chủ nghĩa Mác - Lênin, phân tích một cách khoa họcnhững khái niệm, những nguyên lý, phạm trù quy luật, những quan điểm v.vnhằm mục đích làm cho đối tượng học nắm được những kiến thức cơ bản về triếthọc Mác - Lênin, trên cơ sở đó, xây dựng cơ sở khoa học cho nhận thức và niềmtin vững chắc vào con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay Đồngthời, giảng dạy triết học Mác - Lênin giúp hình thành, nâng cao phẩm chất chínhtrị và đạo đức cách mạng, hướng dẫn học viên biết vận dụng những hiểu biết ấyvào thực tiễn nhận thức và công tác bản thân

Thực chất của giảng dạy triết học Mác - Lênincho cán bộ ở TrườngChính trị Nguyễn Văn Linh tỉnh Hưng Yên hiện nay là việc tuyên truyềnnhững nội dung cơ bản nhất của triết học Mác-Lênin tới đội ngũ cán bộ, côngchức, viên chức các cấp là học viên các lớp trung cấp lý luận chính trị- hànhchính,giúp hình thành ở đội ngũ này những phẩm chất chính trị, bản lĩnh và trítuệ nhằm phục vụ cho sự phát triển kinh tế- xã hội của tỉnh, góp phần quantrọng thực hiện mục tiêu đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa, hiện đạihóacủa tỉnhHưng Yên hiện nay

Giáo dục chủ nghĩa Mác-Lênin nói chung, triết học Mác-Lênin nói riêngbằng cách giảng dạy sẽ là một trong những con đường ngắn nhất và có hiệu quảnhất làm cho giáo dục đạt đến chiều sâu vững chắc.Như chúng ta đều biết, triếthọc Mác-Lênin có vai trò vô cùng quan trọng trong việc định hướng cho

con người nhận thức đúng đắn thế giới hiện thực Đây chính là “cặp kính triếthọc” để người học là cán bộ các cấp của tỉnh xem xét, nhận dạng thế giới, xétđoán mọi sự vật hiện tượng và xem xét chính bản thân mình Nó giúp chongười học có cơ sở khoa học đi sâu nhận thức bản chất của tự nhiên, xã hội vànhận thức được mục đích ý nghĩa của cuộc sống, định hướng mọi hoạt động,

từ đó giúp cho học viên xác định thái độ và cách thức hoạt động của mình; làcông cụ nhận thức đúng đắn hiện thực khách quan góp phần quan trọng đemlại hiệu quả trong nhận thức và hành động

Vai trò của môn triết học Mác-Lênin trong chương trình đào tạo cán bộlãnh đạo chủ chốt các cấp hệ trung cấp lý luận chính trị- hành chính ở TrườngChính trị Nguyễn Văn Linh tỉnh Hưng Yên hiện nay được thể hiện rõ trên cáckhía cạnh cơ bản sau:

Thứ nhất, trang bị cho cán bộ sự hiểu biết triết học Mác - Lênin, qua đó

trang bị cho họ thế giới quan duy vật biện chứng, nhân sinh quan cộng sảnchủ nghĩa và phương pháp nhận thức khoa học đúng đắn Góp phần tích cựctrong việc hình thành đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đáp ứng yêucầu trong tình hình mới

Triết học Mác - Lênin trang bị một phương pháp nhận thức biện chứng,một thế giới quan khoa học, một lập trường giai cấp vững vàng

Trước yêu cầu của sự nghiệp cách mạng trong giai đoạn mới đòi hỏingười cán bộ, đảng viên phải nêu cao ý thức, trách nhiệm, tích cực nghiêncứu, học tập, nắm vững bản chất cách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng, nhiệm vụchính trị của đất nước Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng đã

chỉ rõ: “Mọi cán bộ, đảng viên, trước hết là cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ chốt phải có kế hoạch thường xuyên học tập, nâng cao trình độ lý luận chính trị, kiến thức và năng lực hoạt động thực tiễn”.

Thứ hai, giúp cho đội ngũ cán bộ các cấp của tỉnh Hưng Yên trong hoạt

động lãnh đạo, quản lý, hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ vận dụng một cáchsáng tạo chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước cũng nhưcác chủ trương, qui định của tỉnh vào thực tiễn địa phương Góp phần quantrọng trong việc hình thành đội ngũ cán bộ giỏi về chuyên môn và có phẩmchất chính trị vững vàng, kiên định với con đường cách mạng của Đảng

Cán bộ hàng ngày phải giải quyết những công việc thực tiễn rất đa dạng

và phức tạp đặc biệt là cán bộ giữ trọng trách lãnh đạo, quản lý phải có nănglực nhận thức quy luật khách quan của sự phát triển và vận dụng một cáchsáng tạo, phù hợp với điều kiện thực tiễn củađịa phương Hoạt động thực tiễnđòi hỏi họ phải có một trình độ lý luận nhất định để nhìn nhận đánh giá vấn đềđúng, nắm bắt quy luật khách quan, từ đó mới có thể đưa ra chủ trương vàbiện pháp phù hợp để chỉ đạo đúng Giảng dạy Triết học Mác-Lênin đóng vaitrò rất quan trọng trong việc trang bị thế giới quan và phương pháp luận,những tri thức cần thiết để vận dụng sáng tạo đường lối, chủ trương, chínhsách của Đảng, pháp luật của Nhà nước vào thực tiễn cuộc sống Nếu khôngđược trang bị những kiến thức cơ bản của triết học Mác-Lênin thì họ sẽ gặpnhiều khó khãn, lúng túng, thụ động, mò mẫm, tự phát trong công việc khảnãng vận dụng lý luận vào thực tiễn sẽ đạt hiệu quả chưa cao và khó có thểhoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị của mình

Thứ ba, giúp cho cán bộ chủ chốt các cấp của tỉnh Hưng Yên trong hoạt

động lãnh đạo, quản lý có khả năng tiếp nhận, xử lý thông tin một cách cóhiệu quả và đề ra những quyết sách chính xác

Tình hình hiện nay cho thấy: một trong những vấn đề có ý nghĩa quyết định

là phải xây dựng cho được một đội ngũ cán bộ vừa có đức, vừa có tài, vừa “hồng”, vừa “chuyên”, “vừa có tâm” lại “vừa có tầm”, đáp ứng được đòi hỏi của thực tiễn.

Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta luôn chú trọng công tácđào tạo cán bộ theo phương châm vững về chuyên môn, nghiệp vụ, có trình

độ lý luận chính trị nhằm khắc phục tình trạng hạn chế, yếu kém trong quản

lý, lãnh đạo Khi người cán bộ có trình độ lý luận chính trị vững vàng, có kinhnghiệm trong lãnh đạo, quản lý và xử lý tình huống thì đồng thời họ biết cáchthu thập thông tin, phân tích, xử lý thông tin để điều chỉnh, bổ sung và đưa ranhững quyết định lãnh đạo đúng đắn, khoa học phù hợp với thực tế địaphương mình và mỗi khi làm việc gì cũng đều biết tính toán, lựa chọn phương

án tối ưu để thực hiện khoa học, kịp thời

Thứ tư, giúp cho đội ngũ cán bộ các cấp của tỉnh Hưng Yên trong hoạt

động lãnh đạo, quản lý, chuyên môn, nghiệp vụ nâng cao được năng lực tổ

và cải tạo thế giới, chủ nghĩa Mác - Lênin trở thành nền tảng lý luận quantrọng, định hướng cho con người trong hoạt động thực tiễn của mình

Thứ năm, giúp cho người cán bộ trong hoạt động lãnh đạo, quản lý có

thể khắc phục bệnh kinh nghiệm, giáo điều, máy móc trong hoạt động lãnhđạo quản lý

Bệnh kinh nghiệm là khuynh hướng tư tưởng tuyệt đối hóa kinhnghiệm, coi thường, hạ thấp vai trò lý luận lý luận khoa học.Bệnh giáo điều làkhuynh hướng tư tưởng tuyệt đối hóa vai trò của lý luận, tách lý luận với thựctiễn, thiếu quan điểm lịch sử - cụ thể Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, học tập lýluận Mác - Lênin là phải học tập tinh thần của chủ nghĩa Mác - Lênin, học lập

trường, quan điểm, phương pháp của chủ nghĩa Mác - Lênin để áp dụng lậptrường, quan điểm và phương pháp ấy mà giải quyết cho tốt những vấn đềthực tế trong công tác cách mạng của chúng ta Như vậy, nghiên cứu chủnghĩa Mác - Lênin để nắm được linh hồn sống, bản chất khoa học và cáchmạng của nó chứ không phải đơn thuần là học thuộc lòng, học vẹt Đồng thời,chúng ta phải luôn luôn nhấn mạnh nguyên tắc lý luận phải liên hệ với thựctiễn để chống chủ nghĩa giáo điều.

Trong những năm vừa qua, nhờ đổi mới tư duy lý luận, Đảng và Nhànước ta đã tăng cường các nguồn lực đầu tư cho hoạt động lý luận, dạy và họctập lý luận Công tác này cũng đã góp phần không nhỏ vào việc nâng cao trình

độ lý luận chính trị cho cán bộ nhằm khắc phục, hạn chế được bệnh kinhnghiệm và giáo điều cho cán bộ, đảng viên

Tiểu kết chương

Dạy học lý luận chính trị là hoạt động có tính đặc thù trong hệ thốnggiáo dục quốc dân Đây cũng là hoạt động thường xuyên, liên tục và cơ bảncủa xã hội, có vai trò vô cùng quan trọng đối với việc xây dựng, đào tạo độingũ cán bộ đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới hiện nay, có ảnh hưởng sâusắc đến sự phát triển kinh tế- xã hội, sự tồn tại và phát triển của mỗi quốc giadân tộc

Giảng dạy các bộ môn khoa học Lênin nói chung, triết học Lênin nói riêng trong hệ thống các trường chính trị có vai trò vô cùng quantrọng trong công tác giáo dục, đào tạo đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viênchức các cấp tại các địa phương Nó giúp nâng cao trình độ chuyên môn, lýluận chính trị cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở; giúp họ giải quyết tốtcông việc của bản thân cũng như các vấn đề do thực tiễn đặt ra đối với nhữngnhiệm vụ cụ thể của địa phương, cơ sở công tác

Mác-Trong bối cảnh hiện nay, khi mà các xu thế chủ yếu như toàn cầu hoá,quốc tế hoá trong phạm vi khu vực, và đặc biệt là cuộc cách mạng khoa họccông nghệ 4.0 đã và đang đặt ra yêu cầu không ngừng nâng cao trình độchuyên môn, lý luận chính trị theo tinh thần nghị quyết Trung ương 4 khoáXII của Đảng, nhằm đáp ứng yêu cầu của quá trình công nghiệp hoá, hiện đạihoá đất nước, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội Việt Nam.

Chương 2 THỰC TRẠNG GIẢNG DẠY MÔN TRIẾT HỌC MÁC-LÊNIN TẠI TRƯỜNG CHÍNH TRỊ NGUYỄN VĂN LINH TỈNH HƯNG YÊN

VÀ VẤN ĐỀ ĐẶT RA

2.1 Thực trạng giảng dạy môn triết học Mác-Lênin ở Trường Chính trị Nguyễn Văn Linh tỉnh Hưng yên và nguyên nhân của nó

2.1.1 Khung chương trình, nội dung chung

Từ năm 2010 đến nay, thực hiện Quyết định số 184-QĐ/TW ngày03/9/2008 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức

bộ máy của trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; TrườngChính trị Nguyễn Văn Linh tỉnh Hưng Yên thực hiện đào tạo chương trìnhtrung cấp lý luận chính trị - hành chính do Học viện Chính trị - Hành chínhquốc gia Hồ Chí Minh biên soạn(theo Quyết định số 1845/QĐ-HVCT-HCQGngày 29 tháng 7 năm 2009 của Giám đốc Học viện Chính trị - Hành chínhquốc gia Hồ Chí Minh vềviệc ban hành Chương trình đào tạo cán bộ lãnh đạo,quản lý của Đảng, chính quyền, đoàn thể nhân dân cấp cơ sở) gồm có 07 mônhọc (123 bài = 1760 tiết), thời gian toàn khóa là 08 tháng với 803 tiết lên lớp

và 907 tiết dành cho các hoạt động khác

Chương trình này so với giai đoạn trước đã được chỉnh sửa, bổ sung vàthiết kế theo từng phần học đan xen giữa các môn, vừa đảm bảo những nộidung kiến thức lý luận cơ bản vừa bổ sung thêm những kiến thức thực tiễn,nhất là các bài tập tình huống, các kỹ năng nghiệp vụ phục vụ cho công táclãnh đạo, quản lý và thực thi công vụ ở cơ sở

Năm 2014, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh banhành Quyết định số 1479/QĐ-HVCTQG ngày 21/4/2014 về việc ban hànhChương trình đào tạo Trung cấp lý luận chính trị - hành chính gồm có 07 phầnhọc với tổng số 1056 tiết (06 tháng) So với Chương trình thực hiện theo

Quyết định số 1845/QĐ-HVCT-HCQG của Học viện Chính trị - Hành chínhquốc gia, chương trình Trung cấp lý luận chính trị- hành chính đã sáp nhậpcác môn lại và thiết kế theo phần kiến thức và việc sáp nhập này làm chochương trình gọn hơn Chương trình đã hạn chế một phần những thiếu sót,trùng lặp giữa các phần học; cập nhật những kiến thức mới về quan điểm,đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cùng những nộidung quan trọng khác đáp ứng mục tiêu đào tạo cơ bản, thiết thực, gắn vớithực tiễn.

Sau hai năm thực hiện Chương trình đào tạo Trung cấp lý luận chính trị

- hành chính ban hành kèm theo Quyết định số 1479/QĐ-HVCTQG ngày21/4/2014 của Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, ngày14/7/2016 chương trình này được điều chỉnh theo Quyết định số 3136/QĐ-HVCTQG của Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và hướngdẫn số 134/HD-HVCTQG ngày 21/7/2016 của Giám đốc Học viện Chính trịquốc gia Hồ Chí Minh về thực hiện Chương trình đào tạo Trung cấp lý luậnchính trị - hành chính Sự điều chỉnh này đã khắc phục được một phần đáng

kể những hạn chế của chương trình, trong đó nổi bật nhất là tăng thời giangiảng và thảo luận trên lớp của một số bài, một số phần học, về cơ bản đápứng thời lượng cần thiết để có thể chuyển tải nội dung kiến thức đến học viên

Ngoài việc điều chỉnh về số lượng tiết học của các bài, các phần học, ởnội dung từng bài, từng chuyên đề cũng được điều chỉnh theo hướng gần vàsát với địa phương, cơ sở hơn, những kiến thức lý luận cũng được biên soạnphù hợp hơn với yêu cầu công việc của học viên

Riêng về nội dung giảng dạy mônTriêt học Mác-Lênin trong khungChương trình đào tạo hệ trung cấp lý luận chính trị- hành chính tại TrườngChính trị Nguyễn Văn Linh hiện nay được thực hiện theo hướng dẫn của Họcviện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, cụ thể bao gồm 2 bài như đã nêu trongkhung chương trình tại Chương 1, cụ thể:

- Bài 1: Những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa duy vật biện chứng( 20

tiết giảng; 8 tiết thảo luận trên lớp)

- Bài 2: Những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa duy vật lịch sử( 20 tiết giảng, 8 tiết thảo luận trên lớp).

Tổng thời lượng giảng dạy học phần Triết học Mác-Lênin là 56 tiết(01học kỳ, tương đương khoảng 7 ngày) Như vậy, so với chương trình chung doHọc viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh qui định thì nội dung giảng dạymôn triết học Mác-Lênin tại trường Chính trị Nguyễn Văn Linh hiện naykhông có gì khác biệt, thay đổi Tuy nhiên, trong thực tiễn triển khai, để phùhọp với đặc thù của địa phương cơ sở, loại hình các lớp mở( tập trung haykhông tập trung) và đối tượng học viên các lớp trung cấp lý luận chính trị-hành chính mà nội dung trên có sự điều chỉnh cho phù hợp Chẳng hạn: cáclóp không tập trung ngoài kế hoạch( các lóp mở theo ngành dọc như: điện lực,kho bạc, bảo hiểm, y tế, giáo dục, công an v.v) học vào thứ 7, chủ nhật tạiTrường, thời lượng thảo luận thường được gộp lại hoặc giảm để rút ngắn thờigian đào tạo Bởi vì đối tượng các lớp trên chủ yếu là cán bộ, công chức, viênchức của các sở, ban ngành của tỉnh, lại vừa học vừa làm nên họ thường cónhu cầu muốn rút ngắn thời gian đào tạo theo khung chương trình đã qui định.Với các lớp đặc biệt như: trung cấp lý luận chính trị hệ không tập trung ngànhquân sự, do đặc thù đối tượng học song song hai lớp( chương trình quân sự vàchương trình trung cấp lý luận chính trị- hành chính) có nội dung trùng lặpgiữa phần chính trị của chương trình quân sự với chương trình trung cấp lýluận chính tri- hành chính cho nên đã lược bỏ phần nội dung trùng lặp và rútngắn thời gian đào tạo xuống còn khoảng một năm( do Trường Chính trịNguyễn Văn Linh ký kết hợp đồng đào tạo với Trường Quân sự tỉnh HưngYên, thực hiện theo qui chế phối hợp giữa Học viện Chính trị Quốc gia HồChí Minh với Bộ Quốc phòng) Ngoài ra, các lớp trung cấp lý luận chính trị-hành chính hệ không tập trung mở hàng năm đặt tại các huyện thời gian đào

tạo không thay đổi( 18 tháng) và nội dung chương trình phần học của mônTriết học Mác-Lênin vẫn không có gì thay đổi.

Thứ hai, trong khung chương trình chung do Học viện Chính trị quốc

gia Hồ Chí Minh ban hành, đang thực hiện tại các trường chính trị tỉnh, thànhphố trong cả nước, do không qui định cụ thể chi tiết từng nội dung trong các

bài Những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa duy vật biện chứng; Những vấn

đề cơ bản của chủ nghĩa duy vật lịch sử, cho nên khi thực hiện phân chia số

tiết cũng có sự khác biệt giữa các trường: có trường giảng phần Phép biệnchứng 06 tiết, có trường lại giảng 08 tiết; có trường giảng phần lý luận nhậnthức 04 tiết, lại có trường giảng 06 tiết; có trường giảng phẩn chủ nghĩa duyvật mác xít 4 tiết, có trường chí giảng 02 tiết Về phần Những vấn đề cơ bảncủa chủ nghĩa duy vật lịch sử cũng vậy, có trường giảng phần Học thuyết hìnhthái kinh tế- xã hội 06 tiết, lại có trường giảng 08 tiết; có trường giảng phầngiai cấp- nhà nước- cách mạng xã hội 06 tiết, có trường giảng 08 tiết; cótrường giảng phần ý thức xã hội 08 tiết, lại có trường chỉ giảng 04 tiết hoặc 06tiết nhưng vẫn đảm bảo tổng thời lượng 20 tiết mỗi bài như qui định của Họcviện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Tại Trường Chính trị Nguyễn Văn Linhhiện nay, xuất phát từ đặc điểm cụ thể của tỉnh Hưng Yên (2/3 dân số sống ởnông thôn, nền kinh tế của tỉnh đang phát triển mạnh mẽ và chuyển nhanhtheo hướng công nghiệp; đối tượng học đa dạng từ cán bộ cơ sở đến cán bộchủ chốt các sở ban ngành đoàn thể trong tỉnh, đa phần trong số đó đều cótrình độ đại học trở lên, nhiều học viên có trình độ sau đại học và đã được họctập lý luận Mác-Lênin nhiều lần ở các hệ đào tạo trước đó), từ việc đánh giátầm quan trọng từng nội dung của môn triết học Mác-Lênin trong chươngtrình trung cấp lý luận chính trị- hành chính, việc phân chia thời lượng giảngmôn học trên từ nhiều năm nay có sự thống nhất thực hiện Cụ thể:

- Bài 1: Những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa duy vật biện chứng (20

tiết giảng; 08 tiết thảo luận), trong đó, phần Chủ nghĩa duy vật mácxít giảng

6 tiết+ 02 tiết thảo luận; Phép biện chứng duy vật giảng 08 tiết+ 04 tiết thảo luận; Lý luận nhận thức giảng 06 tiết+ 02 tiết thảo luận.

- Bài 2: Những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa duy vật lịch sử (giảng 20

tiết; 08 tiết thảo luận), trong đó, phần Học thuyết hình thái kinh tế- xã hội giảng

8 tiết+ 04 tiết thảo luận; phần Giai cấp- nhà nước- cách mạng xã hội giảng

08 tiết+ 02 tiết thảo luận; phần Ý thức xã hội giảng 04 tiết+ 02 tiết thảo luận

Đồng thời, điểm khác biệt thứ ba đó là: tính chất đặc thù vùng miền củacác địa phương được giảng viên khéo léo lồng vào nội dung bài giảng môntriết học Mác-Lênin Đó chính là việc giảng viên lấy ví dụ cụ thể dễ hiểu,đúng, trúng với từng đối tượng học viên Môn triết học Mác-Lênin trong suynghĩ đa phần học viên thường là khó, khô khan, khó hiểu Do vậy, bên cạnhviệc diễn đạt để hiểu các nội dung, câc khái niệm, phạm trù…thì điều quantrọng không kém là người giảng viên phải lấy được những ví dụ có chọn lọcvừa đúng vừa trúng để nâng cao sức nặng cho bài giảng

Việc lấy ví dụ cụ thể và phân tích những ví dụ để học viên dễ hiểu, dễnhớ, dễ áp dụng.Kinh nghiệm cho thấy những ví dụ về đời sống kinh tế, chínhtrị, đạo đức, văn hóa, xã hội thường có tính thuyết phục và lôi cuốn người họchơn cả bởi vì đó là những ví dụ người học đã được biết thông qua các phươngtiện thông tin đại chúng và nếu được giảng viên cắt nghĩa dưới “lát cắt triếthọc” thì đó sẽ là những ví dụ vô cùng thú vị, làm cho học viên thích thú, từ đóbài giảng sẽ nâng cao được tính hiệu quả, thuyết phục

Chương trình đào tạo trung cấp lý luận chính trị - hành chính như đangthực hiện tại Trường Chính trị Nguyễn Văn Linh có mục tiêu rõ ràng, cụ thểquán triệt mục tiêu, phương châm đào tạo, bồi dưỡng: cơ bản, có trọng tâm,trọng điểm phù hợp đối tượng, đảm bảo không những nâng cao được kiếnthức lý luận chính trị, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng thực hành màcòn nâng cao được bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức lối sống lành mạnh,gần dân cho đội ngũ cán bộ của tỉnh Mặt khác, coi trọng đào tạo, bồi dưỡng

toàn diện để trong công tác cán bộ có thể luân chuyển, thay nhau đảm nhậncương vị công tác trong tổ chức hệ thống chính trị cơ sở xã, phường, thị trấncủa tỉnh.

Tuy nhiên, dù đổi mới vẫn luôn đảm bảo tiêu chí: lấy chủ nghĩa Mác –Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hànhđộng; đổi mới kinh tế là trọng tâm, xây dựng Đảng là then chốt; phát triển vănhóa xây dựng đời sống tinh thần của xã hội; bảo vệ Tổ quốc là nhiệm vụthường xuyên, kiên định con đường độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Nộidung các chuyên đề báo cáo thực tế trong chương trình luôn bám sát quanđiểm của Đảng, pháp luật của Nhà nước, gắn tình hình thực tiễn trong nước,quốc tế nhất là tình hình của tỉnh Hưng Yên.Việc mở lớp đào tạo tập trung tạitrường còn ít, chủ yếu là hình thức tại chức, do điều kiện thực tế, học viên cáclớp trung cấp chính trị lại có nhu cầu vừa học, vừa làm cho nên từ khi tái lậptỉnh, trường chưa mở được một lớp nào đào tạo tập trung tại trường Có nhiềuđầu mối cùng chỉ đạo, hướng dẫn chương trình, nội dung và quy chế quản lýđào tạo, bồi dưỡng Việc phụ thuộc vào phân bổ chỉ tiêu đào tạo, bồi dưỡng lýluận chính trị của Ban Tổ chức Tỉnh ủy và sự kết hợp chưa chặt chẽ với cácđơn vị, cơ quan đầu mối tuyển sinh cũng dẫn đến việc thiếu chủ động trongthực hiện kế hoạch chiêu sinh, bất cập trong phân công giảng viên giảng dạytại một số thời điểm nhất định Việc nâng cao chất lượng quản lý đào tạo, bồidưỡng lý luận chính trị đối với đội ngũ cán bộ trên địa bàn tỉnh Hưng Yêntrong giai đoạn hiện nay gặp rất nhiều mâu thuẫn cần phải tháo gỡ như:

Thứ nhất, mâu thuẫn giữa yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo, bồi

dưỡng lý luận chính trị với nhận thức của các cấp ủy đảng có nơi còn hạn chế

Thứ hai, mâu thuẫn giữa yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo bồi

dưỡng lý luận chính trị với trình độ chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn củađội ngũ giảng viên còn nhiều bất cập

Thứ ba, mâu thuẫn giữa yêu cầu ngày càng cao của việc nâng cao chất

lượng đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị với tính tích cực tự giác học tập củacán bộ cấp cơ sở

2.1.2 Về trình độ giảng viên, phương pháp giảng dạy và sự kết hợp với phương tiện giảng dạy hiện đại

Có thể nói, hiện nay đội ngũ giảng viên giảng dạy môn Triết học Lênin tại Trường Chính trị Nguyễn Văn Linh không ngừng được nâng cao về,

Mác-số lượng, chất lượng, hoàn thiện về năng lực chuyên môn nghiệp vụ sư phạm

Ban đầu, từ khi tái lập tỉnh (năm 1997), Trường chỉ có 1 giảng viên triếtkiêm nhiệm, không chuyên ngành Tính đến cuối năm 2017, đội ngũ giảngviên giảng dạy môn Triết học Mác-Lênin tại trường là 08 đồng chí, trong đó:8/8 đồng chí đều được đào tạo chuyên ngành triết học tại các trường đại họcnhư: Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Học viện Báo chí và Tuyêntruyền; Đại học Sư phạm Hà nội; 6/8 đồng chí có trình độ thạc sỹ triết học, 01đồng chí đang học cao học triết, 01 đồng chí có trình độ cử nhân triết học

- Về giới tính: 7/8 giảng viên nữ( 87,5%), 01 giảng viên nam( 12,5%)

- Về tuổi đời: Trên 40 tuổi 03 đồng chí( 37,5%); trên 30 tuổi 03 đồngchí( 37,5%); dưới 30 tuổi 02 đồng chí( 25%)

- Về tuổi nghề: từ 15-20 năm: 03 đồng chí( 37,5%); từ 10-15 năm: 03 đồng chí( 37,5%); dưới 10 năm: 02 đồng chí( 25%)

- Về giảng viên: 03 đồng chí; 03 giảng viên kiêm nhiệm tại các khoa,phòng, 02 đồng chí mới chuyển sang khoa khác

- Về trình độ lý luận: cao cấp lý luận chính trị và tương đương: 06 đồngchí( 75%); trung cấp lý luận chính trị và tương đương 02 đồng chí( 25%)

- Về trình độ ngoại ngữ: Tiếng Anh B1 Châu Âu 01 đồng chí(12,5%); tiếng Anh giao tiếp trình độ B 07 đồng chí( 87,5%)

- Về trình độ Tin học: Trung cấp Tin học 01 đồng chí( 12,5%); Chứng chỉ A, B tin học Văn phòng 07 đồng chí( 87,5%)

-Về chức danh hạng ngạch giảng viên: Giảng viên chính: 04 đồng chí( 50%); giảng viên 03 đồng chí( 37,5%); giảng viên tập sự 01 đồng chí(12,5%).

Nhìn chung, đội ngũ giảng viên của Trường Chính trị Nguyễn VănLinh nói chung, đội ngũ giảng viên giảng dạy môn triết học Mác-Lênin nóiriêng đều có phẩm chất chính trị tốt, tuyệt đối trung thành với chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách của Đảng và pháp luậtcủa Nhà nước, có bản lĩnh trị vững vàng, tâm huyết với nghề, kiên quyết đấutranh phê phán những quan điểm sai trái, xuyên tạc, chống đối của các thế lựcthù địch đồng thời luôn tích cực rèn luyện để có phẩm chất đạo đức trongsáng, thái độ khách quan, trung thực, khiêm tốn, trách nhiệm và ý thức tổchức kỷ luật cao

Bên cạnh đó, đội ngũ giảng viên của Nhà trường và đội ngũ giảng viêngiảng dạy môn triết học Mác-Lênin đều có kiến thức về khoa học chuyênngành, có nghiệp vụ sư phạm, am hiểu tình hình địa phương, cơ sở, phẩm chấtđạo đức tốt, lối sống gương mẫu, tạo sức hút đối với học viên Đồng thời có ýthức nghiên cứu những thành tựu mới của khoa học xã hội và khoa học tựnhiên, vận dụng vào các bài giảng trên lớp nhằm trang bị, củng cố một cáchthuyết phục thế giới quan và nhân sinh quan khoa học của chủ nghĩa Mác -Lênin đến người học

Trong những năm qua, đội ngũ giảng viên giảng dạy môn triết họcMác-LênincủaTrườngkhông ngừng phấn đấu để nâng cao chất lượng giảngdạythể hiện qua các khâu như soạn giáo án, giảng bài trên lớp; chấp hành giờlên lớp, thực hiện đổi mới phương pháp giảng dạy; tổ chức thao giảng, dự giờhàng năm, tăng cường đi nghiên cứu thực tế ở cơ sở, tổ chức các hội nghịchuyên môn giữa các trường chính trị thuộc cụm thi đua để trao đổi, học tậpkinh nghiệm,…

Chất lượng giảng dạy biểu hiện ngay từ khâu chuẩn bị bài giảng trướckhi lên lớp Vì thế, quá trình soạn bài, chuẩn bị giáo án của giảng viên được