Cac van de trong tam• Tai sao dinh d^ang hap ly proper nutrition lai quan trong?. • Cac chat dinh d^ang nao ma ca the can de hoat dong hieu qua?. Djnh nghTa dinh d^ang tt• Cac hoat dong
Trang 1Dinh Duong Nguai
B A I 1 : G l O l T H I E U V E D I N H D t f O N G
I N T R O D U C T I O N T O H U M A N N U T R I T I O N
Trang 2Cac van de trong tam
• Tai sao dinh d^ang hap ly (proper nutrition) lai
quan trong?
• Cac chat dinh d^ang nao ma ca the can de hoat
dong hieu qua?
• Hau qua cua suy dinh d^ang la gi?
• 10 Lai khuyen dinh d^ang hap ly cho ng^ai Viet
September 14
Trang 3Dinh nghTa "Dinh d^ang hoc"
chat bo trong do an de nuoi d^&ng than the
va cac chat dinh d^ong ch^a trong chung
• Dinh d^ong la qua trinh co the ng^oi tiep nhan,tieu hoa, hap thu va bai thai cac chat to thftc an.(WHO)
Trang 4Djnh nghTa dinh d^ang (tt)
• Cac hoat dong dinh d^ang trong co the bao gom:
September 14
Trang 5Chat dinh duang la gi?
• Chat dinh du&ng la bat ki mot chat hoa hoc nao co
the duoc mot co the song sfr dung cho duy tri cac
hoat dong trao doi chat cua no
• Hoat dong trao doi chat o nguai (va cac dong vat
khac):
Trang 6Cac chat dinh duang
• Da chat dinh duang (Macro-nutrients): la nhung
chat dinh duang can thiet cho sy song va phat trien
cua con nguai
• Vi chat dinh duang (Micro-nutrients): can thiet cho
sy phat trien va tang cuang chuc nang co the
September 14
Trang 7Cac chat dinh duang (tt)
Cac chat co trong thUc an
ProteinLipidCarbohydrateChat xo thyc phamChat con (nhu mot chat dinh duang)Vitamins
Hop chat thu cap thyc vat va thao duocNuoc, chat dien giai, khoang
Hoa chat nong nghiep trong chu6i thyc phamThuoc
Trang 8Cac nguyen to co trong 6 nhom chat dinh duang
Trang 9Cac thanh phan cua thyc pham va co the nguai
-(Source: Sizer, Whitney, Nutrition:
Nuac (water): 60%
Chat beo (nguoi tre): 12-21% nam 23-31% nu
Tuang quan cac thanh ph&n
Ch a t beo
(Understanding nutrition, 2008)
Trang 10Tai sao dinh duang hop ly lai quan trong?
• Dinh duang hop ly la gi?
dung.
• Che do dinh duang tot va hop ly se dam bao sy
khoe manh ve ca the lyc va tr^ lyc cua con nguoi
■ *-L.J
• Che do dinh duang hop ly giup phong benh
duang hop ly cho nguoi Viet Nam
September 14
Trang 11An uong can bang se:
1 Give you vitality and energy for life
2 Help you stay at a weight that's right for you
3 Boost your immune system
4 Improve sports performance
5 Delay the effects of aging
6 Keep you active and fit into old age
7 Help beat tiredness and fatigue
8 Protect teeth and keep gums healthy
9 Enhance your ability to concentrate and possible alter
mood
10 Ward off serious illnesses like heart disease, certain
cancers, mature-age onset diabetes, and gallbladder
disease
Trang 126 loi khuyen de dat duoc dinh duang hop ly
• Khong bo bua
• Uong nuoc: 2-3 lit
• An protein khong dinh ma
• An nhieu ngu coc nguyen hat hon: filber
• An nhieu rau, qua hon
• Tap the duc: 20 minutes; 3/7
September 14
Trang 13Dinh duang va benh tat
• Khong phai tat ca cac benh d£u chju anh huang nhu
nhau tu khau phan an
liem).
bai khau phan an ( mot s6 dang cua beo phi).
thieu vitamin va chat khoang)
Trang 14Khau phan an khoe manh (healthy diet)
• Thoa man nhu cau nang luong (da chat dinh
• An toan khi tieu dung (muc do tap nhiem hoac
cac chat co hai cho them vao o muc thap)
September 14
Trang 15Dinh duang va suc khoe (Nutrition and health)
• Cac benh man tfnh co lien qian den khau phan an
gom:
■ Benh tim mach (cardiovascular disease)
■ Chung huyet ap cao (hypertension)
■ Beo phi (obesity)
■ Tieu duong nhom II (type II diabetes)
■ Loang xuong (osteoporosis)
Trang 16Cac benh lien quan den an uong
Loang xuong
o nguoi lon Ung thu Cac benh
■ truyen nhiem
Dai thao duong
Lien quan den dinh duang nhieu hon
September 14
Trang 17Cac ly do thuong gap khi nguoi ta khong dam bao
an uong
• Khong co thai gian niu an.
• Khong d^ac ^u tien.
• Them khat th^c an nhanh va dd ngot.
• Qua it ti§n. An udng voi chi phi vua phai khong t6n
hon an udng ngheo nan bao nhieu
• Chips, colas, thfrc an nhanh va kem chit l^ong
cao tieu t6n nhieu hon yeu c4u cua mot khau phan
thuc pham dinh duang
• Udng vitamin Vien nang vitamin khong the bu dip
cho nhung lua chon thuc pham ngheo nan
Trang 18Hau qua cua suy dinh duang
(Ngu6n: UNICEF Viet Nam)
Ty le thap coi a Viet Nam cao thu 13 th£ giai
Suy dinh d^ang thip coi anh h^ang din sfrc khoe
• Tre em: giam kha nang mien djch va tang nguy co
mic cac benh nhiim khuan nghiem trong
• Ng^oi twang thanh: cao huyet ap, tieu duong, benh
tim va beo phi
• Phu nfr bj thip coi co xu huong sinh con nho va nhe
can
• Phu nfr thip d^ai 145 cm con sinh ra co nguy co tfr
vong 40%
30% tre em duai 5 tu6i
a Viet Nam bi thap coi
(-2,5 trieu tre)
Trang 19Hau qua cua suy dinh duang (tt)
Hau qua kinh ti va giao duc
Tre suy dinh duang co xu huong di hoc muon hon, bo
hoc va kha nang hoc tap kem hon tre binh thuong
Tre tang truong kem co the din den kha nang lao
dong kem va thu nhap thap
Chieu cao tang 1% -> muc luong tang 2,4%
(GDP)
Trang 2010 Lai khuyen dinh daang hap ly den nam 2020
(Vien Dinh Duang Qu6c gia Viet Nam)
nhom: chat bot, chat dam, chat beo, vitamin va muoi
khoang
2 Phoi hop thuc an nguOn dam dong vat va thuc vat,
nen an tom, cua, ca va dau do
an vung lac
4 Nen su dung muoi lot, khong an man
5 Can an rau qua hang ngay
September 14
Trang 2110 Lai khuyen dinh d^ang (tt)
6 Dam bao an toan ve sinh trong lua chon, che bi£n va
bao quan thuc pham
7 Uong du nuoc sach hang ngay
8 Cho tre bu me ngay sau khi sinh, bu me hoan toan
trong 6 thang dau, an bo sung hop ly va tiep tuc cho
bu me den 24 thang
tuoi
10 Tang cuong hoat dong the luc, duy tri can nang hop
ly, khong hut thuoc la, han che uong ruou bia, nuoc
co ga va an, uong do ngot