Giáo án Ngữ văn 6 bài 10: Ếch ngồi đáy giếng

MỤC TIÊU BÀI HỌC: - Giúp HS hiểu được những đặc điểm của truyện ngụ ngôn, nội dung, ý nghĩa và t đặc sắc NT của truyện.. Tìm hiểu chú thích: a, Truyện ngụ ngôn: - Là truyện kể bằng văn x

Tiết 39 :

ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG, THẦY BÓI XEM

VOI (Truyện ngụ ngôn)

A MỤC TIÊU BÀI HỌC:

- Giúp HS hiểu được những đặc điểm của truyện ngụ ngôn, nội dung, ý nghĩa và t đặc sắc NT của truyện

- Biết liên hệ truyện với những tình huống, hoàn cảnh thực tế phù hợp

- Rèn kĩ năng đọc,kể, phân tích nhân vật

- Giáo dục ý thức mở rộng tầm hiểu biết của mình, không được chủ quan,kiêu ngạo

B CHUẨN BỊ: - GV: SGK, SGV,Giáo án, máy chiếu

- HS: SGK , vở ghi, soạn bài

- PP: Đàm thoại, vấn đáp

C TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG:

* HĐ1: Khởi động

1.Tổ chức: Sĩ số 6A …

6B

6C

2 Kiểm tra:

- Biển cả trừng trị mụ vợ ông lão đánh cá vì tội gì ?

- Nêu ý nghĩa truyện?

3.Giới thiệu bài :

Sự huênh hoang kiêu ngạo, xem thường người khác đó là một thói xấu của con người, mang lại hậu quả khôn lường

*HĐ2 Đọc hiểu văn bản Hoạt động dạy và học Nội dung cần đạt

HS đọc - GV nhận xét

Đọc chú thích *

Thế nào là ngụ ngôn?

Đọc chú thích SGK

I Đọc , hiểu chung văn bản :

1 Đọc - kể:

- Giọng đọc hài hước, chậm rãi

- HS kể

2 Tìm hiểu chú thích:

a, Truyện ngụ ngôn:

- Là truyện kể bằng văn xuôi hoặc văn vần, mượn chuyện về loài vật, đồ vật hoặc chính con người để nói bóng gió kín đáo chuyện con người nhằm khuyên nhủ, răn dạy người ta bài học nào đó trong cuộc sống

b, Từ khó : 3 từ

- Chú ý từ khó 1,2,3

3 Bố cục: 2 phần

- P1: Từ đầu đến " Vị chúa tể"

-> Sự chủ quan kiêu ngạo của ếch

Truyện chia làm mấy phầnn

Nêu ND chính của từng

phần?

Vì sao ếch tưởng bầu trời chỉ

bằng cái vung còn nó oai như

một vị chúa tể ?

?Em có nhận xét gì về môi

trường sống của ếch lúc này ?

?Trong hoàn cảnh sống ấy

ếch thấy vai trò của mình ntn?

?Em nhận xét gì về về tính

cách của ếch?

?Ếch ra khỏi giếng bằng cách

nào?

?Ếch có thái độ ntn ở bên

- P2: Còn lại:

->Kết quả của sự chủ quan kiêu ngạo

II Đọc, hiểu nội dung văn bản:

1 Khi ếch sống ở trong giếng:

- Ếch sống ở trong giếng lâu ngày, nhìn thấy bầu trời chỉ bằng cái vung

- Xung quanh chỉ có một vài con nhái, cua, ốc bé nhỏ

- Hằng ngày ếch cất tiếng kêu ồm ộp vang động cả giếng khiến các con vật khác rất hoảng sợ

Môi trường, thế giới sống của ếch rất nhỏ bé, hạn hẹp

- Tưởng bầu trời nhỏ bé như một cái vung và nó oai như vị chúa tể

(Chúa tể: kẻ có quyền lực cao nhất, toàn quyền chi phối)

Thiếu sự hiểu biết, hiểu biết nông cạn lại huyênh hoang, chủ quan, kiêu ngạo

2 Khi ếch ra khỏi giếng

- Mưa to nước tràn giếng, ếch ra ngoài

- Quen thói cũ, nghênh ngang đi lại khắp nơi, cất tiếng kêu ồm ộp,

- Nhâng nháo nhìn bầu trời, chả thèm để ý xung quanh

?Nêu kết cục của câu chuyện

ra sao ?

Do đâu ếch bị trâu giẫm bẹp ?

Mượn truyện ếch… giếng n/d

muốn khuyên ta điều gì?

?Qua câu chuyện về chú ếch

với kết cục bị thảm ngụ ý nêu

ra bài học gì?

Khái quát lại nội dung,NTcủa

truyện ?

=> Kết cục: Ếch bị con trâu giẫm bẹp

( ếch bị trả giá, cái giá quá đắt bằng chính mạng sống của nó)

Do sự chủ quan, kiêu ngạo,coi thường những đối tượng xung quanh

2 Bài học của truyện:

- Dù môi trường hoàn cảnh sống có giới hạn, khó khăn vẫn phải cố gắng mở rộng hiểu biết của mình bằng nhiều cách khác nhau Phải biết những hạn chế của mình và phải cố gắng, biết nhìn xa trông rộng

- Không được chủ quan, kiêu ngạo, coi thường những đối tượng xung quanh Tính chủ quan kiêu ngạo nhiều khi phải trả giá bằng cả tính mạng

- Chế giễu, phê phán những kẻ thiếu hiểu biết nhưng huênh hoang, coi thường người khác

III.Tổng kết :

1.Nghệ thuật:

- Cách kể ngắn gọn, ngụ ý sâu xa, dùng h.ảnh ẩn

dụ để khuyên dạy con người bài học trong cuộc sống

2.Nội dung:

- Phê phán những kẻ thiếu hiểu biết, hiểu biết hạn hẹp mà lại huyênh hoang

- Khuyên nhủ người ta phải cố gắng mở rộng hiểu biết của mình , không được chủ quan kiêu ngạo

* HĐ3

Do đâu ếch bị trâu giẫm bẹp ?

Nêu ý nghĩa truyện ?

IV Luyện tập :

- HS kể

HS trả lời theo 3 ý

*HĐ4 : 4 Củng cố : - Hai nội dung đã PT

5 Dặn dò : - Học bài theo nội dung trên

- Trả lời câu hỏi sgk

- Soạn thầy bói xem voi

******************************

Tiết 40 :

ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG, THẦY BÓI XEM VOI (T2)

(Truyện ngụ ngôn)

A MỤC TIÊU BÀI HỌC:

- Tiếp tục giúp HS hiểu được những đặc điểm của truyện ngụ ngôn, nội dung, ý nghĩa và đặc sắc NT của truyện

- Biết liên hệ truyện với những tình huống, hoàn cảnh thực tế phù hợp

- Rèn kĩ năng đọc kể,phân tích nhân vật

- Giúp học sinh có ý thức xem xét mọi việc1 cách toàn diện

B CHUẨN BỊ: - GV: SGK, SGV,Giáo án, máy chiếu

- HS: SGK , vở ghi, soạn bài

- PP: Đàm thoại, vấn đáp

C TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG:

* HĐ1: Khởi động

1.Tổ chức: Sĩ số 6A …

6B

6C

2 Kiểm tra: - Do đâu ếch bị trâu giẫm bẹp ?

- Nêu ý nghĩa truyện ?

3.Giới thiệu bài :

Trong cuộc sống khi nhận xét, đánh giá về sự vật, sự việc hay người nào đó,

ta có cái nhìn lệch lạc, phiến diện, chủ quan khiến cho sự đánh giá dẫn đến sai lầm

mà ta không biết Câu chuyện sẽ giúp mỗi ng rút ra bài học cho riêng mình Hoạt động dạy và học Nội dung cần đạt

HS đọc - nhận xét

HS kể

Nêu bố cục của truyện?

Nội dung chính của truyện kể về

việc gì?

I Đọc, hiểu chung văn bản :

1 Đọc - kể:

- Giọng đọc hài hước, chậm rãi

- Chú ý lời đối thoại của các nhân vật , nhấn mạnh các từ chỉ thái độ các thầy bói

2 Tìm hiểu chú thích:

a, Truyện ngụ ngôn:

b Đọc chú thích: SGK/103 -Từ khó : 9 từ

3 Bố cục: 3 đoạn

- Đ1: Từ đầusờ đuôi: Các thầy bói cùng xem voi

- Đ2: chổi sể cùn: Các thầy bói bàn tán về con voi

- Đ3: Còn lại: Kết cục của việc xem voi

II Đọc ,hiểu nội dung văn bản

1 Câu chuyện về các thầy bói xem voi:

- 5 thầy bói mù chưa biết hình thể con voi, chung tiền biếu người quản voi để được xem

Nhận xét cách xem voi của các

thầy?

Cách tả, cách dùng từ ngữ ấy có td

gì?Các thầy phán về voi có đúng

không ?

voi

* Cách xem và phán voi:

- Thầy thứ nhất : Sờ vòi thấy nó sun sun như con đỉa

- Thầy thứ 2 :thấy nó chần chẫn như đòn càn

- Thầy thứ 3 : sờ tai thấy nó Bè bè như quạt thóc

- Thầy thứ 4 sờ chân, thấy nó sừng sững như cột nhà

- Thầy thứ 5 sờ đuôi.thấy nó tun tủn như chổi sể cùn

-> Các thầy sờ được bộ phận nào thì phán hình thù con voi như thế Phán về voi không đúng

- Hình thức ví von, từ láytả hình thù con voi

- T/dụng: Làm câu chuyện sinh động, hấp dẫn, tô đậm các sai lầm của mỗi thầy

*Thái độ của các thầy bói khi phán về voi +Tưởng nó thế nào , hóa ra

+ Không phải

-> Tự tin vào bản thân, đều khẳng định mình

là đúng và phủ nhận ý kiến người khác ( Đó

là thái độ chủ quan, sai lầm.)

Em có nhận xét gì về thái độ ấy

(Chủ quan)

Kết thúc sự việc ntn? ? Tác giả sử

dụng NT gì?

?Theo em sai lầm của họ là ở chỗ

nào?

?Mượn việc xem voi của 5 thầy bói

truyện rút ra bài học gì?

*Kết qủa của việc xem voi:

- Cả 5 thầy đều nói đúng từng bộ phận của voi nhưng không đúng với cả con voi (phiến diện )

- Xô xát, đánh nhau toạc đầu chảy máu

- NT: phóng đại, châm biếm nhẹ nhàng, tô đậm cái sai lầm về lí sự cũng như thái độ của các thầy bóiSâu sắc

Miêu tả không đúng với cả con voi, nhưng đúng với từng bộ phận của con voi

*Sai lầm của họ:

.- Đó là dùng bộ phận để nói toàn thể

- Trong khi ở trường hợp này cần tổng hợp các bộ phận để có cái nhìn toàn diện về con voi

2 Bài học :

- Sự vật hiện tượng rộng lớn gồm nhiều khía cạnh, nhiều mặt khác nhau, nếu chỉ biết

1 mặt 1 khía cạnh mà đã cho rằng đó là toàn

bộ thì sẽ là sai lầm Muốn kết luận đúng sự vật, sự việc phải xem xét nó 1 cách toàn diện

- Có cách xem xét sự vật phù hợp với ình cảm và mục đích xem xét

- Cần lắng nghe tham khảo ý kiến người khác Mạnh dạn tự tin bảo vệ ý kiến mình (Thành ngữ thầy bói xem voi, chính là nhắc

?Em có n.xét gì về cách kể chuyện?

Câu chuyện khuyên chúng ta điều

gì?

nhở chúng ta điều đó)

III Tổng kết :

1.Nghệ thuật:

- Cách kể chuyện ngắn gọn, hấp dẫn

- N.thuật phóng đại, lối nói kín đáo

2.Nội dung:

Khuyên người ta muốn hiểu biết sự vật, sự việc phải xem xét chúng 1 cách toàn diện

3.Ghi nhớ SGK/103

IV Luyện tập :

- Điểm chung : Cả 2 đều nêu ra những bài

học về nhận thức, nhắc người ta không được chủ quan trong việc nhìn nhận, đánh giá sự vật, hiện tượng xung quanh

- Điểm riêng:

- Ếch ngồi đáy giếng->Phải biết mở rộng tầm hiểu biết của mình, không được kiêu ngạo coi thường đối tượng xung quanh

- Thầy bói xem voi-> Bài học về phương pháp tìm hiểu sự vật hiện tượng

?Sau khi học xong 2 truyện ngụ

ngôn em thấy bài học rút ra từ 2

truyện có điểm nào chung, điểm nào

riêng?

*HĐ4 : 4 Củng cố : -Thế nào là truyện ngụ ngôn?

5 Dặn dò : - Học bài theo nội dung trên

- Trả lời câu hỏi sgk

- Soạn “Chân, tay, tai, mắt ”