autocad trường đại học công đoàn

- Các vị trí neo điểm thường gặp: • Center: Tâm của hình tròn hoặc cung tròn • Endpoint: Điểm đầu mút • Midpoint: Điểm giữa • Intersection: Giao của các đường thẳng • Quadrant: Điểm phần

1Tin häc chuyªn ngµnh – Bhl®

Hµ Néi, 1/2005

 KiÓm tra tr×nh: 2 bµi

 H×nh thøc thi: Trªn m¸y

phần I: autocad

I mở đầu

1 Giới thiệu

- AutoCad do hãng Autodesk sản xuất là chương trình vẽ

kỹ thuật được sử dụng rộng rãi nhất.

- Cad viết tắt bởi: Computer Aided Design

2 Khởi động

a/ Thao tác

- Bật máy - khởi động Windows

- Bấm đúp vào biểu tượng của AutoCad hoặc bấm Start\Program\AutoCad

b/ Màn hình khởi động

Màn hình của AutoCad là một màn hình đồ hoạ bao gồm các thành phần sau:

- Các thành phần của một cửa sổ chương trình thông thường của Win

- Một số thanh công cụ hỗ trợ thiết kế

- Vùng đồ hoạ (thường là màu đen)

- UCS icon: biểu tượng hệ toạ độ người dùng

- Crosshair: là hai đường thẳng giao nhau và một hình vuông ở giữa được gọi là hộp chọn, dùng để chọn đối tượng

- Dòng lệnh (Command line): Là nơi gõ lệnh thực hiện từ bàn phím và có thể xuất hiện các thông báo lỗi nếu có

-Dòng trạng thái (Status line): Thông báo trạng thái làm việc của AutoCad như toạ độ con trỏ, tên lớp hiện thời

3 Thoát khỏi AutoCad

File\Exit

Ii một số khái niệm và thao tác cơ bản

1 Các thao tác với một file bản vẽ

1.1 Mở mới một file bản vẽ

- Chọn lệnh : File\New

Sau khi gọi lệnh hộp thoại Creat New Drawing xuất hiện Sử dụng hộp thoại này để tạo mới các bản vẽ bằng các cách như sau:

*Tạo bản vẽ bằng cách sử dụng mẫu Wizard (Use Wizard)

Đây là cách tạo mở một bản vẽ theo từng bước chỉ

dẫn của AutoCad Có 2 cách như sau:

+ Step 1: Units - Lựa chọn đơn vị đo

+ Step 2: Area - Xác định diện tích (giới hạn) dùng

+ Step 2: Angle : Xác định đơn vị đo góc

+ Step 3: Angle Measure: Chọn góc làm gốc,

+ Step 4: Angle Direction: Chọn chiều dương của góc (mặc định là ngược chiều kim đồng hồ)

+ Step 5: Area : Diện tích

+ Step 6: Title Block: Khối tiêu đề

+ Step 7: Layout: Bảng bố trí bản vẽ bằng các khả năng Advanced Paper Space

- Ta cã thÓ tù t¹o ra mét b¶n vÏ mÉu.

*T¹o b¶n vÏ tõ ®Çu START FROM SCRATCH

- Ta cã thÓ t¹o b¶n vÏ míi víi c¸c x¸c lËp Ýt nhÊt tõ

®iÓm khëi ®Çu víi hÖ ®o lµ inch (English) hoÆc hÖ ®o

lµ mÐt (Metric)

1.3 Lưa giữ file bản vẽ lên đĩa: File\Save

- Lệnh SAVE

- Lệnh SAVE AS

2 Cách sử dụng lệnh trong AutoCad

2.1 Đặc điểm của lệnh.

Để thực hiện lệnh trong AutoCad, có 3 cách:

• Thực đơn (Menu): Dùng chuột chọn lệnh trong hệ thống thực đơn có sẵn trên màn hình

• Thanh công cụ (Toolbar): Dùng chuột bấm chọn lệnh trên nút lệnh của các thanh công cụ AutoCad có khoảng 24 thanh công cụ, ta có thể làm ẩn/hiện các thanh công cụ bằng cách bấm chuột phải vào bất kỳ thanh công cụ nào và chọn tên thanh công cụ có trong danh sách Ta có thể di chuyển hay thay đổi kích thư

ớc của các thanh công cụ

• Dòng lệnh (Command): là nơi xuất hiện các lệnh

được thực hiện trong AutoCad

 Gõ lệnh bằng bàn phím, lệnh xuất hiện tại dòng lệnh, ấn Enter để thực hiện lệnh

 Dùng thanh cuộn để tìm và sử dụng lại các lệnh

đã sử dụng trước đó

 Để quan sát được nhiều lệnh ta bấm phím F2

 Đáp ứng các tuỳ chọn của lệnh: để chọn một tuỳ chọn trên dòng lệnh, nhập một hoặc hai ký tự in hoa trong tên của tuỳ chọn tương ứng rồi ấn Enter Các tuỳ chọn mặc định thường nằm trong dấu ngoặc nhọn VD: <Real time>

2.2 Các kỹ thuật thực hiện lệnh

• Lặp lại lệnh:

- Bấm phải chuột vào màn hình đồ hoạ

- Nhấn phím Enter tại dòng lệnh

• Huỷ bỏ lệnh đang thực hiện: Nhấn phím ESC khi

đang thực hiện lệnh

• Huỷ bỏ lệnh đã thực hiện:

– Lệnh U ↵: Huỷ bỏ 1 lệnh vừa thực hiện

– Lệnh Undo ↵: Huỷ bỏ một số lệnh vừa thực hiện

– Lệnh Redo: Phục hồi lệnh U hoặc Undo trước đó

- UCS (User Coordinate System): là hệ toạ độ người

dùng tự tạo, có thể đặt ở bất cứ vị trí nào, nó giúp vẽ

các đối tượng 3D dễ dàng

b) Toạ độ Đề các tuyệt đối: là trị số thực của các toạ

độ x, y, z so với gốc toạ độ 0

Ví dụ: 3, 12.5 (x=3, y=12.5)

c) Toạ độ Đề các tương đối : là toạ độ tương đối so với một điểm đã được xác định trước Tại dòng lệnh ta gõ thêm ký hiệu @ phía trước toạ độ tương đối: Ta gọi

@X2, Y2 là toạ độ tương đối với X1, Y1 (là toạ độ cố

định biết trước)

Ví dụ: Cho điểm P2: @4,5 và điểm P1 : (5,5) thì điểm P2 có toạ độ tuyệt đối là P2(9,10)

d) Tọa độ cực: được xác định bởi bán kính ρ và một góc quay ϕ Tại dòng lệnh gõ @ ρ < ϕ.

Ví dụ: Cho điểm P (@ 10 < 180) : nghĩa là ρ = 10, góc định hướng ϕ = 1800 so với 1 điểm đã được xác

định trước đó

3.2 Các cách xác định một điểm

- Gõ vào tọa độ Đề các tuyệt đối của điểm

- Gõ vào toạ độ Đề các tương đối của điểm

- Gõ vào toạ độ cực của điểm

- Nhập khoảng cách trực tiếp theo một phương lựa chọn (phương thức vuông góc)

- Chọn toạ độ trên màn hình theo các kỹ thuật sau:

 Xác lập Snap ô lưới: cưỡng chế con trỏ theo một khoảng cách được xác định bởi các ô lưới (F9 và F7)

 Xác lập Osnap (truy chụp đối tượng): Tính năng này cho phép chỉ định một điểm bằng cách truy cập (neo) đến một điểm hình học đặc biệt nào đó của một đối tượng đã có trên bản vẽ

- Các vị trí neo điểm thường gặp:

• Center: Tâm của hình tròn hoặc cung tròn

• Endpoint: Điểm đầu mút

• Midpoint: Điểm giữa

• Intersection: Giao của các đường thẳng

• Quadrant: Điểm phần tư của hình tròn

• Tangent: Tiếp tuyến với đường tròn

• Perpendicular: neo vào chân đường vuông góc

• Nearest: neo vào điểm gần con trỏ nhất

- Để thiết lập chế độ neo điểm tức thời:

• Bấm Shift + Nút chuột phải

• Xuất hiện menu phải, bấm chọn kiểu bắt điểm theo ý muốn

- Để thiết lập chế độ neo điểm thường trực:

• TOOL\OBJECT SNAP SETTING

• Tại dòng lệnh gõ OSNAP

- Chú ý: Chế độ Osnap chỉ có tác dụng khi đã thực

hiện một lệnh vẽ nào đó Nếu đặt chế độ Osnap thư ờng trực, nó sẽ tồn tại mãi cho đến khi được tháo gỡ Vì vậy khi dùng xong nên tháo bỏ để không ảnh hưởng

đến các lệnh khác.

4 Thiết lập giới hạn vùng bản vẽ

- Gõ Limits tại dòng lệnh

Lựa chọn góc trên trái và góc dưới phải của bản vẽ

Giới hạn của bản vẽ chính là giới hạn của giấy vẽ: A3 hoặc A4

5 Thiết lập các loại đơn vị sử dụng trong bản vẽ.

- Gõ Units tại dòng lệnh

Sau khi gọi lệnh, cửa sổ Units xuất hiện với các yêu cầu sau:

+ Xác định đơn vị đo chiều dài: Sử dụng hệ đơn vị

đo chiều dài cho ở dạng thập phân

+ Xác định đơn vị đo góc: Sử dụng hệ đơn vị đo góc cho ở dạng thập phân

6 Bản vẽ khởi thuỷ

- Khái niệm: Là bản vẽ mang những đặc tính cơ bản

nhất mà bất cứ bản vẽ nào cần (đã xác lập các thông tin cần thiết) và thường dùng làm bản vẽ mẫu

- Các bước để tạo bản vẽ khởi thuỷ:

1 Thiết lập các loại đơn vị đo: UNITS

2 Thiết lập giới hạn bản vẽ: LIMITS

3 Hiển thị toàn bộ giới hạn bản vẽ ra màn hình:

ZOOM, chọn ALL

4 Vẽ Khung bản vẽ và khung tên

5 Đặt một số thông số khác: phương thức Snap,

Grid, Ortho, Lớp, Kiểu Text, Kiểu ghi chú, …

6 Lưu giữ bản vẽ khởi thuỷ vào một file mẫu

Iii vẽ các đoạn thẳng đơn giản

1 Vẽ đường thẳng, đường gấp khúc (Line)

- Chọn lệnh DRAW\LINE

- Gõ LINE (L) từ dòng lệnh

- Bấm chuột vào nút công cụ Line

Sau khi thực hiện lệnh, ACAD sẽ yêu cầu ta chọn

hai điểm để xác định một đường thẳng, lệnh này cho phép vẽ liên tục các đường thẳng và ấn enter để kết thúc

VD1

2 Vẽ đường thẳng kép (MultiLine)

- Chọn lệnh DRAW\MultiLINE

- Gõ MultiLINE (ML) từ dòng lệnh

- Bấm chuột vào nút công cụ MultiLine

Xuất hiện các thông số của lệnh bao gồm:

- Scale: Khoảng cách giữa hai đoạn thẳng

- Style: Kiểu của đoạn thẳng

- Justification: Ví trí tương đối của hai đoạn

thẳng với điểm đặt chuột

3 Vẽ đa tuyến (PLine)

Lệnh này dùng để vẽ đa tuyến bao gồm các đường

thẳng hoặc các đường tròn nối tiếp nhau

- Chọn lệnh DRAW\PLINE

- Gõ PLINE (PL) tại dòng lệnh

- Bấm chuột vào nút công cụ PLine Xuất hiện các

thông số của lệnh Pline, bao gồm:

• H: Để nhập vào nửa bề rộng của nét vẽ

• L: Để vẽ đoạn thẳng có cùng độ nghiêng với

đoạn trước

• W: Chỉ định bề rộng nét vẽ cho đoạn tiếp

theo

-A: chuyển từ vẽ đường thẳng sang vẽ cung tròn nối tiếp Nếu chọn lựa chọn này, lại xuất hiện một

số thông số khác như sau:

• A: Cho góc ôm của cung tròn

• CE: Cho tâm cung tròn

• D: Chỉ ra hướng vẽ cung tròn

• R: Cho bán kính cung tròn

• L: Chuyển từ vẽ cung tròn sang vẽ đoạn thẳng

• S: Chọn điểm thứ hai của cung tròn

VD3:

- Vẽ một đoạn thằng nối từ đối tượng này đến đối

tượng khác để thấy rõ mối tương quan của chúng

- Vẽ một đoạn thẳng di qua tâm của một đối tư

ợng để có thể đo kích thước từ tâm đến cạnh biên

-

- Specify a point: Vẽ đường Xline qua 2 điểm

- Hor: Vẽ đường Xline nằm ngang

- Ver: Vẽ đường Xline thẳng đứng

- Ang: Vẽ đường Xline nghiêng theo 1 góc

- Bisect: Vẽ đường Xline là đường phân giác của một góc cho trước

- Offset: Vẽ đường Xline song song với một đư

6 VÏ h×nh ch÷ nhËt (RECTANGLE)

- DRAW\RECTANGLE

- Gâ Rec↵ tõ dßng lÖnh

- BÊm chuét vµo nót c«ng cô Rectangle

XuÊt hiÖn c¸c th«ng sè cña lÖnh bao gåm:

VD9:

- Number of size : Số cạnh của đa giác đều

- Nếu chọn tâm của đa giác đều (C), thì ACAD hỏi tiếp:

 Incribed in circle/ Circumscribed about circle: Vẽ đa giác nội tiếp (I) hay ngoại tiếp đường tròn (C)

 Radius of circle: Cho bán kính của đường tròn đó.

- Nếu chọn E là vẽ đa giác đều bằng độ dài của một cạnh, Acad sẽ hỏi đỉnh thứ nhất và đỉnh thứ hai của

đồ hoạ.

1 Vẽ đường tròn (CIRCLE)

- Chọn lệnh DRAW\CIRCLE

- Gõ Circle tại dòng lệnh

- Bấm chuột vào nút công cụ Circle

Xuất hiện các thông số của lệnh bao gồm:

- Center point: Cách vẽ thông thường bao gồm tâm,

đường kính (D) hoặc bán kính của đường tròn (R)

- 2P: Vẽ đường tròn qua hai điểm

- 3P: Vẽ đường tròn qua 3 điểm

- TTR: Vẽ đường tròn đi qua tiếp tuyến của hai đường tròn khác và biết bán kính (R) VD4:

IV vẽ các đường cong

2 Vẽ cung tròn (ARC)

Cung tròn là một phần của đường tròn, vậy một cung tròn bao gồm: tâm (Center), bán kính (Radius), dây cung (Length of Chord), hướng tiếp tuyến (Direction),

điểm bắt đầu (Start Point) và điểm kết thúc (End Point)

Thực hiện lệnh như sau:

- Chọn lệnh DRAW\ARC

- Gõ ARC ↵ tại dòng lệnh

- Bấm chuột vào nút công cụ Arc

Xuất hiện các thông số của lệnh và có các cách sau để

vẽ cung tròn:

Angle Direction Radius Center point

Second Point End PointCenter Start AngleLength of Chord

End point

3 VÏ ELLIPSE

- DRAW\Ellipse

- T¹i dßng lÖnh gâ Ellipse

- BÊm chuét vµo nót c«ng cô Ellipse

XuÊt hiÖn c¸c th«ng sè cña lÖnh vµ ACAD ®­a ra

nhiÒu c¸ch vÏ Ellipse nh­ sau:

-VÏ elips b»ng cÆp b¸n trôc chÝnh

-VÏ elips b»ng 1 trôc vµ mét phÐp quay

-VÏ elips bëi t©m vµ cÆp b¸n trôc

VD8:

4 Vẽ hình vành khuyên (DONUT)

- DRAW\Donut

- Tại dòng lệnh gõ Donut

- Bấm chuột vào nút công cụ Donut

Xuất hiện các thông số của lệnh bao gồm:

- Inside diameter: Đường kính trong

- Outside diameter: Đường kính ngoài

Vẽ đường vành khuyên có hai chế độ tô màu:

FILLMODE:

- 1: Tô màu đậm giữa hai đường tròn

- 0: Không tô màu

VD7:

1 Lệnh ZOOM

Lệnh này cho phép thu, phóng hình ảnh trên màn hình

mà vẫn giữ nguyên kích thước thật của các đối tượng trên bản vẽ

- VIEW\ZOOM

- Tại dòng lệnh gõ Z↵

- Bấm chuột vào các nút công cụ ZOOM

Xuất hiện các thông số của lệnh bao gồm:

- Scale: tỷ lệ thu phóng (=1, <1, >1) so với toàn bản vẽ

Nếu bạn cho một số kèm theo chữ x thì bạn sẽ có tỷ lệ thu phóng tương đối so với hình ảnh hiện thời.

V.quan sát bản vẽ

- Extend (E): Để hiện tất cả hình vẽ ra vừa khít màn hình.

- Center (C): Cho phép xác định 1 cửa sổ hình chữ nhật chứa phần hình vẽ để hiện hình Cửa sổ này xác định bằng tâm và chiều cao của nó.

- Dinamic (D): Cho phép kết hợp Zoom và Pan màn hình.

- Previous (P): Để hiện lại màn hình trước đó Có thể dùng tối đa 10 lần.

2 Lệnh PAN

Lệnh này cho phép bạn trượt ảnh trên màn hình mà không thay đổi độ lớn để xem các phần khác của bản vẽ

ở phía ngoài màn hình

- VIEW\PAN

- Tại dòng lệnh gõ PAN↵

- Bấm chuột vào biểu tượng PAN trên thanh công cụ

Dùng chuột bấm rê đối tượng cần trượt theo hướng tuỳ

ý Bấm ↵ để kết thúc lệnh

Lệnh Pan có thể sử dụng khi đang thực hiện một lệnh khác

Vi Các lệnh hiệu chỉnh

Trong khi tạo lập các bản vẽ ta phải thường xuyên

sử dụng các thao tác hiệu chỉnh như: tẩy xóa, phục hồi

đối tượng bị xoá, dịch chuyển, quay đối tượng, thu phóng, lấy đối xứng, sao chép, di chuyển

1 Chọn đối tượng (SELECT OBJECT)

- Ta có thể chọn đối tượng để hiệu chỉnh bằng cách

dùng con trỏ chuột bấm vào đối tượng cần chọn, cũng có thể dùng chuột tạo một cửa sổ bao quanh các đối tượng cần chọn

- Tại dòng lệnh gõ Select ↵, sau đó dùng chuột bấm

chọn đối tượng hoặc sử dụng một số lựa chọn như sau:

- ALL: Chọn tất cả các hình có trong bản vẽ

- Last: Chọn đối tượng vừa vẽ xong

- Previous: Chọn các đối vừa chọn trước đó

- Windows: Chọn các đối tượng nằm lọt trong cửa

sổ mà bạn xác định

- Undo: Bỏ đi đối tượng vừa chọn

- Remove: Khi chọn nhiều đối tượng mà muốn loại

bỏ một đối tượng nào đó

- Add: Tắt chế độ Remove, có thể chọn tiếp đối tư

ợng

Chú ý:

- Các đối tượng được chọn sẽ bị mờ đi.

- Ta có thể thực hiện việc lựa chọn trước hoặc sau

lệnh hiệu chỉnh.

2 Lệnh xoá đối tượng (ERASE)

Lựa chọn đối tượng cần xoá, thực hiện một trong các cách sau:

- MODIFY\ERASE

- Tại dòng lệnh gõ ERASE (E)↵

- Bấm chuột vào nút công cụ ERASE

- Bấm phím Del trên bàn phím

Chú ý: Ta có thể dùng lệnh OOPS dùng để khôi phục lại đối tượng đã bị xoá bằng lệnh ERASE, lệnh này có tác dụng cả trong trường hợp ta đã thực hiện một số thao tác vẽ khác

3 Di chuyển đối tượng (MOVE)

Lệnh này sẽ dịch chuyển một hoặc nhiều đối tượng từ vị trí hiện thời đến vị trí mới mà không thay đổi hướng và kích thước của chúng

- MODIFY\MOVE

- Tại dòng lệnh gõ Move↵

- Bấm chuột vào nút công cụ MOVE

Xuất hiện các yêu cầu của lệnh như sau:

- Select object: Chọn đối tượng cần di chuyển

- Base point or displacement: Cho điểm cơ sở hoặc

khoảng cách

- Second point of displaecement : Cho điểm đích tới

4 Sao chép đối tượng (COPY)

Lệnh này sẽ sao chép một hoặc nhiều đối tượng từ vị trí hiện thời đến vị trí mới mà không thay đổi hướng và kích thước của chúng

- MODIFY\COPY

- Tại dòng lệnh gõ Copy↵

- Bấm chuột vào nút công cụ Copy VD10:

Xuất hiện các yêu cầu của lệnh như sau:

- Select object: Chọn đối tượng cần di chuyển

- <Base point or displaecement>/ Multiple: Cho điểm cơ sở hoặc khoảng cách Muốn sao chép thành nhiều

đối tượng thì chọn M rồi đưa ra các vị trí tiếp theo của các đối tượng được sao chép mới

- Second point of displaecement : Cho điểm đích tới

• Ch÷ nhËt (Rectangular)

• H×nh trßn (Polar)

Thùc hiÖn lÖnh nh­ sau:

- MODIFY\ARRAY

- T¹i dßng lÖnh gâ ARRAY↵

- BÊm chuét vµo nót c«ng cô ARRAY

Xuất hiện các thông số của lệnh:

- Select object: Lựa chọn đối tượng cần tạo mảng

- Rectangular or Polar array (<R>/P): Chọn cách tạo mảng

* Nếu chọn R, ACAD tạo mảng hình chữ nhật và có các yêu cầu sau: VD11:

- Number of row: số hàng của hình chữ nhật

- Number of column: số cột của hình chữ nhật

- Unit cell or distance between rows: khoảng cách giữa các dòng

- Unit cell or distance between column: khoảng cách giữa các cột

- Nếu khoảng cách hàng và cột là âm thì mảng sẽ tạo xuống dưới và sang trái