MỤC TIÊU BÀI HỌC: - Giúp HS hiểu được khái niệm, nghĩa khái quát vềà đặc điểm ngữ pháp của chỉ từ - Rèn kĩ năng nhận diện, sử dụng được chỉ từ trong khi nói và viết.. 3.Giới thiệu bài T
Trang 1Tiết 57
CHỈ TỪ
A MỤC TIÊU BÀI HỌC:
- Giúp HS hiểu được khái niệm, nghĩa khái quát vềà đặc điểm ngữ pháp của chỉ từ
- Rèn kĩ năng nhận diện, sử dụng được chỉ từ trong khi nói và viết
- Giáo dục ý thức mở rộng tầm hiểu biết ngôn ngữ Tiếng Việt
B CHUẨN BỊ: - GV: SGK, SGV,Giáo án, máy chiếu
- HS: SGK , vở ghi
- PP: Đàm thoại, vấn đáp
C TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG:
* HĐ1: Khởi động
1.Tổ chức: Sĩ số 6A …
6B
6C
2 Kiểm tra:
Số từ là gì? Phân biệt số từ và lượng từ ?
3.Giới thiệu bài
Trong ngôn ngữ TV có những từ nêu nhân vật, có từ chỉ số lượng sự vật, có những từ định vị sự vật trong không gian nhằm tách sự vật này với sự vật khác Những từ ấy cụ thể là từ nào Bài học hôm nay giúp ta hiểu điều đó
* Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
Trang 2Hoạt động của thầy và trũ Nội dung
HS đọc ngữ liệu
?Những từ ấy, kia, nọ trong
đoạn văn bổ sung ý nghĩa cho
từ nào?
Những từ được bổ sung ý nghĩa
thuộc từ loại nào ?
-HS đọc ngữ liệu 2:
? Hóy so sỏnh ý nghĩa của cỏc
cặp từ sau
Nghĩa của cỏc cụm từ cú thờm
từ : nọ, ấy, kia bổ sung ý nghĩa
về cỏi gỡ ?
HS đọc ngữ liệu 3
Nờu yờu cầu bài tập
?So sỏnh 2 cặp từ sau xem
chỳng giống và khỏc nhau
I Chỉ từ là gì?
1 Ngữ liệu 1-SGK (136+ 137):
* Nhận xét:
->Từ in đậm: Bổ xung ý nghĩa
- Nọ : Ông vua
- ấy : Viên quan
- Kia: Làng
- Nọ : Nhà
-> Các từ in đậm bổ sung ý nghĩa cho danh từ
2 Ngữ liệu 2 -SGK ( 137):
* Nhận xét:
- Ông vua - ễng vua nọ
- Viên quan - Viên quan ấy
- Làng- Làng kia
- Nhà - Nhà nọ -> Cụm từ cú từ ( nọ, ấy) trỏ vào sự vật nhằm xác định vị trí của sự vật
3 Ngữ liệu 2- SGK ( 137):
Trang 3
? Vậy chỉ từ là gỡ?
? Từ 2 ngữ liệu ở phần I hóy cho
biết chỉ từ đảm nhiệm chức vụ
gỡ?
? Tỡm cỏc chỉ từ và xỏc định
chức vụ của chỳng trong cõu?
? Em cú nhận xột gỡ về hoạt
động của chỉ từ trong cõu?
* Nhận xét:
- Viên quan ấy - Hồi ấy
- Nhà nọ - Đờm nọ
- Giống: Cùng định vị sự vật
- Khác: - Viên quan ấy, nhà nọ
-> Xác định vị trí của sự vật trong không gian
- Hồi ấy
- Đờm nọ
-> Xác định vị trí của sự vật về thời gian
- Các từ: ấy, kia, nọ thêm vào các
DT làm cho DT được xác định cụ thể hơn về vị trí không gian và thời gian gọi là chỉ từ
4 Ghi nhớ ( sgk)
- HS đọc ghi nhớ
II Hoạt động của chỉ từ trong câu :
1 Ngữ liệu 1- SGK ( 137):
- ấy, kia, nọ, " Làm phụ ngữ sau của DT
2 Ngữ liệu 2SGK ( 137):
Trang 4H/s đọc B.tập " XĐ yờu cầu.
( TLuận nhúm: 1,2 " í a)
3,4 " í b
5,6 " í c
Phần d " về nhà làm
?Thay cụm từ bằng chỉ
từ thích hợp, lý do thay?
?Thay chỉ từ bằng
những từ hoặc cụm từ
Nhận xét tác dụng của
cụm từ?
Các chỉ từ:
- Đó (a) " Chủ ngữ
- Từ đấy (b) -> Trạng ngữ
-> Chỉ từ hoạt động trong câu như một DT: làm chủ ngữ, phụ ngữ, trạng ngữ…
3 Ghi nhớ ( sgk - 138)
- ý nghĩa và chức vụ của chỉ từ trong câu
III Luyện tập:
Bài tập 1 :
- Tìm chỉ từ, xác định ý nghĩa, chức vụ của chỉ từ?
a ấy Định vị sự vậttrong không
gian
Phụ ngữ
b.đấy,
đây
Định vị sư vật trong không
c Nay Định vị sư vậttrong không
gian
Trạng ngữ
Trang 5d Đó
Định vị s.vật trong không gian
Trạng ngữ
2 B.tập 2:
a Đến chân Núi Sóc -> Đến đấy (đó)
b Làng bị lửa thiêu cháy -> làng ấy
" Thay như vậy để tránh lặp từ
3 B.tập 3:
- Không thay được " Chỉ từ có vai trò rất quan trọng chủ thể chỉ ra những
sự vật, thời điểm khó gọi thành tên gọi, người đọc người nghe định vị
được các sự vật, Đặc điểm ấy trong chuyện hay trong dòng thời gian vô tận
*HĐ3: 4 Củng cố : - Định nghĩa chỉ từ
- í nghĩa, chức vụ của chỉ từ trong cõu
5 Dặn dũ: - Về học bài
- Chuẩn bị: Luyện tập kể chuyện tưởng tượng
***************************************