Giáo án tập làm văn 4 cả năm

nông dân chèo thuyền cứu ngời.c ý nghĩa câu chuyện: Ca ngợinhữngcon ngời có lòng nhân ái, sẵnsàng giúp đỡ, cứu giúp đồng loại;khẳng định ngời có lòng nhân ái sẽ - Bài sự tích hồ Ba Bể là

IV ) Các hoạt động dạy - học chủ yếu

A - ổn định tổ chức:

B - Kiểm tra bài cũ:

Nêu yêu cầu và cách học tiết tập làmvăn

C - Dạy bài mới:

- Giới thiệu bài – ghi đầu bài

- GV nhận xét bổ sung tổng kết nội

- HS đọc yêu cầu trong SGK

- 1, 2 HS kể vắn tắt chuyện : “ Sựtích hồ Ba Bể”

- Thảo luận nhóm 4 theo Y/c củaBT

a) Các nhân vật: bà cụ ăn xin, Mẹcon bà nông dân, bà con dự lễ hội (N/v phụ)

b) Các sự việc xảy ra và kết quả:+ Bà cụ đến lễ hội xin ăn ->không

ai cho

+ Bà cụ gặp mẹ con bà nông dân ->Hai mẹ con cho bà cụ ăn …

+ Đêm khuya -> bà già hiện hình

……

+ Sáng sớm bà lão ra đi -> cho hai

mẹ con gói tro và hai mảnh vỏ trấu

…

+ Trong đêm lễ hội -> dòng nớcphun lên, tất cả đều chìm nghỉm.+ Nớc lụt dâng lên -> mẹ con bà

2 Ghi nhớ :

- Gọi HS đọc ghi nhớ SGK

- Nêu ví dụ các câu chuyện

3 Luyện tập:

* Bài 1: - Gọi HS đọc y/c

- Cho HS làm bài cá nhân và trình bày

- Nhận xét cho điểm

* Bài 2: - Gọi HS đọc yêu cầu của bài.

- Câu chuyện mà em vừa kể có nhữngnhân vật nào? Nêu ý nghĩa cảu câuchuyện?

- Kết luận: Trong cuộc sống cần quan

tâm giúp đỡ lẫn nhau Đó là ý nghĩa của câu chuyên mà em các vừa kể

D - Củng cố dặn dò:

- Nhận xét tiết học

nông dân chèo thuyền cứu ngời.c) ý nghĩa câu chuyện: Ca ngợinhữngcon ngời có lòng nhân ái, sẵnsàng giúp đỡ, cứu giúp đồng loại;khẳng định ngời có lòng nhân ái sẽ

- Bài sự tích hồ Ba Bể là văn kểchuyện vì có nhân vật, có cốttruyện, có ý nghĩa câu chuyện ……

- Kể chuyện là kể lại một sự việc

- 2 ->3 HS đọc câu chuyện củamình

- HS làm và chữa bài+ NV: em và ngời phụ nữ có connhỏ

+ Câu chuyên nói về sự giúp đỡ của

em đối với ngời phụ nữ Sự giúp đỡ

ấy tuy nhỏ bé nhng rât đúng lúc,thiết thực vì cô đang mang nặng

- Về nhà học thuộc phần ghi nhớ

Tập làm văn: Nhân vật trong truyện

I ) Mục tiêu:

- Học sinh biết: Văn kể chuyện phải có nhân vật, Nhân vật trong truyện là ngời, là con vật, đồ vật, cây cối,…đợc nhân hoá

- Tính cách nhân vật bộc lộ qua hành động, lời nói, suy nghĩ của nhân vật

- Bớc đầu biết xây dựng nhân vật trong bài kể chuyện đơn giản

II ) Đồ dùng dạy học:

- 3 -> 4 tờ phiếu khổ to kẻ bảng phân loại theo yêu cầu của bài tập 1 ( phần N/ xét )

IV ) Các hoạt động dạy - học chủ yếu :

A ổn định tổ chức

B Kiểm tra bài cũ:

- Bài văn kể chuyện khác bài văn không phải kể

chuyện ở những điểm nào?

C Dạy bài mới:

- Giới thiệu bài, ghi đầu bài

1 Nhận xét:

*Bài1:

- Gọi HS đọc yêu cầu SGK

+ Các em vừa học những câu chuyện nào?

+ Nhân vật trong truyện có thể là ai ?

GV: Các nhân vật trong truyện có thể là ngời

hay các con vật, đồ vật cây cối đã đợc nhân

hoá.

* Bài 2:

- Gọi HS đọc y/c của BT

- Cho HS thảo luận theo cặp đôi

- Gọi HS trả lời theo y/c BT

- Nhân vật trong truyện cóthể là ngời, là con vật

-1 HS đọc Y/c SGK, thảo luận cặp đôi và trả lời:+ Tính cách: Khảngkhái, thơng ngời, ghét bỏ áp bức bất công, sẵn sàng làm việcnghĩa bênh vực kẻ yếu…+ Có lòng nhân hậu, sẵnsàng giúp đỡ mọi ngời khigặp hoạn nạn Căn cứ vàoviệc làm: ……

+ Nhờ hành động, lời nóicủa nhân vật nói lên tínhcách của nhân vật ấy

nào? Dựa vào căn cứ nào mà bà nhận xét nh vậy?

+ Theo em nhờ đâu mà bà có nhận xét nh vậy?

- Tổ chức cho HS thi kể theo 2 hớng

- Nhận xét cho điểm học sinh

+ Ba anh em tuy giốngnhau nhng hành động saubữa ăn lại rất khác nhau.+ Ni – ki – ta: ham chơi,không nghĩ đến ngời khác,

ăn xong là chạy tót đi chơi.+ Gô - sa: hơi láu cá vì lénhắt những mẩu bánh mì vụnxuống đất

+ Chi - ôm – ca: biết giúp

bà và nghĩ đến chim bồ câunữa, nhặt mẩu bánh vụncho chim ăn

+ Nhờ quan sát hành độngcủa ba anh em mà bà đa ranhận xét nh vậy

+ Em đồng ý với nhận xétcủa bà về tính cách củatừng cháu Vì qua việc làmcủa từng cháu đã bộc lộtính cách của mình

- 2 HS đọc yêu cầu SGK+ Chạy lại nâng em bé dậy,phủi bụi …, xin lỗi em, dỗ

em bé nín khóc, đa em bé

về lớp ( hoặc nhà ), cùngchơi

+ Bạn nhỏ bỏ chạy để tiếptục nô đùa, cứ vui chơi màchẳng để ý gì đến em bé cả

- Thảo luận để kể theo haihớng

- 10 HS tham gia thi kể

-Về học thuộc phần ghi nhớTuần 2

Tập làm văn: Kể lại hành động của nhân vật

I )

Mục tiêu :

- Gúp HS biết: Hành động của nhân vật thể hiện tính cách của nhân vật

- Bớc đầu biết vân dụng kiến thức đã học để xây dựng nhân vật tronh một bài văn cụ thể

Kể chuyện, đàm thoại, thảo luân, luyện tập, thực hành

IV ) Các hoạt động dạy - học chủ yếu

Dạy bài mới:

- Giới thiệu bài – ghi đầu bài

+ Giờ làm bài : Không tả, không viết, nộp

giấy trắngcho cô( hoặc nộp giấy trắng)

+ Giờ trả bài: Làm thinh khi cô hỏi, mãi

sau mới trả lời: “ Tha cô, con không có

ba” ….

+ Lúc ra về: Khóc khi bạn hỏi: “ Sao mày

không tả ba của đứa khác?….

+ Qua mỗi hành động của cậu bé bạn nào

có thể kể lại câu chuyện?

GV giảng: Tình cha con là một tình

+ Tâm trạng buồn tủi của cậu vì cậurất yêu cha cậu dù cha biết mặt

- 2 HS kể

cảm tự nhiên, rất thiêng liêng Hình ảnh

cậu bế khóc khi bạn hỏi sao không tả ba

của ngời khác đã gây xúc động trong

lòng ngời đọc bởi tình yêu cha, lòng

trung thực, tâm trạng buồn tủi vì mất

cha của cậu bé.

+ Các hành động của cậu bé đợc kể theo

thứ tự nào? lấy dẫn chứng cụ thể để minh

hoạ?

+ Khi kể lại hành động của nhân vật cần

chú ý điều gì?

- GV giảng: Hành động tiêu biểu là hành

động quan trọng nhất trong một chuỗi

hành động của nhân vật ……

2.Ghi nhớ :

3 Luyện tập:

+ Bài tập yêu cầu gì ?

- Yêu cầu HS lên gắn tên vào các câu thể

+ Chú ý chỉ kể những hành độngtiêu biểu của nhân vật

3 -> 4 HS đọc ghi nhớ SGK

2 HS đọc bài tập

+ điền đúng tên nhân vật “ Chích” hoặc “ Sẻ” vào trớc hành động thích

- Biết dựa vào đặc điểm ngoại hình để xác định tính cách nhân vật và ý nghĩa của

truyện, tìm hiểu truyện Bớc đầu biết lựa chon chi tiết tiêu biểu để tả ngoại hình nhân vật trong bài văn kể chuyện

II ) Đồ dùng dạy học:

- Một số tờ phiếu khổ to ghi sẵn yêu cầu bài tập 1 ( phần nhận xét )

- Một tờ phiếu viết đoạn văn của Vũ Cao ( luyện tập )

IV ) Các hoạt động dạy - học chủ yếu:

TG Hoạt động của thầy Hoạt động của trò

C - Dạy bài mới:

- Giới thiệu bài – ghi đầu bài

- Y/c HS đọc bài và đoạn văn

+ Chi tiết nào miêu tả đặc điểm

ngoại hình của chú bé liên lạc?

Các chi tiết ấy nói lên điều gì?

*Bài 2:

- Hát

đầugiờ

+ Qua hình dáng, hành động, lời nói và

- Cánh: Hai cánh mỏng nh cánh bớmnon, lại ngắn chùn chùn

- “ Trang phục”: Mặc áo thâm dài, đôichỗ chấm điểm vàng

đồ chơi ……

- HS đọc yêu cầu trong SGK

- Quan sát tranh minh hoạ

- Y/c HS đọc yêu cầu trongSGK.

- Cho HS quan sát tranh minhhoạ “ Nàng tiên ốc”

- Yêu cầu HS chỉ cần kể 1 đoạn

có kết hợp tả ngoại hình nhân vật

- Nhận xét tuyên dơng nhữnghọc sinh kể tốt

D Củng cố dặn dò:

+ Khi tả ngoại hình nhân vậtcần chú ý tả những gì?

+ Tại sao khi tả ngoại hình chỉnên tả những đặc điểm tiêu biểu?

- 2; 3 HS thi kể:

VD: Tả ngoại hình con ốc:

Một hôm, bà bắt đợc 1 con ốc rất lạ:Con ốc tròn, nhỏ xíu nh cái chén uống nớctrông rất xinh xắn và đáng yêu Vỏ nómàu xanh biếc, óng ánh những đờng gânxanh Bà ngắm mãi mà không thấy chán VD: Tả ngoại hình nhân vật nàng tiên…

- Một số tờ phiếu khổ to ghi nội dung bài tập 1; 2 ; 3 ( phần nhận xét )

- Sáu tờ giấy khổ to viết bài tập phần luyện tập

IV ) Các hoạt động dạy - học chủ yếu

A ổn định tổ chức

B Kiểm tra bài cũ:

+ Khi cần tả ngoại hình củanhân vật, cần chú ý tả những gì?

C - Dạy bài mới:

- Hát

đầugiờ + Những đặc điểm ngoại hình tiêu biểunh: sức vóc, lời nói, trang phục…

- Giới thiệu bài – ghi đầu bài

1.Nhận xét:

* Bài 1:

- Yêu cầu HS tự làm bài

- Gọi HS đọc bài của mình đã

làm

- Nhận xét, tuyên dơng HS

*Bài 2:

- Gọi HS đọc y/c của BT

+ Lời nói và ý nghĩ của cậu bé

nói lên điều gì về cậu?

+ Nhờ đâu mà em đánh giá đợc

tính nết của cậu bé?

*Bài 3:

- Gọi HS dọc yêu cầu

- Y/c HS thảo luận nhóm đôi và

trả lời

+ Lời nói, ý nghĩ của ông lão ăn

xin trong hai cách kể đã cho có

+ Những câu ghi lại ý nghĩ của cậu bé:

- Chao ôi ! Cảnh nghèo đói đã gặm nátcon ngời đau khổ kia thành xấu xí biêt nh-ờng nào

- Cả tôi nữa, cũng thừa nhận đợc chút gìcủa ông lão

- HS đọc y/c của BT + Lời nói và ý nghĩ của cậu bé nói lêncậu là ngời nhân hậu, giàu tình thơng yêucon ngời và thông cảm với nỗi khổ của

b) Tác giả thuật lại gián tiếp lời của ônglão tức là bằng lời kể của mình ……

+ ….để thấy rõ tính cách của nhân vật

+ Có hai cách kể lại lời nói và ý nghĩ củanhân vật, đó là lời dẫn trực tiếp và lời dẫngián tiếp

- Y/c HS dùng bút chì gạch 1gạch dới những lời dẫn trực tiếp,

2 gạch dới lời dẫn gián tiếp:

+ Dựa vào dấu hiệu nào emnhận ra lời nói trực tiếp hay giántiếp?

*Kết luận: Khi dùng lời dẫn

trực tiếp, các em có thể đặt sau dấu hai chấm phôi hợp với dấu gạch ngang đầu dòng hoặc dấu ngoặc kép Còn khi dùng lời dẫn gián tiếp không dùng dấu ngoặc kép hay dấu gạch ngang

- Nhận xét tuyên dơng học sinh

*Bài 3:

+ Khi chuyển lời dẫn trực tiếpthành lời dẫn gián tiếp cần chú ýnhững gì?

+ Chú ý: Thay đổi từ xng hô bỏ dấungoặc kép hoặc dấu gạch ngang đầu dòng,gộp lại lời kể với lời nhân vật

* Bác thợ hỏi Hoè là cậu có thích làm thợxây dựng không Hoè đáp rằng Hoè thíchlắm

IV ) Các hoạt động dạy - học chủ yếu

A ổn định tổ chức

B Kiểm tra bài cũ:

+ Cần kể lại lời nói ý nghĩ của nhân vật để làm

gì?

+ Có những cách nào để kể lại lời nói của nhân

vật?

C - Dạy bài mới:

- Giới thiệu bài – ghi đầu bài

+ Bạn Lơng thông báo với Hồng tin gì ?

+ Theo em nội dung bức th cần có những gì ?

hỏi, kể, tình hình lớp, trờng em

+ Đề bài yêu cầu em viết th cho ai ?

đình Hồng vừa bị trận lụtgây đau thơng ……

+ Để thăm hỏi, động viênnhau, để thông báo tìnhhình, trao đổi ý kiến, bày tỏtình cảm

+ Bạn Lơng chào hỏi vànêu mục đích viết th choHồng

+ Lơng thông cảm, sẻ chiavới hoàn cảnh, nỗi đau củaHồng và bà con địa phơng + Lơng thông báo tin về sựquan tâm của mọi ngời vơinhân dân vùng lũ lụt: quyêngóp ủng hộ …

- Nêu ý kiến cần trao đổihoặc bày tỏ tình cảm

+ Phần mở đầu ghi địa

điểm, thời gian viết th, lờichào hỏi

+ Phần kết thúc ghi lờichúc, lời hứa hẹn

- 3 -> 4 HS đọc ghi nhớ

- Gọi học sinh đọc lá th của mình.

- Nhận xét cho điểm Hs viết tốt

* Kết quả:

+ Viết th cho một bạn ởtrờng khác

+ Hỏi thăm và kể cho bạnnghe tình hình ở lớp, ở tr-ờng em hiện nay

+ Xng hô bạn – mình ;cậu – tớ

+ Hỏi thăm sức khoẻ, việchọc hành ở trờng mới, tìnhhình gia đình, sở thích củabạn

+ Tình hình sinh hoạt, họctập, vui chơi, văn nghệ,tham quan, thầy cô giáo,bạn bè, kế hoạch sắp tới củatrờng, lớp em

+ Chúc bạn khoẻ, họcgiỏi, hẹn th sau

- Học sinh suy nghĩ viết ranháp

- Viết bài vào vở

- 3 – 5 Hs đọc bài

- Về học thuộc phần ghinhớ

Tuần 4

Tập làm văn: Cốt truyện

I ) Mục tiêu:

- Nắm đợc thế nào là một cốt truyện và ba phần cơ bản của cốt truyện ( mở đầu, diễn

biến, kết thúc )

- Bớc đầu biết vân dụng kiến thức đã học để sắp xếp lại các sự việc chính của một câu

chuyện, tạo thành cốt truyện

II ) Đồ dùng dạy học:

- Một số tờ phiếu khổ to ghi yêu cầu của bài tập 1 ( phần nhận xét )

IV ) Các hoạt động dạy - học chủ yếu

+ Theo em thế nào là sự việc chính?

- Yêu cầu HS đọc lại truyện Dế Mèn

bênh vực kẻ yếu và ghi các sự việc

- Y/c HS đọc yêu cầu

+ Chuỗi các sự việc nh bài 1 đợc gọi là

cốt truyện của truyện Dế Mèn bênh vực

kẻ yếu Vậy cốt truyện là gì ?

*Bài 3 :

- Gọi HS đọc yêu cầu

+ Sự việc 1 cho em biết điều gì ?

- Hát đầu giờ

- HS trả lời

- HS tìm hiểu ví dụ

- Đọc yêu cầu của đề bài

+ Sự việc chính là những sự việc quan trọng, quyết

định diễn biến các câu chuyện …

- Đọc truyện: Dế Mèn bênh vực kể yếu và tìm các sựviệc chính:

+ Sự việc 1: Dế Mèn gặp Nhà Trò đang gục đầukhóc bên tảng đá

+ Sự việc 2: Dế Mèn gạn hỏi, Nhà Trò kể lại tìnhcảnh khốn khó bị bọn Nhện ức hiếp và đòi ăn thịt + Sự việc 3: Dế Mèn phẫn nộ cùng Nhà Trò đi đếnchỗ mai phục của bọn nhên

+ Sự việc 4: Gặp bọn nhện, Dế Mèn ra oai, lên án sựnhẫn tâm của chúng, …

+ Sự việc 5: Bọn nhện sợ hãi phải nghe theo NhàTrò đợc tự do

- HS đọc yêu cầu+ Cốt truyện là chuỗi sự việc làm nòng cốt cho diễnbiến của truyện

+ Sự việc 2, 3, 4 kể lại những chuyện

gì ?

+ Sự việc 5 nói lên điều gì ?

=>Kết luận: 3 phần

* Sự việc khởi nguồn cho các sự việc

khác ( là phần mở đầu của truyện )

* Các sự việc chính kế tiếp theo nhau

nói lên tính cách nhân vật, ý nghĩa của

e) Chim lại đến ăn, …… nhng ngơi anh may túi quá to

và lấy quá nhiều vàng

g) Ngời anh bị rơi xuống biển và chết

- Một HS đọc yêu cầu và nội dung

- Tranh minh hoạ cốt truyện nói về lòng hiếu thảo của ngời con khi mẹ ốm.

- Bảng phụ viết sẵn đề bài

IV ) Các hoạt động dạy - học chủ yếu

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò

A ổn định tổ chức

B Kiểm tra bài cũ:

+ Thế nào là cốt truyện? Cốt truyện

5 Bà tiên cảm động trớc tấm lòng hiếu

- Yêu cầu HS viết cốt truyện vào vở.

( truyện kể VD sách giáo viên )

D củng cố dặn dò

+ Hãy nói cách xây dựng cốt truyện ?

- Về đọc trớc đề bài ở tuần 5, chuẩn

bị giấy viết , phong bì , tem th, nghĩ

đối tợng em sẽ viết th để làm tốt bài

- Giấy viết phongbì, tem th

- Giấy khổ to viết vắn tắt những nội dung ghi nhớ tiết tập làm văn tuần 3

IV ) Các hoạt động dạy - học chủ yếu

A ổn định tổ chức

B Kiểm tra bài cũ:

+ Nêu nội dung của một bức th ?

C - Dạy bài mới:

- Giới thiệu bài – ghi đầu bài

- Nhắc học sinh:

+ Có thể chọn 1 trong 4 đề để làm bài

+ Lời lẽ trong th cần thân mật, thểhiện sự chân thành

- HS trả lời

- Lớp trởng kiểm tra báo cáo

- HS đọc đề bài trang 52

- HS chọn đề bài

+ Viết xong cho vào phông bì, ghi đầy

đủ tên ngời viết, ngời nhận, địa chỉvào phong bì ( th không dán )

+ Em chọn viết th cho ai ? Viết th vớimục đích gì ?

- Có hiểu biết ban đầu về đoạn văn kể chuyện

- Biết vận dụng những hiểu biết đã có để tập tạo dựng một đoạn văn kể chuyện

II ) Đồ dùng dạy học:

- Bút dạ và một số tờ giấy khổ to

IV) Các hoạt động dạy - học chủ yếu

A ổn định tổ chức

B Kiểm tra bài cũ:

+ Cốt truyện là gì ?+ Cốt truyện thờng gồm nhữngphần nào ? C - Dạy bài mới:

- Hát

đầugiờ

+ Sự việc 2: Chú bé Chôm dốc công chămsóc mà thóc chẳng nẩy mầm, dám tâu Vua

b, Mỗi sự việc đợc kể trong đoạn

chỗ xuống dòng ở các lời thoại

cha kết thúc đoạn văn Khi viết

hết đoạn văn chúng ta phải viết

xuống dòng

* Bài 3:

- Gọi HS đọc y/c của BT

+ Mỗi đoạn văn trong bài văn kể

chuyện kể điều gì?

+ Đoạn văn đợc nhận ra nhờ dấu

hiệu nào?

G/V giảng: Một bài văn kể

chuyện có thể có nhiều sự việc.

Mỗi sự việc đợc viết thành một

đoạn văn làm nòng cốt cho diễn

biến của truyện Khi hết một

đoạn văn phải chấm xuống

dòng.

2 Ghi nhớ:

3 Luyện tập:

+ Câu chuyện kể lại chuyện gì?

+ Đoạn nào đã viết hoàn chỉnh?

Đoạn nào còn thiếu?

+ Đoạn 1 kể sự việc gì?

+ Đoạn 2 kể sự việc gì?

sự thật trớc sự ngạc nhiên của mọi ngời.+ Sự việc 3: Nhà Vua khen ngợi Chômtrung thực và dũng cảm đã quyết địnhtruyền ngôi cho Chôm

+ Sự việc 1: Đợc kể trong đoạn 1 + Sự việc 2: Đợc kể trong đoạn 2 + Sự việc 3: Đợc kể trong đoạn 3

+ Chỗ mở đầu đoạn văn là chỗ đầu dòng, viết lùi vào 1 ô Chỗ kết thúc đoạn văn là chỗ chấm xuống dòng

+ ở đoạn 2 khi kết thúc lời thoại cũng viếtxuống dòng nhng không phải là một đoạn văn

- Đọc yêu cầu trong sách giáo khoa

+ Kể về một sự việc trong một chuôĩ sựviệc làm cốt truyện của truyện

+ Đoạn văn đợc nhận ra nhờ dấu chấmxuống dòng

- 2 đến 3 học sinh đọc nghi nhớ

- HS đọc nội dung và yêu cầu bài tập+ Câu chuyện kể về một em bé vừa hiếuthảo, vừa trung thực, thật thà

+ Đoạn 1 và 2 đã hoàn chỉnh, đoạn 3 cònthiếu

+ Đoạn 1 kể về cuộc sống và tình cảm của

2 mẹ con: Nhà nghèo phải làm lụng vất vảquanh năm

+ Mẹ cô bé ốm nặng, cô bé đi tìm thầythuốc

+ Phần thân đoạn + Kể việc cô bé kể lại sự việc cô bé trả lạingời đánh rơi túi tiền