Vật lí 7 Năm học 2008 2009 GV: Mai Hùng Cờng Tiết: 01 Tuần 1 Ngày soạn: 28/8/2008 Bài: 1 Nhận biết ánh sáng. Nguồn sáng. vật sáng I. Mục tiêu: - HS biết cách nhận biết ánh sáng, hiểu đợc khi nào thì nhìn thấy một vật, phân biệt đợc nguồn sáng, vật sáng. - HS lấy đợc một số vd về nguồn sáng, vật sáng. - Biết vận dụng các kiến thức đã học để giải thích một số hiện tợng trong thực tế. - Rèn cho HS kỹ năng thực hành, quan sát. II. Chuẩn bị: 1. Giáo viên: Hộp kín, nguồn sáng 6V. (4 nhóm) 2. Học sinh: Ngọn nến. III. Tiến trình lên lớp: Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng 1. Kiểm tra bài cũ - Giới thiệu bài mới: 2. Bài mới: HS nghiên cứu, trả lời các câu hỏi SGK. ? Trong những trờng hợp nào, mắt ta nhận biết đ- ợc ánh sáng? HS: ? Lấy một số VD về mắt nhận biết đợc ánh sáng? không nhận biết đợc ánh sáng? HS trả lời C1. Khi nào mắt ta nhận biết đợc ánh sáng? HS hoàn thành kết luận SGK. Lớp đợc chia thành 4 nhóm làm thí nghiệm nh hình 1.2a HS trả lời C2 ?Vì sao lại nhìn thấy mảnh giấy? ? Ngoài ra ta còn nhìn thấy vật gì nữa? tại sao lại nhìn thấy vật đó? HS: ? Tại sao khi ta tắt đèn, ta không nhìn thấy mảnh giấy? I. Nhận biết ánh sáng: C1. ánh sáng truyền vào mắt. * Kết luận: Mắt ta nhận biết đợc ánh sáng khi có ánh sáng truyền vào mắt ta. II. Nhìn thấy vật: * Thí nghiệm: C2. a. Đèn sáng. Trờng THCS Minh Đức 1 Thuỷ Nguyên - Hải Phòng Vật lí 7 Năm học 2008 2009 GV: Mai Hùng Cờng HS: ? Vậy khi nào ta nhìn thấy một vật? Kết luận. GV: Trong thí nghiệm trên, ta cùng nhìn thấy mảnh giấy và dây tóc bóng đèn khi đèn sáng, hãy cho biết hai vật này có gì khác nhau? Nguồn sáng, vật sáng. ? Thế nào là nguồn sáng, vật sáng? HS: ? Lấy VD về nguồn sáng và vật sáng. 3. Củng cố: HS trả lời C4 HS thảo luận theo bàn, trả lời C5. * Kết luận: Ta nhìn thấy một vật khi có ánh sáng từ vật đó truyền vào mắt ta. III. Nguồn sáng. Vật sáng: - Nguồn sáng: Tự phát ra ánh áng. - Vật sáng: gồm nguồn sáng và vật hắt lại ánh sáng chiếu vào nó. IV. Vận dụng: C4. Thanh đúng. Vì C5. Các hạt khói đã hắt lại ánh sáng từ đèn và truyền tới mắt. 4. Hớng dẫn về nhà: - Học theo SGK và vở ghi. - Bài tập: 1.1; 1.2; .; 1.5/SBT 3 Trờng THCS Minh Đức 2 Thuỷ Nguyên - Hải Phòng Vật lí 7 Năm học 2008 2009 GV: Mai Hùng Cờng Tiết: 02 Tuần 2 Ngày soạn: 23/8/2008 Bài: 2 sự truyền ánh sáng I. Mục tiêu: - HS hiểu đợc ánh sáng chỉ truyền theo đờng thẳng. - HS phân biệt đợc tia sáng và chùm sáng, nhận biết đợc các loại chùm sáng. II. Chuẩn bị: 1. Giáo viên: Đèn pin, ống cong, ống thẳng, màn chắn, 3 tấm bìa đục lỗ. (4 nhóm) 2. Học sinh: III. Tiến trình lên lớp: Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng 1. Kiểm tra bài cũ Giới thiệu bài mới: ? Khi nào ta nhìn thấy vật? ? Phân biệt nguồn sáng, vật sáng? Lấy VD? 2. Bài mới: HS tiến hành thí nghiệm hình 2.1 theo nhóm. ? Khi nào ta nhìn thấy dây tóc bóng đèn pin phát sáng? HS: . ? Vậy ánh sáng từ dây tóc bóng đèn truyền đến mắt ta theo ống thẳng hay ống cong? HS: . ? Nếu không dùng ống thẳng, ánh sáng có truyền đi theo đờng thẳng không? Thí nghiệm hình 2.2 ? Ba lỗ A, B, C và bóng đèn có nằm trên một đ- ờng thẳng không? HS: . ? Em có dự đoán gì về đờng truyền của ánh sáng trong không khí? Kết luận GV: kết luận này vẫn đúng khi ánh sáng truyền trong nớc hay các môi trờng trong suốt khác. Định luật truyền thẳng ánh sáng. GV giới thiệu các quy ớc về tia sáng. GV giới thiệu tia sáng SM. I. Đ ờng truyền của ánh sáng: * Thí nghiệm 1: C1 - ống thẳng. * Thí nghiệm 2: * Kết luận: * Định luật truyền thẳng ánh sáng: (Sgk/7) II. Tia sáng. Chùm sáng: * Tia sáng: Trờng THCS Minh Đức 3 Thuỷ Nguyên - Hải Phòng S M Vật lí 7 Năm học 2008 2009 GV: Mai Hùng Cờng GV hớng dẫn HS tạo ra tia sáng nh hình 2.4 GV: Trong thự tế, ta không nhìn thấy tia sáng mà chỉ nhìn thấy chùm sáng. Gv giới thiệu các loại chùm sáng. ? Hãy nêu đặc điểm của mỗi chùm sáng? HS làm C3. 3. Củng cố: ? Phát biểu định luật truyền thẳng ánh sáng? ? Có mấy loại chùm sáng thờng gặp? Lấy VD? HS hoàn thành C4, C5. * Chùm sáng: + Chùm sáng song song: + Chùm sáng hội tụ: + Chùm sáng phân kỳ: C3. a. không giao nhau b. giao nhau c. loe rộng ra. III. Vận dụng: 4. Hớng dẫn về nhà: - Học theo SGK và vở ghi. - Đọc Có thể em cha biết - Bài tập: 2.1; .; 2.6/SBT Trờng THCS Minh Đức 4 Thuỷ Nguyên - Hải Phòng Vật lí 7 Năm học 2008 2009 GV: Mai Hùng Cờng Tiết: 03 Tuần 3 Ngày soạn: 3/9/2008 Bài: 3 ứng dụng định luật truyền thẳng của ánh sáng I. Mục tiêu: - HS nhận biết đợc bóng tối, bóng nửa tối và giải thích. - HS giải thích đợc vì sao lại có hiện tợng nhật thực, nguyệt thực. II. Chuẩn bị: 1. Giáo viên: Đèn pin, màn chắn, vật cản bằng bìa. Hình vẽ hiện tợng nhật thực, nguyệt thực. 2. Học sinh: III. Tiến trình lên lớp: Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng 1. Kiểm tra bài cũ Giới thiệu bài mới: ? Phát biểu định luật truyền thẳng của ánh sáng? ? Có mấy loại chùm sáng? Là những loại nào? Nêu đặc điểm của từng loại? 2. Bài mới: HS tiến hành thí nghiệm 1, quan sát hiện tợng và hoàn thành C1 ? Tại sao vùng đó lại tối (hoặc sáng)? Gv giới thiệu bóng tối. Thay đèn pin bằng ngọn nến thật to, Hs làm thí nghiệm 2, chỉ ra 3 vùng khác nhau trên màn chắn và trả lời C2. ? Nhận xét gì về vùng còn lại so với hai vùng trên? Gv giới thiệu bóng nửa tối. ? Bóng nửa tối là gì? Hs nghiên cứu thông tin SGK. ? Khi Mặt Trăng nằm giữa Trái Đất và Mặt Trời thì xảy ra hiện tợng gì? Hs làm C3 ? Khi nào có nguyệt thực? I. Bóng tối - Bóng nửa tối: * Thí nghiệm 1: C1 - Vùng tối: Do không nhận đ- ợc ánh sáng từ nguồn sáng. - Vùng sáng: Nhận đợc ánh sáng từ nguồn sáng. * Nhận xét: SGK/9 * Thí nghiệm 2: C2 * Nhận xét: SGK/9 II. Nhật thực - Nguyệt thực: 1. Nhật thực: Mặt Trăng nằm giữa Mặt Trời và Trái Đất. C3. ánh sáng của Mặt Trời không chiếu vào mắt ta. 2. Nguyệt thực: Trái Đất nằm Trờng THCS Minh Đức 5 Thuỷ Nguyên - Hải Phòng Vật lí 7 Năm học 2008 2009 GV: Mai Hùng Cờng Hs trả lời C4. Gv chốt lại hiện tợng nhật thực và nguyệt thực. 3. Củng cố: ? Bóng tối, bóng nửa tối là gì? ? Khi nào có hiện tợng nhật thực, nguyệt thực? Làm C5, C6 giữa Mặt Trời và Mặt Trăng. C4. III. Vận dụng: C5. Bóng tối và bóng nửa tối đều thu hẹp lại. C6 4. Hớng dẫn về nhà: - Học lý thuyết theo SGK, vở ghi. - Đọc Có thể em cha biết. - Bài tập: 3.1; 3.2; .; 3.4 Trờng THCS Minh Đức 6 Thuỷ Nguyên - Hải Phòng Vật lí 7 Năm học 2008 2009 GV: Mai Hùng Cờng Tiết: 04 Tuần 4 Ngày soạn: 3/9/2008 Bài: 4 định luật phản xạ ánh sáng I. Mục tiêu: - HS tiến hành đợc thí nghiệm nghiên cứu đờng đi của tia phản xạ trên gơng. - HS xác định đợc tia tới, tia phản xạ, pháp tuyến, góc tới, góc phản xạ. - Phát biểu đợc định luật phản xạ ánh sáng, biết ứng dụng định luật để thay đổi hớng đi của tia sáng. II. Chuẩn bị: 1. Giáo viên: - Gơng phẳng có giá đỡ. - Đèn pin để tạo ra tia sáng. - Thớc đo góc. 2. Học sinh: III. Tiến trình lên lớp: Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng 1. Kiểm tra bài cũ - Giới thiệu bài mới: ?Khi nào có hiện tợng nhật thực? Nguyệt thực? 2. Bài mới: Yêu cầu Hs lấy VD về gơng phẳng. ? Khi nhìnvào gơng ta thấy những gì? Hs trả lời C1. ? ánh sáng chiếu đến gơng và đi tiếp nh thế nào? Định luật. Hs tiến hành TN hình 4.2 Gv giới thiệu tia tới, tia phản xạ. ? Tia tới và tia phản xạ nằm trong mặt phẳng nào? Hs trả lời C2. kết luận. Gv giới thiệu góc tới, góc phản xạ. ? Dự đoán xem i và i quan hệ với nhau nh thế nào? Hs làm thí nghiệm, đo các góc i và i với các giá trị khác nhau. ? Em có kết luận gì về góc phản xạ và góc tới? kết luận. Gv giới thiệu định luật phản xạ ánh sáng. I. G ơng phẳng: C1. II. Định luật phản xạ ánh sáng: * Thí nghiệm: SI: tia tới IR: tia phản xạ I: điểm tới 1. Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng nào? C2. Tia IR nằm trong mặt phẳng tờ giấy. * Kết luận: SGK/13 2. Phơng của tia tới quan hệ thế nào với phơng của tia phản xạ? * Kết luận: SGK/13 3. Định luật phản xạ ánh sáng: Trờng THCS Minh Đức 7 Thuỷ Nguyên - Hải Phòng Vật lí 7 Năm học 2008 2009 GV: Mai Hùng Cờng Gv giới thiệu quy ớc vẽ gơng phẳng. Hs trả lời C3. 3. Củng cố: ? Phát biểu định luật phản xạ ánh sáng? Hs trả lời C4. ? Muốn thu đợc tia phản xạ có hớng thẳng đứng từ dới lên thì ta đặt gơng nh thế nào? (không thay h- ớng của tia tới SI) SGK/13 4. Biểu diễn gơng phẳng và các tia sáng trên hình vẽ: C3. III. Vận dụng: C4. 4. Hớng dẫn về nhà: - Học lý thuyết theo SGK, vở ghi. - Đọc Có thể em cha biết. - Bài tập: 4.1; 4.2; . Trờng THCS Minh Đức 8 Thuỷ Nguyên - Hải Phòng i i I N S R M I N S R Vật lí 7 Năm học 2008 2009 GV: Mai Hùng Cờng Tiết: 05 Tuần 5 Ngày soạn: 10/9/2008 Bài: 5 ảnh của một vật tạo bởi gơng phẳng I. Mục tiêu: 1. Kiến thức: HS nêu đợc tính chất của ảnh tạo bởi gơng phẳng, vẽ đợc ảnh của một vật đặt trớc gơng phẳng. 2. Kỹ năng: HS làm thí nghiệm tạo ra đợc ảnh của vật qua gơng phẳng và xác định đợc vị trí của ảnh để nghiên cứu tính chất ảnh của gơng phẳng. 3. Thái độ: Rèn luyện cho Hs có thái độ nghiêm túc khi nghiên cứu một hiện tợng nhìn thấy. II. Chuẩn bị: Mỗi nhóm: Một gơng phẳng có giá đỡ thẳng đứng Một tấm kính màu trong suốt. Hai viên pin tiểu giống nhau. Một tờ giấy trắng dán trên tấm gỗ III. Tiến trình lên lớp: Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng 1. Kiểm tra bài cũ - Giới thiệu bài mới: HS1 Phát biểu định luật phản xạ ánh sáng? HS2: Trên hình vẽ là tia tới và gơng phẳng. Hãy vẽ tiếp tia phản xạ. Gv vào bài nh SGK. 2. Bài mới: Hs b trớ thớ nghim nh hỡnh 5.2 SGK ? nh ca pin cú hng c trờn mn chn khụng? Hon thnh C1 GV gii thiu nh o. ? Em cú nhn xột gỡ v kớch thc ca nh so vi kớch thc ca vt? Lm thớ nghim kim tra v hon thnh C2, rỳt ra kt lun. S I I. Tớnh cht ca nh to bi gng phng: * Thớ nghim: 1. nh ca vt to bi gng phng cú hng c trờn mn chn khụng? * Kt lun: khụng. 2. ln ca nh cú bng ln ca vt khụng? * Thớ nghim: * Kt lun: bng. Trờng THCS Minh Đức 9 Thuỷ Nguyên - Hải Phòng Vật lí 7 Năm học 2008 2009 GV: Mai Hùng Cờng Gv: Khi soi gng, nu ta thay i khong cỏch n gng, em cú nhn xột gỡ v khong cỏch t nh ca ta n gng? ? Em cú d oỏn gỡ v 2 khong cỏch ny? Lm thớ nghim kim tra, hon thnh C3 ? nh ca vt to bi gng phng cú nhng tớnh cht gỡ? Gv hng dn Hs lm C4 ? Ti sao nhỡn thy S? Hs: Vỡ cú ỏnh sỏng truyn t S vo mt. ? S cú hng c trờn mn khụng? Ti sao? Hs: khụng vỡ cỏc ng kộo di ca tia phn x ct nhau ti S ch khụng cú ỏnh sỏng tht t S ? Vy mt ta nhỡn thy nh o S khi no? kt lun /SGK 16 GV: nh ca mt vt l tp hp nh ca tt c cỏc im trờn vt. 3. Cng c: ? nh ca vt to bi gng phng cú nhng tớnh cht gỡ? Hs c ghi nh SGK/17 Hs hon thnh C5, C6 3. So sỏnh khong cỏch t mt im ca vt n gng v khong cỏch t nh ca im ú n gng: C3. bng * Kt lun: bng II. gii thớch s to thnh nh ca vt bi gng phng: C4 * Kt lun: ng kộo di * nh ca vt l tp hp nh ca tt c cỏc im trờn vt. III. Vn dng: C5 C6. 4. Hớng dẫn về nhà: - Học lý thuyết theo SGK, vở ghi. - Đọc "Có thể em cha biết". - Bài tập: 5.2; 5.3; 5.4 - Xem trc bi thc hnh Trờng THCS Minh Đức 10 Thuỷ Nguyên - Hải Phòng S S I K B A B A [...]... hai âm 3 Thái độ: Nghiêm túc khi làm thí nghiệm II Chuẩn bị: Mỗi nhóm: 1 con lắc đơn có chiều dài 20cm 1 con lắc có chiều dài 40cm 1 đĩa quay có đục những hàng lỗ tròn Hai thớc đàn hồi III Tiến trình lên lớp: Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng 1 Ki m tra bài cũ: ? Các nguồn âm có đặc điểm gì? Trả lời bài 10 5 A ống nghiệm và nớc dao động B Cột không khí trong ống nghiệm dao động Yêu cầu 1 HS nam, 1. .. bị ki m tra học kỳ Trờng THCS Minh Đức Hải Phòng 34 Thuỷ Nguyên - Vật lí 7 Năm học 2008 2009 GV: Mai Hùng Cờng Tiết: 17 Tuần 17 Ngày soạn: 20 /12 /2008 ki m tra học kỳ I A Ma trận: Nội dung Cấp độ nhận thức Thông hiểu TN TL Nhận biết TN TL Tổng Vận dụng TN TL 1 Nhận biết ánh sáng 1 0,25đ 0,25đ 1 Các định luật 1 0,25đ 1 0,25đ 1, 5đ 1 Các loại gơng 1 0,5đ 1 Đặc điểm của âm, 3 0,25đ môi trờng truyền âm 1 ... 1 vang, tiếng ồn 4 Tổng 2 1 2 2đ 1, 5đ 0,75đ 1 Phản xạ âm, tiếng 3 2đ 5 1 1 1 0,5đ 1 7 1 0,25đ 6 1 6 1, 75đ 2đ 3,75đ 17 2,5đ 5,75đ 10 đ B Đề bài: I Trắc nghiệm (3 điểm): Khoanh tròn chữ cái đứng trớc đáp án đúng: Câu 1: Mắt ta nhìn thấy một vật khi: A Mắt ta hớng vào vật B Có ánh sáng truyền từ vật đó vào mắt ta C Mắt ta phát ra tia sáng đến vật D Khi giữa mắt và vật không có vật cản Câu 2: Theo định... đĩa nhiều hơn ở tấm bìa Yêu cầu làm bài 11 1 3 Hớng dẫn tự học: 3 .1 Làm bài tập về nhà: - Học thuộc ghi nhớ - Làm bài C5; C6; 11 5 (SBT) 3.2 Chuẩn bị cho tiết sau: - Nghiên cứu bài Độ to của âm Trờng THCS Minh Đức Hải Phòng 24 Thuỷ Nguyên - Vật lí 7 Năm học 2008 2009 Tiết: 13 Tuần 13 GV: Mai Hùng Cờng Ngày soạn: 9 /11 /2008 Bài: 12 Độ to của âm I Mục tiêu: 1 Ki n thức: Nắm đợc mối quan hệ giữa biên... học: 3 .1 Làm bài tập về nhà: - Học thuộc ghi nhớ - Làm bài 12 .1 - 12 .5/SBT - Đọc Có thể em cha biết 3.2 Chuẩn bị cho tiết sau: - Nghiên cứu bài Môi trờng truyền âm và trả lời câu hỏi: Âm truyền qua những môi trờng nào? Trờng THCS Minh Đức Hải Phòng 26 Thuỷ Nguyên - Vật lí 7 Năm học 2008 2009 GV: Mai Hùng Cờng Tiết: 14 Tuần 14 Ngày soạn: 16 /11 /2008 Bài: 13 Môi trờng truyền âm I Mục tiêu: 1 Ki n thức:... động Yêu cầu 1 HS nam, 1 HS nữ hát 1 đoạn bài hát ? Bạn nào hát giọng cao, bạn nào hát giọng thấp? GV: Các bạn trai thờng có giọng trầm, các bạn gái thờng có giọng bổng Khi nào âm phát ra trầm, khi nào âm phát ra bổng? 2 Bài mới: Hs nghiên cứu thí nghiệm H 11 1 I Dao động nhanh, chậm Tần số * Thí nghiệm: H 11 1 ? Thí nghiệm có dụng cụ gì? Hs tiến hành thí nghiệm và làm C1 C1 GV giới thiệu khái niệm tần số... chọn đúng đợc 0,25đ (Riêng câu 4 đợc 0,5đ) Câu 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Đáp án b c b c d a b a b c c II Tự luận: 7 điểm Bài 1: 3 điểm - Nêu đợc định nghĩa ô nhiễm tiếng ồn: 1 - Nêu 3 biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn: 1 - Lấy đợc ví dụ minh hoạ: 1 Bài 2: 3 điểm a - Vẽ đúng tia phản xạ IR: 1 - Tính đúng góc phản xạ: 1 b Vẽ đúng ảnh A của A: 1 Bài 3: 1 điểm Trờng THCS Minh Đức Hải Phòng 36 Thuỷ Nguyên... II Chuẩn bị: Mỗi nhóm: 1 gơng phẳng có giá đỡ 1 cái bút chì, thớc đo góc, 1 thớc thẳng HS: Mẫu báo cáo III Tiến trình lên lớp: Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng 1 Ki m tra bài cũ: HS1: Nêu tính chất của ảnh qua gơng phẳng? HS2: Giải thích sự tạo thành ảnh qua gơng phẳng? GV ki m tra mẫu báo cáo của HS 2 Bài mới - Thực hành Hs hoạt động nhóm C1, vẽ lại hình vẽ trong hai tr- 1 Xác định ảnh của một vật... Hải Phòng 17 Thuỷ Nguyên - Vật lí 7 Năm học 2008 2009 GV: Mai Hùng Cờng 8 9 Gơng cầu lồi có vùng nhìn thấy rộng hơn gơng phẳng cùng kích thớc II Vận dụng: Vùng nhìn thấy 3 Củng cố: Đọc C1 cả S1 và S2 C1 a b S2 ? Nhắc lại tính chất của ảnh tạo bởi gơng phẳng? Gv hớng dẫn Hs cách vẽ Hs lên bảng thực hành H2 ? Mắt đặt trong vùng nào sẽ trông thấy đồng thời S1 H1 S2 cả hai điểm sáng S1, S2? S1 Mắt đặt... ả a p g p g á o o t t h n g u ố ẳ y i n ế n g 3 Hớng dẫn tự học: 3 .1 Làm bài tập về nhà: - Ôn lại nội dung đã học trong chơng 1 3.2 Chuẩn bị cho tiết sau: - Học thuộc lý thuyết Tiết sau ki m tra Trờng THCS Minh Đức Hải Phòng 18 Thuỷ Nguyên - Vật lí 7 Năm học 2008 2009 Tiết: 10 Tuần 10 GV: Mai Hùng Cờng Ngày soạn: 17 /10 /2008 ki m tra 1 tiết I Mục tiêu: - Đánh giá kết quả dạy và học của GV và HS trong . II. Chuẩn bị: Mỗi nhóm: 1 gơng cầu lõm có giá đỡ thẳng đứng. 1 gơng phẳng có cùng kích thớc với gơng cầu lõm. 1 cây nến, 1 màn chắn có giá đỡ. GV: Đèn pin. Minh Đức 18 Thuỷ Nguyên - Hải Phòng S 1 S 2 S 1 S 2 H 2 H 1 Vùng nhìn thấy cả S1 và S2 Vật lí 7 Năm học 2008 2009 GV: Mai Hùng Cờng Tiết: 10 Tuần 10 Ngày