Bài giảng lịch sử nhà nước và pháp luật 14

Lý luận nhà nước và pháp luật nghiên cứu đồng thời hai hiện tượng nhà nước và pháp luật. Bằng kiến thức lý luận về Nhà nước và pháp luật, hãy chứng minh rằng Lý luận về Nhà nước và pháp luật lấy chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử làm cơ sở phương pháp luận

Chuyên đ

ThS Lê Vi t Tu n

Gi ng viên H Lu t TP HCM

N i dung chuyên đ

Con đ ng hình thành t t ng Nho giáo

V trí c a nguyên t c “Tôn quân quy n”

C s lý lu n c a nguyên t c

N i dung nguyên t c - quy n l c nhà Vua

Tài li u nghiên c u

Tr n Tr ng Kim, “Nho giáo”

Nguy n Tài Th , “L ch s t t ng Vi t Nam”

Tr n V n Giàu, “S phát tri n t t ng Vi t Nam t th k XIX đ n CMT8”

V Th Y n, “T t ng tôn quân quy n c a

đ o nho trong quá trình t ch c b máy nhà

n c phong ki n Vi t Nam th i Lê s và th i Nguy n”

Con đ ng hình thành t t ng Nho giáo - Kh ng T

L ch s ra đ i t t ng Nho giáo

Th i gian:

Hoàn c nh:

M c đích:

V trí nguyên t c “Tôn quân quy n”

Xã h i i đ ng – khát v ng xây d ng

N i dung: “ o l n đ c thi hành thì thiên h là c a chung, kén ch n k có tài, có đ c làm vi c, gi ng gi i đi u tín ngh a,

s a tr đi u hoà m c Cho nên, m i ng i không riêng kính thân cha m mình, không riêng yêu con mình, khi n ng i già

c có ch nuôi n ng tr n đ i, ng i tr kho có ch s d ng

n ng l c, các thi u niên đ c nuôi d y l n khôn Th ng

ng i đàn bà goá, th ng nh ng đ a đ n côi và ng i già không n i n ng t a, nh ng ng i tàn t t thì ph i có ch nuôi

d ng, con trai đ u ph i có ngh nghi p, con gái đ u có

ch ng con Nh v y, c a c i e v t b d i đ t c ng không ai

l y và c ng không c n thi t c t gi cho riêng mình Còn v

n ng l c ch e không có cách gì thi th mà không c n gi làm

c a riêng Do đó, m i âm m u đ u b l p kín không th x y ra,

m i hành vi tr m c p gây r i, gi c c p đ u không th n i d y,

c a ng không ph i đóng Nh th g i là i đ ng”

V trí nguyên t c “Tôn quân quy n”

X ã h i i đ ng – khát v ng xây d ng

M c đích:

đ cao xã h i công b ng,

Bi n pháp th c hi n – “Tôn quân quy n”

đ ng c a b máy nhà n c phong ki n, trong đó đ

V trí nguyên t c “Tôn quân quy n”

m no và công b ng

bi n pháp

C s lý lu n

Lý gi i “H p qu n”

“Tài ch ng th kiêm ngh , con ng i ch ng th

kh n.”

C s lý lu n

Lý gi i Vua – Thiên t

“Khi con ng i h p qu n mà không phân đ nh

sinh lo n Mu n xã h i không tranh giành, không

lo n l c thì ph i có Vua.”

“Vua là m u m c v y M u m c ngay thì bóng chi u c ng ngay Vua là cái mâm v y Mâm tròn

Tr i đ t ra Vua là vì dân, vì đ o h p qu n c a con ng i Do v y, quy n l c c a Vua ph i vì chung c a c thiên h , ch không ph i vì riêng dòng h c nào

C s lý lu n

Lý gi i Vua – Thiên t

Th n thánh hoá v ng quy n, “tr i là đ ng

đ sáng t o ra và là con cháu c a th ng đ

Vua là ng i tham tán quán thông c tr i, đ t và

ng i

Ph c tùng quy n l c nhà Vua c ng đ ng ngh a

v i vi c làm theo đ o c a tr i, đ t

N i dung c a nguyên t c

Quy n l c c a nhà Vua

Quy n l c nhà n c đ u đ c t p trung vào tay thiên t ; quy n ban n, phong th ng, chinh

ph t, đ nh chính sách cai tr cho ch h u b n

ph ng

Thiên t toàn quy n thi t l p b máy giúp vi c,

giúp vua thì vua hoá b c thánh nhân”.

Thiên t đ nh ra tr t t , tôn ti b ng L - Nh c

phân minh.

N i dung c a nguyên t c

Quy n l c c a nhà Vua

i v i quan: Vua đ t ch đ kh o xét công

tr ng, th ng ph t nghiêm minh

i v i dân:dùng đ c đ cai tr , đ t ra ng luân

đ giáo hoá, đ a các quan h xã h i vào m t tr t

t , c th :

Vua tôi có trung ngh a, Cha con có tình thân,

v ch ng có riêng bi t,

B n bè có tin c y.

N i dung c a nguyên t c

Quy n l c c a nhà Vua

Thiên t ban hành pháp lu t, đ nh hình ph t, xét

x nh ng k ch ng đ i và vi ph m luân th ng

đ o lý

Uy quy n thiên t kh ng đ nh b ng nh ng chính

sách an dân, “ áng yêu ch ng ph i là vua ?

Thiên t n m c th n quy n – là ch d a cho

v ng quy n

N i dung c a nguyên t c

T n t i và phát tri n

Vua – Thiên t

H p qu n

Tranh giành - n i lo n

Tr i

t

N i dung c a nguyên t c

N i dung t t ng “Tôn quân quy n”: khi con

ng i đã đoàn t v i nhau thành xã h i, t t

ph i có quy n t i cao đ gi k c ng cho c đoàn th , quy n y là quân quy n Quy n này ph i đ cho m t ng i gi thì m i rõ ràng đ c m i th ng nh t, ng i gi quy n này là đ hay v ng.

Tôn quân quy n: đ cao tính th ng tôn và

t p trung toàn b quy n l c nhà n c vào nhà Vua.