HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ TÍN NGƯỠNG TÔN GIÁO

Vụ trưởng Vụ Pháp chế Ban Tôn giáo Chính phủ nhận định về công tác HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ TÍN NGƯỠNG TÔN GIÁO Yêu cầu khách quan của quản lý nhà nước đối với hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo Tín ngưỡng, tôn giáo là nhu cầu tinh thần của một bộ phận nhân dân, tồn tại khách quan, lâu dài cùng với sự phát triển của xã hội. Quá trình tồn tại, phát triển của tín ngưỡng, tôn giáo có ảnh hưởng không nhỏ đối với sự phát triển của mỗi quốc gia, mỗi dân tộc. Tín ngưỡng, tôn giáo tồn tại vừa mang những ưu điểm vừa mang những hạn chế tiêu cực. Để phát huy những ưu điểm, hạn chế những tiêu cực do hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo mang lại, quản lý nhà nước đối với các hoạt động này là cần thiết, khách quan. Trong công cuộc đổi mới ở nước ta hiện nay, không những cần thiết phải quản lý nhà nước đối với hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo mà còn cần phải tăng cường quản lý nhà nước đối với lĩnh vực này, vì: Một là: Quan điểm của Đảng và Nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo có nhiều đổi mới, bởi vậy công tác quản lý nhà nước cũng cần phải có những đổi mới cho phù hợp. Hai là: Thực tiễn quản lý nhà nước vừa qua cho thấy, một số nơi chủ quan, nóng vội khi giải quyết vấn đề liên quan đến tín ngưỡng, tôn giáo; có nơi lại thụ động, buông lỏng quản lý. Đây là một trong những lý do cơ bản đòi hỏi phải tăng cường quản lý nhà nước đối với hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo... ...

HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ TÍN NGƯỠNG, TÔN GIÁO

Nguyễn Khắc Huy

Vụ trưởng Vụ Pháp chế

Ban Tôn giáo Chính phủ

1 Khái quát về tín ngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam

Theo ước tính hiện nay 95% dân số Việt Nam có đời sống tín ngưỡng, tôn giáo Theo thống kê chưa đầy đủ cả nước hiện có gần 8.000 lễ hội, trong đó có trên

7000 lễ hội dân gian, trên 500 lễ hội tôn giáo với gần 50 ngàn cơ sở tín ngưỡng

Riêng tôn giáo có 38 tổ chức và 01 pháp môn tu học đã được Nhà nước công nhận và cấp đăng ký hoạt động với khoảng 24 triệu tín đồ (chiếm khoảng 27% dân

số cả nước), hơn 80.000 chức sắc, 46 cơ sở đào tạo chức sắc tôn giáo, hơn 25 ngàn

cơ sở thờ tự

Có thể nói Việt Nam là một quốc gia đa tôn giáo, có cả tôn giáo nội sinh và tôn giáo du nhập từ nước ngoài vào; có tôn giáo đã du nhập vào Việt Nam hàng ngàn năm, có tôn giáo mới được Nhà nước công nhận về tổ chức; có tôn giáo có số lượng tín đồ đông (hơn 10 triệu), nhưng cũng có tôn giáo chỉ có vài trăm đến vài ngàn tín đồ Sự đa dạng về tín ngưỡng, tôn giáo đã góp phần làm đa dạng nền văn hóa Việt Nam nhưng cũng đặt ra vấn đề cần quan tâm trong công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động tôn giáo

2 Yêu cầu khách quan của quản lý nhà nước đối với hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo

Tín ngưỡng, tôn giáo là nhu cầu tinh thần của một bộ phận nhân dân, tồn tại khách quan, lâu dài cùng với sự phát triển của xã hội Quá trình tồn tại, phát triển của tín ngưỡng, tôn giáo có ảnh hưởng không nhỏ đối với sự phát triển của mỗi quốc gia, mỗi dân tộc

Tín ngưỡng, tôn giáo tồn tại vừa mang những ưu điểm vừa mang những hạn chế tiêu cực Để phát huy những ưu điểm, hạn chế những tiêu cực do hoạt động tín

ngưỡng, tôn giáo mang lại, quản lý nhà nước đối với các hoạt động này là cần thiết, khách quan

Trong công cuộc đổi mới ở nước ta hiện nay, không những cần thiết phải quản lý nhà nước đối với hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo mà còn cần phải tăng cường quản lý nhà nước đối với lĩnh vực này, vì:

Một là: Quan điểm của Đảng và Nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo có nhiều

đổi mới, bởi vậy công tác quản lý nhà nước cũng cần phải có những đổi mới cho phù hợp

Hai là: Thực tiễn quản lý nhà nước vừa qua cho thấy, một số nơi chủ quan,

nóng vội khi giải quyết vấn đề liên quan đến tín ngưỡng, tôn giáo; có nơi lại thụ động, buông lỏng quản lý Đây là một trong những lý do cơ bản đòi hỏi phải tăng cường quản lý nhà nước đối với hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo

Ba là: Yêu cầu của cải cách hành chính nhà nước nói chung và quản lý hành

chính nhà nước đối với hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo nói riêng đặt ra nhiều vấn

đề về hệ thống pháp luật điều chỉnh các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo; về tổ chức

bộ máy quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo đáp ứng yêu cầu của tình hình mới

Bốn là: Trong công cuộc đổi mới ở nước ta, bên cạnh những điểm tích cực,

phù hợp, tín ngưỡng, tôn giáo vẫn là một trong những đối tượng để các thế lực thù địch lợi dụng thực hiện âm mưu diễn biến hoà bình, can thiệp vào công việc nội bộ của nước ta

3 Mục tiêu quản lý

Một là: Đảm bảo các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo bình thường được diễn

ra trong khuôn khổ của pháp luật

Hai là: Phát huy được những mặt tích cực, khắc phục được những hạn chế,

tiêu cực trong hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo đối với quá trình phát triển xã hội

Ba là: Góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong xây dựng và

bảo vệ Tổ quốc

Bốn là: Xác định trách nhiệm của Nhà nước trong việc tôn trọng và bảo hộ

quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo

4 Hoàn thiện pháp luật về tôn giáo

4.1 Sự cần thiết

Cụ thể hoá quy định của Hiến pháp năm 1992 về quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của công dân, các quan điểm, chủ trương của Đảng tại Hội nghị lần thứ bảy Ban chấp hành Trung ương Đảng (khoá IX) về công tác tôn giáo (Nghị quyết

số 25/NQTW ngày 12/3/2003), Pháp lệnh tín ngưỡng, tôn giáo đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành, tạo hành lang pháp lý để ghi nhận, bảo đảm thực hiện quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của công dân cũng như chính sách của Nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo, công tác quản lý nhà nước đối với các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo Pháp lệnh đã quán triệt, thể chế hóa cơ bản những quan điểm, chủ trương, chính sách về tín ngưỡng, tôn giáo của Đảng và Nhà nước được ghi nhận trong các kỳ Đại hội; bảo đảm tính tương thích với luật pháp quốc tế điều chỉnh về quyền con người trong đó có quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo đặc biệt là những Điều ước quốc tế mà Việt Nam đã ký kết hoặc gia nhập Pháp lệnh cũng thể hiện chính sách dân chủ, tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của công dân; xác định rõ quyền và nghĩa vụ của các cá nhân, tổ chức tôn giáo, trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước trong việc bảo đảm quyền và nghĩa vụ của các cá nhân, tổ chức trong hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo; tôn trọng và bảo đảm nguyên tắc những việc thuộc nội bộ của các tổ chức tôn giáo do các tôn giáo tự giải quyết theo hiến chương, điều lệ đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp thuận Điều đó đã làm lành mạnh hoá các quan hệ tôn giáo và hoạt động tôn giáo vì lợi ích chính đáng của tín đồ và tổ chức tôn giáo, vì lợi ích chung của toàn xã hội trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh hội nhập và giao lưu quốc tế Khích lệ đồng bào các tôn giáo có những đóng góp tích cực vào công cuộc xây dựng đất nước và bảo vệ Tổ quốc, xây dựng đường hướng hành đạo gắn bó với dân tộc, thực hiện đại đoàn kết toàn dân, xây dựng cuộc sống "tốt đời, đẹp đạo"

Tuy nhiên, qua tổng kết 10 năm thực hiện Pháp lệnh và các văn bản quy định chi tiết thi hành, có thể thấy vẫn còn những bất cập trong các quy định của Pháp lệnh chưa phù hợp thực tiễn hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo và có những vấn

đề phức tạp phát sinh, cụ thể:

Một là: Một số quy định của Pháp lệnh còn thiếu cụ thể, chưa phù hợp với

thực tiễn hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo làm ảnh hưởng đến việc thực hiện quyền

tự do tín ngưỡng, tôn giáo của mọi người như quy định về hoạt động tín ngưỡng, đăng ký hoạt động tôn giáo, công nhận tổ chức tôn giáo, phong chức, phong phẩm,

bổ nhiệm, bầu cử, suy cử, hoạt động xã hội của tổ chức tôn giáo, hoạt động quốc

tế, sinh hoạt tôn giáo của người nước ngoài tại Việt Nam

Hai là: Một số vấn đề phát sinh trong thực tiễn chưa được quy định trong

Pháp lệnh như: Vấn đề tổ chức tôn giáo ở Việt Nam gia nhập tổ chức tôn giáo quốc tế; việc phong chức, phong phẩm, bổ nhiệm, bầu cử, suy cử cho người có quốc tịch nước ngoài hoạt động cho tổ chức tôn giáo ở Việt Nam; việc người nước ngoài vào

tu tại cơ sở tôn giáo ở Việt Nam,… chưa được quy định, gây ảnh hưởng đến tổ chức, cá nhân tôn giáo trong thực hiện quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo như quy định tại Điều 24 của Hiến pháp năm 2013

Về trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo chưa được quy định cụ thể trong Pháp lệnh, ảnh hưởng đến hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với lĩnh vực này và hoạt động của tổ chức, cá nhân tôn giáo

Những hạn chế, bất cập nêu trên đặt ra yêu cầu cấp thiết phải xây dựng một văn bản có giá trị pháp lý cao hơn thay thế Pháp lệnh tín ngưỡng, tôn giáo để đáp ứng yêu cầu của thực tiễn về tín ngưỡng, tôn giáo cũng như nâng cao hiệu quả quản lý của Nhà nước, thực hiện đúng chủ trương của Đảng tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI là: “tiếp tục hoàn thiện chính sách, pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo phù hợp với quan điểm của Đảng”

Cùng với đó, Hiến pháp năm 2013 đã có những sửa đổi rất quan trọng về chủ thể của quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo không chỉ là của “công dân” Việt Nam mà là của “mọi người”, ghi nhận quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo là một trong những quyền cơ bản của con người, được Nhà nước tôn trọng và bảo đảm, bổ

sung nguyên tắc về việc hạn chế quyền con người trong các trường hợp nhất định phải do luật định, theo đó, quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo là quyền con người, nên việc quy định hạn chế quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo phải được quy định cụ thể bằng luật Hiến pháp cũng đã phân định thẩm quyền của Quốc hội, Chính phủ trong quyết định các chính sách tôn giáo, quản lý nhà nước về tôn giáo vì vậy việc ban hành luật để cụ thể hoá đầy đủ nội dung, quy định và tinh thần của Hiến pháp năm 2013 về quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo càng trở nên cần thiết và cấp bách

Trong xu hướng hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, hoạt động tôn giáo trên thế giới rất đa dạng, có nhiều biến động phức tạp cũng như tác động từ các tổ chức quốc tế, các quốc gia về vấn đề nhân quyền, dân chủ đã ảnh hưởng không nhỏ tới hoạt động tôn giáo cũng như công tác quản lý nhà nước về tôn giáo

ở Việt Nam

Bên cạnh những tôn giáo hoạt động ổn định, có đủ điều kiện theo luật định

đã được Nhà nước chấp thuận cấp đăng ký hoạt động, công nhận tổ chức thì còn hàng chục hiện tượng tôn giáo mới tồn tại Một số hiện tượng tôn giáo mới nặng tính mê tín dị đoan, giáo lý, giáo luật không có hoặc vay mượn từ các tôn giáo khác hoặc thể hiện lối sống lệch chuẩn, trái với các giá trị đạo đức, văn hóa của dân tộc; cũng đặt ra yêu cầu cần sớm sửa đổi, bổ sung và ban hành Luật để hoàn thiện cơ sở pháp lý, giải quyết các vấn đề phát sinh trong công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo

Từ những căn cứ nêu trên, việc xây dựng một đạo luật để tạo cơ sở pháp lý đầy đủ hơn, phù hợp Hiến pháp, tương thích với các điều ước quốc tế nhằm bảo đảm quyền hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo cho mọi người ở Việt Nam, đồng thời đáp ứng đòi hỏi của thực tiễn công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo là yêu cầu cấp thiết hiện nay

4.2 Các nội dung cần quy định trong Luật tín ngưỡng, tôn giáo

Luật tín ngưỡng, tôn giáo là văn bản Luật có đối tượng điều chỉnh đặc thù,

đa dạng; phạm vi điều chỉnh rộng, phức tạp liên quan đến quyền con người, quyền

tự do tín ngưỡng, tôn giáo (liên quan đến đời sống tâm linh, tinh thần) của mọi người, đặc biệt của các tổ chức, cá nhân tôn giáo Quá trình xây dựng Luật cần

phải đáp ứng được nguyên tắc vừa đảm bảo quyền con người, quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của mọi người phù hợp với các công ước quốc tế về lĩnh vực này

mà Việt Nam đã ký kết hoặc gia nhập lại vừa đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo và phù hợp với hệ thống pháp luật chung của Việt Nam

Luật tín ngưỡng, tôn giáo được ban hành sẽ thay thế Pháp lệnh tín ngưỡng, tôn giáo, vì vậy, để góp phần hoàn thiện pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo, trên cơ

sở các quy định của Pháp lệnh còn phù hợp với thực tiễn, dự thảo Luật cần bổ sung một số quy định cụ thể sau:

a) Những quy định chung, quy định về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng; quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo; trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong việc thực hiện quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo; trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong việc tôn trọng và bảo hộ quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo; giải thích các từ ngữ có liên quan; quyền và nghĩa vụ của người có tín ngưỡng, tín đồ tôn giáo; quyền và nghĩa vụ của tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc và các hành vi

bị nghiêm cấm

Các quy định này nhằm cụ thể hoá chủ thể của quyền tự do tín ngưỡng, tôn

giáo là "mọi người" theo Hiến pháp 2013 chứ không chỉ là "công dân" như quy định

trong Hiến pháp 1992 Đồng thời khẳng định rõ quyền theo hoặc không theo một tôn giáo nào của cá nhân, không ai được xâm phạm tới quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo và nghiêm cấm ép buộc theo đạo, bỏ đạo hoặc lợi dụng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo để xâm hại tới quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức tôn giáo, cá nhân tôn giáo

Dự thảo cần quy định cụ thể quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo bị giới hạn trong những trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng Quy định này là cần thiết để Nhà nước bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của mọi người trong một tổng thể chung về an ninh, trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ các quyền và tự do cơ bản của người khác

b) Quy định về hoạt động tín ngưỡng, bao gồm hoạt động tín ngưỡng, lễ hội

tín ngưỡng; người đại diện, ban quản lý cơ sở tín ngưỡng; đăng ký hoạt động tín

ngưỡng hằng năm; hoạt động tín ngưỡng tại cơ sở tín ngưỡng; tổ chức lễ hội tín ngưỡng Đây là quy định nhằm đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng của người dân và hoạt động của cơ sở tín ngưỡng

c) Quy định về điều kiện đăng ký sinh hoạt tôn giáo; đăng ký hoạt động tôn

giáo, thẩm quyền cấp đăng ký hoạt động tôn giáo, hoạt động của tổ chức sau khi được cấp đăng ký và thu hồi đăng ký nếu tổ chức vi phạm các quy định pháp luật Các quy định này một mặt giúp các tổ chức, cá nhân khi có nhu cầu hoạt động tôn giáo, đáp ứng các điều kiện theo quy định được thực hiện một cách thuận lợi, mặt khác các cơ quan nhà nước cũng có căn cứ để thực hiện tốt chức năng của mình

Thu hồi đăng ký là một quy định mang tính khuyến cáo, ngăn ngừa để bất cứ

tổ chức nào khi đã được cấp đăng ký hoạt động tôn giáo cần hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích đã đăng ký và không vi phạm các điều cấm

d) Quy định về điều kiện, thẩm quyền công nhận tổ chức tôn giáo; điều kiện, thẩm quyền chấp thuận thành lập, chia, tách, sáp nhập, hợp nhất tổ chức tôn giáo trực thuộc; điều kiện, thẩm quyền chấp thuận thành lập cơ sở đào tạo tôn giáo, thông báo hoạt động của cơ sở đào tạo tôn giáo Dự thảo Luật cần đưa ra các biện pháp từ tạm đình chỉ đến giải thể sẽ được áp dụng khi tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc, cơ sở đào tạo tôn giáo vi phạm các quy định pháp luật

đ) Quy định một cách hợp lý về các hoạt động tôn giáo như tổ chức như hội

nghị thường niên, đại hội (phân cấp thẩm quyền cho nhiều cơ quan trong việc chấp thuận đối với các hội nghị, đại hội tùy thuộc vào phạm vi hoạt động của tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc); phong chức, phong phẩm, bổ nhiệm, bầu cử, suy cử, cách chức, bãi nhiệm trong tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc (kể cả người có quốc tịch nước ngoài hoạt động cho tổ chức tôn giáo ở Việt Nam); thông báo thuyên chuyển nơi hoạt động tôn giáo của chức sắc, chức việc, nhà tu hành; giảng đạo, truyền đạo, tạm đình chỉ hoạt động tôn giáo của chức sắc, chức việc, nhà tu hành; đăng ký người vào tu, đăng ký hoạt động tôn giáo hằng năm của

tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc

e) Bổ sung các quy định về quan hệ quốc tế của tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc, chức sắc, chức việc, nhà tu hành, tín đồ Khẳng định nguyên tắc

quyền được thực hiện các hoạt động quốc tế liên quan đến tôn giáo, quyền được mời tổ chức, cá nhân là người nước ngoài vào Việt Nam để thực hiện các hoạt động tôn giáo, hoạt động quốc tế liên quan đến tôn giáo, quyền được tham gia hoạt động tôn giáo, đào tạo tôn giáo ở nước ngoài, quyền tham gia các tổ chức tôn giáo quốc tế Trách nhiệm của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với việc thực hiện các quyền trên của tổ chức, cá nhân tôn giáo

g) Quy định cụ thể các hoạt động nhằm khẳng định chủ trương của Nhà

nước khuyến khích và tạo điều kiện bảo đảm cho các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo vì lợi ích công cộng, lợi ích cộng đồng, lợi ích quốc gia; bảo hộ tài sản hợp pháp của cơ sở tín ngưỡng, tổ chức tôn giáo, cơ sở tôn giáo và các cơ sở khác của

tổ chức tôn giáo được Nh nà n ước cho phép hoạt động

h) Quy định quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của người nước ngoài sinh sống, làm việc tại Việt Nam được Nhà nước Việt Nam tôn trọng và bảo đảm Các quyền này bao gồm quyền sinh hoạt tôn giáo của người nước ngoài tại cơ sở tôn giáo hoặc các địa điểm hợp pháp khác; vào tu tại cơ sở tôn giáo; giảng đạo của chức sắc, nhà tu hành là người nước ngoài tại cơ sở tôn giáo ở Việt Nam hoặc các địa điểm hợp pháp khác; theo học tại cơ sở đào tạo những người chuyên hoạt động tôn giáo ở Việt Nam

i) Quy định về nguyên tắc quản lý, cơ quan quản lý nhà nước đối với hoạt

động tín ngưỡng, tôn giáo; về thanh tra, khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiếu nại, tố cáo; xử lý vi phạm pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo

Đây chính là các quy định về trách nhiệm của nhà nước trong việc đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của mọi người

Kết luận

Tự do tín ngưỡng, tôn giáo là một trong những quyền tự do cơ bản của con người, có liên quan, ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống tinh thần của người dân Những nội dung cần quy định nêu trên nhằm bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo được thực hiện theo pháp luật, phát huy truyền thống, văn hóa tốt đẹp của dân tộc, góp phần vào công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước

Nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước là một đòi hỏi tất yếu của quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật điều chỉnh lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo trong đó xây dựng Luật tín ngưỡng, tôn giáo nhằm bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của mọi người, xác định trách nhiệm của Nhà nước trong việc bảo hộ quyền

tự do ấy, đồng thời nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo chính là đáp ứng yêu cầu trên và góp phần thực hiện thắng lợi một trong những mục tiêu mà Đại hội Đảng lần thứ XI đã đề ra là:

“Tiếp tục hoàn thiện chính sách, pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo phù hợp với quan điểm của Đảng Phát huy những giá trị văn hoá, đạo đức tốt đẹp của các tôn giáo; động viên các tổ chức tôn giáo, chức sắc, tín đồ sống tốt đời, đẹp đạo, tham gia đóng góp tích cực cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.”./.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

- Nghị quyết của Đảng về công tác tôn giáo;

- Dự án Luật tín ngưỡng, tôn giáo;

- Thống kê về tín ngưỡng, tôn giáo của Ban TGCP;

- Tài liệu bồi dưỡng cán bộ làm công tác tôn giáo của Ban TGCP

…