CẨM NANG DỰ TOÁN XÂY DỰNG

Nguyên tắc chung khi tính toán và quản lý chi phí khi xây nhà a. Đối với chủ nhà Khi lên phương án xây dựng: Cần dự trù tương đối chính xác tất cả các chi phí xây dựng để chuẩn bị tiền bạc. Ví dụ cần phải vay ngân hàng hay không, vay bao nhiêu, phương án trả nợ... Có 2 lưu ý: o Phải tính được tất cả các chi phí: Thói quen của người Việt mình là chỉ nhẩm nhẩm, nhiều khi thiếu nhiều khoản. Đến lúc thực hiện đội chi phí lên (cứ kêu là phát sinh, thực ra là do lúc đầu mình chưa tính chứ có phải phát sinh đâu). Tăng độ 10% thì không sao, chứ tăng hơn nữa phải chạy vạy vay mượn rất vất vả. o Thường chủ nhà hay nhờ thầu hoặc thiết kế dự trù kinh phí. Nên lưu ý một điều là xu hướng của họ hay nói giảm chi phí đi, hoặc chỉ nói những chi phí chính lơ đi những chi phí phụ, vì nói chi phí cao sợ chủ nhà thấy cao tiền quá không làm nữa hoặc lại đi hỏi người khác rồi mất mối. Chính bản thân chúng tôi cũng gặp rất nhiều, tính đúng tính đủ thì chủ nhà kêu oai oái, sao thằng kia nó DỰ TOÁN VÀ QUẢN LÝ CHI PHÍ XÂY NHÀ VỚI dtPro MyHouse – Phần mềm dự toán nhà dân Tự động ©19972017 Trần Chiến Thắng – www.dutoan.com – 094.233.1972 14 KS. Trần Chiến Thắng tính có bao nhiêu bao nhiêu, làm như mình ăn cướp vậy đó. Nhưng sau rồi khi thi công xong thì cũng gần gần số chúng tôi tính. Khi triển khai bản vẽ thiết kế: Liên tục cập nhật chi phí xây dựng theo phương án thiết kế (vì khi thiết kế sẽ liên tục điều chỉnh phương án và chi phí cũng thay đổi theo), cân đối tài chính để không bị động khi thi công. Ví dụ phương án làm mái ngói tính ra cao tiền quá, có thể chuyển qua làm mái tôn hay mái bằng. Thấy tiền nong còn dư giả có thể làm thêm phòng nghe nhạc hay giải trí trên tầng thượng... Khi chọn thầu, xem xét báo giá, ký hợp đồng: Nên có một dự toán chuẩn, yêu cầu các nhà thầu báo giá theo khung dự toán đó thì mới so sánh các nhà thầu được để biết ai mắc ai rẻ. Còn báo như hiện tại mỗi người một kiểu rất khó so sánh. Lưu ý thêm: Các công trình lớn người ta thường làm ít nhất 3 bước mới chọn được nhà thầu, nhưng nhà dân thường bỏ qua hoặc làm rất sơ sài: o Xem xét về uy tín, độ tin cậy của nhà thầu qua các tiêu chí như: số năm kinh nghiệm, số công trình đã làm qua, đánh giá về chất lượng tiến độ các công trình đã thực hiện... Nhà thầu nào đạt thì mới xét, không thì thôi luôn. Đối với nhà dân, bước này chủ nhà cũng có làm, nhưng khá sơ sài. Chủ yếu dựa vào giới thiệu nọ kia. Thỉnh thoảng cũng đi xem công trình đã làm (nhưng hầu hết xem qua loa, chủ thầu dặn trước chủ nhà đó để nói tốt thì cũng vậy, nhiều khi thầu còn bày binh bố trận cả một đội ngũ để làm cho người đi xem tin tưởng tuyệt đối). o Chấm điểm kỹ thuật các biện pháp, tổ chức thi công của nhà thầu. Tức là nhà thầu trình bày tôi thi công thì đào

DỰ TOÁN VÀ QUẢN LÝ

CHI PHÍ XÂY NHÀ

CẨM NANG

DỰ TOÁN VÀ QUẢN LÝ CHI PHÍ XÂY NHÀ

NHÀ XUẤT BẢN XÂY DỰNG

Mọi hành vi sao chép cần phải được sự cho phép của tác giả.

Thỉnh thoảng, bạn sẽ gặp một chủ nhà than thở: “Xây cái nhà xong phát sinh ớn quá mày Tính có 2 tỷ mà giờ gần 3 tỷ rồi Chạy vạy vay mượn, trả lãi ngân hàng đuối luôn”.

Hoặc một ông khác: “Thấy nó (thầu) nói ngon ngọt, chuyên nghiệp bài bản nọ kia, đảm bảo chất lượng các thứ, giá thì lại mềm nhất Chọn nó Mấy thầu kia nói giá đó không làm được đâu, coi chừng nó đòi phát sinh rồi không được nó bỏ của chạy lấy người

đó Mà mình không tin Sau y như rằng, bỏ cả công cả việc về làm thầu luôn Tới giờ có khi đi nhận nhà làm cũng được nữa”

Chủ nhà thế, mà nhiều thầu cũng chẳng hơn gì Mấy ông lâu năm kinh nghiệm, tính toán nhanh thì còn đỡ Mấy ông mới ra ít kinh nghiệm, hoặc làm công ty xong nhận thêm, không tính được giá thành dự toán chính xác, cứ thấy người ta nhận m2 cũng nhao vào nhận đại, tới hồi lỗ banh xác, chưa hết công trình đã hết tiền, vật tư nhân công gí đòi không biết lấy đâu mà đắp vào Rồi soi mói phát sinh nọ kia, chủ nhà khinh như mẻ Lắm ông làm không nổi quất ngựa truy phong luôn, để cho chủ nhà đống xà bần

Tất cả đều do chưa tính được dự toán chính xác

Trước nay, mọi người thường dự toán theo m2XD Cách này tuy đơn giản, dễ dàng với tất cả mọi người nhưng độ chính xác không cao Hay nói đúng hơn là để tính được chính xác thì phải là dân chinh chiến và kinh nghiệm đầy mình

Vậy tại sao không áp dụng cách tính toán của các công trình lớn? Đương nhiên cách này tính được chính xác dự toán nhưng rất khó, yêu cầu cả người tính lẫn người xem dự toán đều phải là dân chuyên môn xây dựng.

Vì vậy, thị trường nhà dân vẫn phải dựa vào cách tính theo m2XD là chính Từ đó nảy sinh nhiều câu chuyện dở khóc dở cười Chủ nhà không biết giá nên khi thì giao khoán với giá cao chót vót, đương nhiên thiệt hại về tài chính Nhưng cũng có lúc chọn chọn nhiều thầu quá, lựa thầu giá thấp không đủ năng lực kinh nghiệm làm hư hỏng, lỗi kỹ thuật, thấm lút nứt tùm lum Nhiều khi còn bị “vặt lông”, tức là thầu cứ nại lý do phát sinh tùm lum Cá biệt có nhà còn bị thầu bỏ ngang sau khi ứng quá lố.Chính thầu khi tính theo m2 mà không dự toán chính xác cũng rơi vào thế bị động Vì nhà cao, thấp thì giá khác nhau Mỗi tầng 1 vệ sinh khác mỗi tầng 2 vệ sinh Nhà diện tích lớn dễ làm giá thấp, diện tích nhỏ, xây cao giá cao Cứ tính theo m2, nhà dễ làm cũng bỏ giá m2 như vậy, có người bỏ giá thấp hơn, không bắt được công trình Nhà khó cũng bỏ giá theo m2, những thằng khác thấy xương nhả ra, mình nhao vào nhận, vỡ mồm

Tôi viết cuốn sách này, góp nhặt hơn 20 năm kinh nghiệm tư vấn dự toán – quản lý xây dựng cho cả chủ nhà, thầu và tư vấn thiết kế, mong giúp một chút kiến thức để mọi người có thể tính

dự toán chính xác trước khi thi công Chủ nhà thì biết để chuẩn

bị tiền bạc, biết để giao thầu đúng giá, giao cao thì lỗ, giao thấp coi chừng trúng thầu chộp giật thì hỏng cả công trình Thầu biết

dự toán để tư vấn cho chủ nhà, báo giá chính xác, biết được lợi nhuận ngay từ khi báo giá để chủ động công việc Thiết kế có một công cụ để tư vấn phương án cho chủ nhà và dự toán giao chủ nhà cho đủ hồ sơ

Tác giả chân thành cảm ơn anh em trong Group Facebook NHÀ THẦU CHUYÊN NGHIỆP đã đóng góp các kiến thức

và kinh nghiệm quý báu giúp tác giả hoàn thành cuốn sách này.Đặc biệt là các anh em:

1 Nguyễn Quốc Thắng, Công ty XD -TM-DV Quốc Lâm, ĐT: 091.511.9953 (Hồ Chí Minh)

2 Ừng Sềnh Chống, Công ty Cổ phần XD - TTNT Thành Gia, ĐT: 090.307.0387 (Hồ Chí Minh)

3 Đinh Hoài Nam, Công ty Xây dựng Nhà Của Mình, ĐT: 090.298.2029 (Hồ Chí Minh)

4 Ngô Đoàn Vi Kha, Công ty Cổ phần TK-XD-TM Thiên

9 Trương Trung Thành, Kỹ sư Xây dựng, ĐT: 097.967.6230 (Hồ Chí Minh).

10 Nguyễn Văn Thoang, Công ty XD Đô Nguyên, ĐT: 090.506.4909 (Hồ Chí Minh)

11 Nguyễn Duy Vũ, Công ty ĐTPTXD PHONG PHÚ, ĐT: 090.369.4902 (Hồ Chí Minh)

12 Hồ Ngọc Hiếu Công ty TVTKXD HOME DESIGN, ĐT: 093.209.1122 (Hồ Chí Minh)

LỜI GIỚI THIỆU 5

PHẦN 1: MỘT CHÚT LÝ THUYẾT 13

1 Nguyên tắc chung khi tính toán và

2 Sơ lược về các cách tính dự toán hiện nay 18

5 Giới thiệu sơ lược về phương pháp tính dự toán 22

8 Dự toán theo diện tích xây dựng (m2XD) 48

10 Đơn giá Vật liệu thô và Nhân công 52

12 Tính khối lượng và giá trị vật tư 56

PHỤ LỤC 1: HƯỚNG DẪN CHỦ NHÀ, THIẾT KẾ,

PHỤ LỤC 2: DỰ TOÁN MẪU NHÀ AN TOÀN 4.5 X18 113

1 Bìa 113

3 Bảng dự toán 115

5 Bảng dự toán theo diện tích xây dựng 126

PHỤ LỤC 3: MỘT SỐ BÀI LIÊN QUAN TỚI DỰ TOÁN

& QUẢN LÝ CHI PHÍ XÂY NHÀ TRONG CHIA SẺ

“NiceHouse: Tia lửa từ đống tro tàn”

Trên Facebook Thắng Dự Toán 129

1 Nguyên tắc chung khi tính toán và quản lý chi phí khi xây nhà

a Đối với chủ nhà

- Khi lên phương án xây dựng: Cần dự trù tương đối chính

xác tất cả các chi phí xây dựng để chuẩn bị tiền bạc Ví dụ

cần phải vay ngân hàng hay không, vay bao nhiêu, phương

án trả nợ… Có 2 lưu ý:

o Phải tính được tất cả các chi phí: Thói quen của người

Việt mình là chỉ nhẩm nhẩm, nhiều khi thiếu nhiều khoản Đến lúc thực hiện đội chi phí lên (cứ kêu là phát sinh, thực ra là do lúc đầu mình chưa tính chứ có phải phát sinh đâu) Tăng độ 10% thì không sao, chứ tăng hơn nữa phải chạy vạy vay mượn rất vất vả

o Thường chủ nhà hay nhờ thầu hoặc thiết kế dự trù kinh phí Nên lưu ý một điều là xu hướng của họ hay nói giảm chi phí đi, hoặc chỉ nói những chi phí chính lơ đi những chi phí phụ, vì nói chi phí cao sợ chủ nhà thấy cao tiền quá không làm nữa hoặc lại đi hỏi người khác rồi mất mối Chính bản thân chúng tôi cũng gặp rất nhiều, tính đúng tính đủ thì chủ nhà kêu oai oái, sao thằng kia nó

tính có bao nhiêu bao nhiêu, làm như mình ăn cướp vậy

đó Nhưng sau rồi khi thi công xong thì cũng gần gần số chúng tôi tính

- Khi triển khai bản vẽ thiết kế: Liên tục cập nhật chi phí xây

dựng theo phương án thiết kế (vì khi thiết kế sẽ liên tục điều chỉnh phương án và chi phí cũng thay đổi theo), cân đối tài chính để không bị động khi thi công Ví dụ phương án làm mái ngói tính ra cao tiền quá, có thể chuyển qua làm mái tôn hay mái bằng Thấy tiền nong còn dư giả có thể làm thêm phòng nghe nhạc hay giải trí trên tầng thượng…

- Khi chọn thầu, xem xét báo giá, ký hợp đồng: Nên có một

dự toán chuẩn, yêu cầu các nhà thầu báo giá theo khung

dự toán đó thì mới so sánh các nhà thầu được để biết ai mắc ai rẻ Còn báo như hiện tại mỗi người một kiểu rất khó

so sánh Lưu ý thêm: Các công trình lớn người ta thường làm ít nhất 3 bước mới chọn được nhà thầu, nhưng nhà dân thường bỏ qua hoặc làm rất sơ sài:

o Xem xét về uy tín, độ tin cậy của nhà thầu qua các tiêu chí như: số năm kinh nghiệm, số công trình đã làm qua, đánh giá về chất lượng tiến độ các công trình đã thực hiện… Nhà thầu nào đạt thì mới xét, không thì thôi luôn Đối với nhà dân, bước này chủ nhà cũng có làm, nhưng khá

sơ sài Chủ yếu dựa vào giới thiệu nọ kia Thỉnh thoảng cũng đi xem công trình đã làm (nhưng hầu hết xem qua loa, chủ thầu dặn trước chủ nhà đó để nói tốt thì cũng vậy, nhiều khi thầu còn bày binh bố trận cả một đội ngũ

để làm cho người đi xem tin tưởng tuyệt đối)

o Chấm điểm kỹ thuật các biện pháp, tổ chức thi công của nhà thầu Tức là nhà thầu trình bày tôi thi công thì đào

đất thế nào (máy cuốc hay đào tay), biện pháp chống sạt

lở nhà bên cạnh ra sao, ván khuôn thế nào, cốt thép, đổ

BT, xây tô ốp lát… bên chấm thầu sẽ chấm điểm xem như vậy có đạt hay không, tổng điểm trên bao nhiêu điểm mới được chọn tiếp vào vòng trong Cái này cũng rất quan trọng, đến khi thi công có thể mang các cam kết trong bài thầu này ra đối chiếu với việc thi công thực tế và yêu cầu làm đúng với những cái hứa hẹn khi chào thầu Đối với nhà dân thì hầu như không làm bước này, có thì cũng chỉ bảo “ván mới nhé”, “thợ ngon nhé” chung chung thôi Tới khi thi công làm ẩu cũng không biết đường nào mà nói Chúng tôi lúc trước nhận giám sát, nhiều khi thấy thầu làm sai kỹ thuật mà nói nọ làm câu “trước giờ vẫn làm thế”, không làm sao mà bắt họ làm đúng được Phải chi có bản cam kết về kỹ thuật từ lúc đầu thì sẽ có cơ sở

để nói chuyện

o Nhà thầu nào vượt qua hai vòng trên, mới được vào vòng trong để xét giá Lúc này, ai giá rẻ nhất sẽ được chọn Nhà dân thì do không làm kỹ hai bước trước mà chỉ xét giá nên mấy thầu khéo mồm chém giỏi bỏ giá thấp hay được chọn Tới lúc làm mè nheo phát sinh, thậm chí bỏ ngang làm chủ nhà khổ sở xong phán: Bọn thầu nọ kia, tội nghiệp thầu uy tín

Lưu ý: Việc lựa chọn nhà thầu là việc cực kỳ quan trọng Chọn

được đúng đội làm nghiêm túc bài bản có tâm, thì mình chẳng cần coi công trình cũng vẫn ngon Ngược lại chọn đội làm ẩu, tay nghề kém gian dối chỉ mong làm cho nhanh thì mình có giám sát

kiểu gì cũng sai hỏng lỗi tùm lum.

Các bạn xem thêm phần hướng dẫn chi tiết hơn về việc chọn thầu ở Phụ lục I.3

- Khi triển khai thi công:

o Nếu chỉ khoán nhân công thì chủ nhà sẽ hơi vất vả, phải

có người mua và kiểm soát vật tư Phải luôn so sánh đối chiếu khối lượng vật tư theo dự toán và thực tế xem có bị hao hụt mất mát hay không, đơn giá có đội lên nhiều hay không để chi phí đừng vượt dự kiến nhiều quá

o Nếu khoán phần thô thì nhẹ nhàng hơn, chủ yếu kiểm soát vật tư có đúng chủng loại và chất lượng hay không Vật tư hoàn thiện mua về bảo quản và thi công có bị hư hỏng mất mát hay không…

o Nếu khoán trọn gói thì cần kiểm soát chặt chẽ chủng loại và chất lượng vật tư, nhất là vật tư hoàn thiện vì dải giá rất rộng Cần so sánh giá dự toán và giá thực tế xem thầu có mua đúng chủng loại đã cam kết trong hợp đồng hay không

b Đối với thiết kế

- Khi tư vấn phương án cho chủ nhà: Câu cuối cùng chủ nhà

hỏi bao giờ cũng là: Thế hết bao tiền Nên phải tính đúng tính đủ chi phí để tư vấn cho chủ nhà chọn phương án Nếu cao quá thì giảm số phòng, số tầng cho phù hợp Nếu thấp quá tăng quy mô cho đảm bảo công năng sử dụng

- Khi triển khai thiết kế: Cũng luôn luôn phải tính toán lại

dự toán để điều chỉnh quy mô cho phù hợp Chẳng hạn chủ nhà hứng chí chọn những giải pháp quá tốn kém thì phải cảnh báo ngay, là tiền nó sẽ như thế như thế để chủ nhà biết chừng

- Khi giao hồ sơ thiết kế và dự toán: Đúng ra hồ sơ luôn có

dự toán kèm theo Nhưng do tính toán quá chi li và phức tạp nên hầu hết thiết kế trốn bước dự toán Hiện với dtPro My-House thì việc tính dự toán rất đơn giản và nhanh (chỉ dưới 1h là có dự toán), nên kèm thêm dự toán cho chủ nhà có cơ

sở chọn thầu giao thầu và kiểm soát khi thi công

c Đối với thầu xây dựng

- Khi báo giá, ký hợp đồng: Bắt buộc phải tính được giá

thành, dự kiến lợi nhuận, dự kiến rủi ro (về giá cả, quản lý…) để có giá dự thầu cho chính xác Cái này cực kỳ quan trọng, vì bỏ giá cao thì trượt thầu, bỏ giá thấp thì không lời, thậm chí còn lỗ

o Lúc trước, đa số nhận nhân công thì sao cũng được, cứ tính m2 rồi chịu khó ép công nhân, tận dụng ván cũ nọ kia rồi cũng qua, không lời nhiều thì lời ít

o Giờ hầu hết nhận phần thô hoặc trọn gói, không tính được giá thành kỹ càng, nhiều thầu ngã sấp mặt Lúc đầu công trình ứng được tiền cứ chi tiêu thoải mái, tới cuối công trình vật tư nhân công nọ kia gí đòi, xoay sở không được rồi làm bậy làm bạ phát sinh nọ kia hay bỏ ngang

o Với biến động thị trường như hiện nay, nên đưa vào hợp đồng điều khoản khi có biến động vật liệu trên 10% thì tính phát sinh (Bài học xương máu của tôi, lúc trước làm,

cứ tặc lưỡi mỗi thứ một chút, xong cuối cùng lỗ không đỡ nổi luôn)

o Nhiều thầu cứ m2, m2 mà không hiểu được rằng, các loại nhà khác nhau đơn giá khác nhau cực nhiều Chẳng hạn những nhà rộng rãi, đơn giản dễ làm, đơn giá chỉ 3trđ/m2

Nhưng mấy cái nhỏ hẹp ngang, cao tầng, hẻm sâu, đơn giá cao hơn cực nhiều, có khi đến hơn 4trđ/m2 Lúc đầu tiên chúng tôi dự toán ra, chia lại m2 cũng thấy sao cao thế, nhưng thực tế là như vậy Thầu già thấy mấy cái này tránh xa, mấy thầu non kinh nghiệm nhảy vào hốt, xong hỏi tại sao lỗ.

- Khi triển khai thi công: Luôn cập nhật chi phí thực tế, so

sánh đối chiếu với dự toán để biết cái nào tăng, cái nào giảm Liệu xong công trình còn lời hay không, lời ít nhiều ra sao để

có biện pháp tính toán và rút kinh nghiệm cho công trình sau

Tóm lại: Để tính toán và quản lý được chi phí xây nhà,

nhất thiết phải

TÍNH ĐƯỢC DỰ TOÁN CHÍNH XÁC

Đối với chủ nhà: Biết để dự trù kinh phí và giao thầu

cho chính xác Chẳng thầu nào mang tiền nhà mình đi làm nhà cho người khác cả, nên ĐỪNG HAM RẺ mà hãy chọn thầu nào có uy tín và giá hợp lý

Đối với thiết kế: Biết để tư vấn cho chủ nhà chính xác và

giao dự toán trong bộ hồ sơ cho đầy đủ

Đối với nhà thầu: Tính được giá thành để báo giá cho

chính xác Cao thì trượt thầu mà thấp thì không lời, nhiều khi còn lỗ Đừng nhắm mắt nhận theo m2, rất hên xui, nhất

là khi nhận phần thô hoặc trọn gói

2 Sơ lược về các cách tính dự toán hiện nay

Hiện nay, với nhà dân thì đa số tính dự toán trên m2XD Cách này không chính xác, hay nói đúng hơn là muốn chính xác thì

phải rất kinh nghiệm Vì nhà cao thấp, nhiều phòng WC hay ít, tường 10 hay tường 20, xây ngăn phòng nhiều hay ít thì số m2XD vẫn vậy, mà chi phí xây dựng lại khác nhau rất nhiều nên đơn giá m2XD cũng khác nhau Nhà lớn, mặt bằng rộng rãi thì đơn giá m2XD thấp hơn nhà nhỏ, trong ngõ, xây cao – nhiều khi tới cả trđ/m2XD.

Đơn giá đã vậy, cách tính diện tích cũng rất rối Mỗi thầu tính một kiểu Móng có tính thêm hay không? Tính thêm thì bao nhiêu

%? 50%, 40%, 30% Mái tính thêm bao nhiêu %? Hầm tính thế nào, mái tôn mái ngói tính thế nào? Mái bê tông dán ngói tính thế nào? Sân thượng giàn bông tính thế nào Nhiều khi người trong nghề như chúng tôi còn thấy rối, nói chi tới chủ nhà

Vậy có cách nào để tính toán chính xác hơn không? Có, chỉ cần học theo các công trình lớn: Tính dự toán khối lượng Thực tế thì cũng đã có nhiều nhà dân có làm bảng dự toán Nhưng có một vấn đề: Chủ nhà và rất nhiều nhà thầu (tay ngang) không rành về bản vẽ, kiến thức về kỹ thuật cũng giới hạn nên không thể đọc và hiểu được bản dự toán Nên có cũng như không

Đó chính là lý do để chúng tôi phát triển dtPro MyHouse, vừa tính được dự toán chi tiết nhưng cũng rất đơn giản để chủ nhà và thầu tay ngang cũng sử dụng được

Sử dụng dtPro MyHouse, kể cả thầu nhiều kinh nghiệm cũng

đỡ mất công nhẩm nhẩm rồi so sánh với công trình này công trình kia Chỉ cần nhập 25 thông số đơn giản là có dự toán Trên cơ sở bảng dự toán đó cân đối theo kinh nghiệm sẽ có con số để báo giá chính xác luôn, có thể biết trước được ngay khi làm công trình đó thì lời được bao nhiêu

Với thầu mới làm hoặc chưa nhiều kinh nghiệm thì dtPro MyHouse là một công cụ tuyệt vời, giúp tính được giá thành, định

được lợi nhuận từ trước khi báo giá, giúp chủ động trong công việc Công trình nào ngon làm, công trình nào xương nhường thằng khác Lúc ít việc ấn định phần lời ít thôi để bắt việc, lúc nhiều việc tính phần lời cao, được thì làm, không thì thôi, ngồi chơi cho đỡ nhọc.

Hàng trăm chủ thầu, Kiến trúc sư đã sử dụng dtPro MyHouse,

và dtPro MyHouse đã giúp họ tư vấn về chi phí cho khách hàng, báo giá, chốt hợp đồng và mang tới thành công Các công trình đều có lời và công việc tiến triển rất vững chắc, không còn tình trạng cứ cắm đầu làm tới cuối công trình tính là không có tí lời nào, lại bảo: “Biết thế ngồi chơi cho sướng”

3 Dự toán theo m2XD – Ưu nhược điểm

Ưu điểm: Đơn giản, dễ tính toán Ai cũng có thể tính được Nhược điểm: Thiếu chính xác Vì:

- Nhà tầng cao hay thấp thì diện tích cũng giống nhau, nhưng chi phí xây dựng nhà cao chắc chắn sẽ lớn hơn nhà thấp Vậy thì giá điều chỉnh thế nào? (Lơ ngơ nhận nhà mỗi tầng 3.6m bằng giá nhà mỗi tầng 3.0m lỗ sặc máu luôn)

- Nhà mỗi tầng 1 WC hay 2-3 WC diện tích cũng giống nhau Nhưng thêm 1 WC sẽ phải xây tường, làm điện nước, ốp lát nên chi phí tăng Vậy thì giá điều chỉnh thế nào? (Lơ ngơ nhận nhà mỗi tầng 1 WC bằng giá nhà mỗi tầng vài WC lỗ sặc máu luôn)

- Nhà xây tường 20 hay toàn bộ tường 10, nhà nhiều phòng tường ngăn nhiều hay nhà văn phòng để trống toàn bộ diện tích cũng giống nhau Nhưng dự toán sẽ khác nhau Vậy thì giá điều chỉnh thế nào? (Lơ ngơ nhận nhà tường 20, tường

ngăn nhiều bằng giá nhà nhà tường 10 tường ngăn ít lỗ sặc máu luôn).

- Nhà vuông vắn, diện tích lớn dễ làm, đỡ hao công và vật tư Nhà nhỏ hẹp, méo mó khó làm hao công, hao vật tư Nhà lớn vài tỉ cũng một công chạy qua coi Nhà nhỏ vài trăm triệu mỗi ngày cũng phải chạy qua một lần Vậy thì đơn giá tính toán thế nào? (Lơ ngơ nhận đơn giá bằng nhau lỗ sặc máu luôn)

- Và còn nhiều trường hợp nữa …

Đặc biệt, do không có quy định chung thống nhất về cách tính diện tích, nên mỗi nhà thầu tính một kiểu khác nhau Người tính thêm mái 50%, người tính 60% Người không tính móng, người tính móng 30%-40% Mái tôn, mái ngói, giàn bông, không giàn bông mỗi người một hệ số Vì vậy rất khó so sánh đơn giá Chẳng hạn nhà thầu A bỏ giá phần thô 3.1tr, nhà thầu B bỏ 3.2tr Thấy tưởng A rẻ hơn, nhưng kỳ thực A tính hệ số cao hơn nên tổng dự toán lại cao hơn B

Nói thêm về việc tính diện tích chút:

dựng Móng, xây hoàn thiện trên mái đã nằm trong đơn giá m2XD.

cho chủ nhà thấy rẻ, nhưng tính thêm 50% diện tích mái, với lý luận là tôi phải xây bo mái, làm chống thấm nọ kia Các nhà thầu khác học theo, thành thông lệ vậy luôn.

hơn nữa, nhưng tính thêm móng (từ 30%-50%).

100% móng hoặc 100% mái luôn

Nhiều người hỏi chúng tôi là nhà thầu tính diện tích vậy đúng hay không nọ kia Thực sự là chúng tôi cũng bó tay, vì cái này hoàn toàn là thỏa thuận Cũng như khi đi mua cua, họ nói giá là 350.000đ/kg, nhưng nếu bạn đòi bỏ dây cân nguyên con cua thôi thì chắc chắn họ sẽ không bán, hoặc bán mà giá cao hơn.

Chủ nhà khi hỏi giá cũng nên hỏi kỹ cách tính thế nào, chứ

cứ thấy giá thấp mà chọn coi chừng tới lúc họ tính diện tích xong dự toán lại cao chót vót.

4 Dự toán chi tiết – Ưu nhược điểm

Thực ra muốn chính xác thì phải làm dự toán chi tiết Các công trình lớn đều làm kiểu dự toán chi tiết này Chỉ có điều đặc thù nhà dân chưa áp dụng được mà thôi

Ưu điểm: Chính xác, dễ quản lý và kiểm soát.

Nhược điểm: Yêu cầu kiến thức và trình độ về kỹ thuật xây

dựng Với nhà dân thì chủ nhà và kể cả nhà thầu cũng hạn chế về điểm này nên không áp dụng được

5 Giới thiệu sơ lược về phương pháp tính dự toán

Dự toán thực ra rất đơn giản Hiểu nôm na nó là bảng bóc tách khối lượng tất cả các công việc cần thực hiện để xây được căn nhà Cứ làm cái gì, tính tiền cái đó là xong

- Đầu tiên là đào đất để làm móng Tính khối lượng đất cần đào bao nhiêu m3 thôi Rồi nhân với đơn giá đào đất

- Rồi tới đổ BT lót móng Cũng tính khối lượng rồi nhân với đơn giá

- Các công việc khác tương tự

Mẫu một dự toán Đây chỉ là minh họa đoạn đầu, đoạn cuối

để hình dung thôi, chứ thực tế nó rất dài, có thể lên tới vài chục trang, tùy công trình

Tham khảo một dự toán đầy đủ ở Phụ lục 2 Hoặc có thể xem

nhiều file dự toán mẫu hơn trên www.dutoan.com

Trông đơn giản như vậy, nhưng để làm được dự toán thì phải

biết tính khối lượng và tính đơn giá, cả 2 việc này đều cần phải

có kiến thức về xây dựng

6 Tính khối lượng

Bạn thấy bảng dự toán cả mấy chục trang, bóc tách chi tiết từ khối lượng móng, cột dầm đà xây tô… từng công việc một Xem đã thấy rối rồi, nói chi là làm

- Để tính được khối lượng, bạn phải biết đọc bản vẽ

- Tiếp theo, bạn phải hiểu được cách thức thi công để biết trình tự các công việc phải làm, để bóc tách cho đúng

- Có nhiều công việc trong bản vẽ không thể hiện đủ, nhưng thực tế vẫn có làm Bạn phải là người tương đối kinh nghiệm thì mới tính đúng được

- Nếu bạn đã đọc được bản vẽ, am hiểu kỹ thuật và có kinh nghiệm thì việc bóc tách khối lượng chỉ còn đơn giản là tính các kích thước hình học mà thôi

Ví dụ: Tính khối lượng công tác móng như hình dưới

Hình vẽ đơn giản vậy nhưng bạn phải tính 5 công tác:

Bê tông lót móng: Số móng x Dài x Rộng x Dầy lót

Bê tông móng: Số móng x Dài x Rộng x Cao móng TB

Bảng tính khối lượng như sau

Đây là bản vẽ xin phép nên khá sơ sài Các bản vẽ thiết kế chi tiết đầy đủ hơn

Bạn thấy đó, bản vẽ chỉ có mỗi mặt bằng móng, nhưng bạn phải tính đủ các công tác để làm được móng đó, bao gồm đào đất,

BT lót và ván khuôn móng (không thấy thể hiện trên bản vẽ luôn) Không phải dân chinh chiến là bó tay luôn

Rất may, với dtPro MyHouse, công việc đã đơn giản hơn rất nhiều Bạn chỉ cần nhập những thông số cơ bản (khoảng 25 thông

số đơn giản, ai cũng nhập được chứ không cần phải là kỹ sư), bấm nút là PM tự động tính tất cả khối lượng cho bạn Rất nhanh, tiện

và tránh được sai sót

Ghi chú: Nếu muốn học để bóc tách khối lượng, ngoài yêu cầu bắt buộc là phải là kỹ sư hoặc chuyên môn Xây dựng, còn phải học khoảng 20-30 tiết tùy chỗ dạy Ở đây, do dtPro MyHouse

đã tự động tính gần như toàn bộ khối lượng nên tôi chỉ nói sơ

về phương pháp tính toán như vậy thôi.

7 Đơn giá

Về nguyên tắc, các bạn chỉ cần tính đủ các chi phí của mỗi công việc là xong

Để tôi ví dụ một công việc đơn giản nhất: Đổ Bê tông tươi

- Đầu tiên, bạn phải tính chi phí mua bê tông Ví dụ là 1.400.000đ/m3

- Bên bán BT sẽ tính chi phí bơm BT Ví dụ là 100.000đ/m3 (Thực tế hơi rối hơn một chút, chẳng hạn khối lượng BT dưới 20m2 thì họ sẽ tính chẵn ca mấy triệu, đại khái vậy Nhưng ở đây tính đơn giản thôi)

- Bạn phải tính thêm phần hao hụt BT (bơm rơi rớt ra ngoài, rơi vãi, bị tính ăn gian, phần bê tông gọi dư, dính ống…) Cái này cũng khá rối nhưng tính đơn giản là 5% đi (1.400.000+100.000)*5% = 75.000đ/m3

- Nhân công đầm, cán mặt… Cái này cũng tùy khối lượng và cấu kiện nhưng tạm tính là 0.5 công/m3BT đi 0.5x300.000

= 150.000đ (tính công thợ phụ trung bình là 300.000đ/công)

- Tổng vật tư, nhân công là:

1.400.000+100.000+75.000+150.000 = 1.725.000đ/m3

- Đây mới chỉ là chi phí trực tiếp cho công việc Ngoài ra còn chi phí quản lý (kỹ sư, bộ máy văn phòng, quản lý …)

- Và cuối cùng là lợi nhuận của nhà thầu

- Phần quản lý và lợi nhuận này tùy đơn vị mà có thể tính toán khác nhau Có đơn vị đưa ra tính vào tổng sau cùng Có đơn

vị tính luôn vào đơn giá Ở đây, giả sử tính phần quản lý và lợi nhuận là 10%: 172.500đ

- Như vậy tổng đơn giá công việc là: 1.897.500đ/m3

- Giá trị công việc BT móng là:

- Các loại cửa sắt kính, nhôm kính, gỗ, lan can: Chỉ đặt hàng, bên cung cấp sẽ bao việc lắp dựng, nên có thể chỉ tính thêm chi phí quản lý, lợi nhuận từ 7%-10% Ví dụ cửa bên cung cấp tính 1.000.000đ/m2 thì tính với chủ nhà 1.100.000đ/m2

- Các loại phải bảo quản, hao hụt như gạch lót nền ốp tường, thiết bị vệ sinh, thiết bị điện… có thể tính thêm từ 10%-15% (dự phòng rơi vỡ mất mát…)

- Những loại giá trị lớn có thể tính thấp thấp chút, khoảng từ 5%-7%

Nhưng với các công việc sử dụng nhiều loại vật tư sẽ phức tạp hơn Ví dụ nếu là đổ BT trộn tại công trường thì sẽ phải dùng xi măng, cát, đá.

Bạn sẽ phải lấy khối lượng vật tư, nhân công cần dùng cho 1m2 BT (từ chuyên môn gọi là định mức hao phí) nhân với đơn giá thực tế Cộng lại sẽ được chi phí cho vật tư, nhân công

Ở bảng trên, mỗi m3 bê tông sẽ dùng hết 350kg xi măng, 0.5m3 cát, 0.9m3 đá 1x2 Nhân với đơn giá sẽ ra chi phí từng loại Tổng chi phí vật tư là 1.290.000đ

Tương tự, để đổ được 1m3BT thì phải tốn 1.5 công thợ Nhân với đơn giá công thợ sẽ có chi phí nhân công cho 1m3BT là 450.000đ

Tổng vật tư và nhân công là 1.740.000đ

Sau đó cũng tính thêm phần quản lý, lợi nhuận là xong

Vấn đề nữa là con số 350kg XM, 0.5m3 cát, 0.9m3 đá ở đâu ra?Trong hệ thống quản lý của nhà nước, có bộ định mức quy định chi tiết những cái này Nhưng có nhiều định mức sai nhiều Chẳng hạn công tác tô tường, định mức chỉ có 5.68kg/m2, nhưng thực tế hao hụt nhiều, rơi vãi thợ không hốt lên thì có khi lên tới 10-12kg/m2

Trong phần mềm dtPro MyHouse, chúng tôi đã cân nhắc và điều chỉnh tất cả các công việc theo thực tế nên nếu bạn sử dụng dtPro MyHouse có thể yên tâm sử dụng định mức đó.

Ở đây, chúng tôi diễn giải để các bạn hiểu bản chất vấn đề, chứ khi sử dụng dtPro MyHouse, tất cả mọi thứ tính toán đã được lập trình sẵn Các bạn chỉ cần nhập đơn giá vật tư, nhân công vào và bấm nút là phần mềm tự động tính cho các bạn

8 Phần thô và hoàn thiện

Hiện ở Tp HCM đa số công trình khoán phần thô hoặc khoán trọn gói Còn rất ít khoán nhân công (thường ở vùng ven)

Nhưng khái niệm phần thô như thế nào? Ở Hà Nội và một số địa phương khác phần thô là tính tới hết xây trát Tất cả mọi công việc sau đó là phần hoàn thiện

Đối với nhà dân khu vực Tp HCM thì phần thô đã bao gồm nhân công và vật tư phụ (xi măng, cát …) toàn nhà luôn rồi Phần dây điện, ống luồn dây, hộp nối và phụ kiện điện; ống nước, côn tê cút và phụ kiện nước cũng là phần thô

Chủ nhà mua vật tư hoàn thiện về (bột trét, sơn nước, gạch ốp lát, thiết bị điện, thiết bị vệ sinh…) thầu có trách nhiệm cung cấp vật tư phụ và lắp ráp

Có thể hiểu nôm na là đứng trong nhà cái gì chủ nhà sờ được

là vật tư hoàn thiện Chủ nhà mua Còn tất cả trong tường không

sờ vào được là nằm trong phần thô, thầu phải cung cấp Kể cả mái tôn, mái ngói, kèo thép… chủ nhà (đứng trong nhà) cũng không

sờ được nên cũng thuộc phần thô

Trong hình, đơn giá và thành tiền tách ra phần vật liệu thô, nhân công, vật liệu hoàn thiện.

Các công tác trong phần khung chữ nhật: thuộc phần thô, chỉ tính nhân công và vật liệu phụ (xi măng cát…)

Khung vuông: Các vật liệu hoàn thiện Chỉ tính đơn giá và thành tiền hoàn thiện

Các bạn thấy công tác lát nền (ốp tường…) được tách làm 2 phần: Phần thô thì chỉ tính nhân công và vật liệu thô Phần hoàn thiện chỉ tính gạch Cách tách này thuận tiện khi giao phần hoàn thiện hoặc chủ nhà muốn mua vật tư thì có sẵn khối lượng để mua

- Bảng dự toán theo m2XD (chia ngược ra m2XD để biết hoặc báo giá theo m2XD nếu chủ nhà yêu cầu).

- Tiến độ (cái này thì lập chơi thôi, chứ nhà dân thì khá đơn giản, cũng không cần tiến độ)

Các bạn tham khảo một bảng dự toán được lập và in bằng phần mềm dtPro MyHouse trong phần phụ lục

10 Tạm kết phần lý thuyết

Hơn 20 năm tư vấn, dự toán cho rất nhiều thầu, tôi thấy những thầu lâu năm, có kinh nghiệm thì làm rất chắc Họ cứ bình tĩnh làm, mỗi năm mấy căn, đủ thì thôi chứ không ham nhiều Họ quá kinh nghiệm và va vấp nên biết được dự toán, cái nào ngon làm, cái nào xương bỏ Còn mấy thầu mới làm, cứ nghe hơi nồi chõ, mấy triệu m2 nọ kia, nhao vào nhận Gặp khúc xương mấy thằng già đầu nó chê, sấp mặt bỏ nghề luôn

Với chủ nhà, nhiều người nghĩ đơn giản nghĩ là cần gì dự toán Lúc dự kiến xây thì cứ tính phỏng phỏng theo m2 Nhưng do m2 không được chính xác như đã nói ở trên nên tới hồi triển khai thực tế rất bị động Chẳng hạn dự kiến làm 2 tỉ, tới lúc làm phát sinh lên 2.5 hay 3 tỉ lại phải loay hoay vay mượn vất vả

Còn khi chọn thầu, cứ kêu mấy người báo giá, ai hợp lý thì chọn Nhưng lúc cầm báo giá của các nhà thầu tẩu hỏa nhập ma luôn Vì mỗi ông báo một kiểu, diện tích tính tùm lum Người giá thấp thì dự toán lại cao chót vót Người giá cao thì dự toán lại vừa phải

Cứ chọn đại thầu giá thấp, tới hồi làm phát sinh tùm lum (đây

là chiến thuật “cá rỉa mồi” của mấy thầu chộp giật) Xui hơn nữa

là thầu “quất ngựa truy phong”, bỏ ngang công trình khi đã ứng quá lố

(Xem thêm bài 33 tới bài 43 trong cái tự truyện NiceHouse:

Tia lửa từ đống tro tàn của tôi trên trang www.dutoan.com và facebook Thắng Dự Toán).

Với bên thiết kế thì trước giờ hay trốn cái dự toán Đúng ra trong bộ hồ sơ bao giờ cũng phải có thiết kế và dự toán Nhưng như đã nói ở trên, dự toán quá rắc rối, tính toán rất lâu và chủ nhà cũng không đọc và hiểu được nên thường anh em trốn, không làm.Nay có dtPro MyHouse, chỉ hơn tiếng đồng hồ là có dự toán Thế thì tội gì không bỏ thời gian ra làm giao hồ sơ cho chủ nhà

đủ bộ

dtPro MyHouse hy vọng sẽ là một trợ thủ đắc lực, giúp các nhà thầu tính toán được dự toán để có báo giá phù hợp, lường trước được chi phí và lợi nhuận trước khi thi công để đảm bảo khi thi công sẽ đạt hiệu quả cao nhất

dtPro MyHouse

1 Giới thiệu

Ở phần 1 bạn đã biết dự toán theo m2 xây dựng chưa được chính xác (diện tích càng nhỏ, giá trên m2 càng tăng, có khi tăng lên tới 30%-40%, thêm vệ sinh cũng làm tăng đơn giá, chiều cao tăng, tường 10 hay tường 20 cũng làm đơn giá thay đổi)

Nhưng tính dự toán chi tiết thì lại quá phức tạp, mà chỉ dân chuyên môn xây dựng mới tính được, chứ còn chủ nhà và thầu tay ngang thì bó tay

Ở đây, chúng tôi sẽ giới thiệu với các bạn một phần mềm rất độc đáo, phục vụ được nhu cầu của cả dân chuyên nghiệp và chủ nhà – thầu tay ngang Đó là phần mềm Tính Dự toán Nhà dân dtPro MyHouse, với 2 chế độ tính:

- Chế độ tính nhanh: Chỉ cần nhập 25 thông số đơn giản như

loại nhà, số tầng, chiều dài, chiều rộng, số phòng ngủ, số khu WC… bấm nút là phần mềm sẽ nội suy ra dự toán chi tiết với đầy đủ các công việc từ đào đất, bê tông lót, ván khuôn, cốt thép, bê tông móng, cổ cột, đà kiềng, cột dầm sàn, xây tô,

ốp lát, điện nước… với độ chính xác chấp nhận được (sai số chỉ 5%) Do chỉ nhập các thông số đơn giản và có hướng dẫn rất trực quan nên ai cũng có thể tính được, kể cả chủ nhà và thầu tay ngang.

Chỉ cần nhập những thông số đơn giản qua 4 bước trực quan

là ra dự toán

- Chế độ bóc tách chi tiết: Với người có chuyên môn và muốn tính chính xác hơn, có thể bóc tách từ bản vẽ và nhập vào phần mềm Lúc này phần mềm đóng vai trò tương tự như các phần mềm hiện có (dtPro Excellent!, G8, HitoSoft, Acitt…) nhưng phần lựa chọn đơn giá định mức được tự động 100%, phần tính khối lượng tự động 60% nên giảm được rất nhiều thời gian công sức và tránh sai sót Trong thực tế, những dự toán phải bóc tách chi tiết chúng tôi sử dụng dtPro MyHouse đã giảm được từ trung bình 2-3 ngày chỉ còn 2h đồng hồ

 Và sửa số liệu ở bảng bên dưới.

Ở chế độ nhập này, bạn càng nhập chi tiết thì dự toán càng chính xác Độ chính xác sẽ đạt đến 100% (nếu bạn nhập đúng).Ngoài ra, PM còn chế độ xuất số liệu sang Excel, nên ra Excel bạn hoàn toàn có thể điều chỉnh theo ý bạn

Như vậy, với phần mềm này, kể cả dân không chuyên như chủ nhà và thầu tay ngang cũng dễ dàng tính được một dự toán với độ chính xác tới 95% Người có chuyên môn có thể bóc tách chi tiết hơn để tăng độ chính xác Cũng có thể xuất sang Excel

và chỉnh sửa trên Excel cho phù hợp với nhu cầu và mục đích của mình

2 Cài đặt & chạy phần mềm

Bạn hãy download bộ cài đặt ở trang www.dutoan.com, mục download Link (có cả bản miễn phí và bản quyền)

Chúng tôi luôn có bản miễn phí, cũng tính được dự toán cơ bản, giành cho chủ nhà tính để biết sơ bộ dự toán để lên kế hoạch tài chính và biết con số để giao thầu Thầu hoặc thiết kế cũng có thể sử dụng khi chỉ cần dự toán sơ bộ ban đầu

Nhưng muốn sử dụng tất cả chức năng thì nên mua bản quyền, vừa để công việc ổn định và chuyên nghiệp, vừa là ủng hộ chúng tôi để chúng tôi có điều kiện phát triển phần mềm ngày càng hoàn thiện phục vụ các bạn

Chạy file MyHouse-Setup.msi vừa download về

Chỉ cần bấm Next, không thay đổi gì cả

Sau khi cài xong sẽ thấy biểu tượng trên màn hình desktop Bên trái là file hướng dẫn (PDF), bên phải là phần mềm Bấm đúp để chạy phần mềm

Khi bạn xuất dữ liệu ra Excel, cần phải đặt chế độ macro của Excel về Low thì file Excel mới hiện thị đúng Khi cài đặt, PM cài đặt đã tự động chuyển về Low rồi, nhưng nếu vẫn chưa được, các bạn có thể tham khảo cách đặt thủ công ở file “HuongDanMacro.pdf” trong thư mục cài đặt chương trình

3 Đăng ký bản quyền

Phần mềm sử dụng khóa cứng hoặc khóa mềm cài vào máy.Khóa cứng rất nhỏ gọn và tiện lợi cho các bạn khi di chuyển hoặc xài cho nhiều máy (Máy ở công ty, mang gắn máy công trường

hoặc mang về nhà) Cứ gắn khóa vào máy nào thì cài đặt sử dụng trên máy đó Nếu sử dụng laptop, bạn có thể gắn khóa cứng và gấp máy bỏ trong cặp mà không sợ hư hỏng, vì nó rất nhỏ, chỉ bằng cái USB của chuột không dây.

Giá bản quyền phần mềm vui lòng xem trên www.dutoan.com

Bản quyền khóa mềm, vui lòng xem trên www.dutoan.com

Đối với chủ nhà và các nhà thầu/thiết kế chỉ cần tính các số liệu sơ

bộ ban đầu, có thể download phiên bản miễn phí hạn chế chức năng (cũng ở link trên) Bản miễn phí hạn chế việc xuất dữ liệu ra Excel, không tính toán được các công trình phức tạp như có tầng hầm, thang máy… nhưng vẫn có thể tính các công trình thông thường như nhà phố, nhà cấp 4, tính khối lượng vật tư, nhân công sử dụng cho công trình, tính đơn giá xây dựng từ giá vật tư và nhân công…

4 Menu chính

Khi bạn chạy phần mềm sẽ vào menu chính

Ở các bảng đều có hướng dẫn nhanh Bạn bấm nút ở góc trên bên trái để mở hướng dẫn nhanh

Ở phía dưới bên trái còn có 3 đường link.

- Hướng dẫn (file PDF) chính là file hướng dẫn này

- Hướng dẫn online (có video): Truy cập phần hướng dẫn trên

trang www.dutoan.com, có các video minh họa.

- dtPro MyHouse trên web: Truy cập trang web của dtPro House, có nhiều thông tin bổ ích như kinh nghiệm làm dự toán, các file dự toán các công trình mà chúng tôi đã làm…

My-Đa số các nút lệnh, ô nhập liệu đều có hướng dẫn trực tiếp Bạn nhấp phải chuột để hiện hướng dẫn

Ví dụ: Khi bạn click phải chuột lên nút [Tạo dự toán mới]

- Nút [Tạo dự toán mới]: Tạo một hồ sơ dự toán mới Phần mềm sẽ hướng dẫn các bạn qua các bước, kiểu wizard, rất trực quan, dễ hiểu

- Nút [Mở hồ sơ đã làm]: Mở hồ sơ dự toán bạn đã làm trước

đó Sẽ vào thẳng “Bảng số liệu”, nơi các bạn có thể tính dự toán, tính khối lượng vật tư…

- Nút [Nhập giá vật tư, NC]: Nhập giá vật tư, nhân công thực

tế, dùng để tính đơn giá xây dựng