Bải giảng Chương 1 Nhập môn luật so sánh

NỘI DUNG CHÍNH So sánh, lý giải sự khác biệt Khác nhau về ngôn ngữ Không có đối tượng điều chỉnh cụ thể, đây là ngành khoa học pháp lý Ngành khoa học pháp lý Luật học so sánh Luật

TH.S LÊ THỊ HỒNG LIỄU

Chuyên đề 1

NHẬP MÔN LUẬT SO SÁNH

HOCLUAT.VN

HỌC LUẬT ONLINE

Các nội dung chính

1 TÊN GỌI MÔN HỌC

Click to add Title

2 ĐỐI TƯỢNG ĐIỀU CHỈNH

3 PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU CHỈNH

Click to add Title

4 VAI TRÒ LUẬT SO SÁNH

5 TÍNH ỨNG DỤNG

NỘI DUNG CHÍNH

So sánh, lý giải

sự khác biệt

Khác nhau về ngôn ngữ

Không có đối

tượng điều chỉnh

cụ thể, đây là

ngành khoa học

pháp lý

Ngành khoa học

pháp lý

Luật học

so sánh Luật so sánh đối chiếu

So sánh

so sánh

Tiếp cận của môn học : Luật so sánh là ngành khoa học pháp lý,

nghiên cứu so sánh các hệ thống pháp luật của quốc gia khác nhau

nhằm tìm ra điểm tương đồng và khác biệt, lý giải nguồn gốc tương đồng và khác biệt, hướng tới mục tiêu nhất định.

LUẬT SO SÁNH & NGHIÊN CỨU

PHÁP LUẬT NƯỚC NGOÀI

- Nhiệm vụ:

Tìm hiểu nội dung pháp luật

nước ngoài về chế định cụ thể.

VD: Tìm hiểu các phương thức về

phân chia tài sản vợ chồng trong

thời kỳ hôn nhân của pháp luật

nước Anh

- Nhiệm vụ Tìm hiểu nội dung pháp luật các

nước về chế định cụ thể.

VD: So sánh các phương thức phân chia tài sản vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân của pháp luật Việt Nam và pháp luật nước Anh

- Nội dung:

Trong pháp luật nước Anh phân

chia theo 2 phương thức:

+ Theo pháp luật

+ Theo hợp đồng hôn nhân

- Nội dung:

+ Trong pháp luật nước Anh (…) + Trong pháp luật Việt Nam:

• Theo pháp luật

• Theo sự thỏa thuận hai bên (Note: Không công nhận HĐ hôn nhân)

- Mục tiêu:

Đưa ra nội dung cụ thể của vấn

đề pháp lý đang nghiên cứu

- Mục tiêu:

+ Đưa ra nội dung cụ thể của vấn đề

+ Tìm ra điểm giống, khác nhau + Lý giải nguồn gốc, đánh giá các giải pháp

2 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

 Quan điểm 1: Học giả XHCN

Đối tượng nghiên cứu: các chế định luật, quy phạm pháp luật, ngành luật trong hệ thống pháp luật quốc gia, chủ trương liệt

kê vấn đề nghiên cứu.

 Quan điểm 2: Học giả phương Tây

Đối tượng nghiên cứu rất rộng, gồm cả nền văn hóa pháp lý, chủ trương khái quát hóa vấn đề nghiên cứu.

Quan điểm 2: Luật so sánh bao gồm

 So sánh các hệ thống pháp luật khác

nhau nhằm tìm ra điểm tương đồng

và khác biệt.

 Giải thích nguồn gốc, đánh giá các

cách giải quyết vấn đề, tìm ra vấn đề cốt lõi của HTPL.

 Xử lý vấn đề phát sinh trong quá trình

so sánh luật.

ĐIỂM TƯƠNG ĐỒNG CỦA HAI QUAN ĐIỂM

Toàn bộ khía cạnh pháp lý

Thay đổi theo thời gian

Nghiên cứu

về lý luận và thực tiễn

Không có

đối tượng cụ

thể

PHƯƠNG PHÁP

CHUNG

Phương pháp phân tích

Phương pháp tổng hợp

Phương pháp thống kê

Phương pháp so sánh lịch sử Phương pháp so sánh quy phạm Phương pháp so sánh chức năng

PHƯƠNG PHÁP

ĐẶC THÙ

3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Phương pháp đặc thù

So sánh lịch sử:

Sử dụng những

điểm tương đồng

và khác biệt của

điều kiện kinh tế,

chính trị, văn hóa,

xã hội… ở những

thời điểm lịch sử

cụ thể đển lý giải

tương đồng và

khác biệt

So sánh quy phạm:

Sử dụng quy phạm pháp luật trong hệ thống pháp luật của nước này để so sánh với quy phạm pháp luật trong hệ thống pháp luật của nước khác

So sánh chức năng: Dựa trên chức năng điều chỉnh các quan hệ xã hội của hiện

tượng pháp lý, xác định nguyên tắc pháp lý & yếu tố

về kinh tế, chính trị, văn hóa… tác động đến giải pháp pháp

lý đó

4 Công pháp

quốc tế

- Nguồn của công ước quốc tế

- Nguồn của tập quán quốc tế

- Nguồn của những nguyên tắc

chung

2 Đối với hài hòa hóa và nhất

điển hóa

- Hài hòa hóa: làm cho nền lập

pháp quốc gia khác nhau ngày càng tương đồng

- Nhất điển hóa: làm cho pháp

luật các quốc gia khác nhau ngày càng giống nhau

1 Đối với lập pháp

- Tiền đề soạn thảo, ban

hành pháp luật

- Tránh rủi ro khi ban hành

pháp luật

4 VAI TRÒ CỦA LUẬT SO SÁNH

3 Giải thích và

áp dụng luật

- Là kết quả hài hóa hóa và nhất điển hóa

- Là kết quả của tiếp nhận pháp luật nước ngoài

5 Tư pháp quốc tế

- Xây dựng luật mẫu

- Kiến thức pháp luật:

giống, khác nhau

5 TÍNH ỨNG DỤNG CỦA LUẬT SO SÁNH

Tính giáo dục Hiểu rõ pháp luật quốc gia Hoàn thiện chức năng lập pháp Giúp hài hòa hóa và thống nhất hóa nội luật

Cơ quan tư pháp vận hành pháp luật thực định linh hoạt

Xây dựng Công ước quốc tế Công nhận, thi hành Bản án, quyết định của Tòa

án, Trọng tài nước ngoài.

Giải quyết vụ án hình sự quốc tế Mục đích sư phạm

Nghiên cứu lịch sử pháp luật

……

NHẬN ĐỊNH

1 Luật so sánh là ngành luật độc lập trong hệ thống pháp luật Việt Nam.

2 Nghiên cứu pháp luật nước ngoài là một trong những đối tượng của Luật so sánh.

3 So sánh luật và luật so sánh là hai khái niệm tương đồng nhau.

4 Luật so sánh là nghiên cứu pháp luật nước ngoài.