Kiến thức: - Hiểu đợc ý nghĩa và công dụng của chỉ từ.. Thái độ: - Giáo dục ý thức dùng chỉ từ để giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.. Hoạt động của thầy HĐ của trò Kiến thức cần đạ
Trang 1Tiết 57: Tiếng việt:
Chỉ từ
1 Mục tiêu bài học:
a Kiến thức:
- Hiểu đợc ý nghĩa và công dụng của chỉ từ
- Đặc điểm ngữ phỏp của chỉ từ.
b Kỹ năng:
- Rèn luyện kĩ năng nhận biết, sử dụng chỉ từ
- Biết cách dùng chỉ từ trong khi nói, viết
- Rốn KN giao tiếp, KN nhận thức, KN giải quyết vấn đề
c Thái độ:
- Giáo dục ý thức dùng chỉ từ để giữ gìn sự trong sáng
của tiếng Việt
2 Chuẩn bị:
a Gv: Giáo án, bảng phụ.
b Hs: Học bài cũ, chuẩn bị bài mới.
3 Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học: (5p)
a Kiểm tra bài cũ :
? Thế nào là số từ, lợng từ? lấy ví dụ?
b Bài mới: Giới thiệu bài
Trang 2Hoạt động của thầy HĐ của trò Kiến thức cần đạt
Hoạt động I : Tìm hiểu chỉ từ (10p)
- Gọi học sinh đọc ví
dụ
? Các từ in đậm bổ
sung ý nghĩa cho từ
nào?
? So sánh các từ và cụm
từ sau, từ đó rút ra ý
nghĩa các từ đợc in
đậm
- Giảng: Các từ đó, ấy,
kia, nọ, này, đấy thêm
vào các danh từ, hay
cụm danh từ làm cho
danh từ và cụm danh từ
đợc xác định hơn, cụ
thể hơn về vị trí trong
không gian hoặc trong
thời gian
? Nghĩa của từ ấy, nọ
trong câu
Hồi ấy, đêm nọ có gì
- Đọc ví dụ
- Trả lời
- So sánh, trả lời
hiểu
I Chỉ từ là gì?
1 ví dụ.
2 Nhận xét.
- Ông vua nọ
- Viên quan ấy
- Làng kia
- Nhà nọ
Tác dụng: Định vị sự vật trong không gian nhằm tách biệt sự vật này với sự vật khác
*So sánh
- Làng kia.
- Nhà nọ.
Trang 3giống và khác với ấy, nọ
trong VD đã phân tích
trên
- Yêu cầu học sinh tự lấy
vd minh học Đặt 1 câu
có sử dụng chỉ từ
? Vậy từ nhận xét của 2
VD trên hãy rút ra chỉ từ
là gì?
- Gọi hs đọc ghi nhớ
- Trả lời
- Tìm ví dụ
- Dựa vào ghi nhớ trả
lời
- Đọc ghi nhớ
Định vị trong không gian
- Viên quan ấy
- Hồi ấy
Định vị về thời gian
- Giống: cùng xác định vị trí của sự vật
- Khác: - đơn vị trong không gian
- định vị trong thời gian
=>Chỉ từ là những từ dùng để trỏ vào sự vật, nhằm xác định vị trí của
sự vật trong không gian, thời gian
* Ghi nhớ 1 ( SGK ).
Hoạt động II Hớng dẫn tìm hiểu HĐ của chỉ từ trong câu.
Trang 4- Gọi học sinh đọc ví
dụ
? Vị trí và hoạt động
của chỉ từ trong câu?
? Xác định vị trí NP
của các chỉ từ trong các
bài tập mục 1?
- GV: Chỉ từ có thể làm:
- Phụngữ CN,VN,TT
? Tìm chỉ từ và xác
định chức vụ của
chúng
? Phần phụ trớc và phụ
sau có vai trò nh thế
nào? Tác dụng nh thế
nào?
- Đọc ví dụ
- Trả lời
- Xác định
- Nghe
- Tìm, xác
định
- Trả lời
II Hoạt động của chỉ
từ trong câu.
1 Ví dụ.
2 Nhận xét.
- Các chỉ từ: ấy, kia, nọ làm phụ ngữ trong cụm danh từ
Các chỉ từ: đó, đấy làm trạng ngữ trong câu
- Làm phụ ngữ bổ nghĩa cho Danh từ lập thành cụm danh từ, hoạt động trong câu nh một danh từ (có thể làm CN.VN.TN)
Đó: chủ ngữ
Đấy: trạng ngữ
=>Chỉ từ làm ngữ trong cụm danh từ Ngoài ra: còn làm chủ ngữ, trạng ngữ
Trang 5- Yêu cầu hs đọc ghi nhớ
2
- Đọc ghi nhớ * Ghi nhớ 2 ( SGK ).
Hoạt động III: Hớng dẫn luyện tập (15p)
- Gọi học sinh đọc bài
tập 1,2 nêu yêu cầu,
tập
III Luyện tập.
Bài tập 1:
a) ấy: - định vị sự vật trong không gian
- phụ ngữ của cụm danh từ
- cụm danh từ làm bổ ngữ trong câu
b) Đấy, đây: - không gian
- CN c) Nay - thời gian
- TN d) Đó - thời gian
- TN
Bài tập 2: Thay cụm
danh từ in đậm bằng cụm danh từ thích hợp
+ Chân núi Sóc: đó,
đấy
- định vị về không
Trang 6- Gv hớng dẫn học sinh
làm bài tập 3
- Làm bài tập
gian
+ Bị lửa thiêu cháy:
đó, đấy, ấy
- định vị về không gian
Bài tập3 Không thể
thay
Vì: Trong truyện cổ dân gian không xác định đợc
cụ thể thời gian
chỉ từ có vai trò quan trọng trong câu
c Củng cố: (3p)
- Nhắc lại ND kiến thức toàn bài
d Dặn dò: (2p)
- Về học nd bài xem cỏc bài tập
- Tỡm cỏc chỉ từ trong một truyện dõn gian đó học.
- Đặt cõu cú sử dụng chỉ từ.
- Chuẩn bị “Luyện tập kể chuyển tưởng tưởng”.