TÂM LÝ HỌC LÀ MÔI TRƯỜNG KHOA HỌC

Tâm lý và Tâm lý học Tâm lý là những hiện tượng tinh thần, nảy sinh trong não người, gắn liền và điều khiển toàn bộ hoạt động và hành vi của con người... Một số quan điểm TLH hiện đại QU

NGÔ MINH DUY

Chuyên môn: Thạc sĩ Tâm lý học (ĐH Sư Phạm TP Hồ Chí Minh) Chuyên ngành: Tâm lý trị liệu

Công việc:

+ Giảng dạy: Học viện Phật giáo Việt Nam

Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh Học viện Hàng Không Việt Nam + Tham vấn và trị liệu tâm lý: Trung tâm Đào tạo và

Chăm sóc sức khỏe tinh thần Ý TƯỞNG VIỆT

Liên hệ: 225/11 Nguyễn Đình Chiểu, P5, Q.3, Tp.HCM Điện thoại:

Chương 1

NHẬP MÔN TÂM LÝ HỌC

1 Tâm lý và Tâm lý học

Tâm lý là những hiện tượng tinh thần, nảy sinh trong não người, gắn liền và điều khiển toàn bộ hoạt động và hành vi của con người

Kinh Pháp cú-Phẩm Song Yếu

Mô hình Tâm-Sinh-Xã hội

• Nhà Tâm lý

• Gắn liền với tư

tưởng của triết

học

TK19 trở về trước

• Descarters: Thể xác và tâm hồn tồn tại độc lập và được gắn kết bởi tuyến Tùng

KH độc lập

• Những năm 70 của TK19

• 1879: Wihelm Wundt, phòng thực nghiệm tâm

lý, cha đẻ của TLH hiện đại

• Hóa học, Vật lý học và Tâm lý học

• Đối tượng nghiên cứu là: ý thức

Tuyến Tùng

Nửa đầu TK 19

1879

1880

Bắt đầu có tên gọi

Thành lập Viện Tâm lý học đầu tiên trên thế giới

1889

1920

Các nhà TLH gặp nhau tại Paris

Trên thế giới có 100 phòng thực nghiệm tâm lý học

Trưởng thành, tách khỏi

sự phụ thuộc vào Triết học

W Wundt thành lập phòng thực nghiệm tâm lý đầu tiên trên thế giới

TK 18

2 Lịch sử hình thành và phát triển của TLH (tt)

3 Một số quan điểm TLH hiện đại

QUAN ĐIỂM

Hành

vi

Gestalt

Phân tâm học

Nhân văn

Nhận thức Hoạt động

3.1 Quan điểm hành vi

J.BJ.Waston

(1878-1958)

B.F.Skinner (1904-1990) E.C.Tolman

(1886-1959)

3.1 Quan điểm hành vi (tt)

Hành vi

Ảnh hưởng đến đời sống

tâm lý

Bộc lộ đời sống nội tâm Phương pháp “Thử-Sai”

S(Stimulation)-R( Reaction)

John Waston đã từng tuyên bố…

“Hãy cho tôi một tá trẻ em khỏe mạnh, phát triển bình thường và thế giới của riêng tôi, trong đó tôi có thể chăm sóc chúng và tôi cam đoan rằng khi chọn một cách ngẫu nhiên một đứa trẻ, tôi có thể biến nó thành một chuyên gia bất cứ lĩnh vực nào-một bác sĩ, một luật

sư, một thương gia hay thậm chí một kẻ trộm cắp hạ đẳng-không phụ thuộc vào tư chất và năng lực của nó, vào nghề nghiệp và chủng tộc của cha ông nó”

3.2 Quan điểm Gestalt

• Do bộ 3 M.Wertheimer, K.Koffka và W.Kohler sáng lập

• Đặc trƣng của một hiện tƣợng tâm lý: tính trọn vẹn, tổng thể, có cấu trúc hoàn chỉnh và có tổ chức

3.3.Quan điểm của Phân tâm học

Sigmund

Freud (1856-1939)

Carl Jung (1875-1961)

Alfred Adler (1870-1937)

Tảng băng tâm trí

Tỉ lệ giữa các phần

Cấu trúc nhân cách

3.4 Quan điểm nhân văn

Abraham Maslow (1908-1970)

Carl Roger (1902-1987)

Thân chủ trọng tâm

3.6 Tâm lý học thần kinh

• Mối quan hệ giữa các yếu tố: di truyền, sinh học và hành vi

3.6 Quan điểm hoạt động

Rubinstein, A.N Leonchev,…

• “Trong tính hiện thực của nó, bản chất

con người là tổng hòa các mối quan hệ xã hội”

• Tâm lý con người được hình thành và

thể hiện trong hoạt động

• Ý thức là sản phẩm cao nhất của hoạt

động con người

4 Đối tượng và nhiệm vụ của TLH

Đối tƣợng

Các hiện tƣợng

tâm lý

Sự vận hành của các hiện tƣợng

này

4.1 Đối tượng và nhiệm vụ của TLH

5 Bản chất, chức năng, phân loại

5.1 Bản chất các hiện tượng tâm lý:

• 5.1.1 Tâm lý người là sự phản ánh hiện thực

khách quan

+ Phản ánh + Phản ánh tâm lý + Tính chủ thể

=> Tâm lý người là hình ảnh chủ quan về thế giới khách quan, hình ảnh chủ quan này mang

Đặc điểm của phản ánh tâm lý

Tính trung thực

Tính sáng tạo Tính

tích cực

Tính chủ thể thể hiện qua 3 đặc điểm

• Cùng một hiện thực khách quan tác động vào nhiều chủ thể khác nhau => những hình ảnh tâm lý khác nhau

• Cùng một hiện thực khách quan tác động vào một chủ thể trong thời điểm, hoàn cảnh, điều kiện, trạng thái khác nhau sẽ cho ra những hình ảnh tâm lý khác nhau

• Chủ thể là người đầu tiên trải nghiệm những hiện tượng tâm lý, từ đó có thái độ, hành động tương ứng khác nhau đối với hiện thực

5 Bản chất, chức năng, phân loại (tt)

5.1 Bản chất các hiện tượng tâm lý:

• 5.1.2 Tâm lý là chức năng của bộ não

+ Tâm lý người không phải là bộ não mà là chức năng của bộ não

+ Sinh lý: hình ảnh tâm lý là 1 phản xạ có điều kiện (tiếp nhận, xử lý, đáp trả)

+ Não: não trước, não giữa và não sau

+ Phân vùng chức năng của não

=> Não hoạt động theo hệ thống chức năng, tâm lý chỉ nảy sinh khi có sự hoạt động của não

Phân vùng chức năng của não

Hoạt động theo cơ chế bắt chéo

Chức năng của 2 bán cầu não

Cấu trúc của Nơron

Truyền tín hiệu của Nơron

Tâm lý học đại cương ThS Ngô Minh Duy Email: ngominhduypsy@gmail.com

5 Bản chất, chức năng, phân loại (tt)

5.2 Chức năng của tâm lý

Chức năng

Định hướng

Điều khiển

Kiểm Điều

chỉnh

Nhiệm vụ nghiên cứu của TLH

Nghiên cứu các hiện tƣợng tâm lý

Phát hiện các quy luật tâm lý

Tìm ra cơ chế hình thành tâm lý

Lý giải, dự báo hành vi, thái độ Đƣa ra các giải pháp, ứng dụng trong lĩnh vực hoạt động

5.3 Phân loại các hiện tƣợng tâm lý

Ổn định

Bền vững

Thuộc tính

5.3 Phân loại các hiện tƣợng tâm lý (tt)

Hiện tƣợng tâm lý

Có ý thức

Chƣa

có ý thức

Hiện tƣợng tâm lý

Sống động Tiềm tàng

Hiện tƣợng tâm lý

Cá nhân

Xã hội

6 Phương pháp nghiên cứu tâm lý học

Nguyên tắc

Quyết định luận

Hoạt động

Phát triển

Hệ thống cấu trúc

6 Phương pháp nghiên cứu tâm lý học (tt)

Phương pháp

Quan sát

Điều tra

Phỏng vấn/trò chuyện

Trắc nghiệm

NC trường hợp

Phân tích sản phẩm

Thực nghiệm