- Bước đầu phân tích những cảm xúc và suy nghĩ của nhân vật Nhĩ : Cảm nhận của Nhĩ về vẻ đẹp thiên nhiên trong một buổi sáng đầu thu ,được nhìn từ khung cửa sổ căn phòng của anh.. Nhân v
Trang 1Bến quê
Nguyến minh châu
********************
A.Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh
1.Kiến thức :
-Hiểu về tác giả Nguyễn Minh Châu và truyện ‘’ Bến quê ‘’.
- Tìm hiểu tình huống truyện
- Bước đầu phân tích những cảm xúc và suy nghĩ của nhân vật Nhĩ : Cảm nhận của Nhĩ về vẻ đẹp thiên nhiên trong một buổi sáng đầu thu ,được nhìn từ khung cửa sổ căn phòng của anh
2.Kĩ năng:
- Phân tích truyện có sự kết hợp các yếu tố tự sự , trữ tình , triết lí
3 Thái độ: - Nghiêm túc học tập.
B Chuẩn bị : Thày – trò soạn bài.
C Tiến trình dạy – học :
1 ổn định
2 Kiểm tra :
3 Bài mới :
? Những hiểu biết của em về
tác giả nguyễn Minh Châu ?
?Đặc điểm sáng tác của
Nguyễn Minh Châu từ sau
1975 ?
I Giới thiệu bài:
1 Tác giả :
Nguyễn Minh Châu ( 1930-1989), quê : Quỳnh Lưu – Nghệ An
-Là cây bút văn xuôi tiêu biểu của thời kì kháng chiến chống Mỹ
-Sau năm 1975 , sáng tác ( truyện ngắn )thể hiện những tìm tòi quan trọng về tư tưởng và nghệ thuật
->Góp phần đổi mới văn học nước nhà từ những năm
1980 -> nay
- Năm 2000 : truy tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật
2 Tác phẩm:
Trang 2? Xuất xứ của tác phẩm ?
Gv đọc mẫu một đoạn , học
sinh phát hiện cách đọc :
Giọng trầm tư , suy ngẫm
của một người từng trải ,
giọng xúc động , đượm buồn
có cả sự ân hận , xót xa…
Học sinh đọc truyện
Gv nhắc lại , giải thích thế
nào là tình huống truyện
? Nhân vật Nhĩ đã ở vào một
hoàn cảnh đặc biệt như thế
nào ?
? Khi đặt nhân vật vào hoàn
cảnh như vậy , các tác giả
khác thường khai thác về
điều gì ?
? Nét khác của Nguyễn
Minh Châu ?
? Truyện đặt ra tình huống
như thế nào ?
?ý nghĩa của tình huống này
GV hướng dẫn học sinh
In trong tập truyện cùng tên của tác giả -Xuất bản 1985
II Đọc – hiểu văn bản : 1.Đọc :
2.Tìm hiểu tình huống truyện :
-Nhân vật Nhĩ ở vào một hoàn cảnh đặc biệt : Căn bệnh hiểm nghèo khiến anh hầu như bị liệt toàn thân Mọi sinh hoạt đều phải nhờ vào người khác, chủ yếu là vợ
- Khi đặt nhân vật vào hoàn cảnh hiểm nghèo , giáp ranh giữa sự sống và cái chết , các tác giả khác thường thường khai thác về khát vọng sống và sức sống mạnh
mẽ của con người , lòng nhân ái , đức hi sinh ( Chiếc lá cuối cùng ) , còn Nguyễn Mịnh Châu tạo một tình huống nghịch lí để chiêm nghiệm một triết lí về đời người
- Tình huống truyện : Điều trớ trêu như một nghịch lí : Nhĩ có điều kiện đi khắp nơi trên thế giới nhưng cuối đời , bệnh tật buộc anh vào giường bệnh , hành hạ hàng năm trời
-> anh bỗng phát hiện vẻ đẹp lạ lùng của bãi bồi bên kia sông-> nhờ con trai sang -> con mải chơi cờ -> có thể lỡ chuyến đò ngang duy nhất trong ngày
* ý nghĩa :
+ Cuộc sống đầy những nghịch lí , ngẫu nhiên , vượt ra ngoài dự định , ước muốn.
+ Con người ta trên đường đời khó tránh khỏi những điều vòng vèo , chùng chình.
+ Những vẻ đẹp bình dị trong cuộc đời, đôi khi ta chưa kịp nhận ra , biết hết …
3 Phân tích những cảm xúc , suy nghĩ của nhân vật
Trang 3thảo luận câu hỏi.
?Cảm nhận của Nhĩ về cảnh
đẹp thiên nhiên trong một
buổi sáng đầu thu ?
? Cảnh vật được miêu tả
theo trình tự nào ?
?Vì sao nói cảnh vật thiên
nhiên ở đây được cảm nhận
rất tinh tế ?
?ý nghĩa của cảnh vật đối
với tâm hồn Nhĩ ?
Nhĩ.
a Cảm nhận của Nhĩ về vẻ đẹp thiên nhiên trong một buổi sáng đầu thu.
- Cảnh vật được miêu tả theo tầm nhìn của Nhĩ , từ gần đến xa tạo thành một không gian có chiều sâu và rộng : Bông bằng lăng ngay phía ngoài cửa sổ , -> sông Hồng màu nước đỏ nhạt , vòm trời -> bãi bồi bên sông
-Cảm nhận tinh tế : + Những chùm hoa bằng lăng cuối mùa thưa thớt nhưng lại đậm sắc hơn , sông Hồng màu đỏ nhạt , mặt sông như rộng thêm ra , vòm trời như cao hơn
+ Những tia nắng sớm đang từ từ di chuyển … -> Không gian vốn quen thuộc , gần gũi nhưng lại như rất mới mẻ với Nhĩ , tưởng chừng như lần đầu tiên anh cảm nhận được tất cả vẻ đẹp và sự giàu có của nó
4.Củng cố , hướng dẫn :- Nắm nội dung bài Soạn phần còn lại của truyện.
Ngày soạn :
Tuần 28 – Tiết 137
Bến quê
Nguyễn minh châu
( Tiết 2)
********************
A.Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh
1.Kiến thức :
- Củng cố lại những kiến thức đã học ở tiết trước
Trang 4- Phân tích những suy ngẫm của Nhĩ trong hoàn cảnh của mình.
- Tổng kết giá trị của truyện
2.Kĩ năng:
- Phân tích diễn biến tâm trạng nhân vật
- Tổng kết kiến thức
3 Thái độ:
- Nghiêm túc học tập Liên hệ với bản thân
B Chuẩn bị : Thày – trò soạn bài.
C Tiến trình dạy – học :
1 ổn định
2 Kiểm tra : - Nêu tình huống truyện và ý nghĩa của nó ?
3 Bài mới :
? Từ hoàn cảnh của mình ,
Nhĩ đã nhận ra điều gì ở
cuộc sống xung quanh ?
? Nhĩ nhận thức về thời
gian của đời mình như thế
nào ?
? Nhĩ đã cảm nhận về Liên
như thế nào ?
? Niềm khao khát của Nhĩ
được đặt chân lên bãi bồi
bên sông có ý nghĩa như
3 Phân tích những cảm xúc và suy nghĩ của nhân vật Nhĩ :
* Những suy nghĩ của Nhĩ từ hoàn cảnh của mình
mà phát hiện quy luật giống như một nghịch lí của đời người.
b, Cảm nhận về sự sống của chính mình.
-Trong buổi sáng đó , bằng trực giác , Nhĩ cảm nhận thời gian của đời mình chẳng còn bao lâu nữa :
+ Đêm qua em có nghe thấy tiếng gì không ? + Hôm nay dã là ngày mấy rồi , em nhỉ ?
c, Cảm nhận của Nhĩ về Liên :
-Lần đầu tiên Nhĩ để ý thấy Liên mặc áo vá , những ngón tay gầy guộc âu yếm vuốt ve bên vai của anh , Nhĩ nhận ra tất cả tình yêu thương , sự tần tảo và đức
hi sinh của vợ
d, Niềm khao khát của Nhĩ được đặt chân lên bĩa bồi bên sông:
- Đó là sự thức tỉnh về những giá trị bền vững , bình thường và sâu xa của cuộc sống sự thức nhận này chỉ đến với con người khi đã từng trải
Trang 5thế nào ?
? Câu chuyện của Nhĩ và
cậu con trai gợi lên suy
nghĩ gì ở người đọc ?
? Sự chiêm nghiệm của Nhĩ
về quy luật của đời người
thể hiện qua câu văn nào ?
? ý nghĩa những cử chỉ có
vẻ kì quặc của Nhĩ ở cuối
truyện ?
? Khái quát chung về nhân
vật Nhĩ ?
? Tìm và phân tích ý nghĩa
những hình ảnh giàu tính
biểu tượng ở trong truyện ?
? Phát biểu cảm nghĩ và
nêu chủ đề của truyện ?
-Nhĩ nhờ con trai sang bên sông nhưng đứa con không hiểu , có thể lỡ chuyến đò ngang duy nhất trong ngày
-> Quy luật phổ biến của đời người :” con người ta trên đường đời thật khó tránh được những điều vòng vèo , chùng chình”.
-Nhĩ đã thu hết tàn lực dồn vào một cử chỉ có vẻ kì quặc-> nôn nóng giục cậu con trai , ý muốn thức tỉnh mọi người về những cái vòng vèo , chùng chình
* Nhĩ là nhân vật tư tưởng.
4 Phân tích đặc điểm nổi bật của truyện : sáng tạo những hình ảnh giàu ý nghĩa biểu tượng
-Trong truyện , hầu như mọi hình ảnh đều mang 2 lớp nghĩa : nghĩa thực và nghĩa biểu tượng :
+ Bãi bồi , bến sông , thiên nhiên : Vẻ đẹp bình dị của đời sống
-Hoa bằng lăng cuối mùa , tảng đất lở…-> sự sống của nhân vật vào những ngày cuối cùng
+Đứa con trai sa vào đám chơi phá cờ thế trên lề đường : sự chùng chình , vòng vèo
+ Hành động của Nhĩ ở cuối truyện : thức tỉnh…
III.Tổng kết :-Ghi nhớ - sgk
4.Củng cố , hướng dẫn :
- Nắm nội dung bài
– Soạn bài tiếp theo : ” Ôn tập Tiếng Việt ”.