Nhận thức được vai trò, vị trí của thư viện là giúp giáo viên, học sinh xây dựngđược phương pháp học tập và cách đọc sách, làm việc khoa học, biết sử dụng sáchbáo, tạp chí có trong thư v
Trang 1Lĩnh vực nghiên cứu: Giáo dục
Đơn vị công tác: Trường …….
………, tháng 04 năm ………….
BÁO CÁO
Kết quả thực hiện sáng kiến Một số biện pháp để xây dựng thư viện đạt chuẩn
Trang 2I Sơ lược lý lịch tác giả:
-
II Sơ lược đặc điểm tình hình đơn vị
Từ Trường Tiểu học C Long An trước đây nay trở thành Trường Tiểu học BLong An từ năm 2009 khi Tân Châu trở thành thị xã Trường tập trung tại một điểm,
cơ sở vật chất, phòng học của nhà trường cũng như thư viện khi mới thành lập còn gặpnhiều khó khăn Phòng thư viện chỉ là một phòng tạm bằng gỗ, lộp tôn Thời tiết nắngnóng, bạn đọc không thể nào ngồi trong phòng đọc sách được Trường Tiểu học BLong An là một trường học thuộc vùng nông thôn, địa bàn xã Long An Tuy nhiênnăm 2015 xã Long An được công nhận xã nông thôn mới phải thực hiện và đạt đượcnhững tiêu chí của cấp trên
1 Thuận lợi
- Xã Long An trở thành xã nông thôn mới, được cấp trên đầu tư cơ sở vật chấtcũng như trang thiết bị đạt chuẩn cho các trường trong địa bàn xã Long An nói chung,Trường Tiểu học B Long An nói riêng Dãy phòng chức năng của trường và phòng thưviện được xây dựng đúng chuẩn, tạo không gian thoải mái cho các em khi đến thưviện
- Đang nằm trong quy hoạch trường đạt chuẩn quốc gia, được đầu tư về nhiềumặt nên thư viện có được sự chuyển biến tốt trong thời gian sắp tới Cần tập trungnguồn lực, cơ sở vật chất, kinh phí…để thực hiện mô hình thư viện đạt chuẩn Ngoài
ra, hiện nay chúng ta đang triển khai các đề án để thư viện phát huy tác dụng, tạo điềukiện để sách báo đến với học sinh một cách gần hơn
- Được sự ủng hộ nhiệt tình của Ban giám hiệu, quý thầy cô và học sinh toàntrường
- Cán bộ thư viện được đào tạo chính quy, trình độ Đại học, có tâm quyết, tráchnhiệm trong công việc được giao
- Đội ngũ cộng tác viên thư viện hăng hái, linh hoạt
2 Khó khăn
- Xã Long An đạt xã nông thôn mới thì trường phải đạt chuẩn, trước khi trườngđạt chuẩn thì thư viện phải đạt chuẩn trước Đòi hỏi người cán bộ thư viện phải cónhiều nỗ lực, cố gắng và sáng tạo trong công tác quản lý thư viện trường học Từngbước ổn định và xây dựng theo hướng thân thiện, thiết thực phục vụ cho việc dạy vàhọc cũng như hoàn thành các loại hồ sơ, sổ sách nghiệp vụ chuyên môn
- Thư viện đã trở thành ngôi nhà chung thân thiết của các thầy cô giáo và các emhọc sinh với khung cảnh khang trang, vốn tài liệu khá phong phú, khó khăn cho việcsắp đặt và phương thức phục vụ: phải luôn luôn đổi mới, thân thiện, thu hút giáo viên
và học sinh khai thác, sử dụng thư viện ngày càng hiệu quả, có như thế nhu cầu đọcsách của các em mới được nâng cao
- Với diện tích phòng đọc học sinh là 116 m2, phòng đọc giáo viên là 46 m2 Haiphòng đọc rộng lớn lại không thông nhau khó khăn trong việc quản lý bạn đọc và vệsinh
Trang 3- Do thời gian đầu tư không nhiều, kinh nghiệm bản thân chưa cao, chưa kết hợpchặt chẽ với các chuyên môn khác nên còn nhiều hạn chế.
- Chưa nắm được hứng thú, nhu cầu đọc của học sinh
- Bên cạnh đó điều kiện kinh phí còn hạn chế nên việc bổ sung vốn tài liệu hằngnăm ít, vì vậy ảnh hưởng không nhỏ đến việc bạn đọc tới thư viện, làm cho bạn đọcthấy nhàm chán với những quyển sách cũ
- Tên sáng kiến: Một số biện pháp để xây dựng thư viện đạt chuẩn.
- Lĩnh vực: Thư viện
III Mục đích yêu cầu của đề tài, sáng kiến:
Việt Nam ta nói riêng và tất cả các nước khác trên thế giới nói chung đang bướcvào thời đại mới Đó là thời đại của công nghệ, của khoa học kỹ thuật, của trí tuệ Thờiđại đòi hỏi đất nước phải có những người lao động với trình độ học vấn cao, có trithức, có bãn lĩnh, có năng lực thực hiện đáp ứng mọi yêu cầu công nghiệp hóa, hiệnđại hóa Thực tiễn nói trên đòi hỏi ngành giáo dục và đào tạo phải không ngừng đổimới nhằm góp phần hình thành và phát triển nhân cách con người Việt Nam Muốnvậy phải đổi mới trong phương pháp dạy và học, đặc biệt cần coi trọng công tác thưviện trường học
Quy chế về tổ chức hoạt động thư viện trường phổ thông đã chỉ rõ: Thư việntrường phổ thông là một bộ phận cơ sở vật chất trọng yếu, trung tâm sinh hoạt văn hoá
và khoa học của nhà trường Thư viện góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy củagiáo viên bồi dưỡng kiến thức cơ bản về khoa học và xây dựng thói quen tự học, tựnghiên cứu cho học sinh, tạo cơ sở từng bước thay đổi phương pháp dạy và học, đồngthời thư viện tham gia tích cực vào việc bồi dưỡng tư tưởng chính trị và xây dựng nếpsống văn hóa mới cho các thành viên của nhà trường Trong những năm học vừa qua,các văn bản chỉ đạo về kế hoạch nhiệm vụ năm học của ngành đều đặt vấn đề về vị trívai trò và tác dụng của thư viện trường học
“Thư viện là trái tim của nhà trường” là bộ phận không thể thiếu trong trườnghọc, với vai trò lưu giữ và luân chuyển sách, phục vụ đắc lực cho việc dạy học trongnhà trường Để nâng cao nhu cầu đọc sách trong thư viện cho học sinh tiểu học, ngườicán bộ thư viện cần có những biện pháp tổ chức sắp xếp bảo quản giữ gìn, cung cấp vàluân chuyển sách một cách hiệu quả cao nhất Sách trong thư viện nhà trường cần phảigiáo dục được đạo đức cho thiếu niên nhi đồng, phải giúp được các em mở mang kiếnthức, hiểu biết thế giới về tự nhiên và xã hội, bồi dưỡng về tư tưởng tiến bộ, nâng cao
về hành động cao đẹp Những sách được đọc trong thời niên thiếu không những lưu lạitrong ký ức của các em suốt đời mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển tương lai của các
em, sách còn giúp học sinh rèn luyện kỹ năng tự học, tự nghiên cứu Đồng thời sáchthư viện phải cung cấp nhiều tư liệu quý báu, nhiều kiến thức uyên bác từ các bậc tiềnnhân cho cán bộ giáo viên nhằm giúp họ nâng cao chất lượng giảng dạy, thêm nhiềuphương pháp truyền đạt hiệu quả cao Thư viện phải thực sự là nơi lưu trữ và cung cấphiệu quả nhất, nhiều phương tiện cần thiết để phục vụ hỗ trợ cho quá trình giảng dạy
và học tập trong nhà trường Vì vậy, công tác thư viện trường học ngoài việc bổ sung,đăng ký, phân loại sách… thì có mục đích cuối cùng là để phục vụ bạn đọc nhằm thỏa
Trang 4mãn nhu cầu đọc của học sinh, giáo viên tăng thêm kho tàng của sự hiểu biết về kiếnthức, nhằm giúp cho các em có nhu cầu đến thư viện ngày càng đông hơn Có như thếthư viện mới hướng đến danh hiệu thư viện đạt chuẩn.
Nhiệm vụ của thư viện trường học là phục vụ cho việc giảng dạy và học tập gópphần tích cực vào việc nâng cao chất lượng giáo dục Để việc giảng dạy và học tậpđược tốt hơn thì thư viện trường học phải hoạt động thường xuyên, liên tục, phải luônluôn thay đổi cách phục vụ để thu hút bạn đọc đến với thư viện ngày càng nhiều Để
có được sự thành công đó là nhờ vào sự nổ lực hết mình của cán bộ thư viện, sự quantâm giúp đỡ của các cấp lãnh đạo, Chi bộ đảng nhà trường, các ban ngành đoàn thể và
sự hỗ trợ tích cực của toàn thể cán bộ công chức trong nhà trường Thư viện với chứcnăng thông tin, văn hóa, giáo dục, giải trí nên việc đáp ứng nhu cầu đọc, nhu cầu của
sự hiểu biết là vô cùng to lớn Đòi hỏi người cán bộ thư viện phải thường xuyên địnhhướng, tổ chức các phong trào đọc sách trong nhà trường
Nhận thức được vai trò, vị trí của thư viện là giúp giáo viên, học sinh xây dựngđược phương pháp học tập và cách đọc sách, làm việc khoa học, biết sử dụng sáchbáo, tạp chí có trong thư viện một cách có hiệu quả, có hệ thống phục vụ đắc lực choviệc học tập và giảng dạy trong nhà trường Từ những vấn đề vừa nêu, bản thân tôinghĩ mình cần phải có những biện pháp, nội dung cụ thể để giải quyết chúng một cáchhợp lí nhằm giúp các em có hứng thú hơn khi đọc sách trong thư viện ở trường tiểuhọc một cách thân thiện
Hàng năm, thư viện được bổ sung tài liệu bằng nhiều nguồn quỹ khác nhau nênngày càng phát triển phong phú về chủng loại và chất lượng Nguồn sách của TrườngTiểu học có những loại theo qui định của ngành: sách giáo khoa, sách giáo viên, sáchtham khảo, sách thiếu nhi nhưng thư viện chưa phát huy được tối đa hiệu quả củanguồn tài sản vô giá đó Số lượt học sinh đến đọc sách chưa cao, hầu như các em chưathích đọc sách cho lắm Như chúng ta đã thấy trước sự phát triển của công nghệ thôngtin hiện nay, không cần phải cực khổ vào tìm trong thư viện để đọc sách báo chỉ cầnchúng ta bấm nút trên mạng Internet là có tất cả những gì muốn xem Thực tế hiệnnay, hằng ngày đã thấy đầy đường những thanh niên vừa đi bộ vừa lắc lư tai nghe, taycầm điện thoại, vai đeo laptop lăm lăm “săn” wifi rồi vừa nghe nhạc vừa lướt web.Thỉnh thoảng mới thấy có một vài cuốn sách khiêm tốn nằm trên tay họ ở những chỗcông cộng Hiếm lắm mới bắt gặp một đôi mắt đang chăm chú đọc sách Thực chất,việc so sánh đó là không hợp lí, bởi mỗi thứ đều có chỗ đứng riêng của mình, và điềuquan trọng là ta biết cách phát triển nó đúng với tầm vóc mà nó đáng được hưởng.Theo tôi, việc đọc sách có phần phải nhường bước cho những phương tiện thông tinkhác chỉ là nhất thời, vì bản thân sách có giá trị riêng của nó mà không gì thay thếđược Vì nhu cầu thông tin và cách tiếp cận thông tin của người đọc có những xuhướng khác nhau Bên cạnh đó, việc đọc sách báo hiện nay có một bộ phận không nhỏcác em học sinh bị sao nhãng cộng với việc đọc sách không đúng mục đích, không phùhợp với lứa tuổi như: các em chỉ thích xem tranh xem hình chứ không đọc, không hiểunội dung sách nói gì Tất cả những yếu tố trên không những ảnh hưởng trực tiếp đếnsức khỏe mà còn ảnh hưởng đến tâm hồn của các em học sinh
Trang 5Xuất phát từ nhận thức trên, cũng như tìm hiểu thực tiễn, thực trạng công tácphục vụ bạn đọc ở trường Tôi cảm thấy băn khoăn một điều là làm thế nào để thư việnTrường Tiểu học B Long An không những đạt chuẩn mà còn đáp ứng thỏa mãn nhucầu về văn hóa đọc cho giáo viên và học sinh trong trường và từ đó tôi đã quyết định
chọn đề tài " Một số biện pháp để xây dựng thư viện đạt chuẩn” để giải quyết các vấn
đề đó một cách hiệu quả nhất
1 Thực trạng ban đầu trước khi áp dụng sáng kiến:
- “Không có gì có thể thay thế văn hóa đọc” (Gunte Grass)
- “Không đọc sách thì cuộc sống thực là nặng nề” (V.I.Lênin)
- “Thư viện là kho tàng chứa tất cả của cải tinh thần của loài người” (G.V.Leibniz)
- “Cần phải yêu mến và tin vào sách Cần rèn luyện cho mình thói quen thực hành và kỹ năng dùng sách để làm việc” (N Rubakin)
- “ Đọc sách là cách học tốt nhất ” (APUSKIN)
Từ những ý trên cho ta thấy việc đọc sách luôn giữ một vai trò rất quan trọng.Đọc sách góp phần nâng cao nhận thức, phát triển trí tuệ và nuôi dưỡng tâm hồn chobạn đọc Trong đó, tổ chức các hoạt động thư viện phục vụ bạn đọc là khâu trọng tâmtrong toàn bộ công tác tổ chức của thư viện, quyết định kết quả và chất lượng phục vụcủa thư viện Mặc dù còn có khó khăn nhiều mặt, đòi hỏi người làm cán bộ thư việncần suy nghĩ, tìm nhiều biện pháp thích hợp để phục vụ bạn đọc, để thúc đẩy mạnh mẽnhu cầu đọc sách báo, nhằm góp phần không nhỏ vào nâng cao chất lượng giáo dụcchung trong nhà trường Vì vậy trong những năm gần đây, nhằm đáp ứng cho chươngtrình đổi mới dạy - học và chủ trương không để cho học sinh thiếu sách giáo khoa khiđến lớp thì lượng sách ngày một tăng lên không chỉ số lượng mà chất lượng cũng đượctăng lên đáng kể
Để có hiệu quả tốt trong công tác hoạt động thư viện thì bạn đọc là một bộ
phận không thể thiếu trong các yếu tố tạo thành thư viện Vốn tài liệu chỉ thực sự pháthuy được giá trị khi nó được bạn đọc sử dụng một cách hiệu quả Phục vụ bạn đọc làmục tiêu cuối cùng của bất kỳ một thư viện nào Mọi khâu công tác của thư viện từviệc tổ chức các hoạt động nghiệp vụ cũng như các công tác quản lý thư viện, đào tạo,bồi dưỡng, nâng cao trình độ cho cán bộ thư viện, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất…cũng đều nhằm mục đích phục vụ tốt nhất cho bạn đọc Hoạt động của thư viện nhằmthu hút, tuyên truyền, giới thiệu và đưa ra phục vụ các dạng tài liệu, giúp bạn đọc tớithư viện trong việc lựa chọn và sử dụng tài liệu một cách thích hợp Công tác này đượctiến hành bởi sự kết hợp các quá trình có liên quan chặt chẽ với nhau để phục vụ đọc,mượn tài liệu, phục vụ thông tin tra cứu Phát huy tối đa nguồn tài sản vốn có của thưviện, số lượng sách trong thư viện được luân chuyển thường xuyên, liên tục Từ đógiáo dục cho các em ý thức bảo quản, có nhu cầu khám phá bao điều mới mẻ ẩn saunhững trang sách, bài báo hoặc rèn luyện cho mình phương pháp tự học chiếm lĩnh trithức một cách chủ động và sáng tạo Thư viện trường học là linh hồn của một trườnghọc, nơi hội tụ kiến thức, tri thức của loài người, giúp cho thầy trò trong nhà trường
Trang 6không chỉ dạy tốt - học tốt mà còn mở mang trí tuệ, bồi đắp nhân cách, xây dựng nềntảng và phong cách văn hóa cá nhân.
Từ Trường Tiểu học C Long An trước đây nay trở thành Trường Tiểu học BLong An từ năm 2009 khi Tân Châu trở thành thị xã Cơ sở vật chất, phòng học củanhà trường cũng như thư viện khi mới thành lập còn gặp nhiều khó khăn: vốn tài liệunghèo nàn; nội dung sách đơn điệu, chưa phù hợp với mục tiêu đào tạo của nhà trường.Đến nay phòng thư viện mọi thứ đều được bố trí ngăn nắp, sạch sẽ, thoáng mát và đầy
đủ ánh sáng Tổng số sách trong thư viện là: 3.189 bản với hơn 750 tên sách, cùng cácloại báo, tạp chí,… Hàng năm, vốn tài liệu được bổ sung bằng nhiều nguồn quỹ khácnhau nên ngày càng phát triển phong phú về chủng loại và chất lượng Nhằm khai tháctriệt để giá trị kho sách, phục vụ tốt cho bạn đọc, thư viện đã tiến hành nhiều biện pháp
để công tác quản lý thư viện ngày càng thân thiện, gần gũi hơn đáp ứng thỏa mãn nhucầu bạn đọc trong nhà trường đưa thư viện đạt mức độ chuẩn
Trong nhiều năm qua, thư viện Trường Tiểu học B Long An đã luôn đổi mớicông tác quản lý thư viện nhằm mục đích lôi cuốn bạn đọc đến với thư viện ngày càngđông hơn, song nhu cầu đọc sách của bạn đọc vẫn chưa đạt hiệu quả cao Đứng trướcnhững khó khăn, thách thức trên, đòi hỏi những người làm công tác thư viện phải nỗlực, sáng tạo và đi đầu trong việc tổ chức các hoạt động thư viện ngày càng đổi mớihơn về phương thức phục vụ sách
2 Sự cần thiết phải áp dụng sáng kiến:
Trường Tiểu học B Long An là một trường học thuộc vùng nông thôn, địa bàn
xã Long An Tuy nhiên năm 2015 xã Long An được công nhận xã nông thôn mới phảithực hiện và đạt được những tiêu chí của cấp trên Do vậy, các công tác chuyên môncũng như các hoạt động khác trong năm học luôn được PGD&ĐT, Ban giám hiệu nhàtrường quan tâm, chỉ đạo kịp thời, sát sao Đồng thời tạo mọi điều kiện thuận lợi đểnhà trường hoàn thành các tiêu chuẩn trường đạt chuẩn Quốc gia mà trước khi trườngđạt chuẩn thì thư viện phải đạt chuẩn trước Từ trước tới nay, trong nhiều biện phápgóp phần nâng cao dân trí ở nông thôn thì việc xây dựng, củng cố các thư viện trườnghọc là việc làm tiết kiệm, thiết thực đem lại lợi ích to lớn Thư viện đạt chuẩn thì bêncạnh nguồn cơ sở vật chất được cấp trên đầu tư thì đòi hỏi người cán bộ thư viện phảithực hiện hiệu quả công tác quản lý của mình đặc biệt là khâu tổ chức các hoạt độngphải thực sự gần gũi đưa bạn đọc với sách đến gần nhau hơn nhằm nâng cao trình độcũng như sự hiểu biết của bạn đọc, để một ngày nào đó các em học sinh của trường cóđược một kho tàng tri thức phục vụ cho nước nhà ngày càng lớn mạnh
Hoạt động của thư viện chưa cuốn hút được giáo viên và học sinh đến đọc sách.Công tác thư viện trường học là một trong các nội dung được nhà trường đặc biệt quantâm để hướng đến mục tiêu chuẩn Quốc gia Đặt ra nhiệm vụ trước mắt cho nhà trường
là cần phải xây dựng và tổ chức thành công các mô hình thư viện thân thiện ngay từđầu năm học nhằm giúp thư viện hoạt động ngày càng có hiệu quả hơn, nhu cầu đọcsách của các em được nâng cao
Từ khi đất nước bước vào thời kỳ đổi mới, do nhiều nguyên nhân, phong tràoxây dựng, củng cố thư viện các trường bị mai một Không ít sách, báo, tạp chí thất lạc,
Trang 7hư hỏng, cơ sở vật chất như kho sách, phòng đọc, trang thiết bị thanh lý hoặc chuyểnsang sử dụng vào việc khác, một số trường kinh phí hạn hẹp cũng ít quan tâm việc xâydựng, củng cố lại Qua tìm hiểu của tôi, thì tại thư viện trường học từ trước đến naycòn giữ rất nhiều sách văn học, sách khoa học, những mẫu truyện ngắn có sức thuyếtphục giáo dục cao,… mà những cuốn sách ấy ít người có nhu cầu sử dụng, đóng khóasuốt ngày, chỉ lưu giữ tại thư viện Ngày nay sự nghiệp đổi mới mang lại cho trườngnhiều khởi sắc, cơ sở vật chất của thư viện được đầu tư đúng chuẩn Quốc gia, phần lớnmột số học sinh nhu cầu đọc vẫn chưa cao Trong hoàn cảnh đó thư viện sẽ là nơi các
em muốn đến thường xuyên khi người cán bộ thư viện tạo điều kiện cho các em dễdàng tiếp cận với lượng kiến thức tổng hợp Sách, báo, tạp chí…sẽ được khai thác, sửdụng với công suất cao nhất, mang lại lợi ích to lớn về mọi mặt Vì vậy trong quyhoạch xây dựng nông thôn mới, các trường học ở xã nói chung, Trường Tiểu học BLong An nói riêng nên tính đến nâng cao hoạt động thư viện song song với việc xâydựng một mô hình thư viện thân thiện nhằm giúp các em mỗi ngày càng có nhu cầuhơn đến với những quyển sách bổ ích trên tay Trong đó việc tạo ra mô hình thư việntrường học thân thiện là một mô hình có nội dung mới với Trường Tiểu học B Long
An cũng như các trường bạn trong địa bàn thị xã cần được tổ chức xây dựng và đưavào hoạt động có hiệu quả Qua đó có thể nhân rộng đối với tất cả các đơn vị nhàtrường trên địa bàn Tỉnh An Giang, nhằm tạo hứng thú cho các em khi đến thư việnđọc sách
3 Nội dung sáng kiến:
3.1 Tiến trình thực hiện:
Đề tài được nghiên cứu nhằm mục đích hướng dẫn học sinh đọc sách đạt hiệuquả cao đồng thời hưởng ứng phong trào thi đua "Trường học thân thiện, học sinh tíchcực", việc xây dựng thư viện thân thiện là một trong các nội dung luôn được nhàtrường chú trọng Song từ khi thực hiện các tiêu chuẩn xây dựng thư viện theo tiêuchuẩn thư viện đạt chuẩn Quốc gia của quyết định số 01/2003/QĐ BGD&ĐT ngày02/01/2003 do Bộ GD&ĐT ban hành về “ Quy định tiêu chuẩn thư viện trường phổthông” Trường Tiểu học B Long An đã quyết tâm xây dựng bằng được thư viện nhàtrường theo các tiêu chuẩn quy định và luôn đặt mục tiêu ưu tiên số 1 cho việc xâydựng thư viện nhà trường sao cho đây phải là “trung tâm văn hoá” của trường, là nơilưu trữ nguồn tri thức vô biên của nhân loại, thu hút được đông đảo số lượt bạn đọcđến với thư viện Như các bạn đã biết: đọc sách, báo để có tri thức, đọc sách để họclàm người Đến với thư viện bạn đọc có thể học hỏi kiến thức từ nhiều nguồn khácnhau: từ kinh nghiệm của chính mình, từ cuộc sống, từ người khác và từ sách báo Đặcbiệt ngày nay, kiến thức thay đổi với tốc độ chóng mặt, sách, báo chính là người thầytuyệt vời mà bạn đọc có thể cận kề mọi lúc mọi nơi, giúp bạn cập nhật kiến thức mộtcách nhanh chóng và toàn diện nhất Sách, báo chính là người thầy cần mẫn và khônglạc hậu giúp bạn học hỏi về cuộc sống và bản thân, qua đó bạn sẽ phát triển tiềm năng
vô biên của mình
“ Đọc sách là cách học tốt nhất”
Trang 8Đó chính là một trong những khẩu hiệu của thư viện Trường Tiểu học B Long
An mà mỗi học sinh nhà trường rất yêu thích Trong phong trào thi đua “ Xây dựngtrường học thân thiện, học sinh tích cực”, trường chúng tôi mặc dù không được dự ánnào hỗ trợ, xong tôi đã tự học tập trường bạn như đến thăm thư viện của Trường Tiểuhọc Nguyễn Huệ, thăm thư viện Trường THCS Nguyễn Trãi Thành phố Châu Đốc,tham khảo thêm các thông tin trên mạng, trong tài liệu… tôi đã tự mày mò xây dựng
mô hình, cách bài trí sao cho phù hợp với điều kiện của nhà trường Không ngờ ngay
từ khi bắt tay vào công việc tôi đã được sự ủng hộ rất nhiệt tình của các đồng chí lãnhđạo cũng như các đồng nghiệp đặc biệt là đội cộng tác viên thư viện Thư viện Trườngđược xây dựng với không gian thư viện mở, trang trí thân thiện gần gũi với học sinh.Chúng tôi cố gắng tạo ra một điểm nhấn quan trọng trong nhà trường đó chính là thưviện, nơi đây được học sinh ví như “công viên” của các em khi đến trường Hàng ngàythu hút được rất nhiều lượt bạn đọc đến với thư viện Bằng sự cố gắng nỗ lực và lòngquyết tâm của tập thể thầy trò nhà trường cùng với sự tâm huyết với nghề như đàn kiếncần mẫn tha lâu cũng đầy tổ, đến nay thư viện nhà trường đã có 2 phòng đọc riêngbiệt: 1 phòng đọc của học sinh diện tích 92 m2, 1 phòng đọc của giáo viên diện tích 52
m2, có 1 cô thủ thư được đào tạo chính quy
3.2 Thời gian thực hiện:
Từ năm 2013 được sự hướng dẫn của cán bộ quản lý thư viện Phòng Giáo dục
và đào tạo về cách tổ chức hoạt động thư viện thì Trường Tiểu học B Long An cũng đãtheo đó đầu tư và phát triển Với nhiều nỗ lực, cố gắng và sáng tạo trong công tác quản
lý thư viện trường học, trường tôi đã từng bước ổn định và xây dựng theo hướng thânthiện, thiết thực phục vụ cho việc dạy và học Thư viện đã trở thành ngôi nhà chungthân thiết của các thầy cô giáo và các em học sinh với khung cảnh khang trang, vốn tàiliệu khá phong phú, sự sắp đặt và phương thức phục vụ thân thiện, thu hút giáo viên vàhọc sinh khai thác, sử dụng thư viện ngày càng hiệu quả, nhu cầu đọc sách của các emđược nâng cao
3.3 Biện pháp tổ chức:
Môi trường học đường chính là nhịp cầu tốt nhất đưa lớp trẻ tiếp cận với sách
Có rất nhiều thời gian trong một ngày để học trò tiếp cận với môi trường giáo dục, đâycũng là nơi tạo niềm tin và có sức thuyết phục lớn đối với các em Thư viện hoạt độngtốt hơn thì song song đó phong trào đọc sách sẽ phát triển mạnh hơn Tất nhiên, việcđọc sách cần phải được phát động thành thói quen và thư viện có thể tổ chức nhiềucuộc thi liên quan đến sách: Điểm sách, giới thiệu sách, kể chuyện theo sách, triển lãmsách, vẽ tranh theo sách, quyên góp sách…Những hoạt động này thực sự cần có cách
tổ chức đổi mới, sinh động và phù hợp với tư duy lớp trẻ hơn Tuy nhiên bên cạnhnhững hoạt động đó thư viện cần xây dựng một mô hình không gian thoải mái hơn saocho bất cứ lúc nào học sinh cũng có thể đọc sách không thấy bị nhàm chán luôn thíchthú khi đến với thư viện
Biện pháp để xây dựng thư viện đạt chuẩn song song với việc nâng cao nhu cầuđọc sách trong thư viện cho học sinh tiểu học, chính là sự thay đổi nhận thức của cáccấp quản lý giáo dục về vị trí, vai trò thư viện trường học trong việc nâng cao chất
Trang 9lượng giáo dục, cần phải có các thói quen không thể thiếu trong đời sống, trong nếpsinh hoạt, học tập ở nhà trường làm cho học sinh “yêu sách”, “say mê” đọc sách.Muốn được như vậy cán bộ thư viện không những là người biết cách quản lý thư viện
mà cần phải biết cách thực hiện một số hoạt động “dẫn dụ” trẻ đến với sách, nhen lên
ở các em niềm say mê có nhu cầu đọc sách Để giúp các em học sinh có thói quen đọcsách, Trường Tiểu học B Long An đã xây dựng một số hoạt động thư viện với nhiềukhông gian đọc sách khác nhau: Thư viện xanh, thư viện góc lớp, góc mĩ thuật, … Ởđây các em có thể đọc những cuốn sách hay với một không khí tự nhiên và thoángmát Chính những hình thức này đã gắn kết bạn đọc đến với thư viện nhiều hơn
3.3.1 Biện pháp 1: Bám sát vào các văn bản chỉ đạo của Đảng và nhà nước.
Căn cứ vào quyết định số 61/1998, quyết định 01/2003 của BGD-ĐT ban hànhngày 2-1-2003 và QĐ số 01//2004/QĐ-BGD&ĐT ngày 29-1-2004 về sửa đổi bổ sungQuyết định số 01/2003/QĐ-BGD&ĐT Ban hành quy định thư viện chuẩn trường phổthông, bao gồm có 5 tiêu chí:
- Tiêu chí thứ nhất về sách, báo, tạp chí bản đồ tranh ảnh, băng đĩa sách giáokhoa Có sách giáo khoa hiện hành, sách tham khảo, sách nghiệp vụ, ngoài ra còn cóthêm sách giáo dục đạo đức và pháp luật
- Tiêu chí thứ hai về cơ sở vật chất: phòng đọc đúng tiêu chuẩn của quyết định
01 (thư viện đạt chuẩn tối thiểu là 50m2) Đảm bảo thoáng mát về mùa hè, ấm áp vềmùa đông, đủ ánh sáng, có tủ gía chuyên dùng trong thư viện để đựng sách, báo, tạpchí, bản đồ, tranh ảnh giáo dục, băng đĩa sách giáo khoa Có đầy đủ tiện nghi ánh sángcho phòng đọc Có máy vi tính đã được nối mạng thuận tiện cho việc khai thác các dữliệu
- Tiêu chí thứ ba về nghiệp vụ: Tất cả các tài liệu, ấn phẩm trong thư viện phảiđược đăng ký, mô tả, phân loại, tổ chức mục lục, sắp xếp theo đúng nghiệp vụ thưviện
- Tiêu chí thư tư về tổ chức hoạt động: Hằng năm thành lập tổ cộng tác viên thưviện, có bảng dự trù kinh phí Từng hoạt động của thư viện phù hợp với nội dung giáodục toàn diện Tổ chức tốt ngoại khóa, tuyên truyền giới thiệu sách, điểm sách
- Tiêu chí thứ năm về quản lý thư viện: tất cả các tài liệu trong thư viện phảiđược bảo quản tốt, thuận tiện cho việc sử dụng lâu dài Có đầy đủ các loại hồ sơ sổsách đúng nghiệp vụ thư viện
Dựa vào những quy định trên, tôi đã tham mưu với Ban giám hiệu, ổn định thưviện ngay từ đầu năm học Trước hết cán bộ thư viện phải cùng với cộng tác viên thưviện tổ chức lại kho sách, xin nâng cấp trang thiết bị như bàn, ghế, tủ, giá, vốn tài liệucác loại cho thêm phong phú, sắp xếp gọn gàng ngăn nắp, tài liệu được phân chia theotừng tủ riêng biệt: sách giáo khoa, sách giáo viên, sách tham khảo, sách giáo dục đạođức, sách pháp luật, các loại báo – tạp chí Đây là một công tác rất quan trọng vì nógóp phần nâng cao việc sử dụng sách, báo được thuận tiện Việc tổ chức hoạt độnghợp lý đã giúp cho cán bộ thư viện, giáo viên và học sinh tìm kiếm tài liệu một cách dễdàng nhanh chóng
Trang 103.3.2 Biện pháp 2: Không ngừng hoàn thiện, bổ sung cơ sở vật chất trong
đó một việc chú trọng là bổ sung sách báo kịp thời
Bổ sung sách báo phải thường xuyên liên tục Đầu năm học, cuối học kỳ, đầuhọc kỳ II tôi tiến hành khảo sát, thăm dò nguyện vọng của giáo viên, học sinh bằngcách cho giáo viên và học sinh đăng ký vào phiếu yêu cầu của mình cần mua nhữngloại sách gì, tên sách hoặc biết luôn tên tác giả thì càng tốt Dựa vào phiếu yêu cầu củabạn đọc từ đó mà bổ sung sách, báo cho phù hợp với cấp học, chương trình soạn giảngcủa giáo viên, ưu tiên bổ sung sách theo yêu cầu của học sinh Tôi đã chủ động gặp gỡtrao đổi với giáo viên trực tiếp giảng dạy các em để biết được các thầy cô và các emcần mua những loại sách gì cần thiết phù hợp với lứa tuổi, trình độ chuyên môn Mặtkhác tôi còn thường xuyên liên hệ, dựa vào các danh mục hướng dẫn đặt mua sách mớicủa phòng giáo dục để chọn mua theo yêu cầu của giáo viên và học sinh Cập nhậtđược những tài liệu mới nhất vào thư viện
Từ năm học 2015 – 2016 đến nay thư viện đã bổ sung vốn tài liệu từ nhiềunguồn khác nhau: ngân sách của trường, xã hội hóa, vận động các mạnh thường quânđược vốn tài liệu khá phong phú
Năm học 2015-2016 tổng số vốn tài liệu 2.232 bản với số tiền 38.466.131 đồng.Đến năm học 2018-2019 tổng số vốn tài liệu 3.189 bản với số tiền 64.246.903 đồng
Số lượng sách các kho đang tăng dần theo năm học cũng phần nào đáp ứng được nhucầu đọc của giáo viên và học sinh Bên cạnh đó tôi cũng đã lên dự trù kinh phí thammưu Ban giám hiệu đặt 3 loại báo: báo ngành, báo Đảng, báo Rùa vàng, ngoài việc bổsung thêm tri thức còn góp phần tích cực vào tiêu chí thư viện đạt chuẩn
Không chỉ số lượng sách được phòng cấp, trường mua là đủ mà còn phải thựchiện phong trào “Góp một cuốn sách nhỏ, đọc nghìn cuốn sách hay” tôi kết hợp vớiđồng chí tổng phụ trách, thông báo trong toàn trường nhằm tăng vốn tài liệu cho thưviện, chú trọng xây dựng mạng lưới cộng tác viên trong giáo viên, học sinh, kết hợpchặt chẽ với các đoàn thể trong nhà trường, hội cha mẹ học sinh và các tổ chức cánhân khác nhằm huy động các nguồn lực xây dựng vốn sách báo, cơ sở vật chất, kỹthuật để các hoạt động thư viện ngày càng phong phú hơn
Thư viện trường học có nguồn tài liệu và trang thiết bị tốt đi đôi với đội ngũchuyên nghiệp giúp các em thấy được một không gian học tập thân thiện, gần gũi,thoải mái sẽ góp phần giáo dục và đào tạo những thế hệ công dân tương lai có tri thức,sáng tạo, độc lập và năng động - những người sẽ làm chủ đất nước sau này Đây là mộttrong những mục tiêu cơ bản của thư viện đạt chuẩn, cũng như của xã nông thôn mới
và của đất nước trong giai đoạn hội nhập quốc tế
3.3.3 Biện pháp 3: Tăng cường công tác tuyên truyền giới thiệu sách và hướng dẫn cách đọc sách.
Phát huy tinh thần phục vụ bạn đọc ở những năm học trước, năm học 2015 –
2016, tôi luôn chủ động việc hướng dẫn và giới thiệu sách hay, sách mới tới bạn đọc.Bên cạnh đó tôi tích cực tuyên truyền giới thiệu sách 1 tháng/ 2 lần theo chủ đề, chủđiểm trong các buổi chào cờ đầu tuần Ngoài ra còn hướng dẫn các em cách đọc sáchkhi đến thư viện
Trang 11Những bài giới thiệu sách dưới cờ, tôi trình Ban giám hiệu duyệt, lưu hồ sơ 1bản, treo lên bảng hoạt động thư viện 1 bản
Khi thư viện đã có vốn tài liệu phong phú thì giới thiệu cho học sinh nhữngcuốn sách có nội dung về các ngày lễ kỉ niệm lớn như: 2/9, 20/11, 22/12, 26/3, 30/4,1/5…, để các em tìm hiểu Đồng thời qua đó giáo dục cho các em hiểu biết thêm vềtruyền thống của dân tộc ta qua các ngày lễ Thực hiện tốt việc giới thiệu sách mới đếnhọc sinh giúp các em dễ tìm những tên sách mình cần Vì vậy, lượt vòng quay của tàiliệu đã tăng lên đáng kể Với những hình thức trên đều nhằm mục đích quảng bá làmcho hoạt động thư viện ngày càng đi lên bạn đọc có nhu cầu sẽ dễ dàng tiếp cận với tàiliệu
3.3.4 Biện pháp 4: Xây dựng mô hình thư viện xanh (thư viện ngoài trời).
Việc thành lập thư viện trường nhằm tăng cường công tác thông tin, tuyêntruyền trên tất cả các lĩnh vực thúc đẩy phong trào đọc sách báo, góp phần xây dựngthành công xã nông thôn mới trong thời gian tới Từ khi có thư viện giúp các em tìmhiểu tham khảo sách, nhằm bổ sung cho việc học tập ở trường Ngoài ra, các em cònđọc sách để thư giản và giải trí, cùng với sự chỉ đạo của Sở GD&ĐT, phòng GD&ĐT,các thư viện nhà trường đã tích cực đưa sách đến gần bạn đọc với tiêu chí xây dựngthư viện thân thiện nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động Xây dựng thư viện thân thiện– trung tâm thu hút giáo viên và học sinh phát triển văn hóa đọc trong nhà trường, cácthư viện nhà trường đã tích cực đưa sách đến gần bạn đọc hơn Khi bắt các em đến thưviện đọc sách, với đôi chân chạy nhảy, đôi mắt nhìn mọi hướng và ngồi trên phòng thưviện lâu thì thật gò bó cho các em, nhất là đối với các em thích chơi hơn thích học,ngược lại có một thư viện nhỏ dưới bóng cây tại một góc trên sân trường rộng lớn thìthích biết bao Giờ ra chơi của trường không chỉ có sự náo nhiệt bởi những trò chơicủa các em mà nhiều học sinh còn nô nức đến thư viện xanh để đọc truyện, báo Đó là
mô hình được thiết kế từ những cái ống nhựa treo dưới những tán cây, bên trong lànhiều loại báo như Măng non, Thiếu nhi dân tộc, Chăm học, những quyển truyệntranh, để học sinh lúc nghỉ giữa giờ ra chơi có thể đến các ống đựng sách này để tựlấy sách đọc, xong trả lại đúng vị trí mình đã lấy