CHUYÊN ĐỀ LỊCH SỬ THỂ DỤC THỂ THAO

CHUYÊN ĐỀ MÔN LỊCH SỬ THỂ DỤC THỂ THAO.CÂU HỎI: Anhchị hãy trình bài tóm lược qua trình phát triển của lịch sử TDTT qua các thời kỳ , bối cảnh ra đời lời kêu gọi tập thể dục của chủ tịch

Bộ Giáo Dục & Đào Tạo Trường ĐH Sư Phạm TDTT TP.HCM

CHUYÊN ĐỀ LỊCH SỬ THỂ DỤC THỂ THAO

Năm Học 2018-2019

SINH VIÊN : Nguyễn Hải Đăng Lớp : ĐH LIÊN THÔNG 12A2

CHUYÊN ĐỀ MÔN LỊCH SỬ THỂ DỤC THỂ THAO.

CÂU HỎI: Anh(chị) hãy trình bài tóm lược qua trình phát triển của lịch sử TDTT qua các thời kỳ , bối cảnh ra đời lời kêu gọi tập thể dục của chủ tịch

Hồ Chí Minh đã góp phần thúc đẩy TDTT Việt Nam hội nhập và phát triển.

I Quá trình phát triển của lịch sử TDTT qua các thời kỳ.

1 Thời kỳ công xã nguyên thủy.

TDTT ra đời cùng với sự ra đời của xã hội loài người, dưới sự tác độngcủa môi trường và mối quan hệ cộng đồng, đòi hỏi phải đấu tranh sinh tồn vìcuộc sống như đi, đứng, chạy, nhảy Đây là nhân tố khách quan và ý thức chủquan (săn, bắn, hái, lượm ), luôn gắn chặt với lao động sản xuất để tồn tại.TDTT như là một bộ phận nền văn hóa chung của loài người Thời kỳ đầu sửdụng các công cụ thô sơ Qua thời gian, họ biết phối hợp các hành vi vận độngcủa từng cá nhân làm tăng vị thế và uy lực, GDTC được phát triển thông qua cácbài tập sức mạnh, nhanh, bền, mềm dẻo, khéo Sự kiên trì và nổ lực ý chí đãkhắc phục môi trường xung quanh, nâng cao ý thức tập thể, tính phối hợp đồngđội dẫn đến hình thành tổ nhóm Trong các tài liệu khảo cổ học đã chứng minhrằng: “Trang bị kỹ thuật kém cỏi của con người ở thời kỳ đồ đá đã buộc họ phảihành động tập thể…” Năng lực tư duy được nâng lên, có sự phối hợp, hiệpđồng, lập kế hoạch hành động, chuần bị, phân công Ở thời kỳ này, bản chất tựnhiên của con người được đặt lên hàng đầu, vì họ không chú trọng nhiều đến sựthay đổi của thế giới tự nhiên bên ngoài, mọi hành động chỉ để đối phó, khắcphục với điều kiện môi trường sống hiện tại thông qua kinh nghiệm tích luỹ Từ

đó hình thành các kĩ năng giao tiếp thông thường đến chuyên môn hoá sâu, đó làgiáo dục thể chất (tự hoàn thiện, tự thích nghi); Các bài tập thể chất ra đời, phảnánh mối quan hệ giữa con người với tự nhiên, con người với con người, nó trởthành nhu cầu để củng cố, nâng cao năng xuất lao động và hoàn thiện thể chất

Thể dục thể thao trong xã hội thị tộc Chế độ thị tộc xuất hiện là hình thức tổ chức xã hội đầu tiên: Con người biết làm ăn chung, biết phối hợp, phân

công lao động, tạo của cải vật chất nuôi sống con người Lúc bấy giờ chưa cólực lượng vũ trang, song bắt đầu có những xung đột nhỏ của các bộ tộc Vì vậy,nhu cầu về thể lực được quan tâm và coi trọng Từ đó công tác GDTC và hoạtđộng TDTT bước đầu phát triển Đặc điểm chung của GDTC trong xã hội thị tộcCông tác GDTC ở thời kỳ này chủ yếu là các hoạt động phát triển cơ bắp về sứcnhanh, sức mạnh, sức bền Mục đích con người tham gia tập luyện các bài tậpTDTT đơn thuần nhằm để phô trương quyền lực và sức mạnh của các bộ tộc, mởmang bờ cõi, việc nâng cao tố chất thể lực chỉ chú trọng vào giáo dục lòng dũngcảm và các phẩm chất ý chí Các môn thể thao phát triển: chạy, nhảy, ném, vật,mang vác vật nặng và các trò chơi Điều này đã phản ánh khách quan tính tíchcực của con người dưới chế độ thị tộc chưa có giai cấp, nhưng đã chứng minhtiềm lực của con người là vô tận: duy trì phát triển văn hóa, cải tạo thiên nhiênmôi trường, nâng cao năng suất lao động…., trong đó TDTT đóng vai trò thenchốt => Đấu tranh là quy luật tất yếu giữa các mặt đối lập dẫn đến chế độ thị tộctan rã

2 Thời kỳ chiếm hửu nô lệ.

Trong giai đoạn cuối của chế độ công xã nguyên thủy, sự xuất hiện củalực lượng sản xuất đã tăng lên nhiều Một trong những nguyên nhân của hiệntượng đó là sự xuất hiện của các công cụ sản xuất mới và cùng sự phân công laođộng đã đem lại năng xuất lao động cao hơn Con người đã sản xuất được nhiềusản phẩm so với sự cần thiết để sống, khả năng bóc lột lao động đã xuấthiện.Việc biến các tù binh bắt được thành nô lệ đã trở nên có lợi

Sau này xã hội phát triển đã phân chia thành chủ nô và nô lệ, giai cấpthống trị và giai cấp bị trị

Mặc dù xã hội nô lệ bất công và tàn ác, song nó cũng tiến bộ hơn xã hộicông xã nguyên thủy.Bởi nó đã giải phóng một số người khỏi lao động chân taynặng nhọc, thúc đẩy sự phân công lao động, hình thành bộ máy nhà nước, xâydựng các công trình lớn, phát triển chữa viết và nền văn hóa chung, trong đó cóTDTT.

Nguồn cung cấp nô lệ quan trọng nhất là thông qua chiến tranh mà chiếnđòi hỏi phải có sự chẩn bị tốt về thể lực cho binh sĩ Sức mạnh, sức bền, khéoléo cũng như kỹ năng sử dụng vũ khí đã được xã hội hóa coi trọng.Từ đó hệthống giáo dục thể chất và hệ thống giáo dục quân sự, huấn luyện thể lực ra đờivào thời gian này; chúng đã mang tính giai cấp, tức là được sử dụng cho lợi íchcủa giai cấp thống trị

TDTT ở các quốc gia phương Đông cổ đại

Các xã hội có sư phân chia giai cấp sớm nhất là ở các quôc gia phương Đông cổđại, các nước chiếm hữu nô lệ ở Ai Cập, Attxiri, Babilon, Ba Tư, Ấn Độ, TrungQuốc

Khuynh hương quân sự là nét đặc trưng của TDTT ở các nước phương Đông cổđại Các bài tập quân sự cũng như tâp cưỡi ngụa, vật, bươi, săn bắt và các bài tậpgần gũi với quân sự dược áp dụng rông rãi

Các tầng lớp quý tộc, tầng lớp thống trị và con em của họ được đếntrường để học cách cưỡi ngựa và kỹ năng sử dụng vũ khí, luyện thể chất…

TDTT ở Hy Lạp cổ đại

TDTT ở Hy Lạp cổ đại được phát triển như là một bộ phận của văn hóa cổđại, bắt đàu từ những thời kỳ lớm nhất của lịch sử Hy Lạp Ở Hy Lạp cổ đại,người ta chú ý đến giáo dục thể chất và các cuộc thi đấu khác nhau.Sức manh,sức nhanh, bền bỉ và long dũng cảm được đanh giá rất cao

Họ cho rằng các vị thần cũng rất thích sức mạnh thể chất và thể hiện qua đuatài Do đó thi đấu của lịch sử đã trở thành một bộ phận cua nghi thức tôn giáo từrất sớm.

Hệ thống giáo dục thể chất ở Xpéctơ và Athens

Ở Hy Lạp cổ đại có nhiều bang , nhiều quốc gia và không thống nhất thànhquốc gia chung Vì vậy người Hy Lạp quan tân đến giáo duc và huấn luyênquân sự , thể lự cho từng người

Hệ thống giáo dục Xpéctơ

Xpéctơ là một nhà nước báo thù còn duy trì nhiều truyền thống của chế độ thịtộc như nền kinh tế tự nhiên dựa vào lực lương quan sự Chính điều đó qui định

sự khác biệt trong hệ thống giáo dục

Ờ Xpéctơ , nhười ta rất chú ý rèn luyện thể chất cho trẻ em từ thời kỳ thơ

ấu , trẻ khỏe mạnh cứng cáp thì được nuôi , con trai được giáo dục trong giađình đến năm 7 tuổi , từ 7 tuổi phải tập trung vào các trương để nuôi dạy Từ 14tuổi chúng được tập luyện sử dung các laoi vũ khí và bắt đầu làm nghĩa vụ quân

sự để trở thành những chiến binh giỏi Phụ nữ chưa chồng cũng phải luyện tậpnhư con trai , mục đích là khỏe mạnh để sinh những đứa con khỏe mạnh

Sự giống nhau vế giáo dục thể chất của hai quốc gia này : Muc đích giáodục thể chất nhằm để đào tạo thanh niên thành những chiến binh ; Các phươngtiện giáo dục thể chất đều sử dung năm môn phối hợp

Thể dục ở Hy Lạp cổ đại

Trong hệ thống giáo dục thể chất ở Hy Lạp cổ đại có sử dung nhiều phươngtiện dưới dạng các bài tập thân thề và gọi chung là “ Thể dục” Về nội dung thểdục ở Hy Lạp được chia thành 3 loại :

- Palextorica : Các bài tập năm môn phối hợp gồm có chạy 200m , nhảy

xa ,ném đĩa , lao , vật Các bài tập này phù hợp với thao tác chiến đấu của cácchiến binh , thể hiện được sức mạnh , sức bền và sự khéo léo

- Orkhextorica: các bài tập vũ đạo gồm múa cổ điển , múa dân gian ,cónhạc đệm, đàn trống

- Trò chơi: được sử dụng trong tập luyện cho trẻ em gồm nhiều loại tròchơi với bóng, kéo co , thăng bằng, trò chơi kết hợp với chạy

- Thời kỳ cộng hòa hệ thống huấn luyện cho các chiến binh đã hoàn thiện

- Thời kỳ Đế Chế:Do có chiến tranh nội chiến nên có các thế lực thống trịcủng cố quyền lực, bằng cách thiết lập chế độ chuyên chính, tăng cường côngtác quân sự Để khuếch trương quyền lực, họ đã tiến hành xây dựng các côngtrình đồ sộ để tổ chức thi đấu

Đại hội Olympic ở Hy Lạp cổ đại

Người Hy Lạp cổ đại tính thời gian 4 năm 1 lần để tiền hành đại hộiOlympic.Các đại hội Olympic được tổ chức tại thành phố Olympic nằm ở tâybắc bán đảo Pelopoen, trên lưu vực song An phây, dưới chân núi Cronoc và bắtđầu từ năm 776 trước công nguyên Các đại hội có ý nghĩa chinh trị xã hội rất tolớn vì trong thời gian tiến hành đại hội Olympic phải ngừng tất cả các cuộcchiến tranh Các nhà lãnh đạo các thành bang phải đến dự đại hội, họ có thể kýkết các hiệp ước quan hệ thương mại, văn hóa

Các đại hội Olympic ở Hy Lạp cổ đại là ngày hòa bình của các quốcgiaHy Lạp, có ý nghĩa xã hội sâu sác thời đó và cả trong thời kỳ hiện đại ngàynay

3 Thời kỳ phong kiến sơ kỳ.

Sau khí chế độ chiếm hữu nô lệ tan rã, phần lớn các nước chế độ phongkiến đã thay đổi chế độ chiếm hữu nô lệ Thời kỳ này gọi là thời kỳ trung cổ

Các nước mạnh đã bắt đầu thực hiện các cuộc xâm lược Xã hội phânthành nhiều cấp bậc với quyền lợi khác nhau

Từ đó việc đào tạo quân sự là việc bắt buộc đối với các chúa phong kiến.song mâu thuẫn giũa các chúa phong kiến thường xảy ra như nội chiến của cácchúa phong kiến phai luôn luôn sằn sang chiến đấu và huấn luyện quân sự chobinh sĩ, sau này tổ chức các cuộc thi đấu hiệp sĩ (để thể hiện uy lực)

Đối với nông dân, ngay từ ngày đầu sơ kỳ họ cũng phải chu ý tới các tròchơi giải trí và các bài tập phát triển sức mạnh sức bền khéo léo và các bài tậpmang tính quân sự vì họ phải thường xuyên chông kẻ thù để bảo vệ mình

TDTT trong thời kỳ chủ nghĩa phong kiến phát triển.

Đến khoảng thế kỷ IX, các quan hệ phong kiến đã thiết lập hoàn toàn ởTây Âu.Hệ thống huấn luyện quân sự và thể lực cho các đẳng cấp quý tộc đượcphát triển gọi là hệ thống giáo dục hiếp sĩ.

Trong thời gian nay, các cuộc thi đấu có ý nghĩa lớn trong việc phát triểnTDTT.Các môn nén đá, đẩy tạ, ném búa chim, chạy vượt chướng ngại vật haycác trò chơi đã hình thành quy tắc trong thi đấu dần dần được mọi người thừanhận.Ở thời kỳ trung cổ, thi đấu mang tính chất thuần túy, tham gia thi đấu mangtính tình nguyện, thi đấu không gắn với tôn gióa, thi đấu có tính hài hước và từthể thao có lẽ ra đời từ thời gian này

4 Thời kỳ tan rã của chế độ phong kiến và sự ra đời của chế độ tư bản.

Trong thời kỳ trung cổ, hoc thuyết cua các nhà nhân đạo chủ nghĩa ra đời

và phát triển.Trong lĩnh vực giáo dục thể chất va tinh thần, những nhà chuyền bá

ý thức thế hệ mới này là các nhà nhân đạo chủ nghĩa, họ hết sức chú ý đến lợiích bản thân con người

Tư tưởng cơ bản của các nhà nhân đạo thời kỳ này là sử dụng giáo dục thểchất không chỉ để huấn luyện quân sự mà còn để tăng cường sức khỏe và pháttriển sức mạnh thể chất Đó là một tư tưởng mới, tiến bộ Tuy nhiên, quan điểmcủa các nhà nhân đạo chủ nghĩa còn hạn chế khuynh hướng chỉ nhằm đảm bảohạnh phúc cá nhân con người

Nhà nhân đạo chủ nghĩa Italia Vichtorino Đơ Pheltoro (1378-1446) đãthành lập trường học kiểu mới “nhà vui sướng” Trong trường có giảng dạyTDTT và giáo dục thể chất Lần đầu tiên giáo dục thể chất được đưa vào kếhoạch học tập của trường Một lượng thời gian đáng kể được giành cho các tròchơi và các bài tập thể chất.Người ta dạy cho các trẻ biết đấu kiếm, cưỡi ngựa,bơi và thực hiện các quy tắc vệ sinh

Nhà nhân đạo chủ nghĩa người pháp Phorangxoa Rablo(1449-1553) đã đềnghị luân phiên giờ học văn hóa và tập thể dục Ông kết hợp bài tập của giờ quýtộc và người nghèo vào mục đích giáo dục con người.

5 Thời kỳ xã hội chủ nghĩa

Thời đại phát triển của chủ nghĩa tư bản từ cuộc cách mạng tư sản đầutiên ở thế kỷ 17 (cách mạng tư sản Anh 1640) đến trước cách mạng tháng xã hộichủ nghĩa tháng mười vĩ đại gọi là thời cận đại

Trong thời kỳ này nền kinh tế văn hóa của chế độ xã hội mới đã được pháttriển, đã diễn ra cuộc đấu tranh giữa cái mới, tiến bộ và cái cũ phản động Đồngthời , trong lí luận và thực tiễn của giáo dục chung và giáo dục thể chất ,của yhọc và một số ngành văn hóa khácco1 quan hệ với tăng cường sức khỏe , pháttriển và hoàn thiện con người đã đạt được những thành tựu đáng kể

thâthể sinh ra trước con người

Những cơ sở tư tưởng của giáo dục thể chất

Thời kì này triết học duy vật , khoa học tự nhiên và lí luận giáo dục mới cóảnh hưởng rất nhiều đến sự phát triển của cơ sở lí luận giáo dục thể chất

Giăng Giác Rút xô (1712-1778) đã phát triển tư tưởng về vai trò qui định củamôi trường bên ngoài trong việc hình thành nhân cách con người Ông viết “thân thể sinh ra trước tâm hồn , nên việc quan tâm đến thân thể phải là việctrước tiên” Bắt đầu là rèn luyện cơ thể , sau đó là các trò chơi và các bài tập thểdục thể chất

Nhà giáo dục Thụy Sĩ Logan Pêxtalot xi (1746-1827)có công lớn trong lĩnh vựcgiáo dục thể chất Ông đã soạn ra phương pháp phân tích , gọi các động tác ởkhớp là động tác sơ đẳng , là cơ sở để giảng dạy động tác phối hợp phức tạp

Các nhà cách mạng tư sản Pháp ở cuối thế kỉ XVIII có công lớn trong cơ sở líluận cho giáo dục thể chất họ cho rằng cần phải đưa giáo dục thể chất vào hệthống giáo dục quốc dân.

Sự nảy sinh và phát triển của các hệ thống giáo dục thể chất quốc gia

Vào đầu thế kỉ XIX hầu hết các nước tư bản , các hệ thống giáo dục thể chấtquốc gia bắt đầu được xây dựng ở Đức , Thụy Điển , Pháp Tất cả các hệ thống

ấy đều là những hệ thống thể dục , bởi thể dục đã tạo khả năng huấn luyện các

bộ phận khác nhau của thân thể huấn luyện các động tác và kĩ xảo cụ thể vàcũng đáp ứng tốt hơn với phương thức tiến hành chiến tranh trong thời gian ấy

- Các động tác đơn giản của từng bộ phậ cơ thể

- Lao động chân tay

Công lao chính là cua Gútmut là soạn thảo kỹ thuật cảu các bài tập thể dục vàđưa vào trường học

Hệ thống giáo dục thể chất ở Thụy Điển

Dấu hiệu chủ yếu của bải tập thể dục Thụy Điển là tính đối xứng và thẳnghàng , tư thế đúng của tay , chân được đặc biệt chú ý Trong thời gian tập có

nhiều lần nghỉ giữa giờ Thể dục Thụy Điển đã đặt cơ sở cho sự phát triển thểdục chung

Đến nay hệ thống thể dục Thụy Điển vẫn được áp dung rộng rãi trong nhàtrường

Hệ thống giáo dục thể chất của Pháp

Vào những năm 1770- 1848 Đại tá phoranxixco Amorot và những người kếtục Ông có công lao to lớn trong việc xây dựng hệ thống giáo dục Pháp Cácông đã biên soạn hệ thống bài tập có tính chất ứng dung quân sự , đào tạo binh sĩÔng cho rằng bài thể dục tốt nhất là bài tập phát triển kỹ năng cần thiết trongđời sống , đặc biệt là trong chiến tranh như các bài tập đi , cahy5 , nhảy , mangvác ở các địa hình tự nhiên Các bài tập thăng bằng , bò ,leo trèo , lơi lặn, vật,bắn , đấu kiếm , nhào lộn hay các bài tập tay không , múa

Quan điểm dạy của ông là không theo một sơ đồ nào mà dựa vào nguyên tắcchung , vừa sức vói người tập và đơn giản trong chừng mực có thể theo nguyêntắc từ dễ đến khó và chú ý đặc điểm cá nhân Đây là hệ thống có tiếng vang

Hệ thống giáo dục thể chất và thể thao ở các nước khác

Đan Mạch , Anh , Mỹ và một số nước Đông á , Đông nam á , ở các nước nàytrường học trở thành trung tâm chính phát triển thể thao Tại các trường họcxuất hiện các nhóm thể thao nghiệp dư Từ những năm 30 của thế kỷ XIX người

ta tổ chức các cuộc thi thường xuyên về các môn thể thao cho học sinh

Tại các nước Đông nam á , trong các trường học truyền đạo , giáo dục thểchất gồm trò chơi , bơi , các cuộc hành tiến … Song việc giảng dạy trong cáctrường này có trình độ thấp

Những mặt mạnh và tồn tại của các nhà nhân đạo chủ nghĩa và các nhà xã hộikhông tưởng góp phần làm cơ sở tư tưởng của lý luận giáo dục thể chất