Tài liệu tham khảo và tuyển tập đề thi thử đại học, cao đẳng Môn Ngữ Văn giúp các bạn ôn thi tốt và đạt kết quả cao trong kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông và tuyển sinh cao đẳng, đại học . Chúc các bạn thi tốt!
Trang 1ĐỀ THI THỬ ĐẠI HỌC MÔN: NGỮ VĂN
I Trình bày hoàn cảnh sáng tác, xuất xứ và ý nghĩa nhan đề bài thơ Từ ấy 2,0
1 - Bài thơ được viết vào tháng 7 năm 1938, lúc Tố Hữu mới 18 tuổi, khi nhà
thơ giác ngộ lý tưởng cách mạng.- Bài thơ được in trong phần thơ “Máu
lửa”- phần thơ đầu trong ba phần thơ của tập thơ “Từ ấy” (Máu lửa,Xiềng
xích, Giải phóng)
1,0
2 - Tên bài thơ là “Từ ấy” Từ ấy vốn là một trạng ngữ thời gian phiếm định
nhưng ở bài thơ này, đó lại là một thời gian được xác định Đó là thời điểm
có ý nghĩa nhất đối với nhà thơ- một thanh niên “đang bâng khuâng đứng
giữa đôi dòng nước” đã chọn được con đường đi Từ ấy là khoảnh khắc, là
thời điểm diệu kỳ đánh dấu mối duyên đầu của một thanh niên đối với cách
mạng, là giây phút đã biến thành thiên thu trong tình cảm của nhà thơ- Chọn
tên bài thơ để đặt tên cho cả tập thơ đầu tay bởi từ ấy là giây phút thiêng liêng
và hạnh phúc, là dấu ấn thời gian khó phai trên con đường cách mạng, con
đường thơ của Tố Hữu
1,0
- Thất bại là hỏng việc, thua mất, là không đạt được kết quả, mục đích như dự
định -Mức độ, hậu quả của sự thất bại không phải là vấn đề quan trọng nhất.
Điều quan trọng hơn cả là nhận thức, thái độ của con người trước sự thất bại
trong cuộc sống
- Trước một sự việc không thành, con người cần có sự bình tĩnh để tìm hiểu
nguyên nhân của sự thất bại ( khách quan và chủ quan)- Dám đối mặt để chấp
nhận, không né tránh sự thật, cũng không đổ lỗi hoàn toàn cho khách quan
- Biết “dậy mà đi” sau mỗi lần vấp ngã, biết rút ra bài học từ những thất bại
đã qua để tiếp tục thực hiện công việc và ước mơ của mình
0,5 O,5 0,5
- Khó tránh thất bại trong mỗi đời người và cũng nên hiểu rằng chính sự thất
bại là một trong những điều kiện để đi đến thành công, “thất bại là mẹ thành
công”- Phải biết cách chấp nhận sự thất bại để có thái độ sống tích cực
Không đắm chìm trong thất vọng nhưng cũng không được bất cần trước mọi
sự việc, không để một sự thất bại nào đó lặp lại trong đời Đó là bản lĩnh sống
Trang 2III.a Cảm nhận vẻ đẹp hai hình tượng nhân vật Việt và Tnú 5,0
1 Nhân vật Việt trong “Những đứa con trong gia đình” của Nguyễn Thi 2,0
- Việt là đứa con trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng ở Nam bộ.
Thù nhà, nợ nước đã nuôi dưỡng người con ấy trrở thành người chiến sĩ giải
phóng thời chống Mỹ gan góc , kiên cường, quyết liệt mà giàu tình thương
yêu, dũng cảm và cũng thật hồn nhiên- Nhân vật được khắc họa sống động ,
chân thực nhờ nhà văn chọn lối trần thuật theo ngôi thứ 3 của người kể
chuyện tự giấu mình nhưng điểm nhìn, lời kể thì theo giọng điệu của nhân
vật Nói cách khác, Nguyễn Thi đã trao ngòi bút của mình cho Việt để qua
những dòng hồi ức miên man, đứt nối của nhân vật Việt khi bị thương nặng,
bị lạc giữa chiến trường mà những suy nghĩ, tình cảm của mình được biểu
hiện
1,0 1,0
2 Nhân vật Tnú trong “Rừng xà nu” của Nguyễn Trung Thành 2,0
- Tnú, đứa con của làng Xô man, “đời nó khổ nhưng bụng nó sạch như nước
suối làng ta” (lời cụ Mết) Từ lúc còn nhỏ, Tnú đã là một cậu bé gan góc,
dũng cảm, trung thực Lớn lên, Tnú trở thành người chồng, người cha yêu
thương vợ con, một người chiến sĩ kiên cường, bất khuất trước cái chết, trước
kẻ thù, trung thành với cách mạng Vẻ đẹp nhân vật được bộc lộ chói sáng
trong đoạn cao trào, đầy kịch tính của truyện khi vợ con anh bị giặc giết dã
man, khi bản thân anh bị kẻ thù đốt cháy mười đầu ngón tay bằng chính nhựa
xà nu của quê mình- Câu chuyện về Tnú được cụ Mết kể lai trong một không
khí trang nghiêm của núi rừng Lối kể chuyện của già làng như lối kể khan
của người Tây nguyên, lời kể của cụ Mết đan xen với lời trần thuật ở ngôi thứ
3 Vẻ đẹp tính cách của nhân vật được làm nổi bật qua những so sánh, chiếu
ứng giữa thiên nhiên và con người trong nghệ thuật miêu tả; đặc biệt hình ảnh
bàn tay gây được ấn tượng đậm nét và sâu sắc
1,0 1,0
- Điểm tương đồng: Cả hai nhân vật được miêu tả, khắc họa, ngợi ca bằng
cảm hứng sử thi và có ý nghĩa điển hình Ở họ có sự kết tinh sức mạnh , tình
cảm, lý tưởng cao đẹp của cộng đồng qua các thế hệ.- Điểm khác biệt- nét
đẹp riêng- ở mối nhân vật: Việt đậm chất Nam bộ ở ngôn ngữ, ở tính cách sôi
nổi, bộc trực, tión nghĩa Tnú là nhân vật đậm chất Tây nguyên với hình ảnh,
vóc dáng vạm vỡ chưa trong đó cái mênh mang, trong sạch, hoang dại của núi
rừng
0,5 0,5
III.b Bình giảng đoạn thơ trong “Tiếng hát con tàu” của Chế Lan Viên 5,0
Trang 3- Từ “Điêu tàn” đến “Ánh sáng và phù sa” là hành trình tư tưởng thơ Chế
Lan Viên đi “từ thung lũng đau thương ra cánh đồng vui”, “từ chân trời của
một người đến chân trời của mọi người”- Bài thơ “Tiếng hát con tàu” (1960)
là bài thơ hay , cảm hứng được gợi từ một sự kiện kinh tế -xã hội từ 1958 đến
1960- cuộc vận động nhân dân miền xuôi lên Tây Bắc góp phần xây dựng đất
nước- Đoạn thơ là niềm hạnh phúc, nỗi nhớ, tình yêu của tác giả dành cho
nhân dân Tây Bắc
- Ý nghĩa sâu xa, niềm hạnh phúc bình dị mà lớn lao khi trở về và gặp lại
nhân dân Về với nhân dân là về với ngọn nguồn thiết yếu của sự sống, với
suối nguồn yêu thương vô tận.- Một loạt hình ảnh so sánh (5 hình ảnh) kết
hợp với hoán dụ được sáng tạo để mở rộng, khơi sâu ý nghĩa của sự trở về
1,0 0,5
3 Hình ảnh nhân dân- “MẸ yêu thương” sống lại trong dòng hoài niệm của
nhân vật trữ tình với nỗi nhớ tha thiết, xúc động và sâu sắc 3,0
- Đó là hình ảnh người anh du kích, thằng em liên lạc, là bà mẹ Tây Bắc lần
lựot hiện về trong nỗi nhớ và những kỉ niệm được khắc sâu, với những phẩm
chất, tâm hồn cao đẹp của những con người đã hy sinh thầm lặng, lớn lao, và
sự chở che, đùm bọc trọn vẹn Hình ảnh nhân dân cần lao nghèo khổ mà giàu
nghĩa tình với cách mạng và đất nước được tái hiện thật xúc động.- Tình cảm
dành cho nhân dân không chỉ là nỗi nhớ mà còn sự kính trọng, và lòng biết ơn
vô hạn Sự hòa quyện giữa những kỉ niệm riêng với tình cảm cách mạng lớn
lao đã tạo nên sức truyền cảm cho những câu thơ viết về nhân dân
- Chủ thể trữ tình nói với nhân dân bằng cách xưng hô chân tình, ruột thịt
Việc sử dụng liên tiếp những điệp ngữ đã tạo được một giọng thơ tha thiết,
đầy ắp ân tình Khái niệm nhân dân vốn trừu tượng đã trở thành những hình
ảnh chân thực, gần gũi nhờ những chi tiết cụ thể, gợi cảm và khả năng sáng
tạo hình ảnh thơ có khi theo lối tả thực, cụ thể, khi lại tạo ra những liên
tưởng bất ngờ
1,5 0,5 1,0
Lưu ý
Thí sinh có thể làm bài theo những cách khác nhau, nhưng phải đảm bảo những
yêu cầu về kiến thức và kỹ năng.
