Chương 8: Hình cắt

Khái niệm về hình cắt và mặt cắt- Dùng một mặt phẳng cắt tưởng tượng cắt vật thể thành 2 phần.. - Nếu chỉ vẽ phần vật thể nằm trên mặt phẳng cắt mà không vẽ phần vật thể ở phía sau mặt

vÏ

kÜ

thuËt

Làm thế nào để thể hiện những phần khuất (các lỗ, rãnh ) của vật thể ?

8.1 Kh¸i niÖm vÒ h×nh c¾t vµ mÆt c¾t

MÆt ph¼ng c¾t

MÆt c¾t

8.1 Khái niệm về hình cắt và mặt cắt

- Dùng một mặt phẳng cắt tưởng tượng cắt vật thể thành 2 phần.

- Bỏ đi phần vật thể giữa người quan sát và mặt phẳng cắt.

- Nếu chỉ vẽ phần vật thể nằm trên mặt phẳng cắt mà không

vẽ phần vật thể ở phía sau mặt phẳng thì hình thu được gọi là

mặt cắt.

- Như vậy:

+ Hình cắt là hình biểu diễn phần còn lại của vật thể sau khi

- Vẽ hình chiếu phần còn lại của vật thể lên mặt phẳng hình

chiếu song song với mặt phẳng cắt Thì ta được hình biểu diễn của vật thể gọi là hình cắt.

chiÕu c¹nh.

1 Theo vÞ trÝ mÆt ph¼ng c¾t

- H×nh c¾t nghiªng:

Lµ h×nh c¾t nhËn ®­îc khi mÆt ph¼ng c¾t kh«ng song song víi c¸c mÆt ph¼ng

2 Theo số lượng mặt phẳng cắt

a) Hình cắt đơn giản:

Là hình cắt nhận được khi chỉ dùng một mặt phẳng cắt Ta có hai loại h/c đơn giản

Hình cắt dọc : Nếu mặt phẳng cắt dọc trục hoặc cắt dọc theo chiều dài hoặc chiều cao của vật thể

Hình cắt ngang: Nếu mặt phẳng cắt vuông góc với chiều dài hoặc chiều cao của vật thể

2 Theo số lượng mặt phẳng cắt

Hình cắt xoay :

Khi các mặt phẳng cắt cắt nhau

8.2.1 - Phân loại hình cắt

- Ngoài ra, khi chỉ muốn thể hiện một phần nhỏ

bên trong của vật thể, ta được phép chỉ cắt riêng một phần đó gọi là hình cắt riêng phần Lúc này

hình cắt được đặt ngay trên hình chiếu cơ bản Giới hạn giữa hình chiếu và hình cắt riêng phần được vẽ bằng nét lượn sóng

8.2.2 - Ghi chó vµ ký hiÖu trªn h×nh c¾t.

+ MÆt ph¼ng c¾t ®­îc biÓu diÔn b»ng nÐt c¾t t¹i c¸c vÞ trÝ ®Çu, cuèi vµ chç chuyÓn tiÕp

8.2.2 - Ghi chú và ký hiệu trên hình cắt.

+ Nét cắt không được chạm vào đường bao của vật thể hay cắt vào đường kích thước.

8.2.2 - Ghi chú và ký hiệu trên hình cắt.

+ Vẽ mũi tên chạm vào nét cắt để chỉ hướng chiếu sau khi cắt, bên cạnh mũi tên có chữ hoa đặt tên cho hình cắt, trong mọi trường hợp các chữ hoa này

đều phải viết theo hướng nằm ngang

A

8.2.2 - Ghi chú và ký hiệu trên hình cắt.

+ Cặp chữ hoa tên hình cắt (A-A, B- B, ) được đặt trên giá nằm ngang, giá này được vẽ bằng nét liền

đậm và đặt phía trên hình cắt

A – A

+ Cách vẽ ký hiệu vật liệu trên mặt cắt :

- Các đường gạch trên mặt cắt phải kẻ song song với nhau và nghiêng 45 độ so với đường trục chính của hình cắt, đường bao của hình cắt hoặc đường bằng của bản vẽ

8.2.3 - Một số qui ước

+ C¸ch vÏ ký hiÖu vËt liÖu trªn mÆt c¾t :

NÕu ®­êng g¹ch g¹ch hoÆc song song víi ®­êng bao cña h×nh c¾t hoÆc ®­êng trôc chÝnh cña h×nh c¾t th× ®­îc phÐp kÎ ®­êng g¹ch g¹ch nghiªng 30 hoÆc 60 0

8 2.3 - Mét sè qui ­

íc

+ Cách vẽ ký hiệu vật liệu trên mặt cắt :

Các hình cắt, mặt cắt của các chi tiết khác nhau

đặt cạnh nhau thì đường gạch gạch của mỗi chi tiết được gạch có hướng khác nhau hoặc khoảng cách giữa các đường gạch khác nhau

8.2.3 - Một số qui ước

ChÊt dÎo, vËt liÖu c¸ch ®iÖn, c¸ch

nhiÖt, c¸ch Èm, vËt liÖu bÞt kÝn Gç

* Đường ranh giới giữa nửa hình chiếu và nửa hình cắt của hình cắt kết hợp là trục đối xứng, nửa hình chiếu đặt bên trái trục đối xứng, nửa hình cắt đặt

bên phải trục đối xứng nếu trục đối xứng vuông

góc với đường bằng bản vẽ

3.2.4 - Một số qui ước

* Nếu có nét liền đậm trùng với trục đối xứng thì dùng nét lượn sóng làm đường phân cách Nét này

được vẽ lệch sang phần hình chiếu hay hình cắt

tuỳ theo nét liền đậm thuộc hình biểu diễn nào

8.2.3 Một số qui ước

+ Khi cắt dọc trục các chi tiết như trục đặc, trục chính, các cánh mỏng như gân chịu lực, bu lông, đinh tán, nan hoa coi như chúng không bị cắt (không gạch mặt cắt)

8.2.3 - Một số qui ước

- Mặt cắt: là hình biểu diễn nhận

tưởng tượng dùng mặt phẳng này cắt vật thể

- Mặt phẳng cắt thường được chọn sao cho

+ Song song một chiều của vật thể

+ Song song với mặt phẳng hình chiếu

Mặt cắt

8.3 mặt cắt

8.3.1 Ph©n lo¹i mÆt c¾t:

- §­êng bao cña mÆt c¾t chËp vÏ b»ng

§­êng bao cña mÆt c¾t rêi: vÏ b»ng

8.3.2 Qui định về mặt cắt

- Cách ghi chú trên mặt cắt giống trên hình cắt

- Phải vẽ và đặt mặt cắt theo đúng hướng của mũi tên đã chỉ

- Cho phép xoay mặt cắt đi một góc tuỳ ý, nhưng phải vẽ mũi tên cong ở trên ký hiệu để biểu thị mặt cắt đã được xoay

H×nh chiÕu H×nh c¾t

3.3 Hình trích

1 Khái niệm:

Hình trích là hình biểu diễn (thường được

phóng to) trích ra từ một hình biểu diễn

A - A

LuyÖn tËp

H×nh c¾t MÆt c¾t rêi

Bài tập 2

Hình nào là hình cắt đúng?

Mặt cắt nào vẽ

đúng? Tại sao?

Ví dụ ứng dụng