Các phương pháp thăm dò trong phụ khoa

Xét nghiệm tế bào học1.Phết tế bào cổ tử cung tìm ung thư Pap ‘s mear  Phết tế bào cổ tử cung Pap smear là một xét nghiệm tế bào học để tìm những tế bào bất thường trong lớp biểu mô

Các ph ương pháp thăm ng pháp thăm

Nhóm 5

V Xét nghiệm tế bào học

1.Phết tế bào cổ tử cung tìm ung thư ( Pap ‘s mear )

 Phết tế bào cổ tử cung ( Pap smear ) là một xét nghiệm tế bào học để tìm những tế bào bất thường trong lớp biểu mô cổ tử cung Mục đích

của việc này là để phát hiện ung thư cổ tử cung – một bệnh lý ác tính rất thường gặp ở phụ nữ, nhất là ở các nước đang phát triển

 Đây là một xét nghiệm đơn giản, thường được thực hiện ở các phòng khám phụ khoa, và là bước đầu tiên trong bộ ba xét nghiệm dùng để

tầm soát đồng thời cũng để chẩn đoán ung thư cổ tử cung

Xét nghiệm tế bào học

1 Phết tế bào cổ tử cung tìm ung thư ( Pap ‘s mear )

* Chỉ định:

- Khi khám phụ khoa phát hiện thấy những tổn thương ở cổ tử cung

- Khi có yếu tố nghi ngờ ung thư cổ tử cung : xuất huyết âm đạo bất thường, …

- Kiểm tra định kì cho tất cả phụ nữ đã có quan hệ tình dục Theo ACOG:

 - T m soát thầm soát thường xuyên bằng Pap's ường xuyên bằng Pap'sng xuyên b ng Pap'sằng Pap's

- Pap's nên b t đ u sau 3 năm sau khi có quan hê tình d c (dầm soát thường xuyên bằng Pap's ục (dưới 21) hoặc từ 21 ưới 21) hoặc từ 21 i 21) ho c t 21 ặc từ 21 ừ 21

tu iổi

- Ph n dục (dưới 21) hoặc từ 21 ữ dưới 30 tuổi tầm soát mỗi năm ưới 21) hoặc từ 21 i 30 tu i t m soát m i năm.ổi ầm soát thường xuyên bằng Pap's ỗi năm

- Ph n trên 30 tu i t m soát m i 3 năm n u: K t qu Pap's 3 l n đ u âm ục (dưới 21) hoặc từ 21 ữ dưới 30 tuổi tầm soát mỗi năm ổi ầm soát thường xuyên bằng Pap's ỗi năm ếu: Kết quả Pap's 3 lần đều âm ếu: Kết quả Pap's 3 lần đều âm ả Pap's 3 lần đều âm ầm soát thường xuyên bằng Pap's ều âm

tính, Pap's và HPV test đ u âm tínhều âm

- Ng ng t m soát khi :Đã c t hoàn toàn t cung vì b nh lý lành tính ho c đã ừ 21 ầm soát thường xuyên bằng Pap's ử cung vì bệnh lý lành tính hoặc đã ệnh lý lành tính hoặc đã ặc từ 21

c t hoàn toàn t cung mà không có ti n căn m c b nh ung th , đã c t hoàn ử cung vì bệnh lý lành tính hoặc đã ều âm ệnh lý lành tính hoặc đã ư

toàn t cung có ti n căn CIN II, CIN III mà 3 l n âm tính liên ti p, ph n l n ử cung vì bệnh lý lành tính hoặc đã ều âm ầm soát thường xuyên bằng Pap's ếu: Kết quả Pap's 3 lần đều âm ục (dưới 21) hoặc từ 21 ữ dưới 30 tuổi tầm soát mỗi năm ới 21) hoặc từ 21

tu i đ c thânổi ộc thân

V Xét nghiệm tế bào học

1.Phết tế bào cổ tử cung tìm ung thư

 Điều kiện tiến hành:

+ Tối thiểu trong vòng 24 giờ không được: thụt rửa, đặt thuốc âm đạo, giao hợp.

+ Không thực hiện khi đang có viêm âm đạo – cổ tử cung cấp.

+ Không thực hiện khi đang hành kinh hoặc có tình trạng

ra máu bất thường từ âm đạo, tử cung ( tốt nhất làm vào ngày thứ 15- 20 chu kì kinh nguyệt )

V Xét nghiệm tế bào học

1 Phết tế bào cổ tử cung tìm ung thư

- Cách làm:

+ BN nằm tư thế sản khoa: nằm ngửa, gối gập, hai chân dang rộng, thả lỏng người

+ Đặt mỏ vịt để mở rộng âm đạo

+ Sử dụng đầu que Ayre, gạt nhẹ để lấy dịch trên cổ tử cung vung ranh giới biểu mô lát – trụ và phết mỏng lên phiến kính Lấy 2 mẫu của cổ ngoài,

cổ trong TC bằng 2 đầu của que

+ Trải đều tế bào lên lam kính Khi trải lưu ý chỉ trải một lần duy nhất

không kéo nhiều lần sẽ làm thay đổi hình dạng tế bào

+ Tiêu bản được cố định ngay, bằng cách ngâm trong cồn và ete lượng bằng nhau Nhuộm và đọc tiêu bản theo phương pháp Papanicolaou

V Xét nghiệm tế bào

1 Phết tế bào cổ tử cung tìm ung thư

- Đọc kết quả:

V Xét nghiệm tế bào học

1 Phết tế bào cổ tử cung tìm ung thư

Theo 2001 Bethesda System :

* ASCUS:

Tầm soát mỗi 4 – 6 tháng, nếu 2 lần âm tính sẽ làm mỗi năm

Nếu có HPV test :

(+) sẽ chuyển sang soi cổ tử cung.

(-) Pap's mỗi năm

* LSIL: CIN 1 => Soi cổ tử cung

* HSIL: CIN 2, CIN 3 => Soi cổ tử cung

* AGUS: => Soi cổ tử cung kèm Sinh thiết nội mạc kênh

cổ tử cung

V Xét nghiệm tế bào học

1 Phết tế bào cổ tử cung tìm ung thư ( Pap ‘s smear )

 L u ý : ưu ý :

* K t qu Pap's smear: không có t bào, quá nhi u máu, viêm, ếu: Kết quả Pap's 3 lần đều âm ả Pap's 3 lần đều âm ếu: Kết quả Pap's 3 lần đều âm ều âm thay đ i do ph n ng :ổi ả Pap's 3 lần đều âm ứng :

  L p l i sau 1 nămặc từ 21 ại sau 1 năm

  L p l i sau 4-6 tháng n u: ti n căn b t thặc từ 21 ại sau 1 năm ếu: Kết quả Pap's 3 lần đều âm ều âm ất thường Pap's smear, ường xuyên bằng Pap'sng Pap's smear,

nhi m HPV, suy gi m mi n d ch, HIVễm HPV, suy giảm miễn dịch, HIV ả Pap's 3 lần đều âm ễm HPV, suy giảm miễn dịch, HIV ịch, HIV

* Đ i v i  b nh nhân HIV : làm Pap's m i 6 tháng cho đ n khi âm ối với  bệnh nhân HIV : làm Pap's mỗi 6 tháng cho đến khi âm ới 21) hoặc từ 21 ệnh lý lành tính hoặc đã ỗi năm ếu: Kết quả Pap's 3 lần đều âm tính 2 l n liên ti p thì s   t m soát m i nămầm soát thường xuyên bằng Pap's ếu: Kết quả Pap's 3 lần đều âm ẽ  tầm soát mỗi năm ầm soát thường xuyên bằng Pap's ỗi năm

* Đ i v i ph n hâu mãn kinh : ối với  bệnh nhân HIV : làm Pap's mỗi 6 tháng cho đến khi âm ới 21) hoặc từ 21 ục (dưới 21) hoặc từ 21 ữ dưới 30 tuổi tầm soát mỗi năm

Không có t bào: L p l i sau 1 nămếu: Kết quả Pap's 3 lần đều âm ặc từ 21 ại sau 1 năm

ASCUS: s d ng estrogen gel trong 7  ngày và l p l i Pap'sử cung vì bệnh lý lành tính hoặc đã ục (dưới 21) hoặc từ 21 ặc từ 21 ại sau 1 năm

AGUS: soi c t cung và n o sinh thi t kênh CTC.ổi ử cung vì bệnh lý lành tính hoặc đã ại sau 1 năm ếu: Kết quả Pap's 3 lần đều âm

V Xét nghiệm tế bào học

2 Chọc hút tế bào bằng kim nhỏ ( FNAB)

Chọc hút tế bào bằng kim nhỏ được sử dụng rộng rãi trong chẩn đoán tế bào học.

Chỉ định trong phụ khoa chủ yếu lấy mẫu bệnh phẩm để chẩn đoán tế bào học: nang tuyến vú,

u vú ở phụ nữ trẻ, khối u nghi ngờ ác tính, hạch nách Ngoài ra, cũng có thể chọc hút với các tổn thương hoặc khối u khác ở nông.

VI Soi cổ tử cung

VI Soi cổ tử cung

1 Mục đích

- Phát hiện những tổn thương khu trú ở

cổ tử cung.

- Phối hợp với các phương pháp nghiên cứu tế bào học âm đạo và phương pháp sinh thiết tổn thương cổ tử cung để xác định tính chất bệnh lí.

VI Soi cổ tử cung

2 Chỉ định

- Tổn thương cổ tử cung các loại có thể nhìn thấy bằng mắt thường đặc biệt là tổn thương ra máu khi có đụng chạm

- Đánh giá sau điều trị các tổn thương cổ tử cung, đặc biệt

là sau điều trị tổn thương loạn sản.

- Đánh giá những tổn thương viêm nhiễm, lộ tuyến điều trị dài dẳng lâu ngày

- Đánh giá cổ tử cung trước phẫu thuật cắt tử cung bằng các phương pháp

- Đánh giá cổ tử cung khi có phiến đồ âm đạo bất thường

VI Soi cổ tử cung

3 Thời điểm soi cổ tử cung: Ở những phụ nữ có

chu kì kinh nguyệt bình thường tiến hành soi cổ tử cung vào ngày thứ 8 đến ngày thứ 12 là tốt nhất vì:

- Chất nhầy tối đa và trong

- Ống cổ tử cung mở rộng nên có thể soi phần trong ống cổ, chất nhầy trong suốt dễ quan sát

- Đây là thời điểm nội tiết tốt nhất để quan sát đường ranh giới lát trụ, nơi xuất phát các tổn thương cổ tử cung

VI Soi cổ tử cung

 Không chuẩn bị: Tổn thương dạng sùi hoặc loét, bề mặt dễ chảy máu, nhiều mạch máu tang sinh.

 Chứng nghiệm Hinselmann ( Chứng nghiệm acid acetic ): Khi bôi acid acetic 3%, vùng tổn thương trở nên trắng đục, có thể có hình chấm đáy hoặc hình lát đá.

 Chứng nghiệm Schiller: Bôi dung dịch lugol 3%, chuyển màu nâu sẫm của những tế bào biểu mô lát chứa glycogen với dung dịch iod, vùng tổn thương mất tế bào lát sẽ không bắt màu nâu

 Soi cổ tử cung với 2 chứng nghiệm trên sẽ hướng dẫn sinh thiết đúng vị trí nghi ngờ.

VI Soi cổ tử cung

ổi ử cung vì bệnh lý lành tính hoặc đã