Mục tiêu cần đạt: Giúp HS: Nắm được mục đích, tính chất và các yếu tố của phép luận giải thích.. Trong đời sống, những khi nào người ta cần được giải thích?. - Là làm cho hiểu rõ những
Trang 1BÀI 25 - TIẾT 104 TÌM HIỂU CHUNG VỀ PHÉP LẬP LUẬN GIẢI THÍCH
Ngày soạn :
Ngày dạy :
Mục tiêu cần đạt:
Giúp HS: Nắm được mục đích, tính chất và các yếu tố của phép luận giải thích
Các bước lên lớp:
`
Hoạt động 1
? Trong đời sống, những
khi nào người ta cần được
giải thích?
- Khi gặp 1 htg mới lạ, chưa hiểu thì nảy sinh nhu cầu giải thích
I/Mục đích và phương pháp giải thích
* Nhu cầu gt trong cuộc sống
? Em thử giải thích cho cô
htg: Nước biển mặn
(Nếu HS trả lời được thì
hỏi: Vì sao bạn không thể
gt được?
- Bởi vì không có kiến
thức khoa học)
- Nước sống suối có hoà tan nhiều loại muối lấy từ các lớp đất đá trong lục địa Khi
ra đến biển, mặt biển có độ thoáng rộng nên nước thường bốc hơi, còn muối ở lại Lâu ngày muối tích tụ làm nước biển mặn
Trang 2G: Bạn đã nêu nguyên
nhân và lý do quy luật làm
nảy sinh hiện tượng
? Em thử gt: "con người là
gì?
- Là một loài động vật cao cấp biết nói, biết tư duy…
? Em đã làm cho các bạn
hiểu bằng bằng cách nào?
- Đưa rakhái niệm chỉ loài
sự vật mà nó phụ thuộc
? Qua việc tìm hiểu VD,
cho biết giải thích là gì?
- Là làm cho hiểu rõ những điều chưa biết trong mọi lĩnh vực
? Muốn gt được đòi hỏi
chúng ta điều gì?
? Giải thích nhằm mục
đích gì?
- Để nhận thức hiểu rõ SV, htg
H Đọc VB "Lòng khiêm tốn"
* Mục đích
* Giải thích trong văn nghị luận
?Bài văn giải thích vấn đề
gì? Vấn đề này thuộc lĩnh
vực nào?
- Lòng khiêm tốn -> Phẩm chất con người
H - Theo dõi đoạn 1 - Thân bài
? Đoạn 1, t/g nói gì về
lòng khiêm tốn? Đó có
phải là gt lòng khiêm tốn, - T/g nêu bản chất của lòng
Trang 3không? khiêm tốn -> đã gt toàn bộ
H - Theo dõi đoạn 2
? T/g đã đặt câu hỏi và
giải thích như thế nào? - Định nghĩa về lòng khiêm
tốn bằng khái niệm
? Đoạn 3: T/g gt bằng
cách nào? Đó là những
dẫn chứng được rút ra từ
đâu? - Từ thực tế
- Nêu biểu hiện của lòng khiêm tốn
? Đoạn 4:
T/g gt bằng cách nào? gt
khía cạnh nào của vấn đề?
- Đưa ra câu hỏi tại sao?
-> Đây cũng là 1 cách giải thích
G: Qua việc tìm hiểu VB
gt này, ta hiểu gt trong
văn nghị luận là làm cho
người đọc hiểu rõ các tư
tưởng, đạo lý, phẩm
chất… cần được gt và
nâng cao nhận thức, trí
tuệ… con người
? Em hiểu thế nào là gt
trong văn nghị luận
* Ghi nhớ 2: SGK
? Qua bài "lòng khiêm
tốn" em thấy người ta
thường gt bằng những
- Nêu định nghĩa
- Biểu hiện
* Phương pháp giải thích
Trang 4cách nào? - Vì sao? ntn?
- Chỉ ra nguyên nhân, hậu quả…
* Ghi nhớ 3
? Tìm hiểu cách lập luận
của VB này? - Luận điểm chính: Lòng
khiêm tốn
- Luận điểm phụ:
+ Bản chất của lòng khiêm tốn
+ Định nghĩa + Biểu hiện + Nguyên nhân
?Nhận xét về ngôn từ của
VB?
? Đề bài giải thích đạt
được kết quả tốt đòi hỏi
yêu cầu gì?
? Muốn làm bài gt tốt ta
phải làm gì?
- Trong sáng dễ hiểu * Ghi nhớ 4: SGK
* Ghi nhớ 5:
Hoạt động 2
? Vấn đề được giải thích
là vấn đề gì?
H - Đọc bài văn "Lòng nhân đạo"
- Lòng nhân đạo
II Luyện tập
Trang 5? Tìm hiểu phương pháp
giải thích trong bài?
BT trắc nghiệm
1 Những lĩnh vực nào cần
sử dụng thao tác gt?
A - Chỉ trong văn nghị luận
B - Trong tất cả các lĩnh vực
C - Chỉ trong nghiên cứu
KH
D - Chỉ trong đời sống hàng ngày
2 Trong văn nghị luận,
phép lập luận gt được hiểu
là gì?
A - Là việc kể tên các đặc điểm của 1 hiện tượng nào
đó
B - Là việc nêu lên vai trò của 1 sự vật, hiện tượng nào
đó dưới cuộc sống con người
C - Là việc chỉ ra cách thức, thực hiện 1 công việc
D - Làm cho người đọc hiểu
rõ các t2, đạo lý
Hướng dẫn về nhà:
- Tìm hiểu 2 bài đọc thêm
Trang 6- Soạn "Luyện tập lập luận giải thích