SKKN VĂN HỌC HAI

Hiện nay, trong chương trình giáo dục mầm non lĩnh vực phát triển ngôn ngữ có văn học nói chung và thơ dành cho trẻ 4 – 5 tuổi nói riêng rất phong phú, trẻ được làm quen với các bài thơ

PHẦN I: MỞ ĐẦU

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Văn học là một loại hình nghệ thuật có vai trò to lớn trong việc hình thành

và phát triển nhân toàn diện cách cho trẻ Việc cho trẻ tiếp xúc với các tác phẩm văn học mà đặc biệt là những tác phẩm thơ có sự chọn lọc phù hợp sẽ giúp trẻ phát triển thẩm mỹ, trí tuệ và đặc biệt là ngôn ngữ

Bởi vì, thơ là tiếng nói hồn nhiên nhất của tâm hồn, ngay từ thuở ấu thơ trẻ

đã được làm quen với các giai điệu nhẹ nhàng, tha thiết qua lời hát ru êm ái của

bà, của mẹ: À ơ ru em em ngủ cho ngoan” đã thấm vào tâm hồn của trẻ , những câu thơ êm dịu lúc bổng lúc trầm giúp trẻ được sống trong thế giới tràn ngập âm hưởng của những nhạc điệu, nhịp vần thơ ca Rời vòng tay của mẹ, của

bà trẻ đến với trường mầm non với bao bỡ ngỡ thắc mắc, hàng ngày được nghe

cô giáo đọc thơ, kể chuyện, học hát đã giúp trẻ có cảm giác ấm áp hơn, gần gủi, thân quen hơn với con người và cuộc sống xung quanh Hiện nay, trong chương trình giáo dục mầm non lĩnh vực phát triển ngôn ngữ có văn học nói

chung và thơ dành cho trẻ 4 – 5 tuổi nói riêng rất phong phú, trẻ được làm quen

với các bài thơ theo chủ đề chủ điểm khác nhau

Qua đó trẻ được giáo dục tình yêu quê hương đất nước, tình yêu gia đình, yêu bạn bè trẻ cũng được học tập những đức tính tốt như: lòng dũng cảm, lòng biết ơn và được mỡ rộng nhận thức về cuộc sống thiên nhiên và xã hội Đặc

biệt là trẻ 4 – 5 tuổi bộ máy phát âm chưa hoàn thiện, vốn từ còn hạn chế, ngôn

ngữ chưa mạch lạc, nên dạy trẻ đọc thơ sẽ giúp trẻ phát triển vốn từ, ngôn ngữ

rõ ràng hơn và tạo cho trẻ có thêm những cảm xúc tinh tế, phong phú trong tâm hồn trẻ

Trong thực tế, việc dạy trẻ 4 – 5 tuổi đọc thơ diễn cảm phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo trong nhận thức tư duy và phát triển năng lực của bản thân trẻ Tuy nhiên trong quá trình dạy trẻ đọc thơ diễn cảm thì năng khiếu của giáo viên trong nhà trường còn nhiều hạn chế, giọng đọc chưa truyền cảm, cử chỉ, nét mặt còn thơ ơ chưa lôi cuốn được trẻ , thủ thuật chưa phù hợp, chưa linh hoạt, sáng tạo dẫn đến hiệu quả tiết dạy chưa cao do đó chưa phát huy được tính tích cực của trẻ, Vì thế đã ảnh hưởng rất lớn đến việc phát triển toàn diện nhân

cách cho trẻ Việc dạy trẻ 4 – 5 tuổi đọc thơ như thế nào để thể hiện được tình

cảm, lôi cuốn được sự chú ý của người nghe, làm thế nào để trẻ thích đọc thơ và đọc thơ diễn cảm một cách tốt nhất Đó là vấn đề tôi rất quan tâm Nhận thức

sâu sắc về vấn đề đó tôi đã mạnh dạn đưa ra “Một số biện giáo dục lấy trẻ làm trung tâm lứa tuổi 4 – 5 học tốt bộ môn làm quen văn học (Tiết thơ )”

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Qua việc cho trẻ làm quen văn học chính là hình thành ở trẻ những tình cảm đạo đức tốt đẹp, những cảm xúc thẫm mỹ, phát triển trí tưởng tượng như: Lòng yêu thiên nhiên ở quả, cây hoa lá, lòng kính trọng yêu thương gần gũi và giúp đỡ những người thân xung quanh trẻ như ông bà, bố mẹ, cô giáo, anh chị em

Thông qua hoạt động này trẻ làm tái tạo và sáng tạo thêm những tình tiết của tác phẩm một cách hồn nhiên phù hợp với nội dung của tác phẩm Thông qua sự hiểu biết, trí tưởng tượng của trẻ Đồng thời trẻ đọc thuộc thơ Chính vì

ra “Một số biện giáo dục lấy trẻ làm trung tâm lứa tuổi 4 – 5 học tốt bộ môn làm quen văn học (Tiết thơ )”.

III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Căn cứ vào yêu cầu của đề tài, tôi chọn đối tượng nghiên cứu là trẻ Mầm

Non 4 - 5 tuổi trường Mầm Non Yên Lễ - Như Xuân - Thanh Hóa.

IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Phương pháp quan sát

Phương pháp đàm thoại

Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động

Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

Phương pháp thống kê toán học

PHẦN II: NỘI DUNG

I CƠ SỞ LÝ LUẬN

Văn học là một loại hình nghệ thuật giữ vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ, sự tiếp xúc thường xuyên của trẻ mẫu giáo với các tác phẩm văn học được chọn lọc sẽ kích thích ở trẻ sự nhạy cảm thẩm mỹ, phát triển ngôn ngữ và trí tuệ cho trẻ Tuổi thơ, tuổi thần tiên của cuộc đời, là giai đoạn đang hình thành những tình cảm đạo đức đầu tiên về thế giới xung quanh Hơn ai hết trẻ thơ luôn ngạc nhiên trước cuộc sống, điều mà người lớn chúng ta nhiều khi không có được Trẻ em đến với cuộc sống trong lòng mang ngọn lửa khát khao, hiểu biết khám phá và ham muốn diễn tả những nhận thức và xúc cảm của mình, bằng các hình thức nghệ thuật một cách tự nhiên, cho nên việc cho trẻ tiếp xúc với tác phẩm văn học rất quan trọng và cần thiết

Thơ là tiếng nói hồn nhiên của tâm hồn, vì thế thơ rất dễ đi vào lòng người Ngay từ thủa lọt lòng, qua lời du ngọt ngào của mẹ, trẻ đã biết thưởng thức những nhịp điệu êm dịu lúc lên bổng lúcxuống trầm, lúc ngâm nga của lời thơ,

đã góp phần tạo lên một thế giới tình cảm của bé Thậm chí khi đã về già ông,

bà, cha, mẹ vẫn còn nhớ một cách sâu sắc những cảm giác của buổi ban đầu khi được nghe tiếng ru hời, ru hỡi Đó là những ký ức đã ảnh hưởng sâu sắc đến mỗi nhân cách con người

Trẻ thơ có một tâm hồn rất nhạy cảm với cái đẹp Đây là lứa tuổi bắt đầu của

sự nhận thức và những tình cảm mãnh liệt, các em yêu thơ, thích thơ và có nhu cầu đọc thơ.Trẻ thơ đến với thơ ca bằng những dung động đầu tiên ngọt ngào nhất, say mê nhất, những suy nghĩ phóng túng nhất Chính vì vậy thơ ca có vai trò quan trọng góp phần hình thành và phát triển nhân cách trẻ

Thơ là một phần của cuộc sống gợi lên cho trẻ những cảm xúc lành mạnh, thơ giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh về con người về cuộc sống xã hội xung quanh trẻ Vì vậy nó góp phần giáo dục thẩm mỹ và phát triển ngôn ngữ nghệ thuật cho trẻ Nhờ đó trẻ nảy sinh năng lực tự hoạt động nghệ thuật khi tiếp xúc với thơ ca Chính vì vậy việc phát triển vốn từ cho trẻ qua các hoạt động thơ

ca là nhiệm vụ hàng đầu của giáo dục mầm non

Như Bác Hồ đã nói: “Dạy trẻ cũng giống như trồng cây non, trồng cây

non được tốt thì sau này các cháu thành tốt”.

Một trong những bộ môn của ngành học mầm non mà tôi quan tâm để dầu tư thực hiện nhiệm vụ trên đó là bộ môn “Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học” Đặc biệt là “Thơ” nó giúp trẻ có vốn từ phong phú và khả năng diễn đạt mạch lạc Đối với tôi thì việc đọc diễn cảm có nghệ thuật các tác phẩm văn học có ý nghĩa vô cùng to lớn, nhằm giúp trẻ cảm thụ tác phẩm một cách trọn vẹn và đầy

đủ hơn Qua đó trẻ tái tạo lại bằng hình ảnh những gì đã nghe được và gợi lên ở trẻ những tình cảm, cảm xúc nhất định Điều đó làm tiền đề cho sự hình thành và phát triển nhân cách, đạo đức của trẻ:

- Lấy trẻ làm trung tâm sẽ giúp cho giáo viên giải quyết được những khó khăn về trực quan, phát triển được nhiều hình thức luyện tập, tích hợp các hoạt động thuận lợi hơn Trẻ có nhiều trò chơi linh hoạt, giờ học, giờ chơi sinh động phong phú và dễ tiếp thu hơn Giải quyết được những vấn trên là chúng ta sẽ đạt được mục tiêu chung của ngành học đó là lấy trẻ làm trung tâm, trẻ được trực tiếp tham gia vào các hoạt động một cách chủ động, tích cực, sáng tạo, trẻ tự học

là chính, học qua chơi, qua khám phá, qua tìm hiểu, qua trải nghiệm bằng cách

sử dụng các giác quan và khám phá, nhờ vậy mà trẻ có thêm vốn hiểu biết

II THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ

1.Thuận lợi, khó khăn:

a.Thuận lợi:

- Hoạt động của lớp được sự quan tâm chỉ đạo chặt chẽ của ban giám hiệu nhà trường và tổ chuyên môn

- Trường được đầu tư trang bị CSVC, mua sắm đồ dùng dạy học phục vụ cho môn văn học như các loại tranh thơ, máy chiếu, máy tính thuận tiện cho giáo viên tổ chức tiết dạy thơ bằng Powerpoint trên máy tạo cho tiết học hấp dẫn, sinh động nên thuận lợi cho công tác giảng dạy

- Ban giám hiệu nhà trường có 3 đồng chí vững vàng về chuyên môn thường xuyên bồi dưỡng, giúp đỡ giáo viên trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chăm sóc giáo dục trẻ

- Trong nhà trường xây dựng tập thể sư phạm đoàn kết luôn quan tâm giúp đỡ lẫn nhau, người dạy lâu năm chia sẽ kinh nghiệm cho người mới vào dạy nên tôi được học tập thêm rất nhiều về chuyên môn nghiệp vụ

- Bản thân tôi có trình độ chuyên môn nghiệp vụ trên chuẩn, yêu nghề, có năng khiếu về lĩnh vực văn học đặc biệt là đọc thơ diễn cảm, nên có phần dễ dàng trong việc thiết kế và tổ chức các tiết dạy thơ lôi cuốn được sự tham gia của trẻ

- Đa số phụ huynh trong lớp đều đồng tình ủng hộ kế hoạch giáo viên đưa ra

và có sự phối hợp chặt chẽ thường xuyên

- Trẻ đi học đều đặn một số cháu trong lớp nhanh nhẹn, mạnh dạn, khả năng tiếp thu thơ nhanh, ngữ điệu tốt, tự tin khi biểu diễn thơ trước tập thể đó là điều kiện tốt để giúp tôi tự tin thực hiện tốt chuyên đề làm quen với thơ

b Khó khăn :

- Trình độ giáo viên còn hạn chế, giáo viên chưa nhận thức được việc dạy trẻ đọc thơ diễn cảm với trẻ 3 tuổi Biện pháp giáo viên dạy trẻ còn đơn điệu, không

gây hứng thú không kích thích được trẻ tham gia vào hoạt động Chưa đưa yếu

tố chơi cho trẻ hoạt động nên tiết học thường có không khí trầm

- Giáo viên chưa năng động, sáng tạo làm hình ảnh động đẹp mắt nên tiết học chưa sinh động hấp dẫn Một tiết học mà giáo viên chuẩn bị chu đáo sẽ là tiền đề

để tạo sự thu hút và hứng thú của trẻ

- Năm học này số lượng cháu rất đông, nhận thức các cháu không đồng đều,

có nhiều trẻ sinh vào cuối năm nên tư duy trẻ còn hạn chế Một số trẻ ngôn ngữ phát âm chưa được chuẩn

- Đa số bố mẹ các cháu làm ăn xa các cháu phải ở với ông bà các cháu ít được tiếp xúc với môi trường bên ngoài chính vì thế các cháu con rụt rè nhút nhát, một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến việc học của trẻ, nên khả năng cảm thụ tác phẩm văn học đặc biệt là ngôn ngữ còn hạn chế, một số phụ huynh chưa có nhận thức cao về tầm quan trọng của bậc học mầm non, chưa thường xuyên phối, kết hợp với cô giáo trong việc chăm sóc trẻ

- Một số trẻ không học qua lớp mẫu giáo bé nên trẻ vì vậy khả năng phát âm bước đầu chưa có, do đó khi lên lớp mẫu giáo nhỡ, việc phát âm rõ từ còn gặp nhiều khó khăn, trẻ đọc thơ chưa thể hiện được ngữ điệu, trẻ chưa chú ý tham gia vào tiết học vì chưa có nề nếp học tập từ đầu, trẻ nói ngọng còn nhiều, nói tùy tiện trong giờ học, nhiều trẻ còn nói lặp từ, nói câu chưa dứt khoát, nhiều trẻ phát âm chưa được chuẩn, khả năng sử dụng tiếng mẹ đẻ còn hạn chế, trẻ thiếu mạnh dạn, tự tin

2 Khảo sát :

Năm 2018-2019 tôi được Ban giám hiệu nhà trường phân công chủ nhiệm và giảng dạy lớp mẫu giáo 4 – 5 tuổi, tổng số cháu của lớp là 28 cháu Trong đó có

18 cháu đã học lớp mẫu giáo 3 – 4 tuổi, có 10 cháu chưa học lớp mẫu giáo 3 – 4 tuổi, nên các cháu chưa có nề nếp học tập cũng như các kỹ năng tham gia các hoạt động của tiết thơ

Lớp Tổng số trẻ được

khảo sát

Trẻ đã học lớp

3-4 tuổi

Trẻ chưa học qua lớp 3 – 4 tuổi

Sau khi khảo sát kết quả trẻ đã học qua lớp mẫu giáo 3-4 tuổi và chưa học lớp mẫu giáo 3-4 tuổi tôi đã tiến hành khảo sát cụ thể trên chính học sinh 4- 5 tuổi ở trường tôi thu được kết quả như sau:

Nội dung Số trẻ Yêu thích tác phẩm

Đọc diễn cảm tác

phẩm

Giáo dục lễ giáo qua tác phẩm

Trước khi

áp dụng đề

tài

28 =66,6%18/28 =33,3%10/28 =50%15/28 =50%13/28 =40%10/28 =60%18/28 Với kết quả khảo sát thực tế trên tôi thấy hoạt động( LQVH) của lớp tôi là một vấn đề đặt lên hàng đầu và đây cũng là lý do tôi chọn đề tài “Một số biện giáo dục lấy trẻ làm trung tâm lứa tuổi 4 – 5 học tốt bộ môn làm quen văn học (Tiết thơ )”

III.CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN

1 Đưa công nghệ thông tin vào trong từng hoạt động của bài dạy

Hiện nay công nghệ thông tin ngày càng được ứng dụng trong nhiều các lĩnh vực, cấp học mầm non đã bắt đầu đưa công nghệ thông tin vào trong các hoạt động để giúp trẻ và gây hứng thú cho trẻ, tuy nhiên vấn đề này vẫn còn khá mới

mẻ và bỡ ngỡ đối với nhiều giáo viên Để đưa công nghệ thông tin vào trong từng hoạt động của bài dạy hoặc xuyên suốt một tiết dạy có hiệu quả đòi hỏi người giáo viên phải biết sử dụng một số kỹ năng cơ bản khi trình chiếu do đó yêu cầu đặt ra với bản thân tôi nói riêng và các giáo viên mầm non nói chung phải không ngừng học tập, trau dồi nâng cao trình độ cả về lý thuyết lẫn thực hành vi tính sao cho sử dụng thành thạo

Bên cạnh đó vẫn tìm tòi học hỏi thêm cách làm hiệu ứng trên máy và và biết chắt lọc, lựa chọn những nội dung hình ảnh có ý nghĩa đúng với chủ đề giáo dục, đúng với từng bài dạy mà cô muốn truyền thụ đến trẻ Các bài học trên máy vi tính là những gợi ý tốt để giáo viên có thêm những ý tưởng sáng tạo mới nhằm tổ chức các hoạt động cho trẻ một cách sinh động cuốn hút và đạt hiệu quả cao hơn Không chỉ bồi dưỡng nâng cao nhận thức cho cô, mà cũng cần cho trẻ được làm quen, tiếp cận và hướng dẫn trẻ sử dụng máy tính và học trên máy, điều đó cũng giúp cho giáo viên nắm bắt được sâu hơn tâm lý và sở thích của trẻ

2 Giáo viên thường xuyên tự bồi dưỡng kiến thức và rèn luyện giọng đọc

Muốn dạy trẻ đọc được thơ diễn cảm thì trước hết giáo viên phải đọc diễn cảm những bài thơ dạy cho trẻ Vì thế giáo viên cần phải thường xuyên nghiên cứu tính nghệ thuật mà tác giả gửi gắm vào trong từng bài thơ như: thể thơ, nhịp thơ, các từ luyến, láy trong từng câu thơ để xác định được mục đích yêu cầu khi dạy trẻ đọc thơ diễn cảm Sau khi đã tìm hiểu về nghệ thuật của bài thơ thì giáo viên cần rèn luyện giọng đọc, cử chỉ nét mặt của mình bằng cách đọc đi đọc lại nhiều lần, chú ý cách ngắt nghỉ, nhịp thơ tạo nên sự truyền cảm, thể hiện được tình cảm của mình đối với tác giả và tác phẩm

* Ví dụ: Dạy bài thơ: "Bố là lính hải quân" – Trần Anh;

Chủ đề: “Nghề nghiệp"

Bài thơ này tác giả viết theo thể thơ 4 chữ nên khi đọc ngắt nhịp thơ 2/2, đọc với giọng nhẹ nhàng kết hợp cử chỉ nét mặt vui tươi, trìu mến thể hiện tình cảm vui sướng của bố và con được gặp nhau sau một thời gian xa cách

"Hôm bố về nhà Cổng bé trên vai

Bố nhún bố nhảy

Bố bảo như là Tàu bố ngoài khơi"

Ngoài ra cô cần tập trung đọc đi đọc lại nhiều lần những từ khó và từ điệp từ

điệp ngữ “Lắc lư lắc lư” Chú ý trẻ phát âm chưa chuẩn những từ khó như: “Bố nhún bố nhảy”, ngoài khơi”, ‘Lướt” để khi vào dạy dễ dàng, chủ động hơn

Khi giáo viên đã tự rèn luyện cách thuộc thơ và đọc diễn cảm rồi thì tổ chức tiết dạy tự tinh hơn, lôi cuốn trẻ vào tiết học đạt hiệu quả cao hơn Bài thơ "Em yêu nhà em; thỏ bông bị ốm…"

3 Linh hoạt thực hiện phương pháp bộ môn

Là một giáo viên mầm non trong quá trình thực hiện tôi thấy, nếu thực hiện theo khuôn mẫu chặt chẽ thì mang tính áp đặt, gò bó, mang nặng tính phổ thông hoá Không thu hút được sự chú ý và hứng thú học tập của trẻ Chưa phát huy được tính tích cực của trẻ Mà hiện nay theo quan điểm tổ chức giáo dục trẻ

theo hướng tích cực, theo chủ đề giáo dục "Lấy trẻ làm trung tâm" trẻ là

người tham gia chủ động, phát huy tính tích cực vào các nội dung giáo dục nhằm phát triển toàn diện cho trẻ

Vậy để giải quyết vấn đề này cần phải làm gì? và làm như thế nào để phát huy tính tích cực của trẻ mà tiết học nhẹ nhàng không gò bó, mà vẫn đảm bảo được các nội dung giáo dục

Theo kinh nghiệm của cá nhân, bản thân tôi là phải khai thác triệt để các phương pháp truyền thống (Phương pháp trực quan - phương pháp đàm thoại )

Để khai thác vốn hiểu biết của trẻ và thực hiện đầy đủ các nội dung giáo dục: Là đọc mẫu - giới thiệu tác giả, tác phẩm, đàm thoại, trích dẫn, giảng giải, giáo dục Song cần thực hiện linh hoạt sáng tạo trong khi dạy, sao cho tiết học nhẹ nhàng, thoải mái, sinh động cuốn hút khi trẻ vào bài dạy Đồ dùng trực quan sinh động song phải phù hợp với chủ đề và nội dung bài dạy mà vẫn đảm bảo được yêu cầu của bài

Ví dụ: Chủ đề: Thế giới động vật

Đề tài: Dạy bài thơ: Đàn gà con (Phạm Hổ)

Trò chơi "Gà gáy vịt kêu"

Trò chuyện: Về một số con vật nuôi trong gia đình nhóm (gia cầm)

+ Giáo dục trẻ yêu quý các con vật nuôi trong gia đình

- Quan sát: Vật mẫu (Tranh đàn gà con)

- Cô đọc thơ cho trẻ nghe:

+ Cô đọc mẫu lần 1 diễn cảm kết hợp động tác minh hoạ

+ Cô đọc mẫu lần 2 diễn cảm kết hợp hình ảnh minh họa bài thơ

- Đàm thoại - Trích dẫn - giảng giải từ khó

- Trẻ đọc thơ:

+ Cả lớp đọc

+ Tổ, nhóm, cá nhân đọc (Khi trẻ đọc cô chú ý sửa sai cho trẻ)

- Trẻ đọc ở các tư thế khác nhau

- Đọc xen kẽ

- Đọc trên nền nhạc

- Giáo dục trẻ theo nội dung: Biết yêu quý, clợi tạo điều kiện cho trẻ phát triển toàn diện vì trẻ có khả năng tự hoạt động nghệ thuật sáng tạo cách tổ chức tiết học ở trường mầm non cũng có vai trò rất lớn trong quá trình giáo dục trẻ

Tổ chức làm sao để phát huy được tính độc lập sáng tạo trong mọi hoạt động nhất là hoạt động văn học nghệ thuật Vì vậy tôi thấy cần thiết phải có một số biện pháp thích hợp để có thểvận dụng thực hiện tổ chức tiết học dạy trẻ đọc thơ

diễn cảm đạt hiệu quả cao thực sự kích thích sự phát triển toàn diện về nhân cách trẻ đúng như mục tiêu giáo dục trẻ mà ngành học mầm non đã đề ra

4 Tạo môi trường phong phú an toàn và hấp dẫn mang nội dung văn học

Trong quá trình tổ chức chăm sóc giáo dục trẻ mầm non nói chung và trẻ 4

-5 tuổi nói riêng, thì việc tạo môi trường hoạt động cho trẻ là rất cần thiết và quan trọng, đặc biệt là tạo môi trường mang nội dung văn học

Ví dụ: Trong lớp học việc xây dựng hình thành góc văn học là cần thiết,

những hình ảnh đó đã tạo nên môi trường hấp dẫn, cuốn hút trẻ tới lớp

Mảng tường trang trí, cảnh vật, nhân vật tượng trưng cho các câu chuyện trong chương trình như: truyện Thánh gióng - Cô bé Quàng Khăn Đỏ, Tranh cung cấp kiến thức "Rong và Cá" - "Cây dây leo"

Góc thư viện của bé bao gồm các câu chuyện dành cho trẻ mẫu giáo và thiếu nhi, báo hoạ mi, tranh ảnh mang chủ đề chủ điểm, sách truyện nước ngoài, băng hình thức, các loại sách truyện được phân loại riêng theo chủ đề và ký hiệu riêng

dễ tìm, lấy Ngoài ra còn tạo các mảng tường quanh lớp và phía ngoài lớp với các nội dung của bài thơ, câu chuyện trong chương trình 4 - 5 tuổi

Ví dụ: Bài thơ "Em yêu nhà em; Thăm nhà Bà"

Việc tạo môi trường có nội dung văn học của giáo viên, trước hết là làm cho môi trường trong lớp đẹp phong phú hấp dẫn, mặt khác kích thích sự chú ý của trẻ, qua đó gợi cho trẻ ôn lại bài cũ và làm quen với tác phẩm mới sắp được học Ngoài ra giáo viên còn tạo ra môi trường có nội dung văn học ngoài chương trình nhưng theo chủ điểm để kích thích trẻ đọc thơ diễn cảm theo tranh Qua đó kích thích trẻ chủ ý, tư duy tưởng tượng diễn đạt mạch lạc, kết quả là sự hoàn thiện về ngôn ngữ

Qua việc tạo môi trường có nội dung văn học nói chung và thơ nói riêng cho trẻ mầm non, nhất là mẫu giáo bé là rất quan trọng và cần thiết Cô giáo có thể cùng trẻ tạo môi trường văn học nghệ thuật với các nguyên liệu phong phú, dễ kiếm, dễ tìm như: Vỏ ốc, hột hạt, lá cây, rơm rạ, bìa cát tông, giấy các loại, vỏ chai từ đó giúp trẻ mạnh dạn, tự tin, có cơ hội được trải nghiệm góp phần to lớn trong việc tổ chức dạy trẻ đọc thơ diễn cảm trong hoạt động chung

5 Sử dụng đồ dùng trực quan minh hoạ

Đây là hình thức dạy học rất có hiệu quả, truy nhiên việc sử dụng đồ dùng trực quan vào việc đọc tác phẩm thơ như thế nào mới là vấn đề quan trọng Nếu

đồ dùng trực quan quá xấu, hoặc quá sơ sài sẽ gây sự mất tập trung chú ý cũng như hạn chế việc cảm nhận nội dung tác phẩm của trẻ

Đối với trẻ 4 - 5 tuổi các tác phẩm văn học nói chung và tác phẩm thơ nói riêng, thông qua ngôn ngữ đọc cùng với việc tư duy trực quan bằng hình ảnh chiếm ưu thế Trẻ có nhiều thuận lợi trong việc lĩnh hội các tác tác phẩm một cách nhẹ nhàng, sâu sắc Tuy nhiên việc tiếp thu ngôn ngữ để hình thành ở trẻ biểu tượng về cuộc sống được phản ánh trong các tác phẩm còn hạn chế (nếu như đồ dùng trực quan quá đơn điệu) nên trẻ rất cần đến sự hỗ trợ của hình ảnh trực quan trong viêc lĩnh hội tác phẩm

Ví dụ: Bài thơ: "Thăm nhà Bà" Tác giả "Như Mao"

- Nếu như dạy bài thơ đó, cô giáo không dùng hình ảnh trực quan, dù cô giáo đọc hay và diễn cảm đến mấy, cũng không lôi cuốn trẻ vào bài học một cách say sưa, hứng thú được, qua ngôn ngữ đọc và nghe trẻ chưa hình dung, tưởng tượng được hình ảnh trong tác phẩm vì thế việc lĩnh hội kiến thức trong tác phẩm chưa cao

- Cũng bài thơ trên Tôi đã sử dụng đồ dùng trực quan bằng hình ảnh đẹp hấp dẫn, tranh minh hoạ rõ nét nội dung tác phẩm Qua tiết dạy tôi đã thấy trẻ hứng thú say sưa học tập, trẻ lĩnh hội tác phẩm một cách nhanh chóng nhẹ nhàng

- Tuy nhiên chất lượng nhận thức của trẻ còn phụ thuộc vào sự truyền cảm của cô và sự phối hợp với hình ảnh sao cho lời thơ với hình ảnh phải gắn kết với nhau

- Hình ảnh trực quan cho các tác phẩm thơ rất phong phú và đa dạng có thể dùng đồ dùng trực quan vật thật như bài "Rong và Cá", “Cây dây leo”

- Ngoài ra một số tác phẩm còn sử dụng tranh minh hoạ, tranh vẽ, xé dán, tranh bồi

- Do vậy việc sử dụng các đồ dùng trực quan, cho một tác phẩm bằng vật thật, hay tranh minh hoạ là rất quan trọng và cần thiết và phải phù hợp với nội dung tác phẩm

5 Giáo dục ở mọi lúc mọi nơi

Việc cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học rất quan trọng và cần thiếtViệc thiết.Thông qua văn học trẻ được phát triển về ngôn ngữ cung cấp vốn từ phát triển lời nói mạch lạc

Vì vậy không những dạy trẻ làm quen với các tác phẩm văn học, ở trên tiết học mà còn cho trẻ làm quen với tác tác phẩm văn học ở mọi lúc mọi nơi

Thông qua việc giáo dục ở mọi lúc mọi nơi với nội dung văn học giúp trẻ làm quen với tác phẩm thơ Ở mọi lúc, mọi thời điểm như: Đón trả trẻ, trò chuyện buổi sáng, hoạt đông ngoài trời, hoạt đông góc, trước giờ ăn; hoạt động chiều

Ví dụ: Trước giờ ăn, ngủ cô cho trẻ đọc bài thơ về chủ đề đang thực hiện 2 - 3

lần

Hình thức này phải được tổ chức thực hiện thường xuyên liên tục trong những điều kiện và tình huống cụ thể và thuận lợi để giáo dục trẻ Bởi thông qua hình thức này không những giúp trẻ làm quen với tác phẩm văn học mà qua đó còn giúp trẻ ôn luyện và nâng cao kiến thức cũ, trẻ có thể đọc diễn cảm và đóng kịch thơ Tạo cho trẻ hứng thú khi đi học

IV HIỆU QUẢ

Sau một năm áp dụng sáng kiến các nội dung đánh giá trẻ ở mức độ đạt và chưa đạt ở nội dung hiểu biết về “Một số biện giáo dục lấy trẻ làm trung tâm lứa tuổi

4 – 5 học tốt bộ môn làm quen văn học (Tiết thơ )” của trẻ nói chung và các nội dung khác cũng được nâng lên rõ rệt, không còn trẻ chưa đạt

Qua thời gian thực hiện đạt được một số kết quả sau

Nội dung trẻ Số Yêu thích tác phẩm

Đọc diễn cảm tác

phẩm

Giáo dục lễ giáo qua tác phẩm

Trước khi

áp dụng đề

tài

28 18/28=66,6% 10/28=33,3% 15/28=50% 13/28=50% 10/28=40% 18/28=60% Sau khi áp

Qua việc thực hiện theo biện pháp đó, bản thân tôi cũng có thêm nhiều kinh nghiệm trong dạy học, nắm chắc hơn phương pháp và đặc điểm của