Bài Tập Hóa Học Chọn Lọc Lớp 8

Bài Tập Hóa Học Chọn Lọc Lớp 8Bài Tập Hóa Học Chọn Lọc Lớp 8Bài Tập Hóa Học Chọn Lọc Lớp 8Bài Tập Hóa Học Chọn Lọc Lớp 8Bài Tập Hóa Học Chọn Lọc Lớp 8Bài Tập Hóa Học Chọn Lọc Lớp 8Bài Tập Hóa Học Chọn Lọc Lớp 8Bài Tập Hóa Học Chọn Lọc Lớp 8

HUYNH.VAN UT

• Dana cbo b9c slab n 1110 vlln 1141 duha b9c slab 1161 Tn1n1 b9c ca kba, 1161 IOD a so

(Tai bdn Ian tlur nltai)

NHA XUAT BAN GIAO CUC Vl�T NAM

LOINOIDAU

' Cung voi vi�c d6i moi chu<1ng trinh va sach giao khoa, vi�c d6i moi phucmg phap d�y va hQC la m◊l lrong nhung van cfe CC1 ban, cSn thiet cung chinh la m1,1c lieu ph�n dau cua nhi'eu th'ay giao, co giao va hQc sinh Nh�n thuc dUQc dieu d6 ch(mg

t6i danh cong sue bien soi.in tai li�u tham khao c6 ten BAI T�P CHQN LQC HOA HQC LdP 8 nh�m gio'i thif u de'n cac em h9c sinh va b�n d9c nhilng d�ng bai l� p khac nhau trong chttdng lrinh hoa h9c thtt<1ng gJp trong cac ki thi h9c sinh gioi hoa h9c lop 8

N()i dung quyin sach gom 6 chttctng ung voi 6 chtte1ng trong sach giao khoa hi�n hanh Moi chtte1ng gom

A Li THUYET

B cAc DANG TOAN THlf(jNG GAP VA PHlfdNG PHAP GIAI

Cac bai t�p trong moi d;.lng toan du<1c trich tu cac de thi hQc sinh gioi cua Thanh pho H6 Chi Minh va cac tinh, thanh khac Sau moi de bai c6 phan hitong d§n ro rang nhhm giup cac em doi chieu l�i ket qua sau khi da llf giai bai toan d6

Tu cac d;.lng loan khac nhau ve Ii thuye't cung nhu h� thong cac bai �P da d;.lng, chung loi trinh bay nhieu phue1ng phap giai khac nhau nh�m lam phong phu kien thlic cho cac em hQc sinh

Voi khuon kh6 chung 200 lrang sach, chung toi c6 th€ chua th€ hi�n het du<1c y

do va mong U<1c cua minh va c6 th€ c6 m<)t so sai sot trong qua trinh bien soo,n, rat mong sach duqc QU}' thay giao, co giao va cac em twc sinh don nh�n g6p y MQi g6p y xin gui ve:

Nha xuat ban Ciao d�1c �i TP Ho Chi Minh

Ban Khoa hQc Tl/ Nhien

231 Nguy�n V�n Cu, Qu�n 5, TP Ho Chi Minh

TAC GIA

3

CHlldNGI

cHAT-NGlJYENTil-PHANTil

A Li THUYET

1 Chat la nhung v�t C\J the ma ta c6 the quan sat, cam nh�n dtl(JC bhng

giac quan: v�t the ti! nhien va v�t the nhan 4'0.

2 Moi chat (tinh khiet) deu c6 tinh chat v�t Ji, hoa h9c nhat djnh.

3 Nguyen tit la h�t vo cung nho (vi mo), trung hoa di�n Nguyen tu' c6 cau �o:

lap vo (cac hc;it electron mang di�n am) va h�t nhan (cac h�t proton mang di�n dttctng va ncttron - khong mang di�n).

-4 Neu xem nguyen tu' nhll mc}t khoi cAu thi duang kinh nguyen tu' CIJC ki be

0

khoang 10-10m = 1 A

5 Khoang each giua h�t nhan va electron la moi truang chan khong nen

nguyen tli c6 cau t�o rong.

6 Khoi lt1<;1ng nguyen tu bhng tong khoi lt1<;1ng cua proton, ncttron va electron.

Vi khoi lt1<;1ng electron rat be so vai khoi lt1<;1ng cua _ proton va n<itron nen khoi lugng nguyen tii xap xi bhng khoi lt1<;1ng cua proton vA ncttron.

7 Nguyen to hoa hQc la �p h<Jp nhung nguyen ti'! cung lof;li, c6 cung so

proton trong h�t nhan.

8 So proton c6 trong h�t nhan nguyen ti't la so d�c tntng c.ua mc}t nguyen

2 khoi lu(Jng mQt nguyen ti'! cacbon

10 Ban chat la nhung chat 4'0 nen tu mc}t nguyen to hoa h9c: kim lo�i va

phi kim.

11 Hgp chat la nhung chat 4'0 nen tu hai nguyen to hoa hQc tr<1 len: h<Jp

chat vo ca nhtt: H2O, l-�2SO4, NaCl, va hgp chat huu ca nhtt: C8◄ , C6H 1206, C2H6O

5

12 Phan tu h�t vi mo d�i di�n cho chat gom m<)t so nguyen tu lien ket v6'i

nhau va the hi�n day du Unh chat hoa h9c cua chat.

13 Phan tu khoi (PTK) la khoi lugng cua m<)t phan tu tinh bhng d<1n vi

cacbon (dvC), bhng tong nguyen tu khoi cua cac nguyen tu trong phan tu.

14 Cong thuc hoa hc;>c dung de bi�u dien phan t11 cua d<1n chat va hgp chat.

Cong thuc cua dan chat (N 2, 02, Ch, ) va cong thuc cua hgp chat CH20, HCJ, HN03, .).

15 Hoa trj cua m{>t nguycn tu (hay nh6m nguyen tll) la con so bieu thi kha

nllng lien ket cua nguyen tit nguyen to d6 Chay nh6m nguyen ti:t), dugc xac dinh theo hoa tri cua H ch9n lam dan vi va hoa tri cua O la hai don vi.

16 Quy �c hoa tri: trong cong thuc hoa h9c, Uch cua chi so va hoa tri cua

nguyen to nay bhng tich chi so va hoa tri cua nguyen to kia.

B cAc D�NG TOAN THUCJNG G�P vA PHUONG PHAP GIAI

- G9i m p , m0 va me Jan lugt la khoi lugng cua proton, n<1tron va electron.

- m p = 1,6726.10" 24 gam; m0 = 1 , 675.10 - 2 4 gam; m (' = 9,1095.10 28 gam.

⇒ ffinguy6n lli = m p + ffin + me

Vi � << m p , m o nen m o guyu o w = mp + m o (bAng khoi lugng cua h�t nhan).

- Khoi lugng cua nguyen tu dugc tinh theo gam g9i la khoi lugng tuy�t doi (KLTD).

⇒ KLTD = M x 1,66.10 24 gam (vai M la nguyen tu khoi cua nguyen to).

- Khoi lugng tuang doi (KLtd): la khoi lugng Jan gap N Hin khoi lugng tuy�t doi, tinh bhng dan vi cacbon (dvC).

⇒ KLtd = N x KLTD (N = 6,02.10 23

: so Avogadro) Bai 1:

6

a) Tfnh khoi lugng Wang doi cua phan tu H20.

b) Chung minh rAng 1 gam = N dvC.

<De tm ch9n h 9C sinh gioi hoci 8, Truong THCS Nguyln Du, Qu4n I,

TP.HCM, 2003 -2004)

Hllbng dan

a) Tinh khoi lu(lng tucmg doi ciia phan tii H20

Ccich 1: Khoi lu<;tng tuy�t doi cua H20

KLTE>" 0 = M 11 ' 0 x 1 ,66 1 0 24 = 18 x 1 ,66 1 0 24 = 29,88.10 24 gam

⇒ KLtd 11 ,O = KLTD x 6,02.10 23

= 29,88.10 " 2 4 x 6,02.10 23 = 17,98 = 18 gam

Ccich 2: KLtdu,o = Mu,o = 2 x 1 + 16 x 1 = 18 gam

Ccich 3: KLTE>n,o = 2mH +mo= 2(1 x 1,6726.10- 24 + 1 x 9 , l.�0 - 28) +

Bai 2: Biet nguyen tu' cacbon gom: 6 proton, 6 natron vA 6 electron

a) Hay tinh khoi lugng cua toan nguyen tii.

b) Tfnh ti l� khoi lugng electron doi v6'i khoi lugng cua toan nguyen tu'.

<De thi ch9n h()C sinh gidi hod 9, Trutmg THCS Hoa Lu, Qu9n 9,

TP.HCM 2004 - 2005)

Hllbng �n

Ccich 1:

a) Khoi lugng ciia toan nguyen tu

ffi n guy�n 111 = 6 X ffi p roto n + 6 X ffi n otron + 6 X ffielecuon

= 6(1,67.10 - 24 + 1,675.10" 24 + 9,1.10- 28)

= 6.10 - 24 (1,67 + 1,675 + 9,1.10 - 4 ) = 20,1.10- 24 gam.

V�y m nRUy � n 111 = 20,1.10 24 gam.

b) Tinh ti l� khoi luqng electron d6i v6'i kheii lugng toan nguyen tli.

m e l«tron = 6 X 9,1.10 " 28 = 54,6.10 " 28 gam

7

⇒%Ille= m •_ X 100 = 54• 6 • 1 0 - 28 X 100 = 2,72 1 0 2 :: 3.10 2 •

20, 1 1 0 -24 mftJIU)�n u)

a) Khoi h.tgng cua toan nguyen ta

Ta c6: M ca cbon = 12 dvC ⇒me= 12 x 1,67.10 24 = 20,04.10" 24 gam

b) Tu ket qua Unh dugc, hay rut ra nhl)n xet ?

(De thi ch9n h9c sinh gioi ho<i 8 Trutmg THCS Hoa Lu, Quq.n 9,

Khoi lugng nguyen tti (theo u) va khoi h.t<;tng mol nguyen hi (theo g/mol)

c6 so trj giong nhau nhllng khac nhau v� dan vj va y nghia v�t Ii Ckhoi lugng nguyen tu la khoi lugng cua 1 nguyen tu, con khoi lugng mol nguyen tu la khoi lugng cua 6,023.1023 nguyen tu)

Bai 4: Nguyen tu- sAt gom 26 proton, 30 natron va 26 electron

8

a) Tinh khoi lugng electron c6 trong 1 kg sAt.

b) Tinh khoi lugng sAt chua 1 kg electron.

(D' thi ch911 h9C sinh gioi hoa 8, Trulmg THCS Binh Cliieu, Quq.n Thu Due,

TP.HCM, 2006 - 2007)

a) Khoi lugng electron c6 trong 1 kg sAt: 1000 x 2,53.10 ·4 = 0,253 gam

b) Khoi h.t<;tng sAt chaa 1000 gam electron bAng:

- Trong m9t nguyen tu": tdng stf proton = t6'ng so ele�tron.

- Neu ggi n, p va e Ian lugt la so natron, proton va electron trongnguyen tli (X) thi:

Tong sci h�t trong X = n + p + e ( 1>

Ket hgp (2) v6'i cac da ki�n de cho de l�p �� phuang trlnh, giai h� phuang trinh vl!a l�p ⇒ p, n va e

- Neu de bai chi cho tong so h�t trong nguycn tli ma khong cho them daki�n nao thl ta ap dt_.mg bat dAng thac: p 5 n 5 1,5p (3) (dU(IC phep <ip dt1,ng chli kh6ng chling minh) Luc nay ta ket hgp giua (2) va (3) �e xac dinh gi6'i h�n cua p ⇒ p, n va e

- Neu de cho m◊t lo1;1i h�t nao d6 chiem bao nhieu phan trAm trong tong

so h�t thi ta ap d1,Jng cong thac tfnh % ⇒ ket qua

- So khoi (A) cua m9t nguyen tu'= nguyen tu' khoi: tdng so' hq.t proton +

tflng so hq.t nC1tron.

Bai 1: Tong sci h�t trong m9t nguyen tii X la 40, so h�t mang dii�n nhieu han

so h�t khong mang di�n la 12 Hoi nguyen tu' X c6 bao nhieu proton

<D� thi gidi luung The Vi11h hoa 8, Quq.n 9, TP.HCM 2007 - 2008)

9

Gisi h� phu<1ng trinh (2) va (3), ta duc;tc: p = 13.

V�y so proton trong nguyen tu X la: 13.

Bai 2: Nguyen tli X c6 tong so h�t proton, notron, electron la 49 h�t so h�t

khong mang di�n bhng 53,125% so h�t mang di�n Tinh so h�t moi lo�i, xac djnh ten cua X ?

fD� thi lu;c si11Ji gioi ho<i 8, TP Quang Ngiii 2004 - 200.'jJ

Hllbng dan G<;>i p, n va e l�n lu<;tt la so proton, natron va electron trong X

Bai 3: Tong so h�t proton, natron va electron trong nguyen tti la 28, trong d6

so h�t khong mang di�n xap xi bhng 35,715% Tinh so h�t moi lo�i?

a) Mf,lt nguyen tu X c6 tong so cac lo�i h�t bhng 18.

b) M(>t nguyen tu Y c6 tong so h�t ca ban bhng 58 va so khoi nho han 40 Hay xac dinh cac nguyen ttt tren Biet sci khoi (A) = N + P

H\/bng dc!n

a> G9i n, p va c Ian h!gt la so natron, proton va electron trong nguycn tl! X.

Theo de bai, ta c6 pht!<1ng trinh: 2p + n = 18 (1)

⇒ c6 cac nghi¢m cua p la: 17; 18; 19.

Bang bi¢n lu�n

Theo gia thiet A < 40 ⇒ Y la kali (K}.

Bai 5: Nguyen tl! Y c6 tong so cac lo�i h�t la 36 So h�t khong mang di�n thi

bang mc}t ni'.i'a hi�u so giua tong so h1;1t v6"i so h�t mang di�n tich am Xac djnh thanh phan cau 4\0 cua Y

Hllbng dc!n G9i p, n va e Ian lu<,1t la s6 proton, natron va electron cua Y

Theo de bai, ta c6 h� phu<1ng trlnh:

J 2p+n=36

1 n = ! ( 36 - p }

Giiii h� phuang trinh, ta du<,1c: n = 12; p = 12

V�y trong Y c6: 12 proton, 12 electron va 12 natron

J ,

Bai 6: Cho hgp chat MX 2 Trong phan tu' MX 2 , tong so h s;i t ce1 ban la 140 va so

h�t mang di�n nhieu he1n so h�t khong mang di¢n la 44 h�t So khoi cua

X Ian he1n so khoi cua M la 11 Tong so h�t se1 ban trong X nhieu han trong M la 16 Xac dinh so proton va ne1tron cua M va X

H"bng d6n

G9i a, b Ian h.JQ't la so proton va ne1tron cua M

va c, d li1n luQ't la so proton va notron cua X

Theo de bai, �a c6 he phucmg trinh:

2a + b + 2(2c + d) = 140

2a + 4c - (b + 2d) = 44

c + d -(a+ b) = 11

2a + b + 4c + 2d = 140 2a + 4c - b - 2d = 44

c+d-a -b=ll 2c + d - ( 2a + b) = 16 2c + d -2a - b = 16

Lay ( 1) CQng vai (2), ta c6: 4a + Sc= 184

Lay (4) tru cho (3), ta c6: c - a= 5

Giai (I) va (ll), ta dugc: a= 12 va c = 17

Vf}y a = 12; c = 17; b = 12; d = 18

(I) (II)

(1) (2) (3) (4)

Bai 7 M◊t hgp chat B �o boi hai ion x2 • va yz � - Tong so electron cua yz �

bAng 32 h l,l t, Y va Z deu c6 so proton bhng so notron Hi�u so ne1tron cua hai nguyen to X va Y bhng 3 Ian so proton cua Z Phan ta khoi cua B bAng 116 dvC Xac dinh ten cac nguyen t6 X, Y, Z.

Bang bi�n lua.n

A Ool;li) ()o�i) (nha.n) Ool;li >

Bai_ 8 HQ'p chat A c6 cong thuc MX2, trorig d6 M chicm 46,67% thco khoi

h.tgng Trong hl;lt nhan cua M c6 n - p = 4; cua X c6 n' = p', trong d6

n, n', p, p' la so natron va proton Tong so proton trong MX 2 la 58 Xac djnh n, n', p, p'.

_Ma: n - p = 4; n' = p'; p + 2p' = 58, the vao Cl), ta c6 ket qua:

p = 26 (Fe); n = 3 0 va n' = p' = 16 (h.tu huynh)

Bai 9 Tong so hl;lt proton, natron va electron trong h�i nguyen tl( kim lol;li

A, B la 142, trong d6 tong so hl;lt mang di�n nhieu han tong so h�t khong mang di�n la 42 So hl;lt mang di�n cua nguyen tli B nhieu han cua A la 12 Xac djnh hai kim lo�i A, B

Hllbng d&n

G9i so proton, natron va electron trong cac nguyen tfr A, B tuang ang la: PA; NA; EA va Pa; Na; Ea

Trong nguyen tli thi: PA= E" va Pa;,,, Ea

Theo d6 bai, ta c6 h� phuang trlnh:

{

2(P A +Pa)+ (N A +Na)= 142 2(P A + Pa> - (N A +Na)= 42 2Pa - 2P A = 12

Giai h� phuang trinh, ta dugc: PA = 20 (canxi) va Pa = 26 (sAt)

13

D�NG TOAN 3: &,11111 -V i e' t sd d6 electron (cdu ts,lo) cua mc)t nguyen tu

Phu<1ng phap:

- De vict s<1 do electron cua nguyen tu': ta dung cac duang tron de bieu dien Moi vong la m◊t lap electron

- Quy uac so electron c6 trong m¢t lap:

• Lap thu nhat chua toi da 2 electron.

• Lap thu hai chua toi da 8 electron.

• Lap thu ba chua 8 electron

• Lap thu tu chua 8 electron.

Chu y: Lap thu ba, thu tu cluia !um 8 electron nl11tng trong ,giai !up, chucmg

trinh ta chi dung l<.J,i 8 electron

- Moi electron bieu thj bhng m9t dau cham tron d�m.

Bai 1: M◊t nguyen tu (X) c6 t6ng so di�n tich h�t nhan (Z = 13) Hay vict s<1 do

electron cua X va ion x3 • cua n6 ?

Bai 2: Ion A 3 c6 18 electron Hay viet sa do electron cua nguyen tu A ?

Huong d6n Ion A 3 nhieu han nguyen tti A la 3 electron, tac trong A chaa 15 electron

Sa do:

Bai 3: Nguyen tu CY) c6 di�n Uch h l;l t nhan 16 Hay viet sa do electron cua ion

y'l ?

Huong d6n Ion Y 2 nhieu han nguyen tu Y 2 elctron

Ta g9i a la hoa tri cua nguyen to can tim, d�t vao cong thac hoa h9c roi

ap dl,mg quy tAc hoa tri de tim a

+ > Khi bict hoa tri cua 2 nguyen to (ho�c m¢t nguyen to va m(}t nh6m nguyen tti), l�p cong thuc hoa h9c cua chung: G9i x, y Ian h!Qt la chi so cua chung, sau d6 ap dl,mg quy tile hoa tri roi suy ra cong thlic hoa h9c.

Chu y: - Khi L(ip ti s6 x ta phdi dua ue phan s6 to·i gidn r6i ch9n x y.

- Dl l(ip nhanh c6ng thz?c ho<i h9c, ta lay hoci trj cua ngu.yen to· (nh6m nguyen tu) nay.lam chl s6 cho nguyen to fnhom nguyen tu) kia, sau d,> rut g9n se thu dll(JC corzg thuc ho<i h9c.

15

Bai 1: Hgp chat _Ba(N0 3 )8 c6 phan tu- khoi la 261, bari c6 nguyen tu khoi la

137 va hoa tri II Xac djnh hoa ttj cua nh6m N0 3•

Hllbng d&n

Ta c6: M n : o,, = 137 + 62a = 261 ⇒ a= 2

Cong tht'.tc dugc viet l�i: Ba(N0 3 ) 2

Ap dt,mg quy tac hoa trj, ta c6: II x 1 = 2 x x ⇒ x =1

Vr,.y nh6m N0 3 c6 hoa ttj I

Bai 2: Cho bict cong tht'.ic hoa hc;,c hgp chat cua A vai O va hgp chat cua

nguyen to B vai H nhu sau: A 2 0 3 va BH 2 Hay xac djnh cong thuc hgp chat cua A va B

Hllong d&n Gc;,i a, b Ian lugt la hoa trj cua A va B

o II

Theo de bai, hgp chat cua A v(1i O c6 cong tht'.tc A2 Q3 va cua B vai H c6

b I cong tht'.tc B Hi

Ap d t,. mg quy tile hoa tri: 2 x a = 3 x II ⇒ � = III

va 1 x b = 2 x I ⇒ b = II

Va,y hoa trj cua A la III va hoa ttj cua B la II

111 11 G<;>i cong thuc hgp chat cua A va B c6 d(lng AE B y

Ap dt,mg quy tAc hoa trj: xx III = y x II ⇒ -=

Chc;,n x = 2; y = 3 ⇒ A 2 B 3 •

Bai 3: M◊t hgp chat (X) gom 2 nguycn tti nguyen to Z lien ket vl1i 5 nguyen tll'

O va c6 phan tu- khoi n�ng han phan tu- khi CO2 la 3,228 Ian

16

a> Xac djnh phan tu khoi cua hgp chat tren.

b> Xac djnh nguyen tu khoi cua Z, ten nguyen to va hoa trj cua Z.

c) Khi hoa tan hon h<Jp chat oxit tren vao nuac c6 phan ung:

P20s + 3H20 -+ 2H3PO◄

Biet canxi c6 hoa ttj II hay xac dinh cong tht'.tc cua Ca va P04

Hllong dan a) Phan tu khoi cua hgp chat (X) la: 44 x 3,288 = 142 dvC

b) Theo de bai, ta c6: 2Z + 5 x 16 = 142 ⇒ Z = 31

Va,y nguyen to Z la photpho (P) va c6 hoa trj V.

c) Tu hgp chat H 3 PO 4 ⇒ nh6m PO 4 c6 hoa trj III.

G9i cong thuc cua Cava PO 4 la Ca x (PO 4 ) y

Ap d1:1ng quy tAc hoa trj:

II x x = III x y ¢::)

y = n ' ch9n x = 3 ; y = 2

V�y cong thuc hgp chat (X) la: Ca3(PO 4 ) i

Bai 4: Khi phan tich mQt mau oxit thuy ngan c6 khoi htgng 2,16 gam, ta thu

dugc 2 gam thuy ngan va khi phan tich mQt mau khac c6 khoi lugng 2,6 3 gam oxit thuy ngan thi thu dugc 2,4 3 5 gam thuy ngan Nhung so li�u tren c6 phu hgp vai djnh lu�t thanh ph,n khong doi khong ? T�i sao ?

(De thi h9c sinh gioi hoa 8, Truimg THCS Nguy�n Gia Thieu, Qu(in Tan Binh,

TP.HCM 2007 - 2008)

Hllong dan Cac , so li�u tren phu hgp vai djnh lu�t thanh ph�n khong d.oi vl:

G9i cong thuc cua thuy ngan oxit c6 d�ng: Hg x O y

• Trong 2,16 gam oxit thuy ngan c6 2 gam Hg va 0,16 gem oxi

CHU'dNG II

A Li THUYET

PHAN UNG HOA HOC

1 Hi�n tuqng vc}t Ii la hi�n tuqng trong d6 chat bien doi Ctr<,lng thai, hinh

d(lng, kich thu6'c ) ma van giO' nguyen la chat ban dau.

2 Hi¢n tugng hoa h9c la hi�n tugng trong d6 c6 sv bien doi chat nay thanh

chat khac, tuc la c6 sv sinh ra chat m6'i.

3 Phan ung hoa h9c la qua trinh bien doi chat nay thanh chat khac.

S<1 do: Ten cac chat phan ung ➔ ten cac san pham

4 Dieu ki�n de phan ung hoa h9c xay ra:

- Ca-c chat tham gia phai ticp xuc v6'i nhau Di¢n tich tiep xuc cang 16'n

- Can dun n6ng de khai mao cho phan ung xay ra.

- M()t so phan ung can chat xuc tac.

5 Dau hi�u de nh�n biet phan ung hoa h9c xay ra:

- C6 chat m6"i xuat hi¢n (t�o thanh), sv thay doi mau sAc.

- C6 chat khi thoat ra (sui b9t).

- Xuat hi�n chat ket tua.

- C6 sv toa nhi�t ho�c phat sang.

6 Trong m◊t phan ung hoa h9c, tong khoi lugng cua cac san pham bAng

tong khoi h.tgng cua cac chat tham gia phan ung.

7 Phuang trinh hoa h9c la phan ung hoa h9c da dugc can bang d\fa vao

djnh luc}t bao toan nguycn tt.i.

18

- Phuang trinh hoa h9c dung de bicu dicn ngiin g9n phan ung hoa h9c.

- Cac bu6'c l�p m◊t phucsng trinh hoa h9c:

Buac 1: Viet sa do phan ung gom cong thuc hoa h9c cua cac chat tham

gia va san pham

2-BTCLHHS-B

Bu/Jc 2: Can bAng so nguyen hi ciia moi nguyen to

ButJc 3: Viet pht!<1ng tr1nh hoa h9c hoan chinh

Chu y: • Neu de cho ph1.1<1ng tr1nh chu thi thay ph1.1<1ng trlnh chu bling cong

thuc hoa h9c

• Neu san pham la chat khi thl d�t c�nh cong thuc chat d6 dau <i>

• Neu san phAm la chat khong tan thl d�t c�nh cong thuc d6 dau CJ ).

• Neu phan ung c6 xuc tac ho�c dun n6ng thi ghi (xt) ho�c (t0

) trim mui ten phan tmg.

B cAc DANG TOAN THUONG GAP VA PHUdNG PHAP GIAI .

I m rilc .an pham = I mr,c rhiil tham (!in ( I : dQC la tong).

Neu trong phan ung c6 n chat, khi biet khoi 11.fgng cua (n - 1) chat thi tinh dt!gc khoi 11.fgng cua chat con l�i

Bai 1: Dan tlf tlf 8,96 1ft H i (dktc) qua m gam oxit sAt FexOy nung n6ng Sau

phan tmg thu dt!gc 7 ,2 gam nt!6'c va hon hgp A gom 2 chat rAn n�ng 28,4 gam Cphan tmg xay ra hoan toan)

� mr.,o = ffi = ffi111o + mh6n h\1'1> ron A - m11 1 = 7, 2 + 28 ,4 - 0,8 = 34, 8 gam b) Kho'i luc;tng sdt trong A la:

Bai 2: Tren 2 dia can: 1 dia de coc dt!l'lg dung djch HCJ va dia con l�i de cac

qua can sao cho can lJ vi trf thAng bhng Cho vao co'c dt!l'l.g dung djch HCJ

25 gam CaCOa

Hoi lam the nao de sau khi phan (tng giua CaCOa vai HCJ xay ra, can van a vi trf thAng bhng ? Biet phan (tng xay ra hoan toan theo s<1 do sau:

CaC03 + 2 HCJ � CaC)i + CO2 i + H20

(De thi ch9n h9c sinh gioi ho<i 8, Truong THCS Hoa Ltt, QuQtl 9,

Tu (1) ⇒ nc 01 = 0, 25 (mo)) ⇒ mco, = 0, 2 5 x 44 = 11 gam

Khoi luc;tng d1a · can dt!l'lg dung djch HCJ tllng sau khi phan ung xay ra hoan toan la: 2 5 - 11 = 14 gam

V�y de can thAng bhng phai them vao dia dt!l'lg qua can m{)t qua can c6 khoi luc;tng 14 gam

Bai- 8: Nguai ta lam thi nghi�m nhu sau: d�t 4, 5 gam magie cung vai m{)t coc

dt!l'lg axit clohidric Jen dia can ben trai, them cac qua can Jen dia can ben phai sao cho can iJ vi trf thAng bhng Cho toan b{) lugng magie vao coc axit thay chat khi bay ra Sau khi phiin ung ket thuc, phai lay ra

20

khoi dia can mQt qua can n�ng 0,75 gam thi can m6'i trc3' ve vj tri thAng bhng Tong khoi lu<,1ng cua cac qua can con l,;li tren dia tu<1ng ung v6'i 20,5 gam Tinh khoi lu<,1ng axit da tham gia phan ung Gia thiet cac chat phan ung vai nhau vlla du

Huong d6n Theo de bai, chat tham gia la magie va axit clohidric Khoi lu<,1ng magie

la 4,5 gam

Khoi lugng san ph�m la: 0,75 + 20,5 = 21,25 gam

Ap d 1, mg djnh lu�t bao toan khoi lu<;tng, khoi lu<,1ng axit da phan ung la:

21,25 - 4,5 = 16,75 gam

Bai 4: Cho 29,6 gam hon h<,1p Al, Fe, Zn tac d t, mg vlla du v6'i dung dich HCl c6

chua 51,1 ga!ll HCl, thu du<,1c 1,4 gam H2 va hon h<,1p muoi AlCb, FeCh, ZnCl2

a) Viet Sd d6 phan ung.

b) Tinh khoi lugng hon hgp muoi thu du<,1c.

Huong d6n a) S<1 do: Al + HCI � Al Cb + H2 i

Fe+ HCl � FeCb + H2i Zn+ HCl � ZnCh + H2i b) Tinh khoi lugng mu6i:

Ap d',lng dinh lu�t bao toan khoi lugng, ta c6:

= 29,6 + 51,1 - 1,4 = 79,3 gam

Bai 5: E>e d6t chay m gam chat rAn A cAn dung 4,48 lit oxi (dktc), thu dugc

2,24 lit CO 2 (dktc) va 3,6 gam H20 Tinh m

t\p d1,mg djnh lu�t bao toan khoi ht<;tng, ta c6: m" + m0J = mc:o, + m1110

= m" = mco 1 + m 11 l 0 - m 0 l = 4 , 4 + 3,6 - 6, 4 = 1,6 gam

Bai 6: Dot chay 16 gam chat X can dung 44 ,8 lit oxi {dktc), thu dU'<;tc khf

cachonic va hai nU'ac theo ti I� so mol la 1 : 2 Tinh khoi IU'gng khi CO 2

va H 2 O tao thanh

Sa do:

H&tbng d6n

X + 02 � CO2 + H2O Ap d1,mg djnh lu�t bao toan khoi IU'<;1ng, ta c6: mx + m 0 : = mco, + m 1 1,0

va m 11 ' 0 = = 36 gam {hay 80 - 11 + 9 44 = 36 gam)

Bai 7: Hoa tan 20 gam hon h<;tp 2 muoi cacbonat kim lo�i hoa tri I va II bhng

dung djch HCI dU' thu dU'gc dung djch A va 4, 4 8 lit CO 2 {dktc) Tinh khoi IU'gng muoi tl:\O thanh trong dung djch A

22

H&tbng d6n

G9i X, Y la cac kim 101:ti hoa tri I va II

Phan ung: X2CO3 + 2HCI � 2XC1 + CO 2 i + H 2 O < 1)

YCO3 + 2HCI -) YCl 2 + CO2 i + H2O (2)

C<ich I: PhU'ang phap biio toan khoi IU'gng

V�y khoi lugng muoi �o thanh trong dung djch A la: 22,2 gam

Gach 2: Phuong phap tAng giam khoi lugng:

Tll < 1 > va (2): ca 1 mol CO2 thoat ra tac c6 1 mo! muoi cacbonat chuyen thanh muoi clorua va khoi lugng tAng 11 gam (1 goc CO�- CM = 60)

chuy�n thanh 2 goc c1- CM = 71)

Theo de bai, 0,2 mo! CO 2 bay ra thi khoi h.tgng muoi tAng:

0,2 x 11 = 2,2 gam Vf!.y, tong khoi lugng muoi clorua thu dugc la: 20 + 2,2 = 22,2 gam

Gach 3: Phuang phap d�i so Cnang cao):

G9i x, y la so mol cua X2CO 3 va YCO 3 , ta c6 hQ phuang trlnh:

(2X + 60)x + (Y + 60)y = 20 ( ll) (X + 35,5).2x + (Y + 71)y = mmu6i (2)

Lay (2) tru cho (1 ), ta dugc: 1 l(x + y) = m m UOI - 20 ( 4)

The (3) vao (4) ⇒ ffi m u6i = 11 x 0,2 + 20 = 22,2 gam

Bai 8: Dot chay 5,4 gam cacbon trong oxi thu dugc mQt hon h<Jp gom khi

cacbonic vn cacbon oxit Dan het siin pham qua nuac voi trong Ca ( OH> 2·

du thay t�o thanh 15 gam ket tua CaCO 3 Biet rllng chi c6 khf cacbonic

phan ang vai nuac voi trong

aJ Viet cac phiin ang xiiy ra

b) Tinh k�oi lugng khi cacbonic va khi cacbon oxit �o thanh.

Vf!_y khi dot chay 5,4 gam cacbon trong oxi thi thu dl.lgc: 6,6 gam CO 2 va 8,4 gam CO

Bai 9: Cho phan (mg sau: C + 0 2 � CO 2

Hay neu ph1.1<1ng phap tinh de ch((ng to khoi l1.1gng chat '4'0 thanh bhng tong khoi l1.1gng cac chat tham gia

Hllbng d6n M◊t nguyen tu' cacbon c6 khoi l1.1gng: 12a (gam) (1 dvC c6 khoi luQ'ng

0, 166.10-23 gam, ki hi�u a); 1 phan tu 0 2 c6 khoi l1.1gng 32a (gam) va 1 phan tu CO 2 c6 khoi l1.1gng 44a (gam)

Theo phan (mg, ta c6 ti I� 1 : 1 : 1 ⇒ cung c6 k nguyen tu- C; k phan tii

0 2 va k phan tti CO 2

- Tong khoi lugng cac chat tham gia: 12a x k + 32a x k = 44ak gam

- Tong khoi lugng chat �o thanh: 44ka gam

V�y hai gia ttj bllng nhau.

Bai 10: Hoa tan hoan toan 8,4 gam hon hgp (X) gom 9 kim lo�i vao dung djch

HCl du, phan (mg xay ra theo sa do:

Thu toan b<) h.tc;mg khi hidro thoat ra Dung djch s�u phan (mg n�ng h<1n dung djch ban diu 8,1 gam

a) Tinh khoi l1.1gng khf hidro thu dugc.

b) Tinh khoi lugng HCI tham gia phan (mg.

Hllbng dan

a) K.hoi lugng kh{ hidro thu dli<Jc la: 8,4 - 8, 1 = 0,3 gam

b) Tinh khoi l1.1gng HCI phan (mg.

Trong 36,5 gam HCI c6 1 gam H

a gam HCI � 0,3 gam H

Kho' 1 HCl h h , la o, 3 x 36• 5

⇒ 1 l.lQ"ng t am g1a p an ung : a = 1 = 10,95 gam

Bai 11: Hoa tan hoan toan 6,5 gam (Zn) vao dung djch axit clohidric CHC)) chua

a) Viet phl.lang trlnh phan (mg bhng chu cua phan (mg tren.

b) Viet phl.lang trinh hoa h9c cua phan (mg.

24

c) Viet bieu thtk ve khoi lt1<_1ng cua phiin ung xiiy ra, biet sau phan ung axit clohidric HCl con dtJ.

d) Tinh khoi lt1<_1ng muoi kem clorua thu dt1<_1c, biet ltJqng axit clohidric HCl dt1 la 3,65 gam.

Hllbng dan

a) Kem + dung djch axit clohidric -+ muoi clorua + khi hidro.

b) Zn+ 2HC1 ➔ ZnCh + H 2 i

= (6,5 +10,95) - (0,2 + 3,65) = 13,6 gam

Bai 12: Khi cho 6,25 gam hon hgp (Z) gom 5 kim lo�i tac dt:mg het vai oxi thu

dugc 8,47 gam hon hgp nAm oxit (hqp cha't cua kim loi;1i vai oxi)

a) Viet sa do phiin ting tong quat.

b) Hay Unh khoi lugng oxi can cho phan ung tren.

Hllang dan

a) Sa do: Hon hgp kim lo�i CZ> + oxi - hon hgp oxit Cl)

b) Tinh khoi htgng oxi can dung.

Ap d l_l ng djnh lu�t bao toan khoi lugng cho sa do ( 1), ta c6:

mh6n hqp kim lo(li CZI + moxi = mh6n hqp 5 oxit

<=> moxi = mh6n h\fp 5 oxit - mh6 n hqp 5 kim l�i = 8,4 7 - 6,25 = 2,22 gam

V�y khoi luqng oxi can dung la: 2,22 gam

Bai 13: Hoa tan hoan toan 4 gam hon hc;tp gom kim lo�i A ho� trj II va kim

loi;1i B hoa tri III bhng mQt luc;tng axit clohidric vua du, thay thoat ra 3,808 lit khi Ca dktc)

a) L�p phuang trinh hoa h c;> c ctia cac phan ting tren.

b) Tinh khoi luqng cua muoi thu dugc

c) Neu biet kim lo.l;li hoa trj III la Al va so mol cua Al trong hon hgp

btmg 5 lan s6 mol kim lo� hoa ttj II Hay xac djnh ten kim loi;1i hoa tri II.

tEJ� thi h(IC sinli gioi hoa 8, Trulmg THCS Blnh Chieu, Qu(m Thu Due

TP.HCM, 2005 - 20061

25

H11an9 d6n

a) PhtJang trinh hoa h9c:

A+ 2HCI � ACl2 + H2i (1)

Ap d�ng dinh lu�t bao toan khoi lugng cho phan ung (1) va (2), ta c6:

mhon h17p IA ♦ 81 + mHCI = ffihbn hllp mulil + ffi11 • 1

(::) mhbn h17p mulil = mhbn h17p IA•Rl+ mHCI - ffi111 = 4 + 12,41 - 0,34 = 16, 0 7 garn

b) G9i a la so mol kim lo�i hoa tri II ⇒ so mol cua Al la 5a mol

Theo de bai, ta c6 h� phuang trinh:

V�y kim 101:ti hoa ttj II la: Kem (Zn).

DANG TOAN 2: IIJII C _ a _ n_ b _ A n 111 g - p 5 h ;a a _ n _ u _ n _ g _ h _ o lii a 5 ' h _ Q _ C _ !Eil),

a) Phu<1ng phap:

E>e can bang m¢t phl!ang trlnh hoa h9c, ta thlfc hi¢n cac btiac sau:

Bll<'lc 1: Viet sa do phan ung gom day du cac chat tham gia va cac chat

san pham

Buoc 2: Can bAng so nguyen tii cua moi nguyen to a 2 ve

b) Cac phli<lng phap C(l the:

• Phu'dng phap "hf s6 phan s6" gom 2 bl.foe:

26

- Btlac 1: E>ua h¢ so In cac so nguyen hay phan so vao tru<'lc cong thuc hgp �hat sao cho so nguyen tli cac nguyen to o 2 ve cua phuang tr1nh bi\ng nhau.

- Bttac: 2: Giu nguycn phan so ho�c kh11 mau de dugc phu:ang trinh hoan

chinh.

Vi dl;l 1: Can bang phan ung hoa h9c sau:

· E>ua h¢ so 2 vao tru<'lc Fe, h¢ so 3 vao truoc H 2 0 Sau d6 dua h� so 3 vao truac H 2 , ta dugc phuang trlnh hoan chinh.

P, ta dugc phucmg trinh hoan chinh

6P + 5KCl03 10

3P 2 0s + 5KCI

• Phlidng phap "chin - le":

Xet cac hgp chat trU'ac va sau phan ung Neu so nguyen tu CUR cung m{)t nguycn to trong m9t so cong thuc hoa h9c la so ch�n con a cong thuc khac l�i la so le thi phai d�t h¢ so 2 tn.toc cong thuc c6 so nguyen tu' la

so le, sau d6 tim cac h¢ so con l�i

Vi d{t 1: Can bhng phltang tr1nh hoa h9c sau:

Al + 0 2 � 2A)i 0 3

Tiep th eo d�t h¢ so 4 vao tnt6'c Al: 4Al + 0 2 � 2Al 2 0 3

- Cuoi et.mg can bhng so nguyen tu oxi nen them h� so 3 tru6'c 0 2

4Al + 3 02 � 2Al203

• Phlidng phap "t11J/ so":

- Bliilc 1: Dlla cac h¢ so hqp thuc a, b, c, d , e, f, Mn lltqt vao cac cong thuc c, hai ve cua phu<1ng trinh phiin ung

- Buac 2: Can bhng so nguyen tu c, 2 ve cua phuong tri nh bhng m{>t h� phll<1ng trlnh chua cac an: a, b, c, d, e, f,

- Bu(Jc 3: Giai h� phuong trinh vl!a l�p de tim cac h� so

- Bll/Jc 4: Dua cac h� so vua tlm vao phuong trinh phan oog

Vi df.l 1: Can bhng phan ung sau:

Buac 1: Dien cac h¢ so hc,p chat a, b c, d, c, f, vao cac chat tru6'c va sau phan ung

lo

aCu + bH 2 S0◄ d�c ➔ cCuS0◄ + dS0 2 + eH:.i0

Buac 2: Tiep theo l�p h¢ phl1<1ng trlnh dl,la vao moi quan h¢ ve khoi luqng giua cac chat tru6'c va sau phan ung, (so nguyen tlf cua moi nguyen

Buac 4: Dlla cac h� so vua tlm

phllO'ng trlnh hoan chinh:

Buac 1: Dua h� so h<lP thuc vao phan ung

aAl + bHN03 � cAl(N03)a + dN02 + eH20

ButJc 2: Can bhng so nguyen tu iJ 2 ve cua phiin ung, ta c6 h� phuang trlnh:

Buac 4: Dua h� so vua tim vao phuang trlnh phan ung:

.!_Al+ 2HN03 � !_AHN0 3 )3 + NOi + H 2 0

Ho�c: Al + 6HN03 � Al(N03h + 3NOi + 3H 2 0

Chu y: Trong qua trinh can bhng khong dugc thay doi cac chi so nguyen

ta trong cac cong thuc hoa h9c

Bai 1: Cho s<1 do phiin ung sau:

to

C x H y O z + 02 ➔ CO2 + H20 Can bang cac phuang trinh phiin ung tren

(De thi ch{m h9c sinh gioi hoa 8, QuQn 9, TP.HCM, 2007 - 2008)

Hllang dcSn a) P 2 O5 + 3H2O � 2H3PO 4

b) 3CaO + 2H3PO 4 � Ca3(PO.1h + 3H 2 O

c) C4H 10 + - 02 2 4 4CO2 + 5H2O

d) 2A1 + 3CuSO 4 � Al 2 (SO .: h + 3Cu.

+ (2x-l)CO2 + yH2O + Na2CO3

• Bai 4: Thay cac chi so x, y trong cac cong thuc hoa h9c va can bt'lng cac phucmg

trlnh phan ung sau:

b) FeCl ) + Cl 2 � FcCl:i

cl CO+ SO:!� COxi + S.i,

d> NaOH + CO2 -""7 NaHCO3 + Na�CO y + I-l2O c) Al 2 (SO.:)3 + NaOH � AHOHb! + Na2SO4

(F)c thi live si11h gioi hod 8, lwy�n Due Ph6, Quang Ngai, 2002 - 2003)

a) Fe3O 4 + HNO3 -+ Fe(NO3h + NO 2 + H2O

30

c) CnH2n-6 + 02 � CO2 + H2O

(f)e thi h9c sinh gi6i ho<i 8 Tr11ang THCS Nguyen Du, Q11(111 1, TP.HCM,

200.s -2006J

Huang d6n a) Fc:1O-1 + l0HNO3 ➔ 3Fe(NO:i)3 + NO2 i + 5H2O

Bai 6: Bo tuc va can bhng cac phan ung sau:

Cau 7: Can b�ng cac phuang trlnh phan ung sau:

a> Ca+ H:iPO-1 � Ca3(PO.,)2 + H2

b) Fe3O,i + HCI � FeC}i + FeCl3 + H2O

d) M + H2O - MCOH)n + H2

(f)e thi h9i: sinh gioi hod 8, Truong Tran D(li Nghia, TP.HCM, 2003- 2004)

Huang d6n

a) 3Ca + 2H3PO.a � Ca3(PO4}z + 3H2 i

b) Fc3O4 + 8HCI � FeC)i + 2FeCl3 + 4H2O

31

c) Fe x O y + yCO 1 xFe + yCO 2 i

a) Fe 3 O4 + 8HC1 � 2FeCh + FeCl 2 + 4H2O

b> NaAlO 2 + 4HC1 � NaCl + AlCh + 2H 2 O

c) 2H2S + 30 2 10 2SO 2 + 2H2O

d) 2KA1O 2 + 4H 2 SO4 � K 2 SO4 + A}i(SO 4 h + 4H 2 O

e) Cr 2 O3 + 3H2SO 4 � Cr 2 <SO 4 h + 3H 2 O

0 H 2 SO-1 +2NH 3 � (NH 4 )iSO 4

Bai 9: Can bhng cac phuang trinh phan ung sau:

a) Al + HNO3 � Al(NO3} J + NH4NO 3 + H2O

c) H2SO 4 + HI � h + H 2 S + H 2 O

d) Ch + KOH � KCl + KCIO 3 + H 2 O

e) K2Cr201 + HCl � KCl + CrCh + Ch + H 2 O

g) Fe x O y + H 2 SO-1 � Fe(SO 4 h + SO 2 + H2O

d) 3Ch + 6KOH � 5KC1 + KCJ0J + 3H20

e) K 2 Cr201 + 14HCJ � 2KCI + 2CrCb + 3Ch + 7H 2 0

0 3CH=C-CH3 + 8KMnO .a +KOH� 3CH3COOK + 8MnO2 +

h> G9i ti I� mol NO : N20 la x : y ta co:

(3x+8y)Al + (12x + 30y)HNO:l ➔ (3x+8y)A)(N03h + 3x N0 +

+ 3yN20 + <6x + 15y>H20

Bai 10: Cho sa d6 phiin ung sau: Fe a Ot, + HCl-> FeCI ( + H 2 0

a> Cho biet sAt hoa trj (III) hay thay a, b, c bang cac chi so thich hW va vie't thanh phuang trinh hoa hQC hoan chinh.

b) Neu biet khoi lll<;1ng sAt ox it bang m gam, kho1 l\f9'ng dung djch HCl b�ng n gam Hay viet bieu thuc tinh khoi )lt(Jng theo m va n.

Hllbftg din a) Fe 2 0a + 6HCJ � 2FeC)3 + 3H 2 0

b) Bieu thuc: Khoi lu�g dung djch thu dll<fc la: m + n (gam).

Bai 11: Cho �c, d6 phan ung t6ng quat:

C + � , CO 2 i

Fe + S -" 1 0

2Al + 3Ch , 2AlCla b) D�ng: A + B � C + D

Zn + 2HCJ � ZnCh + H2 i

Fe + CuS0 4 � FeS0 4 + Cu AgN03 + NaCl � AgCI! + NaN03

2Hg0 + 2Hg + 02 i Cu(OHh 1°

CuO + H 2 0 Bai 12: Cho sa d6 phan l'.mg sau: Fe(OH) y + H 2 S0 4 + Fe x (S0 4 ) 1 + H 2 0

a) Xac djnh chi so x, y.

trong phan l'.mg (tuy ch9n).

H1tbn9 d&n

Trl.iimg hw 1: Fe c6 hoa ttj II ⇒ Fe(OH)1

Ap di,mg quy t4c hoa ttj II ⇒ y = 2

Voi x = 2, y = 2 ⇒ CT phai la: FeS0 4 •

Truong hqp 2: Fe c6 hoa ttj III

⇒ FeCOH) 1 , ap d1,mg quy tAc hoa trj III ⇒ y = 3

FexCSO.a>a ⇒ x = 2 nen cong th(tc la: Fe 2 (SO .c >s

Phttang trinh phan l'.mg: 2FeCOH)a + 3H 2 S04 - Fe 2 (S04) 3 + 3H 2 0

So phan tu Fe(OH) 3 : So phan tit H 2 S0 4 = 2 : 3

So phan tu Fe(OHh: So phan tit Fe 2 (S04)a = 2: 1

So phan tu Fe(OH)a : So phan tit H 2 0 = 2 : 3

So phan tu H 2 S04: So phan ti't Fe 2 (SO ◄ h = 3 : 1.

Hoi:

- Trong bang tren c6 tat ca bao nhieu nguyen to ? Vt sao ?

- Tinh tong so h�t trong nguyen ti't B.

fD� thi hoa 8 gidi Luong Thl Vinh, Qu�n 9 TP.HCM, ndm 2005 - 2006J

Hllbng clan

- Trong bang tren c6 2 nguyen to vi c6 2 lo�i h�t proton (8 va 7) ·

- Tong so h�t trong nguyen tu B: 7 x 2 + 8 = 22 (h�t)

CHUONG Ill

MOL VA TINH TOAN HOA HOC

A Li THUYET

1 Mol la htgng chat chaa 6 10 23 nguyen tli ho�c phan tli cua chat d6.

So 6.10 23 gc;>i la so Avogadro, ky hi�u N.

2 Khoi lugng mol (ki hi�u Ml cua ml)t chat la khoi lugng tinh bhng gam

cua N nguyen tu" ho�c phan tu" chat d6.

3 The tich mol cua chat khi la the tich chicm bO"i N phan tu cua chat khi

d6.

suat, dcu chiem nhung the tich bhng nhau.

• d dicu kitn tieu chuan (dktc>: 0° C va 1 atm (760 mg) the tich mol cua enc chat khi deu bhng 22,4 lit.

• d dicu ki¢n thuang (nhitt di) 20 ° C, ap suat 1 atm) 1 mol chat khi c6 the tich la 24 Ht.

5 Muon tim h.t(Jng chat (hay so mol (n)), ta lay khoi lt.1<;1ng chat (m) chia cho

khoi lt.t<Jng mol (M;> cua chat d6.

Cong tlulc: n = m mol � m = n x M gam � M = � (g/mol)

6. Muon tim the tich cua ml)t chat khi a dktc, ta lay so mol khi nhan vai 22.4.

Cong tlulc: V = nx22,4 lit <=> n = � (mol)

22,4

7 Muon tim ti khoi hai cua khi A vai khi B ta lay phan tli khoi cua khi A

(M A ) chia cho phan tu khoi cua khi B (Ms).

Cong thuc: d = MA

,v , H M A

35

8 Muon tim ti khoi hai cua khi A doi v<'1i khong khf, ta Ja"y phan ti.I khoi

cua khf A chia cho phan ti.I khoi cua khong khi (M kMng k hl :::: 29).

Cong tl,uc: d ¼ = MMAKK = MA 29

22,4

10 Biet cong thu-c cua h'1J) chat, xac dinh thanh phan p�an trAm csc nguyen

to trong h(,1p cha't, g6m c4c b�c sau:

• Tim khoi Juc;,ng mol cua h'1J) chat.

• Tim so mol nguyen tli cua moi nguyen to trong 1 mol hgp chat.

• Chuyen doi so mol nguyen tit thanh khoi ltt(,1ng.

• Tinh thanh phan phan trAm csc nguyen to trong h'1J) chat.

11 Biet thanh phan csc nguyen to, xac djnh cong thu-c �oa h c;> c cua h'1J) chat.

Gorn cac bu<'1c sau:

• Tim khoi lu(,1ng cua moi nguyen to trong 1 mol h(,1p chat.

• Tim so mol nguyen tli cua moi nguyen to trong 1 mol hgp chat.

• Quy ra so nguyen tli cua moi nguyen to trong mQt phan tu hgp chat.

• Viet cong thu-c hos h9c cua hgp chat.

12 PhU'ang trinh hos h9c cho biet:

• Cong thu-c hoa hc;>c cua chat tham gia va chat U;tO thanh.

13 Tinh so mol ho�c khoi lugng ho�c th� tich csc chat tham gia va siin

phdm G6m 4 bu<'1c sau:

36

• Viet phuang trinh hos h9c.

• Chuyen doi khoi lugng chat ho�c the tich thanh so mol chat.

• D\fa vao phuang trinh hos h9c de tim so mol chat tham gia ho�c chat t�o thanh.

• Chuyen doi so mol chat thanh khoi lugng (m = n.M) ho�c the Uch khf a dktc (V = nx22,4).

B cAc D�NG TOAN THlJC,NG G�P vA PHUONG PHAP GIid

- So nguyen tu' va so phan tu:

• So nguycn ttI = n nguy �n w X 6.1023

•So phan ttI = n p hAn w X 6 10 23

Chu y: Neu biet so nguyen ta hay phan ta thi ta tf nh duqc so mol nguyen tti

ho�c so mol phan tti

- Cong thuc chuyen doi giua luqng chat va the tfch khi (dktc):

• V = 22 ,4 x n lit ⇒ n = "_}! mol

22 ,4 Bai 1: (J dieu ki�n tieu chu4n (0 ° C, va 1 atm), 11, 2 lit SO 2 n�ng hon cung the

tich khi X la 10 gam Biet X la chat khi thue1ng g�p Hay xac dinh khi X

(De thi h9c sinh gioi hoa lop 8, huyCn Dtk Ph6: Quang Ngai, 2005 -2006)

H'1bng dC,n

Ta c6: n ., " = 11• 2

= 0,5 mol

'""I 22 ,4

Vi khi X cung the tich v6'i khi SOi ⇒ nx = n so1 = 0,5 mol

Theo de bai ta c6 phuang trinh:

mw, - mx = 10 � 0,5 x 64 - 0,5 x Mx = 10 ⇒ Mx = 44 dvC

Vi X la khi thuang g(ip va c6 Mx = 44 ⇒ khi X la CO 2

Bai 2: Cdn lty khoi luqng H 2 O la bao nhieu d� trong d6 c6 so phan tti bhng so

phan tu' c6 trong 49 gam H2SO •

(De thi h <JC sinh gwi hoa 8, Truang THCS Nguyln Du, Quq.n 1, TP HCM,

1998 - 1999)

37

49

Ta c6: n 11 • ' 98 so = - = 0,5 mol

Hllang d&n

Vi so phan tu cua H 2 0 bhng so phan tu cua H 2 S0 4

Vf>_y khoi lugng H 2 O can lay la: 0,5 x 1 8 = 9 gam

Bai 3: Cho 3,612.10 23 phan tll magieoxit tac dt,.mg vua du v�i axit clohidric

a) Tinh so phan tu axit can dung ?

b) Tinh so phan tu muoi magic clorua ti;to thanh ?

c> Tinh so nguyen tu H va O ti;to thanh ?

fl)e thi ch911 lye lt9c sinh gioi hna 8, Trtli:mg THCS Nguyen Du, Qu¢11 l, TP.HC.'\1,

⇒ Sci phan tll MgCh la: 0,6 02 X 6 10 23 = 3, 6 1 2 10 23 phan tu'

c) Tu (1) ⇒ n 11 ,0 = 0, 6 0 2 mol ⇒ no= n 11 ,0 = 0, 6 02 mol

⇒ S6 nguycn tu Ola: 0, 6 0 2 X 6 1 0 23 = 3,6 12 10 23 nguyen tu

Va OH = 2 nu,o = 2 x 0, 6 0 2 = 1,204 mol

⇒ S6 nguycn tu' H la: 1 , 2 04 x 6.10 2 3 = 7, 22 4 1 0 23 nguyen tu.

Bai 4: Hai h9c sinh A va B dung truck m◊t doi cat iJ Mui Ne

38

H9c sinh A uac lU<J11g: c6 khoang 12 tri�u m 3 cat.

H9c sinh B uac lLl<Jng: c6 khoang 12 tri�u tan cat

a) Hoi so hi;tt cat h9c sinh A va B da l/6'c lugng la bao nhicu ?

b) Hoi so mol cat h<.>c sinh A va B da uac lugng la bao nhieu ?

Biet khoi l11<1ng 1 hat cat la: 1 gam va khoi htang rieng cua cat la:

12 tri�u tan = 12.10 12 kg= 12.10 16 gam

⇒ Khoi luc;tng cat ma b(ln A L((1c lugng la: 12.10 12 X 2 = 24.10 12 gam.

a> So h(lt cat moi h<_>c sinh uac lugng:

- So h(lt cat h<.>c sinh A uac lugng: 24·i0 12

Bai 5: a) Hay cho biet 22 gam khi CO 2 (dktc)

- C6 the tich la bao nhieu ?

- C6 bao nhieu phan tu, bao nhieu nguyen tti C ? Bao nhieu nguyen tu O ? b) Tinh so phan tti H 2 O c6 trong 36ml H 2 O Biet khoi lugng rieng cua nuac Ia 1 g/ml.

<D� thi ch<,m 19<' h9c sinh gioi hod 8, Truimg Tran Dq.i Nghla, TP.HCM, 2000 - 2001)

Hllbng d&n

a) Ta c6: nco2 = !! = 0,5 mol ⇒ Vc 02 = 0,5 x 22,4 = 11,2 lit.

- So phan tti CO 2 la: 0,5 X 6.10 23 = 3.10 23 phan tit

- Ta thay: nc = nco2 = 0,5 mol

⇒ So nguyen tit C la: 0,5 X 6 1023 = 3.1023 nguyen tU'

va no = 2n l 'O: = 2 x 0,5 = 1 mol

⇒ S6nguyen tit Ola: 1 x 6.10 23 = 6.1023 gam

b) 36 ml H20 co khoi lugng la: 36 X 1 = 36 gam ⇒ nH20 = �: = 2 mol V{J.y so mol phan tll H20 la: 2 x 6.1023 = 12.1023 phan tli.

40

b) Xac djnh thanh phan hon h<;1p sau phan ung Cho bict oxi chiem 1/5

Tong so mol khi sau pluin ung:

no, du+ n502 + nN2 = 0,3 + 0,2 + 2 = 2,5 mol

Vi so mol sau phan ung bhng so mol tntac phan ung nen ap suat khong doi = 1 atm

b) Thanh phan hon h<Jp sau phan ung:

Vi la chat khi nen %V = %n