Phân tử ADN tự nhân đôi theo những nguyên tắc nào2. Giả sử trong một quần xã sinh vật có các quần thể sinh vật sau: Cỏ, thỏ, dê, chim ăn sâu, sâu ăn cỏ, hổ, vi sinh vật, mèo rừng?. Hãy x
Trang 1Sở giáo dục và đào tạo Đề thi tuyển sinh lớp 10 thpt chuyên năm học 2008-2009
Tỉnh ninh bình Môn: Sinh học
Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian giao đề) (Đề thi gồm 05 câu trong 01 trang)
Câu 1: (4,0 điểm)
1 Vì sao ADN có cấu tạo rất đa dạng và đặc thù?
2 Phân tử ADN tự nhân đôi theo những nguyên tắc nào?
3 Giả sử một mạch đơn của phân tử ADN có tỉ lệ 0 , 5
X T
G A
thì tỉ lệ này trên mạch
bổ sung và trên cả phân tử ADN là bao nhiêu?
Câu 2: (4,0 điểm)
1 Vì sao tự phấn bắt buộc ở cây giao phấn và giao phối cận huyết ở động vật qua nhiều thế hệ có thể gây ra hiện tợng thoái hoá? Tại sao chim bồ câu giao phối cận huyết, đậu Hà Lan
tự thụ phấn qua nhiều thế hệ mà không bị thoái hoá?
2 Kỹ thuật gen là gì? Nêu các bớc sản xuất hoócmôn insulin ở ngời nhờ kỹ thuật gen trong đó tế bào nhận là vi khuẩn E Coli
Câu 3: (5,0 điểm)
1 Số lợng nhiễm sắc thể lỡng bội của cà chua là 2n = 24 Có bao nhiêu nhiễm sắc thể
có thể dự đoán ở: Thể một nhiễm? Thể ba nhiễm? Thể khuyết nhiễm? Thể ba nhiễm kép?
2 Một bé trai cổ rụt, má phệ, miệng hơi há, cơ thể phát triển chậm, lỡi hơi thè ra, si đần… Ngời mẹ đa con tới bệnh viện nhờ bác sĩ khám và điều trị Bác sĩ cho làm tiêu bản nhiễm sắc thể
tế bào và nhận đợc kết quả: Cậu bé có 2n = 47, cặp nhiễm sắc thể 21 có 3 chiếc
Hãy cho biết cậu bé đã mắc bệnh gì? Giải thích nguyên nhân sinh ra bệnh và ph ơng hớng điều trị
3 Giả sử trong một quần xã sinh vật có các quần thể sinh vật sau: Cỏ, thỏ, dê, chim
ăn sâu, sâu ăn cỏ, hổ, vi sinh vật, mèo rừng
Hãy xây dựng các chuỗi thức ăn có thể có, từ đó vẽ sơ đồ lới thức ăn của quần xã sinh vật nêu trên
Câu 4: (4,0 điểm)
ở đậu Hà Lan, các tính trạng hạt vàng, trơn, thân cao là trội hoàn toàn so với các tính trạng tơng ứng hạt xanh, nhăn, thân thấp Cho biết các gen di truyền phân li độc lập
1 Cho 2 cây đậu cha biết kiểu gen lai với nhau đợc thế hệ lai phân li theo tỉ lệ 37,5% cây hạt vàng, trơn : 37,5% cây hạt vàng, nhăn : 12,5% cây hạt xanh, trơn : 12,5% cây hạt xanh, nhăn Hãy biện luận và viết sơ đồ lai
2 Không cần lập sơ đồ lai hãy xác định tỉ lệ cây hạt vàng, trơn, thân cao và cây hạt vàng, nhăn, thân thấp đợc tạo ra khi lai 2 cây đậu không thuần chủng cả 3 cặp tính trạng trên với nhau
Câu 5: (3,0 điểm)
[
5 tế bào sinh dục sơ khai phân bào liên tiếp với số lần nh nhau ở vùng sinh sản, môi trờng cung cấp 1240 nhiễm sắc thể đơn, tất cả các tế bào con đến vùng chín giảm phân đã
đòi hỏi môi trờng tế bào cung cấp thêm 1280 nhiễm sắc thể đơn Hiệu suất thụ tinh của giao tử đực là 10% và tạo ra 64 hợp tử Biết không có hiện tợng trao đổi chéo xảy ra trong giảm phân Hãy xác định:
1 Bộ nhiễm sắc thể 2n của loài và tên của loài đó
2 Tế bào sinh dục sơ khai là đực hay cái? Giải thích
-Hết -Họ và tên thí sinh: ……… SBD: ……… Số CMND: ………
……
Chữ ký giám thị 1: ……… Chữ ký giám thị 2: ………
………
đề thi chính thức
Trang 2Sở giáo dục và đào tạo HDC đề tuyển sinh lớp 10 thpt chuyên năm học 2008-2009
Tỉnh ninh bình Môn: Sinh học
Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
1
ADN có cấu tạo rất đa dạng và đặc thù do:
- ADN có cấu trúc theo nguyên tắc đa phân với 4 loại đơn phân: A, T,
G, X
- Chính do SL, TP, TT sắp xếp khác nhau của 4 loại Nu tạo nên sự đa dạng, đặc thù của ADN
0,5 0,5
2
Phân tử ADN nhân đôi theo các nguyên tắc:
- Nguyên tắc khuôn mẫu: ADN con có mạch mới đợc tổng hợp dựa
trên mạch khuôn của ADN mẹ (?)
- NTBS: Các Nu tự do trong môi trờng nội bào liên kết với các Nu của
mạch khuôn ADN mẹ theo nguyên tắc: một bazơnitric có kích thớc lớn liên kết với một bazơnitric có kích thớc bé (A với T, G với X)
- Nguyên tắc giữ lại một nửa (bán bảo toàn - tồn): Trong mỗi phân tử
ADN con mới, có 1 mạch là mạch cũ của ADN mẹ, còn một mạch mới
đợc tổng hợp từ nguyên liệu môi trờng
0,5 1,0
0,5
3
- Tỉ lệ các loại Nu trong mạch đơn còn lại:
2 2
2 2 2
2
2 2 1 1
1 1
X T
G A G
A
X T X T
G A
- Trong cả phân tử ADN: 1
X T
G A
0,5 0,5
1
- Thoái hoá do trong quá trình giao phối gần hay tự thụ, các gen lặn
thờng có hại có cơ hội biểu hiện ở trạng thái đồng hợp tử (Aa aa)
- Ngoài ra các gen ở trạng thái đồng hợp tử (cả trội và lặn) có thể làm giảm u thế lai
0,75
0,25
Chim bồ câu, đậu Hà Lan không bị thoái hoá bởi hiện tại chúng mang
những cặp gen đồng hợp không gây hại cho chúng 0,5
2
* Kỹ thuật gen: (KTDT) là những thao tác tác động trên ADN để
chuyển một đoạn ADN mang một hoặc một cụm gen từ tế bào của loài cho (TB cho) sang tế bào của loài nhận (TB nhận) nhờ thể truyền (SGK 9)
* Các bớc ứng dụng công nghệ gen để sản xuất insulin:
B1:
- Tách ADN chứa gen mã hoá insulin của tế bào ngời
- Tách ADN dùng làm thể truyền ra khỏi TB vi khuẩn
B 2:
- Dùng enzim cắt để cắt gen mã hoá insulin và cắt mở vòng ADN của
VK E Coli dùng làm thể truyền
- Dùng enzim nối để nối đoạn gen mã hoá insulin với ADN dùng làm thể truyền tạo thành ADN tái tổ hợp (ADN lai)
B 3:
- Chuyển ADN tái tổ hợp vào vi khuẩn E Coli, tạo ĐK cho VK phát triển
- Nhờ sự sinh sản nhanh của E Coli mà gen ghép đợc nhân lên rất nhanh sản xuất 1 lợng lớn insulin trong thời gian ngắn
0,5
0,5 0,5 0,5
0,5
1
- Thể một nhiễm: 2n - 1 = 24 - 1 = 23
- Thể 3 nhiễm: 2n + 1 = 25
- Thể khuyết nhiễm: 2n - 2 = 22
- Thể 3 nhiễm kép: 2n +1 +1 = 26
1,0
đề chính thức
Trang 3Nguyên nhân: Do trong quá trình phát sinh giao tử, ở bố hay mẹ (thờng
ở mẹ) cậu bé có cặp NST tơng đồng số 21 không phân li nên đã tạo ra
loại giao tử mang 2 NST 21 (n+1);
Giao tử này thụ tinh với giao tử bình thờng (n) tạo nên hợp tử có 3
nhiễm sắc thể 21 (2n +1)
0,5 0,25
Phơng hớng điều trị: Đây là 1 bệnh di truyền mà y học hiện nay cha
3
* Các chuỗi thức ăn có thể có:
1 Cỏ Thỏ VSV
2 Cỏ Thỏ Hổ VSV
3 Cỏ Dê VSV
4 Cỏ Dê Hổ VSV
5 Cỏ Thỏ Mèo rừng VSV
6 Cỏ Sâu ăn cỏ VSV
7 Cỏ Sâu ăn cỏ Chim ăn sâu VSV
* Lới thức ăn:
Dê Hổ
Sâu Chim
1,75
0,75
1
Biện luận và viết sơ đồ lai:
Theo đề bài, các tính trạng hạt vàng, trơn, cao là trội hoàn toàn so với các tính trạng hạt xanh, nhăn, thấp
Quy ớc: gen A quy định hạt vàng, a quy định hạt xanh;
B quy định hạt trơn, b quy định hạt nhăn;
D quy định thân cao, d quy định thân thấp
* Xét sự di truyền từng cặp tính trạng:
- Màu sắc hạt: vàng/xanh = (37,5% + 37,5%)/(12,5%+12,5%) = 3:1
là kết quả của định luật phân ly KG phù hợp : Aa x Aa (1)
- Hình dạng hạt: trơn/nhăn = (37,5% + 12,5%)/(37,5% + 12,5%) =
1:1 Đây là kết quả của phép lai phân tích KG: Bb x bb (2)
* Xét chung sự di truyền của 2 cặp tính trạng:
Từ (1) và (2) ta có KG của P là : AaBb x Aabb Sơ đồ lai: P Hạt vàng, trơn x Hạt vàng, nhăn AaBb Aabb
GP: (AB, Ab, aB, ab) (Ab, ab)
F1: KG: 3 A-Bb : 3A-bb : 1aaBb : 1aabb KH: 3 vàng, trơn : 3 vàng, nhăn : 1 xanh, trơn : 1 xanh, nhăn
0,5
0,5 0,5 0,5
0,5 0,5
2
* Sơ đồ lai: P Hạt vàng, trơn, thân cao x Hạt vàng, nhăn, thân thấp
AaBbDd AaBbDd
- Cặp gen: Aa x Aa 3/4 A-: 1/4aa
- Cặp gen: Bb x Bb 3/4 B-: 1/4bb
- Cặp gen: Dd x Dd 3/4 D-:1/4dd
* Kết hợp cả 3 cặp gen ta có:
- Tỉ lệ cây hạt vàng, trơn, thân cao = (3/4A-)(3/4B-)(3/4D-) = 27/64 A-B-D-
- Tỉ lệ cây hạt vàng, nhăn, thân thấp = (3/4 Aa)(1/4bb)(1/4dd) = 3/64 Aabbdd
0,25 0,25
0,25 0,25
1
Gọi x là số lần nguyên phân liên tiếp của các tế bào sinh dục sơ khai, 2n là bộ nhiễm sắc thể lỡng bội của loài
Theo giả thiết của đề bài ta có:
2n(2x - 1).5 = 1240 (1) 2n.2x.5 = 1280 (2)
Từ (1) và (2) ta có 2n = 8 Loài ruồi giấm
0,5 0,5
2 Xác định giới tính của TBSD sơ khai:
Trang 4- Số lần nguyên phân của mỗi tế bào sinh dục sơ khai:
Từ (2), thay 2n = 8 vào ta có x = 5 Vậy mỗi tế bào sinh dục sơ khai nguyên phân liên tiếp 5 lần
- Số tế bào con sinh ra: 2x.5 = 32.5 = 160 TB
- Số giao tử hình thành từ mỗi tế bào sinh giao tử:
+ Số giao tử tham gia thụ tinh: 64.100/10 = 640 + Số giao tử hình thành từ mỗi TB sinh giao tử:
640/160 = 4 TBSD sơ khai là đực
0,5 0,5 0,5 0,5
Lu ý
- Điểm bài thi là điểm thành phần các câu cộng lại, làm tròn đến 0,25.
- Các câu hỏi, bài tập HS làm cách khác mà đúng bản chất cũng cho điểm tối đa
- Cần bám sát nội dung trong SGK để chấm, phù hợp với ngôn ngữ, cách diễn đạt và trình độ.