Mức độ cần đạt: - Hiểu được giá trị của đoạn văn trong việc khắc họa sắc nét 2 nhân vật Va ren và Phan Bội Châu với 2 tính cách, đại diện cho 2 lực lợng XH phi nghĩa và chính nghĩa- Thực
Trang 1NHỮNG TRÒ LỐ HAY LÀ VA- REN VÀ PHAN BỘI CHÂU
Nguyễn Ai Quốc
-I Mức độ cần đạt:
- Hiểu được giá trị của đoạn văn trong việc khắc họa sắc nét 2 nhân vật Va ren và Phan Bội Châu với 2 tính cách, đại diện cho 2 lực lợng XH phi nghĩa và chính nghĩa- Thực dân Pháp và nhân dân Việt Nam, hoàn toàn đối lập nhau trên đất nớc ta thời Pháp thuộc
- Rèn kĩ năng kể chuyện và phân tích nhân vật trong quá trình so sánh đối lập
II Trọng tâm kiến thức, kĩ năng:
1 Kiến thức: Bản chất xấu xa, đê hèn của Va-Ren; phẩm chất, khí phách của người
chiến sĩ CM PBC
2 Kĩ năng: Đọc kể diễn cảm văn xuôi tự sự
* Chuẩn bị:
- Gv: Tranh ảnh về Bác Hồ , Phan Bội châu Những điều cần lưu ý: Tìm hiểu về cuộc đời của Phan Bội Châu, đặc biệt là từ khi ngời chí sĩ yêu nớc dấn thân vào cuộc Cách mạng cứu nớc cho đến ngày bị bắt về nớc 1925
-Hs:Bài soạn
III hướng dẫn thực hiện:
I- HĐ1:Khởi động(5 phút)
1.Ổn định lớp
Trang 22 Kiểm tra:
Em hãy nêu những nét đặc sắc về ND, NT của văn bản Sống chết mặc bay ?
3 Bài mới:
Nguyễn ái Quốc là tên c.tịch HCM (1919-1945) Trên đất nước Pháp từ 1922-1925, bút danh Nguyễn ái Quốc đã gắn với tờ báo Ngời cùng khổ và nhiều tp xuất sắc khác trong
đó có Những trò lố hay là Va ren và Phan Bội Châu - viết 1925
II-HĐ2:Đọc- Hiểu văn bản (65 phút)
Hoạt động của thầy-trò Nội dung kiến thức
- Dựa vào chú thích*, em hãy giới thiệu 1 vài
nét về tác giả và tác phẩm ?
+Gv: Đây là truyện ngắn hiện đại được viết
bằng tiếng Pháp
A-Tìm hiểu bài:
I- Tác giả – tác phẩm:
1- Tác giả: Nguyễn ái Quốc
(1890-1969), quê Kim Liên- Nam Đàn- Nghệ an
- Là lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam, là nhà văn, nhà thơ, là danh nhân văn hóa thế giới
2- Tác phẩm: Đăng trên báo
Ng-ời cùng khổ số 36-37, năm 1925
II-Kết cấu:
-Thể loại: Truyện ngắn hiện đại
- Chuyen có thật: nhân vật Va- ren toàn quyền Pháp tại Đông
Trang 3D-+Hướng dẫn đọc: Đọc với giọng kể chuyện
vừa bình thản, vừa dí dỏm hài hớc
+Giải nghĩa từ khó
- Đây là truyện ngắn được sáng tạo bằng h
cấu: nghĩa là tưởng tượng từ cái có thật Vậy
theo em chuyện gì có thật ? Chuyện gì là do
tưởng tượng mà có?
- Em hiểu những trò lố trong truyện này là
những trò như thế nào ? Ai là tác giả của
những trò lố đó ?
- Truyện được kể theo trình tự nào ?
- Truyện có những nhân vật chính nào ?
- Ta có thể chia VB thành mấy phần ?
+HS đọc phần đầu
+GV: Mở đầu truyện, tác giả đã giới thiệu
với chúng ta nhân vật Va ren và việc y sang
Đông Dương nhận chức toàn quyền Đây là
phần mở đầu giới thiệu nhân vật và tình
huống truyện
- Nhân vật Va ren được giới thiệu bằng một
ương, Phan Bội Châu - nhà yêu nước đang bị bắt giam tại Hà Nội, phong trào đấu tranh đòi thả Phan Bội Châu
- Chuyện tưởng tượng: Cuộc tiếp kiến của Va- ren và Phan Bội Châu
- Trò lố: là trò nhố nhăng, bịp bợm, đáng cười của Va- ren- người hứa sang Việt Nam chăm sóc Phan Bội Châu
- Kể theo trình tự thời gian: từ khi Va- ren xuống tàu đến khi tới
xà lim giam cụ Phan Bội Châu tại HN
*Bố cục: 3 phần
- Từ đầu->bị giam trong tù: Lời hứa của Va ren với Phan Bội Châu
- Tiếp->không hiểu Phan Bội Châu: Cuộc gặp gỡ giừa Va ren
và Phan Bội Châu
- Còn lại: Thái độ của Phan Bội Châu qua lời các nhân chứng
III-Phân tích:
1- Lời hứa của Va- ren với Phan Bội Châu:
Trang 4lời hứa, đó là lời hứa gì ?
- Tại sao lại là nửa chính thức hứa ? mà
không phải là chính thức hứa ? (Hứa không
chính thức để dễ thay đổi ý).
- Em có nhận xét gì về lời hứa của Va ren ?
- Hắn hứa như vậy để nhằm mđ gì ? (gây uy
tín).
- Vì sao hắn phải hứa nh vậy ? (là do sức ép
của công luận ở Pháp và ĐD
- Va ren hứa sẽ chăm sóc cụ Phan Bội Châu
đến khi nào ?
- Em hiểu thế nào là yên vị ? (ngồi yên vào
chỗ).
- Qua việc hứa này ta hiểu gì về Va ren?
+GV: Qua đoạn mở đầu, Va ren hiện lên như
1 nhân vật trào phúng Khi người kể chuyện
tự đặt câu hỏi: Giả thử cứ cho rằng 1 vị toàn
quyền ĐD mà lại biết giữ lời hứa đi chăng
nữa, thì chúng ta vẫn đợc phép tự hỏi:
Liệu quan toàn quyền Va ren sẽ chăm sóc vụ
ấy vào lúc nào và ra làm sao.
- Ông Va ren đã nửa chính thức
hứa sẽ chăm sóc vụ Phan Bội
Châu
=> Lời hứa mập mờ, chứa đựng
sự hài hước, lố bịch
- Ngài chỉ muốn chăm sóc đến
khi nào yên vị thật xong xuôi ở
bên ấy đã
=>Coi lời hứa không quan trọng bằng việc ổn định công việc của mình
-Lời bình:Liệu quan toàn quyền
Va ren sẽ chăm sóc vụ ấy vào lúc
nào và ra làm sao.
- Sử dụng 1 loạt từ nghi vấn
=>Thể hiện thái độ mỉa mai, châm biếm, giễu cợt và khinh bỉ
Trang 5- Đây là lời kể hay lời bình, của ai ?
- Cách dùng từ của tác giả ở lời bình này có
gì đáng chú ý ?
- Qua lời bình, ta thấy đợc thái độ và tình
cảm gì của tác giả đối với Va ren ?
Tiết 2
+ GV: Một lời hứa không đáng tin Đó là 1
khía cạnh của trò lố bịch trước khi gặp Phan
Bội Châu Bây giờ chúng ta sẽ theo dõi tiếp,
theo dõi bằng đôi cánh của trí tưởng tượng,
những trò lố chính thức của Va ren
- Hai nhân vật Va ren và Phan Bội Châu được
giới thiệu qua những chi tiết nào ? (Va ren:
con người phản bội giai cấp vô sản Pháp, con
người bị đuổi ra khỏi tập đoàn, con người
ruồng bỏ quá khứ, lòng tin giai cấp, kẻ phản
bội nhục nhã Phan Bội Châu: con người đã
hi sinh cả gia đình và của cải, con người bị
kết án tử hình vắng mặt, con người đang bị
đầy đọa trong nhà giam, ngày đêm bị bóng
dáng máy chém đe dọa vì tội yêu nước, vị
anh hùng xả thân vì đôc lập)
- Khi giới thiệu lai lịch của 2 nhân vật, tác
giả đã sử dụng biện pháp NT gì ?
- Qua lời giới thiệu, 2 nhân vật được hiện lên
như thế nào?
- Từ đó ta thấy được thái độ gì của tác giả đối
với nhân vật ?
2-Cuộc gặp gỡ giữa Va ren và Phan Bội Châu :
- Giới thiệu về 2 nhân vật có sự tương phản đối kháng nhau: + Va ren là 1 tên toàn quyền, 1
kẻ bất lương, là kẻ thống trị + Phan Bội Châu chỉ là 1 ngời
tù, 1 ngời Cách mạng vĩ đại
nh-ng bị thất bại và bị đàn áp
=>Thể hiện thái độ khinh rẻ kẻ phản bội và ngợi ca ngợi người yêu nớc
*Va ren:
->Số lượng từ ngữ lớn, hình thức ngôn ngữ trần thuật độc thoại-
Có tác dụng khắc họa tính cách nhân vật
=>Là kẻ thực dụng đê tiện, xảo quyệt, dối trá, bẩn thỉu, sẵn sàng làm mọi thứ chỉ vì quyền lợi cá
Trang 6- Va ren đã tuyên bố và khuyên Phan Bội
Châu những gì ?
- Số lượng lời văn dành cho việc khắc họa
nhân vật Va ren nhiều hay ít ? Điều đó thể
hiện dụng y gì của tác giả ?
- Bằng chính lời lẽ của mình, Va ren đã bộc
lộ nhân cách nào của y ?
- Cũng bằng lời lẽ đó, Va ren đã bộc lộ thực
chất lời hứa chăm sóc Phan Bội Châu như thế
nào ? (Không phải vì giúp đỡ Phan Bội Châu
mà là ép buộc cụ từ bỏ lí tưởng và DT
mình Không phải vì tự do của Phan Bội
Châu mà vì quyền lợi của nước Pháp, trực
tiếp là danh dự của Va ren Lời hứa chăm sóc
Phan Bội Châu không chỉ là lời hứa suông
mà con là trò bịp bợm, đáng cời)
- Trước những lời lẽ của Va ren thì Phan Bội
Châu như thế nào ?
- Em có nhận xét gì về thái độ im lặng dửng
dưng của Phan Bội Châu ?
- Khi kể và tả về thái độ của 2 nhân vật này,
tác giả đã sử dụng phương thức nào ?
- GV: Đây là 1 bút pháp, 1 cách viết vừa tả
vừa gợi, rất thâm thúy, sinh động, lí thú
- Qua lời miêu tả ta thấy Phan Bội Châu hiện
lên là ngời nh thế nào ?
+GV: Với kẻ thù ngòi bút Nguyễn ái Quốc
nhân
* Phan Bội Châu:
- Im lặng dửng dưng
=>Đó là thái độ coi thường, khinh bỉ
-> Sử dụng phương thức đối lập
=>Là người yêu nước vĩ đại, hiên ngang, bất khuất
Trang 7mang tính chiến đấu mạnh mẽ Còn với
ngư-ời anh hùng dân tộc ngòi bút ấy mềm mại,
nâng niu, trân trọng Tuy không miêu tả chi
tiết, song hình tượng Phan Bội Châu vẫn rõ
nét, luôn song hành với nhân vật Va ren như
1 đối xứng của 2 màu sắc đối chọi nhau trong
một họa phẩm
+Hs đọc phần 3
- Thái độ của Phan Bội Châu thể hiện qua chi
tiết nào?
- Em có suy nghĩ gì về cái nhếch mép chỉ
diễn ra 1 lần của Phan Bội Châu và lời bình
của tác giả cho đó là cái mỉm cười kín đáo,
vô hình ? (Sự đối đáp không bằng lời mà
bằng cử chỉ)
- Đoạn cuối có chi tiết:
Sự việc này có thật hay do tác giả tưởng
tư-ợng ? Chi tiết tưởng tưtư-ợng này có ý nghĩa
gì ? (Đoạn cuối là hư cấu tưởng tượng mang
tính NT cao)
- Tại sao lại tách ra thêm 1 phần TB ? (Tách
như vậy là để tạo ra cách dẫn truyện hóm
hỉnh, thú vị làm tăng thêm ý nghĩa của vấn
đề)
- Các biểu hiện đó cho thấy Phan Bội Châu
đã có thái độ như thế nào đối với Va ren ?
- Thái độ ấy toát lên đặc điểm nào trong nhân
cách của Phan Bội Châu ?
3- Thái độ của Phan Bội Châu qua lời các nhân chứng:
- Đôi ngọn râu mép của người tù nhếch lên 1 chút rồi lại hạ xuống ngay và cái đó chỉ diễn ra 1 lần thôi
- Mỉm cười 1 cách kín đáo và vô hình
- Phan Bội Châu nhổ vào mặt VR
->H cấu tưởng tượng
-> Phan Bội Châu coi thường và khinh bỉ Va ren
=>Nhân cách cứng cỏi, kiêu hãnh, không chịu khuất phục kẻ thù
IV-Tổng kết:
*Ghi nhớ: sgk (95 )
Trang 8III-HĐ3:Tổng kết(5 phút)
- Em hãy nêu những nét đặc sắc về ND, NT
của VB ?
- Em có nhận xét gì về đặc điểm văn chương
của Nguyễn ái Quốc - Hồ Chí Minh?
-Hs đọc ghi nhớ
IV-HĐ4:Luyện tập, củng cố(10 phút)
Bài 1
-Hs làm cá nhân-Gv gọi hs làm
-Gv nhận xét
Bài 2
- Giải thích cụm từ "Những trò lố" trong
nhan đề tác phẩm?
-Tác phẩm của Nguyễn ái Quốc
- Hồ Chí Minh vừa mang tính
NT cao, vừa mang tính t tưởng, tính chiến đấu sắc bén
B-Luyện tâp:
Bài 1:Tình cảm của tác giả đối với PBC:
Kính trọng trước khí phách kiên cường , bất khuất của cụ
Bài 2:Dùng cụm từ “Những trò lố” trong nhan đề trực tiếp vạch trần hành động lố lăng, bản chất xấu xa của Va ren
V- HĐ5:Đánh giá(3 phút)
-Gv đánh giá tiết học
VI-HĐ6:Dặn dò (2 phút)
- Học thuộc ghi nhớ, làm tiếp phần luyện tập
- Soạn bài: Dung cụm C-V để mở rộng câu (tt)
_