+ Chức vụ ngữ pháp của chỉ từ.. - Để xác định vị trí của sự vật trong không gian, thời gian người ta thường dùng chỉ từ.. Trong khi đó các từ ngữ ông vua, viên quan, làng, nhà còn thiếu
Trang 1Tiết 57 :
CHỈ TỪ
A - Mục tiêu cần đạt.
1 Kiến thức: Khái niệm chỉ từ:
- Nghĩa khái quát của chỉ từ
- Đặc điểm ngữ pháp của chỉ từ:
+ Khả năng kết hợp của chỉ từ
+ Chức vụ ngữ pháp của chỉ từ
2 Kỹ năng: - Nhận diện được chỉ từ.
- Sử dụng được chỉ từ trong khi nói và viết
3 Giáo dục:
*Tích hợp: Một số văn bản đã học.
B Chuẩn bị thầy và trò.
- GV: Bài soạn, SGV, sách chuẩn kiến thức, kỹ năng
- HS: sgk, vở soạn
C - Tiến trình bài dạy
Bài cũ :
- Số từ là gì ? Cho ví dụ ?
- Lượng từ là gì ? Cho ví dụ ?
Bài mới :
Trang 2- Để xác định vị trí của sự vật trong không gian, thời gian người ta thường dùng chỉ từ Hôm nay ta
sẽ tìm hiểu kĩ về từ loại này.
1 Cho 1 học sinh đọc đoạn văn
trong sách giáo khoa
I Chỉ từ là gì ?
? Các từ in đậm trong đoạn văn bổ
sung ý nghĩa cho những từ nào ? - ấy viên quan
- Kia làng
- Nọ nhà
? Chúng có tác dụng gì ? - Định vị sự vật trong không gian nhằm tách
biệt sự vật này với sự vật khác
2 So sánh các từ và cụm từ :
- Ông vua / ông vua nọ
- Viên quan / viên quan ấy
- Làng / làng kia
- Nhà / nhà nọ
- Nghĩa của (ông vua nọ, viên quan ấy, làng kia, nhà nọ) đã được cụ thể hoá, được xác định một cách rõ ràng trong không gian Trong khi đó các từ ngữ (ông vua, viên quan, làng, nhà) còn thiếu tính xác định
3 So sánh các cặp :
- Viên quan ấy/ hồi ấy
- Nhà nọ/ đêm nọ
- GV : Các từ in đậm ấy là chỉ từ
- Giống : Cùng định vị sự vật
- Khác : Một bên là định vị về không gian và một bên là định vị về thời gian
Trang 3? Vậy thế nào là chỉ từ ? * Ghi nhớ : Cho 1 học sinh đọc
- Giáo viên nhấn mạnh nội dung kiến thức, yêu cầu học sinh học thuộc
? Lấy ví dụ về chỉ từ bằng cách đặt
câu
- Ví dụ:
+ Chị ấy quả là đẹp
+ Cơ quan nọ có một bác bảo vệ đã già nhưng rất minh mẫn
II Hoạt đồng của chỉ từ trong câu :
? Trong các câu đã tìm hiểu ở phần I,
chỉ từ đảm nhiệm chức vụ gì ?
- Cho 1 học sinh đọc các câu văn
trong phần (2)
- Các chỉ từ (ấy, kia, nọ) làm nhiệm vụ phụ ngữ sau của danh từ, cùng với danh từ và phụ ngữ trước lập thành cụm danh từ
Viên quan ấy Một cánh đồng làng kia Hai cha con nhà nọ
? Tìm chỉ từ trong các câu văn đó ?
Xác định chức vụ của chúng trong
câu ?
a Đó : Làm chủ ngữ
b Đấy : Làm trạng ngữ
? Như vậy trong câu, chỉ từ giữ chức
vụ cú pháp gì ?
* Ghi nhớ :
- Cho 1 học sinh đọc
Trang 4- Giáo viên nhấn mạnh nội dung kiến thức, yêu cầu học sinh học thuộc
III Luyện tập.
* Hướng dẫn học sinh làm các bài tập 1, 2, 3 tại lớp
* Cũng cố bài :
- Giáo viên hệ thống lại kiến thức về chỉ từ
* Hướng dẫn học bài :
- Học sinh làm bài tập số 4, 5, 6 (SBT, trang 51)