Trong những năm gần đây, sự tiến bộ về khoa học kỹ thuật của nhân loại đã bước lên một tầm cao mới. Rất nhiều thành tựu khoa học kỹ thuật, các phát minh, sáng chế mang đậm chất hiện đại và có tính ứng dụng cao. Là một quốc gia có nền kinh tế đang phát triển, nước ta đã và đang có những cải cách mới để thúc đẩy kinh tế. Việc tiếp nhận, áp dụng các thành tựu khoa học tiên tiến của thế giới được nhà nước quan tâm cải tạo, đẩy mạnh sự phát triển những ngành công nghiệp mới, với mục đích đưa nước ta từ một nước nông nghiệp kém phát triển thành một nước công nghiệp phát triển. Trải qua rất nhiều năm phấn đấu và phát triển. Hiện nay nước ta đã là thành viên của khối kinh tế quốc tế WTO. Với việc tiếp cận các quốc gia có nền kinh tế phát triển, chúng ta có thể giao lưu, học hỏi kinh nghiệm, tiếp thu và áp dụng các thành tựu khoa học tiên tiến để phát triển hơn nữa nền kinh tế trong nước, bước những bước đi vững chắc trên con đường quá độ lên CNXH.
Trang 1LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1 Tính cấp thiết của đề tài
Trong những năm gần đây, sự tiến bộ về khoa học kỹ thuật của nhân loại đã bước lên một tầm cao mới Rất nhiều thành tựu khoa học kỹ thuật, các phát minh, sáng chế mang đậm chất hiện đại và
có tính ứng dụng cao Là một quốc gia có nền kinh tế đang phát triển, nước ta đã và đang có những cải cách mới để thúc đẩy kinh tế Việc tiếp nhận, áp dụng các thành tựu khoa học tiên tiến của thế giới được nhà nước quan tâm cải tạo, đẩy mạnh sự phát triển những ngành công nghiệp mới, với mục đích đưa nước ta từ một nước nông nghiệp kém phát triển thành một nước công nghiệp phát triển Trải qua rất nhiều năm phấn đấu và phát triển Hiện nay nước ta đã là thành viêncủa khối kinh tế quốc tế WTO Với việc tiếp cận các quốc gia có nền kinh tế phát triển, chúng ta
có thể giao lưu, học hỏi kinh nghiệm, tiếp thu và áp dụng các thành tựu khoa học tiên tiến để phát triển hơn nữa nền kinh tế trong nước, bước những bước đi vững chắc trên con đường quá độ lên CNXH
2 Ý nghĩa của đề tài
Đề tài giúp sinh viên năm cuối khi sắp tốt nghiệp có thể củng cố kiến, tổng hợp và nâng cao kiến thức chuyên ngành cũng như những kiến thức ngoài thực tế xã hội Đề tài còn thiết kế chế tạothiết bị, mô hình để các sinh viên trong trường và khoa cơ khí động lực tham khảo
Đề tài nghiên cứu về “Hệ thống phanh” không chỉ giúp cho chúng em tiếp cận với thực tế mà còn trở nên quen thuộc với học sinh- sinh viên Tạo tiền đề nguồn tài liệu cho các bạn học sinh – sinh viên các khóa sau có them nguồn tài liệu để nghiên cứu, học tập
3 Mục tiêu của đề tài
- Kiểm tra đánh giá được tình trạng kỹ thuật các thông số chính bên trong, các thông số kết cấu của “Hệ thống phanh”
- Đề xuất giải pháp, phương án để kết nối kiểm tra,chẩn đoán, khắc phục hư hỏng của “Hệ thống phanh”
4 Đối tượng và khách thể nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: xây dựng hệ thống bài tập thực hành bảo dưỡng, sửa chữa các bộ phậncủa “Hệ thống phanh ”
5 Khách thể nghiên cứu: các hệ thống phanh đã được thực hành trong xưởng ô tô
6 Nhiệm vụ nghiên cứu
Trang 2- Phân tích đặc điểm, kết cấu, nguyên lý làm việc của “Hệ thống phanh”.
- Tổng hợp các phương án kết nối, kiểm tra, chẩn đoán, sửa chữa và phục hồi của “Hệ thống phanh”
- Nghiên cứu và khảo sát các thông số ảnh hưởng tới “Hệ thống phanh”
- Các bước thực hiện: Từ thực tiễn thực hành trên xưởng ô tô và từ các nguồn tài liệu lý thuyết
đưa ra hệ thống bài tập thực hành bảo dưỡng sửa chữa khắc phục hư hỏng của “ Hệ thống phanh ”.
Trang 3CHƯƠNG II: GIỚI THIỆU CHUNG
I. Thông số kỹ thuật Toyota Vios 1.5G.
Công suất tối đa ( Hp/rpm) 107/6000
Hình 2: hình ảnh
xe toyota vios
Trang 4Bảng 1 : thông số kỹ thuật xe toyota vios
(Nm/rpm)
Bảng đồng hồ trung tâm Optitron, có màn hình hiển thị đa thông tin
Trang 5II. TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG PHANH DẦU:
Trang 6Hình 2.2 Hệ thống phanh
1.1 Phân loại
- Phân loại theo tính chất điều khiển chia ra phanh chân và phanh tay
- Phân loại theo vị trí đặt cơ cấu phanh mà chia ra: phanh ở bánh xe và phanh ở trục chuyển động
- Phân loại theo kết cấu của cơ cấu phanh: phanh guốc, phanh đai, phanh đĩa
- Phân loại theo phương thức dẫn động có: Dẫn động phanh bằng cơ khí, chất lỏng, khí nén hoặc liên hợp
- Lực điều khiển không quá lớn, điều khiển nhẹ nhàng, dễ dàng cả bằng chân và tay
- Hệ thống phanh cần có độ nhạy cao, hiệu quả phanh không thay đổi giữa các lần phanh
- Đảm bảo tránh hiện tượng trượt lết của bánh xe trên đường, phanh chân và phanh tay làm việc độc lập không ảnh hưởng đến nhau
- Các cơ cấu phanh phải thoát nhiệt tốt, không truyền nhiệt ra các khu vực làm ảnh hưởng tới sự làm việc của các cơ cấu xung quanh, phải dễ dàng điều chỉnh thay thế chi tiết hư hỏng
Trang 7CHƯƠNG III: CÔNG TÁC CHUẨN BỊ
I TƯ LIỆU VỀ CÔNG TÁC CHUẨN BỊ CỦA MỘT XƯỞNG SỬA CHỮA
1 Nhân lực:
- Giám đốc kĩ thuật: 1 người
- Trình độ kĩ sư ( cố vấn kĩ thuật trực tiếp) : 3 người
* Yêu cầu chung:
Kết cấu đơn giản, dễ chế tạo và sử dụng, an toàn, cho phép cải thiện điều kiện làm việc của công nhân, diện tích chiếm chỗ nhỏ, sử dụng thuận lợi mọi phía có tính vạn năng dễ sử dụng cho nhiềumác xe
Trang 8II Các dụng cụ chuyên dùng tháo, lắp, kiểm tra hệ thống phanh.
Trang 9Tay vam 150
Thước cặp dùng để đo đường kín trong của đĩa
Kiềm bấm dùng để tháo phe
Dèn pin
Tô vít 2 cạnh
11
Trang 10Bảng 2 : trình bày dụng cụ tháo lắp hệ thống phanh
Kìm mỏ nhọn
Vòng và còng chẻDưỡng đo cần đẩy trợ lực phanh
Mỡ bò
SVTH: TRƯƠNG CÔNG THÀNH
Trang 11Bảng 3 : thông số bảo dưỡng
Thông số bảo dưỡng :
Chiều cao bàn đạp phanh tính từ sàn xe 124.3 – 134.3
mm
Khoang cách dự trữ của bàn đạp phanh từ sàn xe Lớn hơn 55mm
Chieu dày má phanh trước /sau Tiêu chuẩn
Chiều dày đĩa phanh trước /sau tiêu chuẩn
I Quy trình công nghệ bảo dưỡng :
1 Kiểm tra mức dầu phanh:
- kiểm tra mức dầu trong bình chứa
dầu Nếu nằm trong khoảng MAX và MIN thì được , con nằm dưới phần MIN thì kiểm tra xem có
rỏ rỉ không
SVTH: TRƯƠNG CÔNG THÀNH
Trang 12Hình 3.2 : thao tác xả khí đường dầu phanh
- Xả khí xilanh phanh chính:
Thao tác như sau : tháo rời xy lanh chính dùng một cây vít cạnh , đóng vai trò như một cây ty Dùng tay nhấn mạnh vào ,đồng thời dùng ngón tay cái bịt đường dầu ra Làm như vậy 4,5 lần rồi kiểm tra lại
Xả khí đường dầu phanh thao tác như sau : công đoạn đòi hỏi phải hai người Một người ngồi ởtrên xe thực hiện thao tác nhồi và giữ ,người còn lại dùng khóa 8 hoặc điếu 8, để mở ốc xả gió Tiến hành lức nào hết gió thì thôi
3 kiểm tra bàn đạp phanh :
SVTH: TRƯƠNG CÔNG THÀNH
Hình 3.3 : thao tác kiểm tra chiều cao bàn đạp phanh
Trang 13Hình 3.4 : kiểm tra hanh trình tự do bàn đạp
Hình 3.5a : kiểm tra khoảng dự trữ của bàn đạp phanh
kiểm tra chiều cao bàn đạp phanh : 124,3 mm – 134,3 mm (tình từ mặt sàn).
- kiểm tra hành trình tự do của bàn đạp phanh: 1- 6 mm Nếu không đúng kiểm tra công tắc đèn phanh : 0,5 – 2,4 mm.
- kiểm tra khoảng dự trữ của bàn đạp phanh : lớn hơn 55 mm ( đạp từ mặt sàn với lực ấn
50KG) Nếu không đúng tiến hành kiểm tra sửa chữa lại
SVTH: TRƯƠNG CÔNG THÀNH
Trang 14Hình 3.6 : thao tác kiểm tra kín khít
dự trữ thì xem như bầu trợ lực kín khít
5 kiểm tra độ dày má phanh :
+ độ dày tiêu chuẩn : 11,0 mm
Trang 15SVTH: TRƯƠNG CÔNG THÀNH
Hình 3.7 : kiểm tra độ dày má phanh
Trang 166 Kiểm tra độ dày đĩa phanh
- Phanh trước :
+ độ dày tiêu chuẩn : 20,0 mm
+ độ dày nhỏ nhất :18,0 mm
7 kiểm tra độ đảo của đĩa phanh
- dùng đồng hồ so ,đo độ đảo của đĩa cách mép ngoài khoảng 10mm
Độ đảo đĩa phanh lớn nhất :0,05 mm.
- nếu độ đảo lớn hớn hoặc bằng giá trị lớn nhất thì kiểm tra vòng bi và mayor Sau đó điều chỉnhlại độ rơ
SVTH: TRƯƠNG CÔNG THÀNH
Hinh 3.8 : kiểm tra độ dày đĩa phanh
Trang 17Nếu như kéo hết hành trình phanh tay với lực kéo khoảng 20KG mà
nghe
khoảng 6-9 tiếng thì bình thường ,còn không thì phải điều chỉnh lại
8 Kiểm tra hành trình phanh tay :
Kéo hết cỡ cần phanh tay lên ,đếm số tiếng của nó
9. kiểm tra đường kính trong của phanh tay : Đường kính tiêu chuẩn : 200.0 mm Đường kính lớn nhất : 201.0 mm.
10. kiểm tra chiều dày má guốc phanh sau : Chiều dày tiêu chuẩn :4mm
Chiều dày nhỏ nhất :1mm
Chiều dày má phanh tay mà nhỏ hơn chiều dày nhỏ nhất thì thay má phanh mới
SVTH: TRƯƠNG CÔNG THÀNH
Hình 3.9 :Kiểm tra độ rơ của đĩa
Hình 3.10 : cách đo chiều dày má phanh
Trang 1811 kiểm tra sự tiếp xúc giữa má phanh đỗ và đường kính trong của đĩa phanh :
Lấy má phanh cần lắp vào xoay quanh đường kính đĩa phanh ,có thể dùng một lớp bột phấn màu bôi lên má phanh Sau đó quan sát nếu màu phấn trên đường kính đĩa mà đều thì được ,còn không thì phải thay guốc phanh hoặc dùng máy mài guốc phanh
II Quy trình công nghệ sửa chữa :
1 Chẩn đoán hệ thống phanh
2 Sửa chữa một số cụm chi tiết trong hệ thống phanh
Sửa chữa xy lanh chính : đầu tiên chúng ta hút dầu ra khỏi xy lanh chính
Hình 3.11 : kiểm tra bề mặt của guốc phanh và đường kính trong
Hình 3.12 : tháo tác hút dầu ra khỏi xy lanh chính
Trang 19 Tháo các ống dầu ra khỏi xy lanh chính ,tháo các bu lông giữ xy lanh chính , sau đó đem bỏ vàokhay đựng và tiến hành sửa chữa
Hình 3.13 : hình ảnh xy lanh chính trước khi tháo
Trang 20 Những hư hỏng thường gặp trong xy lanh chính đó là bị xì cúp ben là chủ yếu ,ngoài ra còn có khi xảy ra hiện tượng xước thành xy lanh cũng có khi xảy ra
Dầu bị rò rỉ làm giảm lượng dầu trong bình chứa ,làm giảm hiệu quả phanh Hiện tượng hay gặp nhất đó là xì ống dầu , khi phát hiện điều này thì ta tiến hành thay ống dầu
Hình 3.14 : thao tác tháo ống dầu ra thay
Sau khi thay ống dầu thì ta tiến hành thêm dầu vào bình đựng dầu để hệ thống làm việc bình thường
SVTH: TRHình 3.15 : hình ảnh bình dầu dùng để đổ vào bìnhƯƠ NG CÔNG THÀNH 32
Trang 21 Sau đó tiến hành xả gió
Tháo thay má phanh
Đầu tiên chúng ta tháo bu lông ,sau đó lấy má phanh ra
Sau đó lấy má phanh cũ ra ,và thay má phanh mới vào
Tiếp theo ta thay má phanh mới vào ,sau đó quay đĩa phanh để kiểm tra xem có bó kẹt hay không , trong thao tác này chúng ta chú ý lắp xy lanh con sao cho hợp lý tránh hiện tượng ống dầu
bị quấn lại
Hình 3.16 : thao tác tháo bu lông
thay má phanh
Trang 22 Sau khi thay má phanh thì đĩa phanh cũng phải đi dớt lại bề mặt
Thao tác tăng thắng tay , chúng ta dùng một vít dẹp và tiến hành tăng thắng ,sau khi mỗi lần tăng thì quay đĩa phanh một lần, khi nào thấy được thì thôi
Hình 3.17 : thao tác lấy má phanh cũ ra
Hình 3.18 : hình ảnh đĩa phanh sau khi tháo ra
Trang 23 Khi kéo cần thắng tay nghe tiếng kêu khoảng 6-9 thì được ,còn nếu lớn hơn thì ta tiến hành tăng thắng tay như đã nói ở trên
Thao tác tiến hành sửa chữa pit tôn
Hình 3.19 : hình ảnh một người thợ đang tăng thắng tay
Hình 3.20 : hình ảnh pit tôn đang chuẩn bị tháo ra
Trang 24Đầu tiên là dùng thủy lực đẩy pit tôn ra ,cẩn thận không để rách chụp bụi ,sau khi tháo xong chúng
ta ,chúng ta vệ sinh pit tôn xem xét pit tôn có bị trầy xước ,có bị gỉ sét hay không ,trong xy lanh còn có thêm cộng sinh Sửa chữa xong tiến hành lắp ráp
Hinh 3.21 : thao tác lắp vào
Trang 26Làm miến canh bố
Hình 4.1 : thao tác gắn miến canh và lắp má phanh
Trang 27SVTH: TR ƯƠ NG CÔNG THÀNH 39 Hinh 4.2 :thao tác gắn bánh xe vào
Trang 28CHƯƠNG V : KẾT LUẬN
Sau một thời gian nghiên cứu và tìm hiểu với sự giúp đỡ tận tình của thầy giáo
và các thầy cô trong khoa “ Cơ Khí ” cùng với sự nỗ lực của bản thân và sự giúp đỡ của bạn bè cùng lớp, bài báo cáo thực tập tốt nghiệp của em đã hoàn thành đúng thời gian
Báo cáo thực tập của em được giao với đề tài “ Tìm hiểu kết cấu và sự vận hành của hệ thống phanh của ô tô du lịch” Do còn nhiều hạn chế về tài liệu tham khảo ,thời gian và do trình độ có
hạn nên đồ án còn nhiều thiếu sót mong các thầy cô góp ý để đề tài của em được hoàn thiện hơn
Em xin chân thành cảm ơn !
Trang 29CHƯƠNG VI : TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 GIÁO TRÌNH LÝ THUYẾT Ô TÔ Ts Nguyễn Nước Tài liệu lưu hành nội bộ Đh GTVT
tp.HCM
2 CHẨN ĐOÁN TRẠNG THÁI KỸ THUẬT Ô TÔ TS Trần Thanh Hải Tùng Bài Giảng môn
học dùng cho sinh viên ngành Cơ Khí Giao Thông
3 GIÁO TRÌNH BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA HỆ THỐNG PHANH- Tổng cục dậy nghề- Bộ
LAO ĐỘNG – THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI
4 Nguyễn Đức Tuyên-Nguyễn Hoàng Thế - Sử dụng- Bảo dưỡng và sửa chữa ôtô-NXB Đại học
và giáo dục chuyên nghiệp-Tập I-II- 1989
5 Nguyễn Thanh Trí-Châu ngọc Thanh-Hướng dẫn sử dụng bảo trì và sửa chữa xe ôtô đời
mới-NXB Trẻ-1996