Giáo án Ngữ văn 6 bài 10: Ếch ngồi đáy giếng

- Nghệ thuật sâu sắc của truyện: Mợn chuyện loài vật để nói chuyện con ngời, ẩn bài học triết lý; tình huống bất ngờ, hài hớc, độc đáo.. Khái niệm truyện ngụ ngôn - Là truyện kể bằng văn

Tiết 39 :

Văn bản : ếch ngồi đáy giếng

(Truyện ngụ ngôn)

A - Mục tiêu cần đạt

1 Kiến thức:

- Đặc điểm nhân vật sự kiện, cốt truyện trong một tác phẩm ngụ ngôn

- ý nghĩa giáo huấn sâu sắc của truyện ngụ ngôn

- Nghệ thuật sâu sắc của truyện: Mợn chuyện loài vật để nói chuyện con ngời,

ẩn bài học triết lý; tình huống bất ngờ, hài hớc, độc đáo

2 Kỹ năng:

- Đọc hiểu văn bản truyện ngụ ngôn

Liên hệ các sự việc trong truyện với những tình huống, hoàn cảnh thực tế Kể lại đợc truyện

3 Thái độ:

- Giáo dục, khuyên nhủ phải mở rộng tầm hiểu biết không chủ quan, kiêu ngạo

B Chuẩn bị thầy và trò:

- GV: Giáo án, Sách chuẩn kiến thức kỹ năng

- HS: vở soạn, SGK

C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học học

* ổn định lớp :

* Bài cũ : - Truyện “Ông lão đánh cá và con cá vàng” thể hiện nội dung gì ?

- Nêu những nét nghệ thuật tiêu biểu của truyện

* Bài mới :

Hoạt động của GV, HS Nội dung cần đạt

- Cho 1 HS đọc chú thích dấu sao *

? Thế nào là truyện ngụ ngụn?

- HS: Trả lời

- Giáo viên giúp học sinh nắm vững khái

niệm truyện ngụ ngôn

- GV hớng dẫn: Đọc rõ ràng, ngắt nghỉ

đúng nhịp, nhấn giọng những từ ngữ miêu

tả, xen chút hài hớc kín đáo

- GV đọc 1 đoạn – học gọi 3 HS đọc – học nhận

xét

I Đọc - chú thích

1 Khái niệm truyện ngụ ngôn

- Là truyện kể bằng văn xuụi hoặc văn vần, mượn chuyện về loài vật, đồ vật hoặc về chớnh con người để núi búng giú kớn đỏo chuyện con người nhằm khuyờn nhủ, răn dạy người ta bài học nào đú trong cuộc sống

2 Đọc

? Truyện kể về ai ? ( Một chỳ Ếch )

? Cú mấy sự việc xoay quanh nhõn vật chỳ

ếch này ?

- HS: Hai sự việc: Kể chuyện ếch khi ở

trong giếng; ếch khi ra khỏi giếng

? Mở đầu văn bản giới thiệu mụi trường

sống của Ếch ở đõu ?

? Giếng là một khụng gian như thế nào?

? Em cú nhận xột gỡ về mụi trường sống

của Ếch ?

- Hàng xúm của Ếch gồm cú những ai ?

- HS: vài con nhỏi, cua, ốc -> là những

II Hiểu văn bản

a Con ếch khi ở trong giếng.

* Hoàn cảnh sống:

- Sống lõu ngày trong một cỏi giếng

- Xung quanh là những con vật nhỏ bộ

à mụi trường sống của Ếch nhỏ hẹp

? Trong môi trường ấy Ếch có tầm nhìn

và hiểu biết như thế nào ?

? Tác giả dân gian sử dụng nghệ thuật gì

để diễn tả nhận thức của Ếch ?

? Tác dụng của biện pháp nghệ thuật này ?

? Nói về tầm nhìn và hiểu biết của Ếch,

nhưng tác giả dân gian ám chỉ ai ?

- HS: nói về con người, con người sống

trong môi trường hạn hẹp cũng dễ khiến

người ta không biết mình, biết người

- Theo em với cách nhìn nhận về thế giới

xung quanh của Ếch thì điều tất yếu nào sẽ

xảy ra ?

- HS: Chính Ếch sẽ tự hại mình

? Việc Ếch ra khỏi giếng do ý muốn chủ

quan hay khách quan ?

? Em có nhận xét gì về môi trường sống

của Ếch lúc này ?

? Ếch có nhận ra sự thay đổi đó không ?

? Ếch có thái độ và hành động nào?

? Tại sao Ếch lại có thái độ " nhâng nháo"

và " chẳng thèm để ý" như thế ?

? Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật

gì để diễn tả thái độ và hành động của

Ếch? Tác dụng của biện pháp nghệ thuật

ấy ?

- Ếch: tưởng trời bé bằng chiếc vung, còn mình thì oai như một vị chúa tể

à Nghệ thuật so sánh: làm nổi bật hiểu biết nông cạn nhưng lại huênh hoang của Ếch

b Ếch khi ra khỏi giếng:

- Môi trường sống thay đổi : hẹp à rộng

? Kết cục chuyện gì đã xảy ra với Ếch ?

Nguyên nhân dẫn đến cái chết của Ếch là

gì ?

- GV giao nhiệm vụ: Truyện "Ếch ngồi

đáy giếng" ngụ ý phê phán điều gì, khuyên

răn điều gì ?

- HS: Các nhóm thảo luận, ghi ra phiếu

học tập

- HS: Đại diện nhóm lên bảng gắn phiếu

học tập -> Nhóm khác nhận xét- - - GV

nhận xét, kết luận

- Qua nội dung bài học em rút ra được

điều gì cho bản thân ?

GV bình: Trong cuộc sống, ta luôn phải

thường xuyên học tập, mở mang hiểu biết,

khiêm tốn

? Thành ngữ :" Ếch ngồi đáy giếng" có

nội dung gì, được vận dụng vào trường

hợp nào ?

- HS đọc ghi nhớ SGK

- Ếch: nghênh ngang , nhâng nháo, chủ quan, kiêu ngạo

-> Ếch bị trâu giẫm chết

àTác giả sử dụng từ láy, nghệ thuật nhân hóa: khắc họa rõ tính cách kiêu ngạo không coi ai ra gì

c Bài học :

- Không được chủ quan kiêu ngạo, dù

ở môi trường nào, hoàn cảnh nào cũng phải cố gắng học hỏi để mở rộng kiến thức, hiểu biết

II Ghi nhớ.

III Luyện tập

Câu 1 :

? Tìm 2 câu văn trong văn bản mà em cho

là quan trọng nhất trong việc thể hiện nội

dung, ý nghĩa của truyện ?

- “ếch cứ tởng … một vị chú tể” một vị chú tể”

- “Nó nhâng nháo … một vị chú tể” đi qua dẫm bẹp”

Câu 2 : Dành cho học sinh khá, giỏi

* Hớng dẫn học sinh luyện tập :

Sự thay đổi môi trờng sống đã khiến ếch có kết cục nh thế nào ?

ếch sống dới đáy giếng tởng mình là to lớn nhất nên khi ra khỏi giếng ếch nhâng nháo, chẳng xem ai ra gì nên cuối cùng ếch đã bị trâu dẫm bẹt

* Cũng cố bài học :

- Khắc sâu kiến thức về truyện ngụ ngôn

* Hớng dẫn học bài :

- Học sinh về tìm hiểu ý nghĩa của truyện “Thầy bói xem voi”