de+DA thi vao chuyen hoa LamSon 09-10

- A tác dụng với B thu đợc dung dịch muối tan, kết tủa trắng E không tan trong nớc và axit mạnh, giải phóng khí F không màu, không mùi, nặng hơn không khí.. - C tác dụng với B cho dung d

sở giáo dục và đào tạo

thanh hoá

kỳ thi tuyển sinh thpt chuyên lam sơn năm học 2009 - 2010

Môn thi: Hóa học

Thời gian làm bài: 120 phút( Không kể thời gian giao đề)

Ngày thi 19 tháng 06 năm 2009

CâuI: (2,5 điểm)

1/ Cho các dung dịch muối A, B, C, D chứa các gốc axit khác nhau.Các muối B, C đốt trên ngọn lửa vô sắc phát ra ánh sáng màu vàng

- A tác dụng với B thu đợc dung dịch muối tan, kết tủa trắng E không tan trong nớc và axit mạnh, giải phóng khí F không màu, không mùi, nặng hơn không khí Tỉ khối hơi của F so với H2 bằng 22

- C tác dụng với B cho dung dịch muối tan không màu và khí G không màu, mùi hắc, gây ngạt, nặng hơn không khí, làm nhạt màu dung dịch nớc Brôm

- D tác dụng với B thu đợc kết tủa trắng E Mặt khác D tác dụng với dung dịch AgNO3

tạo kết tủa trắng

Hãy tìm A, B, C, D, E, F, G và viết các phơng trình phản ứng xảy ra

2/ Viết các phơng trình phản ứng xảy ra khi dùng nớc vôi để loại bỏ mỗi khí độc sau

đây ra khỏi không khí bị ô nhiễm : Cl2 , SO2 , H2S , NO2

3/ Hỗn hợp X gồm 4 chất khí sau : CO2, SO3, SO2 và H2 Trình bày phơng pháp hoá học nhận ra sự có mặt của các khí trong hỗn hợp X Viết các phơng trình phản ứng xảy ra

Câu II : ( 2,5 điểm)

1/ Cho A, B, C, D, X, Y, Z đều là các hợp chất hữu cơ; A, B, C là những hiđrocacbon, C là chất khí có khả năng kích thích quả mau chín và phân tử chứa một liên kết kém bền; X,Y,Z là những muối của axit hữu cơ Hãy xác định công thức cấu tạo thích hợp của A,B,C,D, X,Y,Z và viết phơng trình hóa học theo sơ đồ sau ( ghi rõ điều kiện nếu có):

C D CH3COOH Z

B A X Y

2/ Hợp chất hữu cơ A có công thức cấu tạo thu gọn: CH2 = CH - CH2 - OH Hỏi A có thể

có những tính chất hóa học nào? Hãy viết phơng trình phản ứng minh họa cho những tính chất đó

3/ Từ đá vôi, than đá, các chất vô cơ và các điều kiện cần thiết viết các phơng trình hoá học (ghi rõ điều kiện) điều chế Benzen, Caosubuna

Câu III: ( 3,0 điểm)

1/ A là hỗn hợp gồm M2CO3, MHCO3, MCl (M là kim loại hóa trị I trong hợp chất) Cho 43,71 gam hỗn hợp A tác dụng hết với V ml dung dịch HCl 10,52% (D = 1,05 g/ml) lấy d thu đợc dung dịch B và 17,6 gam khí C Chia dung dịch B thành 2 phần bằng nhau:

- Phần 1: Phản ứng vừa đủ với 125 ml dung dịch KOH 0,8M Cô cạn dung dịch thu đợc

m gam muối khan

- Phần 2: Tác dụng hoàn toàn với dung dịch AgNO3 d thu đợc 68,88 gam kết tủa trắng a/ Xác định tên kim loại M và phần trăm khối lợng mỗi chất trong A

(1)

(4) (7)

(2)

(3) (6)

(8)

(9)

(5)

Đề thi chính thức

(Đề gồm 02 trang)

b/ Tìm m và V.

2/ Hoà tan 16,8 (gam) một kim loại M vào dung dịch HCl d thu đợc 6,72 lit khí H2

(đktc)

a Tìm kim loại M

b Hoà tan 25,2 (gam) kim loại M vào dung dịch H2SO4 10% ( loãng), vừa đủ Sau khi kết thúc phản ứng thu đợc dung dịch A Làm lạnh dung dịch A thu đợc 55,6 (gam) muối sunfat kết tinh ngậm nớc của kim loại M tách ra và còn lại dung dịch muối sunfat bão hoà có nồng độ 9,275%

Tìm công thức của muối sunfat ngậm nớc của kim loại M

Câu IV: ( 2 điểm)

1/ Hỗn hợp khí X gồm C2H6 , C3H6 , C4H6 Tỉ khối hơi của X so với H2 bằng 21.Đốt cháy hoàn toàn 2,24 lít hỗn hợp X (ở đktc) rồi dẫn toàn bộ sản phẩm thu đợc lần lợt qua bình 1 đựng H2SO4đặc và bình 2 đựng dung dịch KOH d thì khối lợng tăng lên ở bình 1 và bình 2 là m1(gam), m2(gam).Tính các giá trị m1, m2

2/ Este E tạo bởi một axit X đơn chức, mạch hở, không no (chứa 1 liên kết đôi C=C ) và một ancol Y no, ba chức, mạch hở Trong phân tử của E nguyên tố Cacbon chiếm 56,69% khối lợng

Tìm công thức phân tử và viết công thức cấu tạo của E (Biết E chỉ chứa một loại nhóm chức duy nhất)

-Hết -Cho biết: Na = 23; O = 16; K = 39; Cl = 35,5; Li = 7; H = 1; Rb = 85; C = 12;

S = 32 Ag =108; N = 14; Fe = 56; Cu = 64; Al = 27

(Học sinh không đợc sử dụng bảng Hệ Thống Tuần Hoàn)

Họ, tên thí sinh Số báo danh

Chữ kí giám thị 1 Chữ kí giám thị 2

Câu ý Đáp án Điểm

1

(1đ) A:Ba(HCO

3)2;B:NaHSO4;C: Na2SO3; D: BaCl2;E:BaSO4;F:CO2;

Ba(HCO3)2 + 2NaHSO4→ BaSO4 ↓ +Na2SO4 + 2CO2 ↑ + 2H2O 0,25

Na2SO3+ 2NaHSO4→ Na2SO4 + SO2 ↑ + H2O 0,25 BaCl2 + 2NaHSO4 → BaSO4 ↓ + Na2SO4 + 2HCl

BaCl2 + 2AgNO3 Ba(NO3)2 + 2AgCl↓ 0,25 2

(0,5đ)

Viết các PTPƯ xảy ra khi dùng nớc vôi để loại bỏ các chất khí độc 2Ca(OH)2 + 2Cl2   → CaCl2 + Ca(ClO)2 + 2H2O Ca(OH)2 + SO2   → CaSO3 ↓ + H2O 0,25 Ca(OH)2 + H2S   → CaS + 2H2O

2Ca(OH)2 + 4NO2   → Ca(NO2)2 + Ca(NO3)2 + 2H2O 0,25

3

(1đ)

-Lấy 1 mẫu khí X làm thí nghiệm:

- Bớc 1: Dẫn hỗn hợp X qua dung dịch BaCl2 (d) , nhận ra SO3 và loại bỏ đợc SO3

ptp: SO3 + H2O +BaCl2 → BaSO4 ↓ + 2HCl trắng

-Bớc 2: Dẫn hỗn hợp khí sau khi đi ra khỏi bình dd BaCl2 vào dd

Br2 (d), nhận ra và loại bỏ SO2 ptp: SO2 + H2O +Br2 → H2SO4 + 2HBr vàng không màu -Bớc 3: Dẫn hỗn hợp khí sau khi đi ra khỏi bình dung dịch Br2 vào dung dịch nớc vôi trong (d) nhận ra và loại bỏ CO2

ptp: CO2 + Ca(OH)2 → CaCO3 ↓ + H2O trắng

- Bớc 4: Khí còn lại dẫn qua CuO/t0 nhận ra H2

ptp: H2 + CuO   →t0 Cu + H2O (đen ) (đỏ)

0,25

-0,25

-0,25 0,25

1

(1đ)

X: CH3COONa; Y: (CH3COO)2Ba; Z: (CH3COO)2Mg A: CH4; B: C2H2; D: C2H5OH

C là chất khí có khả năng kích thích quả mau chín,có 1 lk kém bền

(1) C2H5OH + O2 CH3COOH + H2O

0,25 (2) 2CH3COOH + Mg → (CH3COO)2Mg + H2

(3) (CH3COO)2Mg + Ba(OH)2→(CH3COO)2Ba + Mg(OH)2 ↓

(4) (CH3COO)2Ba + Na2CO3→ 2CH3COONa + BaCO3 ↓ 0,25 (5) (CH3COO)2Ba + H2SO4→ 2CH3COOH + BaSO4 ↓

sở giáo dục và đào tạo

thanh hoá

hớng dẫn chấm bài thi tuyển sinh lớp 10 thpt chuyên lam sơn - năm học 2009 - 2010

Môn thi: Hóa học

(6) CH3COONa + NaOH CH4 + Na2CO3

(7) 2CH4 C2H2 + 3H2

0,25

(8) C2H2 + H2 C2H4

(9) C2H4 + H2O C2H5OH

2

(0,5đ)

* Tác dụng với Natri

CH2 = CH-CH2-OH + Na → CH2 = CH-CH2-ONa + 1/2H2 0,1

* Tác dụng với este hóa

CH2 = CH-CH2-OH + CH3COOH CH3COOC3H5 + H2O 0,1

* Phản ứng cháy

* Phản ứng cộng

CH2 = CH-CH2-OH + Br2→ CH2Br - CHBr - CH2-OH 0,1

* Phản ứng trùng hợp

n CH2 = CH-CH2-OH (- CH2 - CH-)n



CH2 - OH 0,1

3

(1đ)

2/ CaCO3   →0t CaO + CO2↑

ThanđáCochoa → Thancốc CaO+3Clodien →  CaC2+CO

CaC2 + 2H2O → Ca(OH)2 + C2H2

3 CH ≡ CH C 600 → , c C6H6 (Benzen) 2CH≡CHt , → 0 xt CH2=CH- C≡ CH CH2 = CH - C ≡ CH + H2 t , → 0 Pd CH2 = CH - CH = CH2

nCH2 = CH- CH = CH2   →t ,0 Na (- CH2 - CH = CH - CH2 -)n (Caosubuna) 0,125x8=1,0 điểm

1

(1,5đ)

a/

Gọi x,y,z lần lợt là số mol của M2CO3, MHCO3, MCl trong hỗn hợp

Các phơng trình phản ứng:

M2CO3 + 2HCl → 2MCl + CO2 + H2O (1) MHCO3 + HCl → MCl + CO2 + H2O (2) Dung dịch B chứa MCl, HCl d

- Cho 1/2 dd B tác dụng với dd KOH chỉ có HCl phản ứng:

- Cho 1/2 dd B tác dụng với dd AgNO3

Từ (3) suy ra: nHCl(B) = 2nKOH = 2.0,125.0,8 = 0,2 mol

Từ (4),(5) suy ra:

∑n(HCl + MCl trong B) = 2nAgCl = 0 , 96mol

5 , 143

88 , 68 2

=

nMCl (B) = 0,92 - 0,2 =0,76 mol

Từ (1) và (2) ta có:

0,25

t o p, xt

1500 o c, làm lạnh nhanh nhanh

Ax, t o

∑n(M2CO3, MHCO3) = nCO2 = 17,6 : 44 = 0,4 mol Vậy nCO2 = x + y = 0,4 (I)

nMCl(B) = 2x + y + z = 0,76 (II)

mA = (2M + 60).x + (M + 61).y + (M + 35,5).z = 43,71 ⇔

0,76M + 60x + 61y + 35,5z = 43,71 (*) Lấy (II) - (I) ta đợc: x +z = 0,36 suy ra z = 0,36 - x; y = 0,4 - x

Thế vào (*) đợc: 0,76M - 36,5x = 6,53 Suy ra: 0 < x = 0,7636M,5−6,53 < 0,36 Nên 8,6 < M < 25,88 Vì M là kim loại hóa trị I nên M chỉ có thể

* Tính % khối lợng các chất: Giải hệ pt ta đợc:

x = 0,3; y = 0,1; z = 0,06

%Na2CO3 = 72 , 75 %

71 , 43

100 106 3 , 0

=

%NaHCO3 = 19 , 22 %

71 , 43

100 84 1 , 0

=

b/ * nHCl(B) = 2x + y +0,2 = 0,9 mol

05 , 1 52 , 10

100 5 , 36 9 , 0

=

0,25

* mNaCl = 0,76.58,5 = 22,23 gam

2

(1,5đ)

a/ nH 2 = 0,3 mol Gọi khối lợng mol nguyên tử và hoá trị của kim loại M lần lợt là M và n

2M + 2nHCl→ 2MCln + n H2 ↑

0,6/n mol 0,3 mol 0,6/n M = 16,8→ M= 28n → M là Fe -b/ nFe = 25,2/56 = 0,45 mol

ptp: Fe + H2SO4 → FeSO4 + H2 ↑

0,45 mol 0,45 mol 0,45 mol 0,45 mol

-m dd H 2 SO 4 10% = (0,45 98.100%)/10% = 441 (gam)

mddA = mFe + m dd H2 SO4 10% - m H2 = 25,2+ 441 - 0,45.2 = = 465,3 (gam)

- Khi làm lạnh dung dịch A, tách ra 55,6 gam muối FeSO4.xH2O Vậy dung dịch muối bão hoà còn lại có khối lợng là:

mdd còn lại = 465,3 - 55,6 = 409,7 (gam) theo bài ra: % CFeSO 4 = m409FeSO,74

.100% = 9,275%

→ mFeSO4 = 38 (gam) →nFeSO4 = 0,25 mol

-→nFeSO4 xH 2 O = 0,45 - 0,25 = 0,2 mol →(152 + 18x) 0,2 = 55,6

→ x= 7 → Công thức phân tử của muối FeSO4 ngậm nớc là

55555

0,5

-0,25 -0,25 -0,25 -0,25

(1đ)

Gọi x,y,z lần lợt là số mol của C2H6,C3H6 ,C4H6 (x,y,z > 0)

Ta có : x+ y+z = 222,24,4 = 0,1 (mol) (*) 0,25 Theo bài ra ta có phơng trình phản ứng cháy:

C2H6 +

2

7

O2 2 CO2 + 3 H2O

x 2x 3x (mol)

C3H6 + 29 O2 3 CO2 + 3 H2O

y 3y 3y (mol)

C4H6 +

2

11

O2 4 CO2 + 3 H2O

z 4z 3z (mol) 0,25

Biết: d A/H2 = 12(2x+32y(+x4+z y)++6z()x+y+z)=21 (**)

Thay (*) và (**): 2x + 3y + 4z = 0,3 ( mol) 0,25

Số mol CO2: 2x +3y + 4z = 0,3 (mol)

Số mol H2O : 3(x + y + z) = 3.0,1 = 0,3 (mol)

Khối lợng bình 1 tăng chính là khối lợng H2O:

m1 = 0,3.18 = 5,4(g)

Khối lợng bình 2 tăng chính là khối lợng CO2:

m2 = 0,3 44 = 13,2(g)

0,25 2

(1đ) Đặt công thức phân tử của axit hữu cơ X đơn chức, mạch hở, có 1 liên kết đôi C=C là CaH2a-1COOH ( a≥2)

Công thức phân tử của ancol Y no, ba chức mạch hở là

CbH2b-1(OH)3 (b≥ 3)

-Theo bài ra E chỉ chứa một loại nhóm chức duy nhất nên công

thức của E có dạng: (CaH2a-1COO)3 CbH2b-1

Vậy trong E có 6 liên kết π , mạch hở nên công thức phân tử của

E có dạng CnH2n + 2 - 2.6 O6 tơng đơng: CnH2n-10 O6 ( n ≥ 12)

%C = 1412n+n86 100% = 56,69%

→n= 12→ Công thức phân tử của E là C12H14O6

-→ a= 2 → X là CH2=CH- COOH

→ b= 3 → Y là C3H5(OH)3

Công thức cấu tạo của E là:

CH2- OCO- CH=CH2

CH- OCO- CH=CH2

CH2- OCO- CH=CH2

0,25

0,25

0,25

0,25

Ghi chú:

- Học sinh làm cách khác đúng chấm điểm tơng đơng

- Phơng trình hóa học có chất viết sai không cho điểm, thiếu điều kiện hoặc không cân bằng trừ 1/2 số điểm của pt đó Nếu bài toán có pt không cân bằng thì không đợc tính điểm.

- HS không viết trạng thái chất cả bài thi trừ 0,25đ Nếu có viết trạng thái các chất đã học trong chơng trình thì không trừ điểm.

- Điểm cả bài làm tròn đến 0,25 điểm