PNT GPB Y3 BỆNH LÝ U P3

DÒCH TEÃ HOÏC UNG THÖ  Xuaát ñoä  Yeáu toá ñòa dö  Tuoåi  Ngheà nghieäp  Yeáu toá di truyeàn  Toån thöông tieàn ung XUAÁT ÑOÄ UNG THÖ WHO: 2008: 12,5 trieäu ca môùi, 7,5 trieäu ca töû vong 2020: 16 trieäu ca môùi, 10 trieäu ca töû vong Myõ: 523 ca100.000naêm 2012: 1.638.910 ca môùi 577.190 ca töû vong Vieät nam: 180190 ca100.000naêm 2002: 150.000 ca môùi 100.000 ca töû vong Tp HCM: 2013: 116 ca 100.000naêm, taêng 5% naêm

DỊCH TỄ HỌC UNG THƯ

 Xuất độ

 Yếu tố địa dư

 Tuổi

 Nghề nghiệp

 Yếu tố di truyền

 Tổn thương tiền ung

XUẤT ĐỘ UNG THƯ

WHO: 2008: 12,5 triệu ca mới, 7,5 triệu ca tử vong

2020: 16 triệu ca mới, 10 triệu ca tử vong

YẾU TỐ DI TRUYỀN (5 -10%)

- U nguyên bào võng mạc (Retinoblastoma)

- Bệnh Polýp tuyến đại tràng

 Cơ địa di truyền dễ bị ung thư

- Bệnh khô bì sắc tố (Xeroderma pigmentosum)

- Ung thư vú, buồng trứng, đại tràng, tuyến giáp,….

Xeroderma pigmentosum

Para xeroderma pigmentosum ????

Ung thư có tính gia đình

NGUYÊN NHÂN UNG THƯ

 Hóa chất

- Tác động trực tiếp

- Tác động gián tiếp

HÓA CHẤT SINH UNG

Tác động trực tiếp :

* Chất Alkyl hóa : Bêta- propiolactone, Dimethyl sulfate,

Hóa chất điều trị ung thư (cyclophosphamide, chlorambucil, )

* Chất Acyl hóa : acetyl-imidazole, Dimethylcarbamyl chloride

Tác động gián tiếp :

* Hydrocarbon thơm đa vòng : Benzanthracene, Benzopyrene,

* Amin thơm : Bêta-naphthylamine

* Phẩm nhuộm : Dimethylaminoazobenzene

* Sản phẩm nguồn gốc thực vật và vi sinh vật: Aflatoxine, …

* Chất khác : Nitrosamine, thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ,…

FDA: 5 triệu hoá chất !!!

Các Virút sinh U

Virút ARN sinh U (Retrovirus) Virút ADN

RETROVIRUS

RSV (Rous sarcoma virus), Nobel 1967

FESV (Feline sarcoma virus),

SSV (Simian sarcoma virus), …

Virút ADN sinh U :

 Papillomavirus ở người (HPV)

 Virút Epstein-Barr (EBV)

 Virút viêm gan B (HBV)

Vi trùng : Helicobater pylori

Ký sinh trùng : Schistosoma haematobium

Virút ARN sinh U : HTLV-1

CƠ SỞ PHÂN TỬ CỦA QUÁ TRÌNH SINH UNG

Các đột biến gen không gây chết trên:

 Tiền oncogen

 Gen ức chế u

 Gen sửa chữa ADN

 Gen điều hòa sự tự hủy tế bào

Thúc đẩy

Tăng sinh Kìm hãm Tăng sinh

TIEÀN ONCOGEN

GEN ỨC CHẾ U