Con cái chúng ta đều giỏi

Chuâng töi xin hín haơnh giúâi thiïơu túâi baơn quýín saâch: “Con Caâi Chuâng Ta Ăïìu Gioêi: Bñ quýịt lađm tröîi díơy tađi nùng trong con baơn”, quýín saâch ăùơc biïơt dađnh cho caâc bíơ

Con Caái Chuáng Ta Đïìu Gioãi

Bñ quyïët laâm tröîi dêåy taâi nùng trong con baån Trêìn Àùng Khoa - Uöng Xuên Vy

Dõch giaã:

Taái baãn lêìn thûá 5

Ngöôøi trình baøy vaø minh hóa

Teo Aik Cher lađ möơt nhađ giaâo duơc, ăöìng thúđi lađ ngûúđi viïịt lúđi vađ minh hoơa cho nhiïìu íịn phíím Anh veô tranh minh hoơa cho quýín saâch baân ríịt chaơy cuêa Adam Khoo “Secrets of Millionaire Investors”, quýín “Speak Well, Be Understood” vađ nhûông íịn phíím in líìn ăíìu vađ taâi baên trong böơ saâch “Singapore Kindness Movement” Cher cuông lađ hoơa sô veô trang biïịm hoơa cho túđ tuíìn baâo Trung Quöịc Lian He Zao Bao

Gíìn ăíy anh xuíịt baên quýín saâch ăíìu tay “Why Procastinate?”, möơt

by Adam Khoo & Gary Lee

Copyright © 2008 by Adam Khoo Learning Technologies Group Pte Ltd (AKLTG)

Vietnamese Edition © 2009 by TGM Corporation

All rights reserved.

TGM CORPORATION

Tíìng 4, Tođa nhađ Mirae Business Center

268 Tö Hiïịn Thađnh, Phûúđng 15, Quíơn 10, Thađnh phöị Höì Chñ Minh

Tel: (08) 6264 7902 – Fax: (08) 6264 7906

Website: www.tgm.vn

CON CAÙI CHUÙNG TA ÑEĂU GIOÛI

Bñ Quýịt Lađm Tröîi Díơy Tađi Nùng Trong Con Baơn

Tâaâc giaê: Adam Khoo & Gary Lee

Dõch giaê: Tríìn Ăùng Khoa & Uöng Xuín Vy

TGM Corporation giûô baên quýìn xuíịt baên vađ phaât hađnh íịn baên tiïịng Viïơt trïn toađn thïị giúâi, theo húơp ăöìng chuýín giao baên quýìn vúâi Adam Khoo Learning Technologies Group Pte Ltd (AKLTG) Bíịt cûâ sûơ sao cheâp nađo khöng ặúơc sûơ ăöìng yâ cuêa TGM vađ AKLTG ăïìu lađ bíịt húơp phaâp vađ vi phaơm Luíơt Xuíịt Baên Viïơt Nam, Luíơt Baên Quýìn Quöịc Tïị vađ Cöng Ûúâc Baêo Höơ Baên Quýìn Súê Hûôu Trñ Túơ Berne.

Caêm ún sûơ húơp taâc cuêa chõ Nguýîn Höìng Vín trong viïơc hoađn thađnh íịn baên tiïịng Viïơt cuêa quýín saâch nađy.

Adam Khoo

Xin dađnh tùơng cha meơ töi Vince, Betty & Joanne

Vúâi tíịt caê tònh ýu thûúng dađnh cho vúơ töi Sally, ngûúđi meơ tuýơt vúđi nhíịt trïn ăúđi cuêa hai ặâa con gaâi töi

Gary Lee

Xin dađnh tùơng cha meơ töi, Victor vađ Carina

Chuâng töi xin hín haơnh giúâi thiïơu túâi baơn quýín saâch: “Con Caâi Chuâng Ta Ăïìu Gioêi: Bñ quýịt lađm tröîi díơy tađi nùng trong con baơn”, quýín saâch ăùơc biïơt dađnh cho caâc bíơc lađm cha lađm meơ, ặúơc taâc giaê Adam Khoo viïịt sau thađnh cöng vang döơi cuêa quýín saâch baân chaơy nhíịt: “Töi Tađi Gioêi, Baơn Cuông Thïị!” (dađnh cho caâc baơn hoơc sinh - sinh viïn).

Nïịu nhû “Töi Tađi Gioêi, Baơn Cuông Thïị!” ăaô hoađn thađnh sûâ mïơnh giuâp cho caâc baơn hoơc sinh – sinh viïn noâi riïng, vađ ngûúđi hoơc noâi chung, thađnh cöng trïn con ặúđng hoơc víịn, thò “Con Caâi Chuâng

Ta Ăïìu Gioêi” ra ăúđi vúâi sûâ mïơnh giuâp cho caâc bíơc phuơ huynh coâ ặúơc nhûông ặâa con ngoan ngoaôn vađ thađnh cöng Quýín saâch nađy lađ möơt böí trúơ khöng thïí thiïịu cho bíịt kyđ bíơc cha meơ nađo coâ con ăang súê hûôu “Töi Tađi Gioêi, Baơn Cuông Thïị!” giuâp thïị hïơ treê Viïơt Nam bay lïn chinh phuơc nhûông ẳnh cao múâi

Chó hún möơt nùm kïí tûđ khi xuíịt baên, “Töi Tađi Gioêi, Baơn Cuông Thïị!”ăaô ăïịn tay hađng chuơc ngađn ăöơc giaê Viïơt Nam, vađ ăaô giuâp khöng ñt ngûúđi coâ ặúơc nhûông thađnh tñch vûúơt bíơc trong hoơc tíơp líîn cuöơc söịng Chuâng töi ăaô nhíơn ặúơc hađng trùm thû tûđ - email caêm ún cuêa baơn ăoơc xa gíìn kïí laơi nhûông gò hoơ ăaô ăaơt ặúơc sau khi ăoơc quýín saâch

Chñnh vò thïị, möơt líìn nûôa, ặúơc sûơ tin tûúêng, ăöìng tònh vađ uêng höơ cuêa chñnh taâc giaê Adam Khoo, chuâng töi laơi bùưt tay vađo dõch vađ ăùơc biïơt lađ biïn soaơn laơi nöơi dung quýín “Con Caâi Chuâng Ta Ăïìu Gioêi” tûđ baên göịc tiïịng Anh sao cho dïî hiïíu, phuđ húơp vúâi ăúđi söịng vùn hoâa ngûúđi Viïơt Cuông nhû “Töi Tađi Gioêi, Baơn Cuông

ăaơt laơi bùìng tiïịng Viïơt möơt caâch trung thûơc, maơch laơc, roô rađng, ăíìy ăuê chi tiïịt vađ hún thïị nûôa.

Chuâng töi tin rùìng, lađ cha meơ, baơn luön mong muöịn, thíơm chñ sùĩn sađng hy sinh cho thađnh cöng vađ haơnh phuâc cuêa con caâi Nhûng nhû thïị víîn chûa ăuê, nhíịt lađ trong böịi caênh phûâc taơp

ăa chiïìu cuêa xaô höơi hiïơn ăaơi, caâc bíơc cha meơ cíìn ặúơc trang bõ nhûông hiïíu biïịt vađ phûúng phaâp giaâo duơc, ăaô ặúơc chûâng minh lađ hiïơu quaê trong viïơc khúi díơy tađi nùng tiïìm íín trong möîi ặâa treê Vúâi tû caâch lađ möơt trong nhûông chuýn gia ăađo taơo hađng ăíìu úê Chíu AÂ, Adam Khoo vađ ăöơi nguô huíịn luýơn cuêa anh ăaô ăađo taơo thađnh cöng hađng trùm ngađn hoơc viïn úê Singapore vađ caâc nûúâc Chíu AÂ Thöng qua ăoâ, Adam Khoo vađ caâc ăöìng nghiïơp ăaô ruât ra ặúơc nhiïìu kinh nghiïơm thûơc tïị vađ phûúng phaâp thûơc tiïîn ăïí giuâp treê em lúân lïn trong möi trûúđng vùn hoâa AÂ Ăöng, coâ thïí phaât huy toađn böơ tiïìm nùng cuêa mònh

Con caâi chuâng ta ăïìu gioêi lađ ăiïìu mađ bíịt cûâ bíơc cha meơ nađo cuông muöịn tin May mùưn thay, ăoâ cuông lađ ăiïìu ăaô ặúơc caê khoa hoơc líîn thûơc tïị chûâng minh lađ ăuâng Haôy cho pheâp Adam Khoo vađ chuâng töi giuâp baơn thûơc hiïơn möơt pheâp laơ ăúđi thûúđng bùìng nhûông phûúng phaâp hiïơu quaê, khöng nhûông khúi díơy ặúơc tađi nùng cođn nguê ýn trong con baơn, mađ cođn giuâp caâc thïị hïơ trong gia ằnh baơn tòm ặúơc tiïịng noâi chung, biïịn möîi ngađy trong gia ằnh thađnh niïìm vui vađ tiïịng cûúđi bíịt tíơn

Baơn seô thûơc hiïơn pheâp laơ ăúđi thûúđng ăoâ nhû thïị nađo? Haôy cuđng khaâm phaâ qua nhûông trang saâch

Töi muöịn bađy toê lođng biïịt ún ăïịn cha meơ töi, Vince, Betty vađ Joanne, nhûông ngûúđi ăaô ýu thûúng, uêng höơ töi vö ăiïìu kiïơn trong suöịt nhûông nùm qua Caêm ún vúơ töi Sally, nguöìn caêm hûâng vađ sûâc maơnh cuêa töi Caêm ún hai cö con gaâi Kelly vađ Samantha cuêa töi vò mang ăïịn tiïịngơ cûúđi cho töi möîi ngađy Caêm ún ăöịi taâc cuêa töi, Patrick Cheo, ngûúđi ăaô chia seê tíìm nhòn vađ liïn tuơc ăöơng viïn töi tiïịn lïn möơt tíìm cao múâi Caêm ún ngûúđi cöơng sûơ cuêa töi, Stuart, ngûúđi ăaô kïì vai saât caânh bïn töi trong sûâ mïơnh kyđ diïơu goâp phíìn lađm thay ăöíi cuöơc ăúđi cuêa nhiïìu ngûúđi Caêm ún Gary Lee vò tònh baơn vađ sûơ uêng höơ qua bao nhiïu nùm Caêm ún nhûông huíịn luýơn viïn cuêa töi, Ramesh Muthusamy, Amin Morni, Melvin Chew, Danny Tong, Leroy Ratnam, Freddy Go-mez, Woei Tang, Yuan Yee, Gerald Lee, Pamela, Andrea vađ Jeff vò cöng lao liïn tuơc caêi tiïịn chûúng trònh cuêa chuâng ta vúâi niïìm ăam mï vađ sûơ tíơn tuơy.

Ðùơc biïơt caêm ún Serene Quek, Katherine, Rossana, Andrew, JD, lie, Leonard vađ Desmond vò sûơ uêng höơ vö giaâ cuêa caâc baơn Caêm ún Si Lin vò ăaô hoađn thađnh töịt viïơc giuâp cho tíịt caê nhûông quýín saâch mađ töi viïịt ặúơc xuíịt baên röơng raôi Ðöìng thúđi, ăùơc biïơt caêm ún Jimmy vađ Irish trong nhoâm Superkids/I Am Gifted vađ Terence, Fiona, Wandy, Aaron vađ Lawrence trong nhoâm ăađo taơo ngûúđi lúân

Nata-Cuông xin ăùơc biïơt gûêi lúđi caêm ún túâi Fredrick Tan, Dr Peter Yan,

Dr Cheah Yin Mee vađ Radiah úê Adam Khoo Learning Centre Caêm ún Queenie, Sheena vađ Webster úê Adam Khoo Technologies Group Sdn Bhd (Maô Lai) vađ caêm ún Susanna S Hartawan, Alien Tan, Anni Bahar vađ Sintawati Halim úê PT Adam Khoo Learning Technologies Group

tưi àang nối àïën ai!

Cẫm ún toân thïí nhên viïn cuãa Adam Khoo Learning Technologies Group, Adcom vâ Event Gurus àậ lâm viïåc khưng mïåt mỗi vâo cuưëi tuêìn vâ àïm khuya àïí xêy dûång nïn nhûäng cưng ty têìm cúä

Quyïín sấch nây cuäng xin dânh tùång cho hâng trùm trúå lyá àâo tẩo vâ thânh viïn Whoosh àậ tịnh nguyïån cưëng hiïën thúâi gian giuáp cưng viïåc àâo tẩo trong cấc chûúng trịnh “SuperkidsTM”, “I Am Gifted, So Are You! TM”, “Patterns of ExcellenceTM” vâ “Wealth AcademyTM”

Cẫm ún cấc thêìy hiïåu trûúãng, thêìy cư vâ giấo sû cuãa tưi úã trûúâng cêëp hai Ping Yi, trûúâng Trung Hổc Victoria vâ trûúâng Ðẩi Hổc Quưëc Gia Singapore (National University of Singapore - NUS), nhûäng ngûúâi àậ gốp phêìn to lúán trong viïåc phất triïín bẫn thên tưi nhû ngây nay Ðùåc biïåt cẫm ún Giấo sû Wee Chow Hou, Bâ Lee Phui Mun, Bâ Ng Gek Tiang, Dr Kulwant Singh vâ Dr May Lwin Cẫm ún nhûäng ngûúâi thêìy vâ huêën luyïån viïn àậ giuáp tưi khấm phấ tiïìm nùng thêåt sûå cuãa mịnh Cẫm ún ngûúâi thêìy àêìu tiïn cuãa tưi, Ernest Wong, àậ lâm cho tưi nhêån thêëy bẫn thên mịnh mẩnh mệ àïën nhûúâng nâo Cẫm ún nhûäng ngûúâi thêìy nhû Dr Tad James, Dr Richard Bandler, John LaValle, Tony Bu-zan, Brad Sugars, Rober G Allen vâ Anthony Robbins, têët cẫ àậ dẩy tưi nhûäng phûúng phấp quyá giấ àïí àẩt àïën sûå thânh cưng vâ thõnh vûúång

Xin caêm ún cha meơ töi, Victor vađ Carina, ăaô nuöi daơy töi nïn ngûúđi vađ ýu thûúng töi vö ăiïìu kiïơn Caêm ún anh töi Gerald, ngûúđi mađ töi coâ thïí tin cíơy caê trong luâc khoâ khùn cuông nhû trong thuíơn lúơi Caêm ún Elsa, ngûúđi ăaô hûúâng díîn töi trong cuöơc söịng vađ ăöơng viïn töi hoađn thađnh quýín saâch nađy

Caêm ún anh Adam ăaô cho pheâp töi trúê thađnh möơt phíìn trong cuöơc hađnh trònh kyđ diïơu thay ăöíi cuöơc söịng Caêm ún Stuart ăaô khai saâng töi trïn con ặúđng lađm huíịn luýơn viïn cuêa mònh Caêm ún Patrick ăaô giuâp ăúô töi hoơc caâch quaên lyâ Caêm ún caâc ăöìng nghiïơp cuđng lađm huíịn luýơn viïn cuêa töi, Amin Morni, Ramesh Muthusamy, Leroy Frank Ratnam, Melvin Chew, Danny Tong, Freddy Gomez, Woei Tang, Andrea Chan, Pamela Chong, Yuan Yee vađ Jeff Caêm ún Candice Koh ăaô giuâp töi hoơc ặúơc yâ nghôa cuêa viïơc kïịt nöịi caêm xuâc cuêa mònh Caêm

ún toađn böơ nhín viïn cuêa Adam Khoo Learning Technologies Group ăaô cöịng hiïịn thúđi gian vađ nöî lûơc ăïí taơo ra möơt cöng ty ăađo taơo söị 1 taơi Singapore vađ díîn ăíìu thõ trûúđng huíịn luýơn hoơc sinh

Caêm ún caâc baơn cuêa töi, Shahnaz, Petrina, Marcus, Cheryl Tham, Lydia, Kalai, Rossana, Lin Kuek, Katherine, Jaelle Ang, Kyrie, Kristy, Theresa cuđng caâc baơn khaâc, caêm ún caâc baơn vò ăaô lađ möơt phíìn khöng thïí thiïịu trong cuöơc hađnh trònh cuêa töi vađ giuâp töi biïịt trín troơng nhûông ăiïìu tuýơt vúđi do cuöơc söịng mang laơi Caêm ún caâc ăöịi taâc cuêa töi úê Bodynav Institute vađ baơn thín cuêa töi, Max vađ Wilson, vò ăaô cuđng töi gíìy dûơng vađ phaât triïín cöng ty

cuãa nhiïìu bẩn trễ trong cấc chûúng trịnh “I Am Gifted, So Are You!TM” vâ “SuperkidsTM”.

Cẫm ún cấc thêìy hiïåu trûúãng, thêìy cư vâ giấo sû úã trûúâng tiïíu hổc

St Andrews, trûúâng cêëp hai, trûúâng trung hổc vâ trûúâng Ðẩi Hổc Quưëc Gia Singapore àậ giuáp tưi trúã thânh mưåt ngûúâi nhû ngây hưm nay Cẫm ún cấc thêìy vâ huêën luyïån viïn àậ chia sễ vúái tưi nhûäng kiïën thûác

vư giấ vïì thânh cưng trong cuưåc sưëng, Dr Richard Bandler, Dr Tad James, John LaValle, Paul McKenna, George Bein, Ernest Wong, Eric Jensen, Rich Allen vâ David Freeman

Cẫm ún nhûäng trûúâng hổc vâ tưí chûác mâ tưi àậ àïën àâo tẩo, cẫm ún sûå uãng hưå quyá giấ cuãa cấc bẩn vị àậ tẩo cú hưåi cho chuáng ta tiïën túái mưëi quan hïå àưëi tấc thên thiïët Tưi hy vổng chuáng ta sệ giûä gịn vâ phất triïín mưëi quan hïå húåp tấc tưët àểp trong nhûäng nùm túái

Adam Khoo lađ nhađ doanh nghiïơp, taâc giaê cuêa nhûông quýín saâch baân chaơy nhíịt vađ lađ möơt trong nhûông nhađ ăađo taơo xuíịt sùưc nhíịt Tûđ tay trùưng lađm nïn baơc triïơu vađo nùm 26 tuöíi, Adam Khoo súê hûôu vađ quaên lyâ nhiïìu cöng viïơc kinh doanh vúâi töíng thu nhíơp hađng nùm lađ 20 triïơu ăö Anh lađ Chuê Tõch vađ Huíịn Luýơn Viïn Trûúêng cuêa cöng ty Adam Khoo Learning Technologies Group, möơt trong nhûông cöng ty lúân nhíịt Chíu AÂ vïì giaâo duơc vađ ăađo taơo, ăöìng thúđi lađ Giaâm Ðöịc Ðiïìu Hađnh cuêa cöng ty Adcom, möơt cöng ty vïì dõch vuơ quaêng caâo.

Adam cuông lađ taâc giaê cuêa saâu quýín saâch baân chaơy nhíịt bao göìm, “I

Am Gifted, So Are You!”, (phiïn baên tiïịng Viïơt – “Töi Tađi Gioêi, Baơn Cuông Thïị!”), “How to Multiply Your Childs Intelligence”, “Clueless

in Starting a Business”, “Secrets of Self-Made Millionaires” (phiïn baên tiïịng Viïơt - “Bñ Quýịt Tay Trùưng Thađnh Triïơu Phuâ”), “Secrets of Mil-lionaire Investors” vađ “Master Your Mind, Design Your Destiny” (phiïn baên tiïịng Viïơt - Lađm Chuê Tû Duy, Thay Ăöíi Víơn Mïơnh) – quýín saâch baân chaơy thûâ hai taơi Singapore nùm 2004 vađ ặúơc giúâi thiïơu trïn túđ Straits Times Life! Nùìm trong danh saâch baân chaơy nhíịt trong 36 tuíìn,

“Secrets of Self-Made Millionaires” vađ “Secrets of Millionaire tors” líìn lûúơt ặúơc xïịp haơng nhíịt trong danh muơc saâch baân chaơy nhíịt cuêa túđ Straits Times Life vađo nùm 2006 vađ 2007

Inves-Phaât Triïín Tađi Nùng (Talent Development Program), möơt chûúng trònh ăađo taơo nhûông sinh viïn xuíịt sùưc cuêa trûúđng.

Trong 15 nùm qua, anh ăaô ăađo taơo hún 355.000 hoơc sinh, giaâo viïn, chuýn gia, nhín viïn vađ chuê doanh nghiïơp vïì viïơc phaât triïín tiïìm nùng caâ nhín vađ ăaơt thađnh quaê xuíịt sùưc trong caâc lônh vûơc

Tin tûâc vïì thađnh cöng cuêa anh thûúđng xuýn ặúơc ăùng taêi trïn caâc phûúng tiïơn truýìn thöng trong nûúâc nhû The Straits Times, The Busi-ness Times, The New Paper, Lianhe Zaobao, Channel News Asia, Chan-nel U, Channel 8, Newsradio 938, The Hindu, The Malaysian Sun, The Star v.v.Taơp chñ The Executive Magazine vûđa xïịp haơng Adam Khoo lađ möơt trong 25 ngûúđi giađu nhíịt Singapore úê ăöơ tuöíi U40

Gary Lee lađ Trûúêng Phođng Ðađo Taơo vađ lađ Huíịn Luýơn Viïn cho AK-LTG, anh tham gia vađo caâc chûúng trònh nöíi tiïịng nhû “Transforma-tion Teaching”, “I Am Gifted, So Are You!TM” vađ “SuperKids TM” do cöng ty töí chûâc Theo nghïì huíịn luýơn viïn tûđ nùm 2000, Gary ăađo taơo hoơc viïn ăïịn tûđ caâc nûúâc Maô Lai, Indonesia, Singapore vađ ÍỊn Ðöơ.

Gary tham gia vađo caâc chûúng trònh ăađo taơo vïì phûúng phaâp vađ ăöơng lûơc vûún túâi thađnh cöng tûđ nùm 15 tuöíi Vúâi bïì dađy kinh nghiïơm trong viïơc ăađo taơo thanh thiïịu niïn gùơp khoâ khùn trong hoơc tíơp, bõ tađn tíơt vađ bõ töín thûúng thúđi thú íịu, anh ăaô gi-uâp nhiïìu baơn treê tin vađo baên thín, vûúơt qua khoâ khùn vađ phíịn ăíịu cho

mú ûúâc cuêa mònh Chuýn mön cuêa Gary lađ vïì nùng lûơc hoơc tíơp cuêa naôo böơ, bao göìm ăađo taơo naôo böơ bùìng phûúng phaâp hïơ thíìn kinh, ăađo taơo naôo böơ ýịu vađ khöng coâ khaê nùng hoơc tíơp, aâp duơng caâc phûúng phaâp hoơc bùìng caê naôo böơ

Lađ huíịn luýơn viïn ặúơc cíịp chûâng chó Neuro-Linguistic mingTM (NLP) vađ MBTITM, Gary ăaô ăađo taơo ríịt nhiïìu ngûúđi vûún túâi thađnh cöng trong cuöơc söịng caâ nhín vađ sûơ nghiïơp thöng qua caâc chûúng trònh ăađo taơo dađnh cho ngûúđi lúân mađ AKLTG töí chûâc Ngađy

Program-ăaô qua khoâa ăađo taơo cuêa National Guild of Hypnotist (NGH) vađ ternational Association of Counselors and Therapists (IACT), Gary sûê duơng vöịn kiïịn thûâc cuêa mònh ăïí giuâp caâc töí chûâc, doanh nghiïơp, giaêi quýịt míu thuíîn, xíy dûơng nhoâm, ûâng duơng thöng minh caêm xuâc (Emotional Intelligence)trong giao tiïịp Anh cuông giuâp ăúô caâc bíơc cha meơ hiïíu ặúơc con caâi thöng qua caâc buöíi noâi chuýơn vúâi caâc bíơc phuơ huynh mađ anh ăaô töí chûâc trong nhiïìu nùm nay.

In-Khi cođn lađ möơt hoơc sinh keâm, Gary ăaô sûê duơng caâc phûúng phaâp vađ líơp luíơn sau nađy ặúơc anh chia seê trong caâc quýín saâch cuêa mònh, ăïí loơt vađo töịp 5% söị hoơc sinh díîn ăíìu trûúđng cíịp hai anh theo hoơc Gary töịt nghiïơp NUS, khi theo hoơc úê ăíy anh biïịt cín bùìng thúđi gian möơt caâch hiïơu quaê giûôa viïơc hoơc vađ cöng viïơc lađm huíịn luýơn viïn nhiïìu aâp lûơc Anh traêi qua caâc khoâa ăađo taơo cuêa caâc chuýn gia gioêi nhû Adam Khoo, nhađ huíịn luýơn vađ saâng líơp Timeline TherapyTM – Dr Tad James, ngûúđi ăöìng saâng líơp ra NLP – Dr Richard Bandle ÚÊ Myô thò coâ Dr George Bein, huíịn luýơn viïn ặúơc cíịp bùìng NGH vađ lađ nhađ thöi miïn nöíi tiïịng cuđng vúâi Eric Jensen, taâc giaê vađ lađ ngûúđi tiïn phong trong caâc chûúng trònh vađ tađi liïơu nöíi tiïịng vïì viïơc hoơc bùìng caê naôo böơ

Gary söịng ăuâng theo nhûông quan niïơm vïì thađnh cöng mađ anh chia seê vúâi hoơc viïn Hiïơn nay, xen vađo thúđi gian huíịn luýơn hađng ngađy cuêa mònh, anh cođn lađ giaâm ăöịc cuêa möơt cöng ty ăađo taơo vađ lađ ngûúđi ăöìng saâng líơp ra möơt cöng ty khaâc trong lônh vûơc chùm soâc sûâc khoêe toađn diïơn Trong nhûông nöî lûơc kinh doanh cuêa mònh, Gary ăaô hoơc hoêi vađ tinh thöng caâc cöng viïơc xíy dûơng doanh nghiïơp vađ quaên lyâ con ngûúđi Nhûông kinh nghiïơm nađy cuông ặúơc Gary phöí biïịn trong caâc chûúng trònh ăađo taơo cuêa anh

Chûúng 1: Baơn coâ thïí giuâp con mònh hoơc gioêi vađ thađnh cöng 15

Khaâm phaâ nùm ăiïìu con caâi mong muöịn tûđ cha meơ nhíịt

Chûúng 2: Giaêi phoâng tađi nùng tiïìm tađng trong con baơn 49 Phûúng phaâp tùng cûúđng sûâc maơnh cuêa naôo böơ

Chûúng 3: Bíơc phuơ huynh thađnh cöng coâ quan niïơm gò khaâc vúâi leô thûúđng 97 Khöng coâ ăiïìu gò khöng öín vúâi treê, chó coâ hađnh vi cuêa chuâng khöng öín mađ thöi

Chûúng 4: Lađm thïị nađo giuâp con baơn coâ ăöơng lûơc vûún túâi thađnh cöng 129 Cíu traê lúđi nùìm úê “Cöng Thûâc Thađnh Cöng Tuýơt Ăónh”

Chûúng 5: Nùm loaơi caêm xuâc taâc ăöơng maơnh ăïịn hađnh vi con treê 181 Viïơc baơn ýu thûúng con caâi # Viïơc con caâi caêm nhíơn ặúơc tònh thûúng íịy

Chûúng 6: Khúi díơy vađ nuöi dûúông lođng tûơ troơng, sûơ tûơ tin núi con treê 223 Khi treê coâ caêm giaâc töịt ăeơp vïì baên thín, chuâng thûúđng ăaơt kïịt quaê töịt

Chûúng 7: Lađm thïị nađo khiïịn treê húơp taâc vađ víng lúđi cha meơ 259 Sûơ lûơa choơn giuâp treê coâ yâ thûâc lađm chuê vađ ăöơng lûơc hađnh ăöơng

Chûúng 8: Thay ăöíi tû duy bùìng phûúng phaâp chuýín hoâa yâ nghôa tñch cûơc 283

Tû duy cuêa treê aênh hûúêng lúân ăïịn nhíơn thûâc vađ caâch phaên ûâng cuêa treê vúâi sûơ viïơc

Chûúng 9: Kyê luíơt trong gia ằnh theo phûúng chím caê nhađ cuđng thùưng 309 Daơy con bùìng phûúng phaâp “Tíịt caê sûơ thíơt” cuêa nhađ tím lyâ hoơc nöíi tiïịng Virginia Satir

BẠN CÓ THỂ GIÚP CON MÌNH

HỌC GIỎI VÀ THÀNH CÔNG

NOÊI NIEĂM KHOĐNG CHƯ CỤA RIEĐNG AI

Chùưc hùỉn khöng möơt bíơc cha meơ nađo khöng mong muöịn con mònh thađnh cöng vađ haơnh phuâc Víơy vai trođ cuêa baơn lađ gò vađ baơn phaêi lađm gò ăïí giuâp con ăaơt ặúơc ăiïìu íịy? Chùưc chùưn, baơn ríịt mong mònh ăoâng möơt vai trođ quan troơng trong ăoâ, thïị nïn quýín saâch nađy múâi nùìm trong tay baơn Vađ töi hiïíu nöîi bùn khoùn cuêa baơn

Cuông coâ thïí baơn ăaô bùưt ăíìu caêm nhíơn ặúơc nhûông víịn ăïì cuêa ngûúđi lađm cha lađm meơ Coâ luâc baơn nghô con mònh ăang söịng trong möơt chiïìu “khöng gian” khaâc, thíơm chñ möơt hađnh tinh khaâc Víng, baơn khöng phaêi lađ ngûúđi duy nhíịt nghô nhû thïị.Baơn trùn trúê möơt caâch vö voơng khöng hiïíu chuýơn gò xaêy ra vúâi

cu Bim hay beâ Na vöịn ngoan ngoaôn vui tûúi, lñu rñu noâi chuýơn caê ngađy, nay chó traê lúđi nhaât gûđng nhûông cíu hoêi quan tím cuêa baơn, nhûng laơi tröịn biïơt trong phođng boê ra hađng giúđ thò thíìm vađ ruâc rñch chuýơn trođ vúâi caâi maây ăiïơn thoaơi bùìng möơt thûâ ngön ngûô baơn khöng hiïíu ặúơc Nhûng baơn khöng ăún ăöơc trong tònh huöịng nađy

Cuông coâ khi baơn phaât hoaêng lïn, caêm thíịy dûúđng nhû khöng thïí coâ möơt tiïịng noâi chung vúâi ặâa con böîng toê ra líìm lyđ, thíơm chñ suöịt ngađy mùơt sûng mađy sóa vađ trúê nïn xa laơ ăöịi vúâi cha meơ Thíơt ăau lođng khi chûâng kiïịn ặâa con vöịn hoơc khaâ gioêi trong trûúđng nay böîng dûng míịt hïịt hûâng thuâ hoơc tíơp, hoơc baơ toađn ăiïím dûúâi trung bònh mađ víîn chùỉng maêy may buöìn tuêi, nhû thïí ăíịy khöng phaêi lađ chuýơn cuêa noâ Víng, ăoâ lađ chuýơn ăau ăíìu mađ nhiïìu gia ằnh gùơp phaêi

Thíơt oaâi ùm, trong thím tím baơn biïịt vađ tin rùìng con mònh coâ khaê nùng – baơn caêm nhíơn ặúơc ăiïìu ăoâ, nhûng khöng hiïíu vò

sao noâ khöng cođn tíơp trung hoùơc ăaânh míịt ăöơng lûơc vûún lïn trong hoơc tíơp vađ cuöơc söịng.

Vađ baơn, vúâi tû caâch ngûúđi lađm cha lađm meơ, hiïíu roô ăöơng lûơc trong hoơc tíơp cuông nhû trong cuöơc söịng coâ möơt tíìm quan troơng nhû thïị nađo ăöịi vúâi con treê; noâ giuâp treê xaâc ắnh roô ăñch ăi túâi, hoađn thađnh tûđng muơc tiïu ăïì ra vađ nhúđ thïị, thađnh cöng trong bíịt kyđ lônh vûơc nađo mađ treê ăaô choơn Baơn hïịt lođng muöịn giuâp ăúô con, khuýn baêo con vađ trúê thađnh möơt phíìn trong cuöơc söịng cuêa con nhû trûúâc kia thïị mađ baơn chó coâ caêm giaâc khoaêng caâch giûôa mònh vađ con cađng luâc cađng xa hún

“Lađm thïị nađo ăïí trođ chuýơn vađ khñch lïơ con caâi?” – nhiïìu phuơ huynh tûđng hoêi töi nhû thïị Nhiïìu ngûúđi (nhíịt lađ nhûông ngûúđi coâ con trong ăöơ tuöíi múâi lúân) noâi vúâi töi rùìng, hoơ khöng hiïíu ặúơc con mònh nghô gò, cúâ sao chuâng cûâ chuâi muôi hađng giúđ vađo nhûông trođ chúi vö böí trïn maây vi tñnh

Víịn ăïì lađ úê chöî, nhûông kyâ ûâc vađ kinh nghiïơm vïì thúđi thú íịu cuêa chuâng ta, cuđng vúâi caâch daơy baêo cuêa cha meơ ta hònh nhû khöng liïn quan, vađ cađng khöng thïí aâp duơng vađo viïơc daơy con trong böịi caênh xaô höơi ăang thay ăöíi tûđng ngađy nhû hiïơn nay Ăiïìu nađy cođn trúê nïn khoâ hún vúâi nhûông bíơc phuơ huynh trong ăöơ tuöíi 40, hoơ víîn cođn nhúâ ngađy xûa mònh ngoan ngoaôn nghe lúđi ngûúđi lúân, duđi mađi ăeđn saâch vađ luön hiïịu kñnh vúâi cha meơ ra sao Thïị mađ giúđ ăíy, khi cuông lađm cha lađm meơ, hoơ hoang mang khöng biïịt phaêi lađm gò vúâi nhûông ặâa con cûâ muöịn taâch rúđi hoùơc cûúông laơi lúđi cha meơ

Tuy víơy, baơn chûa ăïịn mûâc phaêi tuýơt voơng Baơn khöng cíìn vađ khöng nïn tiïịp tuơc “chiïịn ăíịu” möơt caâch mïơt moêi vađ gíìn nhû

vö voơng vúâi nhûông “thiïn thíìn nöíi loaơn” trong ăöơ tuöíi múâi lúân nûôa Vúâi caâch tiïịp cíơn ăuâng ăùưn vađ nhûông caâch thûâc giao tiïịp phuđ húơp vúâi con caâi, baơn seô líịy lađm ngaơc nhiïn khi biïịt rùìng hai thïị hïơ coâ thïí vui veê bïn nhau vađ chung tay vun ăùưp cho thađnh cöng cuông nhû lúơi ñch cuêa ăöi bïn Con baơn coâ thïí trúê nïn cûơc kyđ hiïíu chuýơn, biïịt quan tím ăïịn ngûúđi khaâc nhûng chó khi chuâng ặúơc söịng trong bíìu khöng khñ ýu thûúng, caêm thíịy mònh ặúơc cha meơ tön troơng Vađ ăïịn lûúơt mònh, chuâng seô hoơc caâch bađy toê lođng biïịt ún ăöịi vúâi caâc bíơc sinh thađnh

Chùưc hùỉn baơn ăang chau mađy nghi ngúđ ăiïìu töi noâi vađ tûơ hoêi,

“Sao töi laơi phaêi tön troơng thùìng con cûâng ăíìu luön caôi bûúâng, trong khi lyâ ra noâ phaêi kñnh troơng cha meơ nhû töi ngađy xûa?”,

“Lađm sao daâm mong ặâa con lyđ lúơm toê lođng biïịt ún trong khi noâ khöng theđm biïịt ăïịn hađng trùm thûâ viïơc mađ töi ím thíìm lađm hađng ngađy vađ hy sinh cho noâ?”. Xin haôy kiïn nhíîn baơn nheâ, baơn seô tòm thíịy cíu traê lúđi sau khi ăoơc xong quýín saâch nađy

CHƯ COÙ BOÂN DÁNG CHA MÉ TREĐN ÑÔØI

Vùn hađo vô ăaơi Lev Tolstoy tûđng noâi, caâc gia ằnh haơnh phuâc ăïìu giöịng nhau cođn nhûông gia ằnh bíịt haơnh thò ăau khöí möîi nhađ möơt kiïíu Caâc nhađ tím lyâ hoơc noâi, coâ hađng triïơu nhûông cùơp cha meơ trïn ăúđi nhûng tûơu chung chó coâ böịn daơng chñnh Chuâng

ta haôy cuđng nhau tòm hiïíu vađ hònh dung vïì böịn daơng cha meơ thûúđng gùơp nađy Nïịu baơn thíịy mònh thuöơc bíịt kyđ daơng nađo trong söị ăoâ hoùơc pha tröơn giûôa caâc daơng thò baơn seô hiïíu roô möơt ăiïìu: cúâ sao viïơc lađm cha meơ, ăöịi vúâi phíìn ăöng chuâng ta, laơi trúê thađnh möơt nhiïơm vuơ khoâ khùn ăïịn thïị

Dûơa vađo tiïu chñ nađo ăïí phín biïơt caâc daơng cha meơ? Chñnh lađ caâc phûúng phaâp mađ cha meơ duđng ăïí daơy con Cuơ thïí hún lađ caâch hoơ noâi chuýơn vúâi con caâi, caâch hoơ khñch lïơ khi chuâng lađm viïơc töịt, caâch hoơ trûđng phaơt hay phï phaân khi chuâng lađm ăiïìu sai, caâch hoơ ăaâp laơi hay khöng ăaâp laơi nhûông ăođi hoêi tinh thíìn vađ víơt chíịt cuêa chuâng

Caâc cuöơc khaêo saât cho thíịy caâc bíơc cha meơ aâp duơng nhiïìu phûúng phaâp daơy döî con caâi khaâc nhau, tûđ caâc phûúng phaâp truýìn thöịng ặúơc truýìn laơi tûđ ăúđi trûúâc, cho ăïịn caâc phûúng phaâp “thïị hïơ múâi” cuêa caâc chuýn gia trong lônh vûơc nuöi daơy con Möơt söị phûúng phaâp mang laơi hiïơu quaê, trong khi caâc phûúng phaâp khaâc thò hoađn toađn vö ñch Noâi vïì caâch giao tiïịp vúâi con, baơn coâ thûúđng sûê duơng möơt söị caâch noâi nhû sau khöng?

– “Con tûúêng meơ lađ con híìu cuêa con ăíịy ađ?”

– “Mađy nghô tao lađ caâi maây in tiïìn chùưc?”

– “Con cho ba lađ thùìng ngu sao?”

– “Coâ phaêi con nghô nhađ nađy lađ caâi nhađ troơ, cođn con chó lađ keê

ùn nhúđ úê ăíơu khöng?”

– “Mađy coâ cođn coi chuâng tao lađ cha meơ nûôa hay khöng?” – “Con coâ nghe khöng ăíịy? Meơ ăang noâi chuýơn vúâi con!” – “Biïịt lađ möơt chuýơn, lađm laơi lađ möơt chuýơn khaâc!”

– “Con tûúêng meơ lađ con nñt ba tuöíi haê?”

– “Con bõ caâi giöịng gò víơy? Trong ăíìu con chó coâ buđn ăíịt thöi ađ?”

Coâ cíu noâi nađo quen thuöơc ăöịi vúâi baơn khöng? Baơn coâ caêm thíịy aây naây khi duđng nhûông cíu tiïu cûơc nhû trïn khöng? Nïịu coâ thò baơn cuông khöng phaêi lađ trûúđng húơp caâ biïơt, nhiïìu bíơc phuơ

míîu khaâc cuông noâi nhûông cíu tûúng tûơ, thíơm chñ cođn nùơng nïì hún, mùơc duđ khöng ai trong chuâng ta khöng nöî lûơc hïịt mònh vúâi mong muöịn trúê thađnh nhûông bíơc cha meơ töịt Vò khöng coâ nhiïìu ngöi trûúđng daơy ngûúđi ta caâch lađm cha meơ, thïị nïn thûúđng thò chuâng ta bùưt chûúâc möơt caâch vö thûâc hoùơc coâ yâ thûâc caâch mađ cha meơ ngađy xûa ăöịi ăaôi vúâi chuâng ta Cuông coâ trûúđng húơp nïịu ta nghô cha meơ mònh xûa kia quaâ nghiïm khùưc, thò nay ta nïn lađm möơt cuöơc “caâch maơng” boê hïịt tíịt caê nhûông quy ắnh nghiïm ngùơt bùưt con caâi phaêi thïị nađy thïị noơ mađ taơo cho chuâng möơt cuöơc söịng thoaêi maâi, tûơ do

Khöng coâ möơt míîu söị chung cöị ắnh nađo cho tûđng daơng cha meơ, töi seô miïu taê hoơ trïn nhûông neât chung nhíịt Baơn thûê xem mònh thuöơc vađo daơng nađo sau ăíy nheâ

Baôc cha mé tieđu cöïc

Goơi hoơ lađ cha meơ tiïu cûơc búêi vò hoơ daơy döî con bùìng nhûông biïơn phaâp “tiïu cûơc”, phûúng chím cuêa hoơ lađ “cha meơ noâi caâi gò cuông ăuâng” vađ vò thïị mađ thíịt baơi Nhûng hoơ khöng nhíơn ra ăiïìu ăoâ Hoơ biïịt rùìng Greg cuêa hoơ thöng minh nhûng khöng chõu

cöị gùưng, vò thïị mađ bùìng moơi caâch phaêi thuâc eâp noâ “cho bùìng anh bùìng em” Khi Greg cođn beâ, hoơ thûúđng duđng roi voơt ăïí cho cíơu vađo khuön khöí möîi khi cíơu lûúđi biïịng hay bõ ăiïím keâm Chùỉng laơ gò, cíơu

beâ ăïịn lúâp vúâi nhûông vïịt roi hùìn trïn tay chín, biïịn cíơu thađnh trođ cûúđi cho caê lúâp.

Ăïịn khi Greg lúân lïn möơt chuât, hoơ chuýín chiïịn thuíơt sang so saânh cíơu vúâi ngûúđi anh, vò anh cíơu coâ thađnh tñch hoơc tíơp töịt Nhûông cíu kiïíu nhû thïị nađy ặúơc lùơp ăi lùơp laơi hađng ngađy, “Sao mađy khöng bùìng ặúơc caâi moâng tay anh mađy? Xem ăíịy, anh mađy chùm chó hoơc hađnh biïịt bao Cođn mađy töịi ngađy chó biïịt chúi ăiïơn tûê Möîi khi baêo hoơc bađi, thò dađi möìm ra kïu mïơt Giaâ mađ mađy coâ ặúơc nûêa böơ oâc cuêa anh mađy thò coâ phaêi chuâng tao cuông coâ phíơn nhúđ khöng.”

Khöng coâ gò ngaơc nhiïn, Greg luön coâ caêm giaâc buöìn tuêi vađ chaân naên; ngûúđi lúân khöng hiïíu ặúơc lađ cíơu cuông coâ luâc cíìn nghó ngúi thû giaôn chûâ Khöng phaêi cíơu khöng muöịn hoơc, cíơu chó caêm thíịy khoâ tíơp trung vađo bađi hoơc Ngoađi ra, cíơu khöng khoêi tuêi thín khi luön bõ cha meơ ăem ra so saânh vúâi ngûúđi anh trai gioêi giang vađ lađ niïìm tûơ hađo cuêa gia ằnh, cođn cíơu thò bõ gaân cho nhûông danh hiïơu khoâ nghe nhû “lûúđi biïịng”, “ngu ăíìn”, “vö tñch sûơ”, Díìn díìn, Greg hoơc ặúơc caâch chíịp nhíơn “söị phíơn” cuêa mònh Túâi tíịp nhíơn nhûông lúđi chó trñch cay nghiïơt tûđ cha meơ, cíơu tin chùưc mònh khöng coâ cú may thađnh cöng trong ăúđi, vađ duđ coâ lađm gò thò cíơu cuông khöng bao giúđ bùìng ặúơc ngûúđi anh saâng laâng cuêa mònh Ăoâ lađ lyâ do taơi sao Greg thñch dađnh nhiïìu thúđi gian cho baơn beđ ăöìng thúđi xa laânh gia ằnh cađng nhiïìu cađng töịt Cíơu caêm thíịy chó coâ nhûông ngûúđi baơn nađy múâi hiïíu cíơu, chíịp nhíơn con ngûúđi cíơu nhû noâ vöịn thïị, thíơm chñ cođn tön troơng cíơu, nhûông ăiïìu mađ cíơu khöng bao giúđ tòm thíịy trong gia ằnh mònh Cíơu muöịn úê bïn baơn beđ cađng nhiïìu cađng töịt, cuđng hoơ xem nhûông böơ phim, chúi nhûông trođ chúi ûa thñch vađ khöng muöịn nghô ăiïìu gò xa hún nûôa

Baôc mé cha thích söï hoaøn hạo

Ăíy lađ nhûông ngûúđi ýu thñch nhûông gò trođn trõa vađ toađn bñch Ann, con gaâi rûúơu duy nhíịt cuêa hoơ, nùm nay 15 tuöíi vađ ăang theo hoơc úê möơt trûúđng danh tiïịng Cö lađ niïìm haônh diïơn vađ niïìm vui cuêa cha meơ Hoơ ýu thûúng cö hïịt lođng vađ tröng ăúơi ríịt nhiïìu úê cö Hoơ mong Ann ăöî vađo trûúđng Y trong khi cö thíìm mú ûúâc trúê thađnh nhađ khoa hoơc nghiïn cûâu möi trûúđng Cö khöng daâm noâi cho cha meơ biïịt vò súơ seô lađm hoơ thíịt voơng Cha meơ ăaô ăíìu tû quaâ nhiïìu cho tûúng lai cuêa cö Ngoađi viïơc hoơc úê nhûông trûúđng hađng ăíìu, cö cođn ặúơc hoơc thïm nhiïìu thûâ khaâc vúâi muơc ăñch hoađn thiïơn baên thín Cö phaêi biïịt muâa ba lï, vò meơ cö ngađy xûa mú mònh muâa trong vúê “Höì thiïn nga” nhûng bađ ăaô khöng thûơc hiïơn ặúơc Ngoađi ra, cö cođn hoơc thïm ăađn dûúng cíìm, ăađn

vô cíìm, hoơc veô tranh, hoơc ăaânh tennis vađ cođn nhiïìu thûâ khaâc Ann chùỉng phaêi lo nghô gò, cha meơ ăaô lïn kïị hoaơch cho tûúng lai cuêa con gaâi ăíu vađo ăíịy Hoơ hy voơng cö seô thûơc hiïơn ặúơc ûúâc

mú vađ hoađi baôo cuêa chñnh hoơ Trûúâc mùơt ngûúđi thín vađ baơn beđ, hoơ chó toađn khen ngúơi con gaâi Khi Ann ăaơt thađnh tñch cao trong hoơc tíơp hoùơc giađnh ặúơc caâc giaêi thûúêng vùn thïí myô, cha meơ cö luön líịy ăoâ lađm bùìng chûâng ăïí moơi ngûúđi thíịy con gaâi hoơ thöng minh vađ xuíịt sùưc nhû thïị nađo

Hoơ khöng cho pheâp cö ăi chúi vúâi baơn beđ ăöìng trang lûâa vò súơ cö

bõ aênh hûúêng xíịu tûđ “luô baơn beđ tíìm thûúđng” vađ khöng coâ thúđi gian hoơc tíơp Vò thïị, Ann chó quanh quíín úê nhađ Thuâ vui cuêa cö goâi goơn trong nhûông thoâi quen mađ cha meơ cö cho lađ lađnh maơnh vađ böí ñch nhû ăoơc saâch, nghe nhaơc cöí ăiïín, xem truýìn hònh caâp chûúng trònh Discovery Chanel, hoùơc chúi ăađn

Ngađy nađo cha meơ cuông hoêi thùm Ann vïì nhûông chuýơn xaêy ra úê trûúđng Cö chó kïí cho hoơ nghe nhûông viïơc töịt ăeơp cö ăaô lađm hay nhûông thađnh tñch lúân nhoê cö ăaơt ặúơc Cö ríịt vui khi thíịy veê mùơt cha meơ saâng lïn niïìm tûơ hađo Cö tin rùìng mònh lađm ăuâng vađ ăoâ lađ lyâ do taơi sao cö khöng bao giúđ kïí cho hoơ nghe nhûông gò thíơt sûơ xaêy ra úê trûúđng hay trong nöơi tím cö

Ann thûúđng coâ caêm giaâc cö ăún, laơc loông vò cö gùơp khoâ khùn trong giao tiïịp vúâi baơn beđ Hoơ thûúđng bađn vïì nhûông böơ phim múâi ra vađ möịt aâo quíìn, trong khi cö muđ tõt vïì nhûông víịn ăïì ăoâ Coâ líìn, cö ăaô bíơt khoâc khi bõ möơt ặâa baơn goơi lađ “líơp dõ” Ăöi khi, Ann caêm thíịy bíịt maôn khi cha meơ kiïím soaât cuöơc ăúđi mònh ăïịn tûđng xùng ti meât, duđ cö víîn biïịt rùìng hoơ lađm víơy vò thûúng ýu cö

Ngoađi ra, vò ặúơc baêo boơc quaâ kyô, Ann míịt díìn khaê nùng hođa nhíơp vúâi xaô höơi vađ khùưc síu caêm giaâc laơc loađi cö ăún giûôa moơi ngûúđi

Baôc phú maêu nuođng chieău con heât möïc

Richard ăaô 18 tuöíi nhûng víîn ặúơc cha meơ cûng chiïìu nhû ngađy cođn beâ vađ ặúơc söịng theo yâ mònh Cha meơ bao giúđ cuông cöị hïịt sûâc ăïí ăaâp ûâng moơi thûâ cíơu vođi vônh, duđ gia ằnh chùỉng khaâ giaê chuât nađo Khi cíơu vûđa coâ bùìng laâi xe gùưn maây, cha cíơu khöng ngíìn ngaơi boê ra toađn böơ söị tiïìn dađnh duơm ăïí mua cho cíơu chiïịc

xe “oaâch” nhíịt mađ cíơu muöịn Meơ cíơu ăïm ngađy lo lùưng vïì sûơ an toađn cuêa con trai khi laâi xe phín khöịi lúân, nhûng laơi cho rùìng viïơc lađm cho con vui lađ quan troơng nhíịt.

Richard söịng nhû öng hoađng trong nhađ, cíơu thûúđng lúân tiïịng vúâi cha meơ möîi khi nghô rùìng “öng bađ giađ” can thiïơp quaâ nhiïìu vađo viïơc cuêa mònh Hoơ ríịt buöìn nhûng vò quaâ thûúng con nïn khöng núô la ríìy, ăađnh ím thíìm hy voơng “trùng ăïịn rùìm trùng trođn”, möơt ngađy kia cíơu seô hiïíu ặúơc cöng lao cha meơ

Richard khöng hïì ăuơng tay vađo viïơc nhađ, hoơc hađnh cuông chùỉng bùìng ai Thíơt ra, cíơu bõ ăuâp hai líìn vò “khöng thñch hoơc, thïị thöi” Cíơu hay cuâp hoơc ăi chúi, nhûng thay vò nghiïm khùưc nhùưc nhúê con, hoơ laơi ặâng ra bao che bùìng caâch viïịt thû cho giaâo viïn chuê nhiïơm viïơn lyâ do cíơu “khöng khoêe nïn khöng thïí ăïịn lúâp”.

Richard thûúđng quíơy phaâ trong trûúđng Cíơu bõ bùưt gùơp huât thuöịc laâ trong nhađ vïơ sinh, thûúđng xuýn bõ kyê luíơt, thíơm chñ cođn bõ múđi lïn gùơp hiïơu trûúêng vađi líìn Nhađ trûúđng ăaô nhiïìu líìn goơi ăiïơn cho cha meơ cíơu bađy toê nöîi lo lùưng Möîi líìn nhû thïị, cha meơ cíơu ăïìu hûâa vúâi nhađ trûúđng seô uöịn nùưn con töịt hún Thíơt ra, hoơ cuông ăöi líìn thûê nheơ nhađng khuýn baêo cíơu nïn tuín theo kyê luíơt cuêa trûúđng, chuâ tím hoơc hađnh, nhûng tíịt caê chó nhû “nûúâc ăöí laâ khoai”

Duđ muöịn gò ặúơc níịy, Richard víîn ríịt ñt khi úê nhađ; ngûúơc laơi, húê ra möơt chuât lađ cíơu ra khoêi nhađ ăađn ăuâm vúâi luô baơn cho ăïịn töịi khuya Röìi cuông ăïịn luâc híìu nhû khöng ai chõu ặơng nöíi cíơu nûôa Vađ ăiïìu gò ăïịn phaêi ăïịn, cíơu bõ caênh saât bùưt vò töơi ííu ăaê vađ gíy röịi tríơt tûơ núi cöng cöơng.

Baôc sinh thaønh theo chụ nghóa vaôt chaât

Hoơ lađ nhûông ngûúđi lađm ùn kinh doanh coâ tiïịng tùm, coâ ắa võ vađ ặúơc troơng voơng trong xaô höơi Hoơ coâ hai ặâa con, Ed 16 tuöíi vađ Sarah 14 tuöíi Moơi viïơc trong nhađ ặúơc “khoaân trùưng” cho chõ ngûúđi lađm ăaâng tin cíơy ăaô vađo úê vúâi gia ằnh tûđ khi Ed cođn beâ Khöng coâ gò phaêi ngaơc nhiïn khi hai ặâa treê caêm thíịy gíìn guôi thín thiïịt vúâi chõ hún lađ vúâi cha meơ chuâng Búêi vò caê hai lùn löơn trïn thûúng trûúđng, hoơ thûúđng lađm viïơc hoùơc gùơp gúô ăöịi taâc ăïịn tíơn khuya, nïn chùỉng míịy dõp vïì nhađ ùn töịi vúâi con

Nïịu giaê duơ coâ chuât thúđi gian raênh, hoơ thñch giaêi khuíy theo súê thñch riïng cuêa mònh hún lađ dađnh thúđi gian cho con caâi Khi chuâng cođn nhoê, thi thoaêng hoơ cuông ặa chuâng ăi chúi cöng viïn hoùơc ăi nghó vađi ngađy Nhûng bíy giúđ chuâng ăaô lúân, coâ thïí tûơ

ăi chúi, ăi du lõch vúâi baơn beđ hay trûúđng hoơc thò hoơ ăïí mùơc cho chuâng xoay xúê Lađm ùn cađng phaât ăaơt bao nhiïu, hoơ cađng bíơn röơn bíịy nhiïu, nhûông dõp sum hoơp gia ằnh ngađy cađng trúê nïn hiïịm hoi

Hai anh em cuông quen díìn vúâi viïơc cha meơ thûúđng xuýn vùưng nhađ – caê hai ăïìu coâ nhûông möịi quan tím riïng vađ chuê ýịu dađnh thúđi gian cho baơn beđ Cha meơ chuâng khöng bíơn tím lùưm vò caê hai ăïìu coâ thađnh tñch hoơc tíơp khaâ Hoơ tin rùìng tiïìn coâ thïí mua ặúơc “sûơ giaâo duơc töịt nhíịt”, vađ do ăoâ khöng ngíìn ngaơi boê tiïìn

ra ăïí cho con hoơc úê nhûông trûúđng danh tiïịng nhíịt.

Nhû ăïí buđ ăùưp laơi cho viïơc thiïịu thúđi gian dađnh cho con, phuơ huynh theo chuê nghôa víơt chíịt thûúđng khöng tiïịc tiïìn ăöí ra cho con caâi Quíìn aâo cuêa chuâng phaêi lađ hađng hiïơu, maây tñnh, ăiïơn thoaơi, xe ăúđi múâi, ûđ thò thiïn haơ coâ caâi gò chuâng líơp tûâc coâ caâi íịy

Nhiïìu baơn hoơc cuêa Ed vađ Sarah ganh tõ vúâi chuâng vò hai ặâa híìu nhû coâ tíịt caê moơi thûâ trïn ăúđi Vò víơy, lađm sao chuâng traânh khoêi caêm giaâc mònh lađ ngûúđi “sađnh ăiïơu”, lađ “dín chúi”, lađ “quyâ töơc”?

Nhûng liïơu hai anh em noơ coâ thíơt sûơ haơnh phuâc khöng? Cuöơc ăúđi ăíu ăún giaên nhû thïị Ăöi khi chuâng caêm thíịy theđm ặúơc nhû nhûông ặâa baơn luön coâ cha meơ bïn caơnh trong moơi sinh hoaơt ăúđi thûúđng nhû ăi xem phim vúâi cha meơ, cuđng ngöìi bađn luíơn vïì möơt tríơn ăaâ boâng, Cuông coâ luâc ăi ra ặúđng trong “böơ caânh” ăùưt tiïìn trïn chiïịc xe boâng löơn, nhûng Ed vađ Sarah víîn thíịy lođng mònh tröịng traêi Chuâng caêm thíịy hònh nhû mònh thiïu thiïịu möơt caâi gò ăoâ

Trïn ăíy lađ möơt söị vñ duơ vïì caâc daơng cha meơ chuâng ta thûúđng gùơp trong xaô höơi hiïơn ăaơi Mùơc duđ möîi daơng trïn phíìn nađo ặúơc phoâng ăaơi ăïí lađm nöíi bíơt nhûông neât ăùơc trûng riïng, töi chùưc rùìng ñt nhiïìu baơn cuông bùưt gùơp hònh aênh mònh thíịp thoaâng

trong ăoâ Trong thûơc tïị, ăa söị bíơc phuơ huynh daơy con theo kiïíu kïịt húơp möơt vađi phûúng phaâp vúâi nhau Vñ duơ, möơt söị ngûúđi duđng roi voơt ăïí rùn ăe, phíìn thûúêng víơt chíịt ăïí khen thûúêng vađ coi ăoâ lađ biïơn phaâp töịt ăïí kiïím soaât nhûông ặâa con múâi lúân cuêa mònh.

Töi biïịt coâ khaâ nhiïìu öng böị bađ meơ luön bùn khoùn vúâi nhûông cíu hoêi, “Liïơu mònh daơy con coâ ăuâng caâch khöng?”, “Khöng biïịt mònh ăang giuâp con hay chó vö tònh khiïịn cuöơc söịng cuêa noâ trúê nïn khoâ khùn hún?”

Chùưc baơn ăöìng yâ vúâi töi rùìng, tíịt caê nhûông öng böị bađ meơ trïn ăúđi duđ daơy con theo caâch nađo thò cuông xuíịt phaât tûđ tònh thûúng con vađ mong muöịn nhûông ăiïìu töịt nhíịt cho con Nhûng ríịt coâ thïí phûúng phaâp daơy con mađ baơn aâp duơng laơi phaên taâc duơng, gíy ra nhûông hiïíu líìm vađ nong röơng khoaêng caâch giûôa cha meơ vađ con caâi

Töi biïịt viïơc möơt ngûúđi meơ cöị tònh nghe leân cuöơc noâi chuýơn ăiïơn thoaơi giûôa ặâa con trai 14 tuöíi vúâi baơn hoơc lađ xuíịt phaât tûđ

yâ ắnh töịt, chó vò bađ muöịn biïịt con mònh ăang giao du vúâi ai, bađ súơ noâ chúi vúâi luô baơn xíịu Nhûng khi cíơu beâ phaât hiïơn ra viïơc nađy, cíơu nöíi giíơn vò meơ ăaô xím phaơm thö baơo vađo ăúđi tû cuêa cíơu vađ khöng tin tûúêng cíơu

“Khi muöịn biïịt töi kïịt thín vúâi ai, cha töi khuýịn khñch töi múđi baơn vïì nhađ, thíơm chñ nguê qua ăïm, cođn meơ töi thò ăaânh xe chúê töi vađ baơn ăi ùn Thïị thò cođn gò bùìng nïn töi thûúđng “múđi” meơ ăi ùn töịi vađ ăi xem phim vúâi töi vađ baơn gaâi dô nhiïn meơ töi laâi xe vađ traê tiïìn Meơ cođn nhûúđng cho chuâng töi quýìn choơn phim; chó coâ möơt ăiïìu duy nhíịt mađ meơ töi tûđ chöịi lađ khöng chúê chuâng töi ăi xem phim vađo luâc nûêa ăïm Ăoâ lađ lyâ do taơi sao, mùơc duđ cha meơ töi ly dõ khi töi múâi 13 tuöíi, töi víîn ríịt gíìn guôi vúâi caê cha líîn meơ.”

- Adam Khoo

THÖÔNG YEĐU THOĐI CHÖA ÑỤ,

CAĂN COÙ PHÖÔNG PHAÙP TOÂT

Thûơc tïị cho thíịy, chó ýu thûúng vađ hïịt lođng mong muöịn ăiïìu töịt lađnh cho con caâi thöi thò chûa ăuê cho viïơc daơy con thađnh cöng AÂp duơng laơi caâc phûúng phaâp mađ ngađy xûa cha meơ ta víîn giaâo huíịn ta coâ thïí khöng cođn hiïơu quaê nûôa trong möơt xaô höơi múâi Dûúâi aênh hûúêng cuêa sûơ buđng nöí thöng tin, thïị hïơ 8X, 9X, 10X ríịt khaâc biïơt Chuâng hiïíu biïịt hún, dïî xuâc caêm hún vađ coâ nhiïìu cú höơi tiïịp xuâc vúâi nhiïìu luöìng tû tûúêng khaâc nhau hún Lađ cha meơ, chuâng ta cuông cíìn phaêi thay ăöíi vađ thñch nghi vúâi thúđi ăaơi múâi, biïịt caâch sûê duơng nhûông mö hònh vađ phûúng phaâp daơy con saâng taơo, múâi meê, tiïn tiïịn Chó coâ nhû thïị, chuâng ta múâi coâ thïí ruât ngùưn vađ xoâa nhođa khoaêng caâch giûôa hai thïị hïơ trong gia ằnh, giuâp con caâi phaât huy moơi tiïìm nùng, taơo dûơng möơt cuöơc söịng haơnh phuâc vađ hađi hođa, cuông nhû biïịt caâch lađm chuê ăúđi mònh khi chuâng trûúêng thađnh

TÌM HIEƠU VEĂ THEÂ GIÔÙI TUOƠI TEEN

Muöịn thiïịt líơp vađ duy trò möịi quan hïơ gùưn boâ vúâi con caâi, ăöìng thúđi giuâp chuâng phaât triïín hïịt khaê nùng, trûúâc tiïn cha meơ phaêi thíơt sûơ hiïíu ặúơc con caâi Ăíìu tiïn, chuâng ta phaêi hiïíu viïơc söịng trong thïị giúâi tuöíi teen lađ nhû thïị nađo Hiïíu ặúơc ặâa treê 13, 15 tuöíi coâ caêm giaâc ra sao, thûúđng gùơp phaêi nhûông víịn ăïì gò, thíìm

hy voơng vađ mong ûúâc gò úê cuöơc ăúđi, thíơm chñ phaêi biïịt caê thûâ ngön ngûô mađ con mònh sûê duơng Nïịu nhû “ăađn öng ăïịn tûđ sao Hoêa vađ ăađn bađ ăïịn tûđ sao Kim”, con caâi chuâng ta chùưc chùưn phaêi ăïịn tûđ möơt thiïn hađ nađo ăoâ hoađn toađn khaâc

Víơy baơn biïịt gò vïì thïị giúâi tuöíi thú? Baơn coâ thíơt sûơ hiïíu ngön ngûô cuêa chuâng khöng? Töi muöịn baơn haôy thûê möơt bađi kiïím tra nhoê dûúâi ăíy ăïí khaâm phaâ mûâc ăöơ hiïíu biïịt cuêa baơn vïì xu hûúâng vađ ngön ngûô xò-tin.

1 Baơn hiïíu ặúơc caâch viïịt nađy khöng: poâ t4y, chađj oj?

2 Nhûông ngûúđi nađo ặúơc goơi lađ “Emo”?

3 “Xađm bú”, “Xađm xñ” coâ nghôa lađ gò?

4 “LOL” coâ nghôa lađ gò?

5 “Lađ dađ”, “i íu íơy” coâ nghôa lađ gò?

(Ăaâp aân úê cuöịi chûúng)

Nïịu traê lúđi ăuâng hïịt, baơn coâ thïí tûơ khen mònh ặúơc röìi Baơn khaâ rađnh ngön ngûô tuöíi ö mai Nïịu baơn khöng hiïíu chuât nađo, thò cuông ặđng vöơi buöìn vò ăoâ lađ chuýơn bònh thûúđng Töi ặa bađi kiïím tra ăún giaên nađy cho ríịt nhiïìu phuơ huynh, híìu hïịt hoơ ăïìu caêm thíịy khoâ hiïíu Thíơm chñ coâ ngûúđi cođn hoađn toađn muđ tõt.Bíy giúđ baơn ăaô biïịt mònh ăang úê ăíu trong quaâ trònh hođa húơp vúâi con caâi Trûúâc khi nghô ăïịn chuýơn daơy con hiïơu quaê, haôy dađnh thúđi gian nhiïìu hún ăïí tòm hiïíu thïm vïì thïị giúâi cuêa con treê nhû xem thûê caâc chûúng trònh tivi chuâng ýu thñch, nghe thûê nhûông loaơi nhaơc chuâng say mï, ăoơc thïm nhûông loaơi saâch baâo dađnh cho tuöíi múâi lúân, ăoơc nhûông gò caâc baơn treê viïịt trïn blog hay diïîn ăađn Baơn seô khaâm phaâ ra nhiïìu ăiïìu khaâc laơ trong thïị giúâi cuêa chuâng Coâ möơt söị ăiïìu baơn seô caêm thíịy khoâ mađ chíịp nhíơn ặúơc Tuy nhiïn, baơn nïn nhòn vađ hiïíu thïị giúâi ăoâ bùìng möơt caâi nhòn caêm thöng hún lađ phaân xeât Baơn ặđng qún rùìng, ngađy xûa cha meơ ta cuông tûđng coâ luâc “chùỉng thïí nađo hiïíu nöíi” chuâng ta.Thïị giúâi cuêa tuöíi múâi lúân ngađy nay thíơt khaâc vúâi chuâng ta Cuöơc söịng ăang quay vúâi möơt töịc ăöơ ăiïn cuöìng choâng mùơt Viïơc kiïịm

söịng ngađy cađng mang tñnh caơnh tranh laơnh luđng vađ khöịc liïơt Ăa söị caâc gia ằnh ngađy nay cíìn coâ hai truơ cöơt (caê vúơ chöìng cuđng ăi lađm, thay vò chó ngûúđi chöìng ăi lađm nhû trûúâc kia) ăïí chaơy ăua vúâi giaâ caê trong möơt xaô höơi tiïu duđng suđng baâi víơt chíịt Vò thïị mađ khoaêng thúđi gian cíìn thiïịt ăïí cha meơ chúi ăuđa vađ trođ chuýơn cuđng con caâi ngađy cađng ngùưn laơi so vúâi nhûông thíơp kyê trûúâc.Bïn caơnh ăoâ, sûơ buđng nöí cuêa caâc kïnh tivi, truýìn hònh caâp, caâc loaơi game online vađ nhíịt lađ Internet ăaô vađ ăang taơo ra möơt thïị giúâi cuêa thanh thiïịu niïn ngađy cađng khaâc biïơt vúâi nhûông gò mađ chuâng ta – nhûông bíơc cha meơ – tûđng biïịt Caâi gò cuông coâ hai mùơt cuêa noâ Nïịu nhûông tiïịn böơ khoa hoơc cöng nghïơ mang ăïịn vö söị lúơi ñch cho con ngûúđi thò noâ cuông ăöìng thúđi ăem ăïịn caê nhûông ăiïìu tïơ haơi, thíơm chñ ríịt tïơ haơi Nïịu Internet lađ núi ăïí phö trûúng caâi ăeơp, caâi töịt thò cuông lađ chöî cho caâi xíịu, caâi aâc mùơc sûâc moơc lïn nhû coê daơi Sûơ phaât triïín nhû vuô baôo cuêa cöng nghïơ thöng tin vađ sûơ nhanh nhaơy cuêa giúâi treê ăöịi vúâi cöng nghïơ cuông chñnh lađ lyâ

do khiïịn nhiïìu bíơc phuơ huynh coâ caêm giaâc huơt híîng, bíịt lûơc vò khöng coâ caâch nađo theo kõp con caâi hoùơc quaên lyâ ặúơc chuâng.Maây vi tñnh coâ híịp lûơc ăùơc biïơt vúâi thanh thiïịu niïn Maơng Internet lađ nguöìn cung cíịp thöng tin phong phuâ, mang laơi sûơ tûúng taâc trong thïị giúâi aêo cho ngûúđi duđng, khiïịn cho nhiïìu ngûúđi laơc loông trong thïị giúâi thíơt coâ thïí tòm ặúơc chöî ặâng cuêa mònh trong thïị giúâi aêo vađ ngađy cađng ăùưm chòm trong ăoâ Töi tûđng thûơc hiïơn möơt cuöơc khaêo saât nhoê vúâi möơt nhoâm thiïịu niïn, bùìng caâch hoêi xem hoơ dađnh bao nhiïu tiïịng möơt ngađy cho maây vi tñnh hay lûúât web Khöng cíìn chúâp mùưt, hún 55% traê lúđi 4-5 tiïịng möîi ngađy

Vađ dô nhiïn, trong thïị giúâi tuöíi teen khaâ phûâc taơp ăoâ, nïịu gùơp caâi töịt caâi ăeơp, con baơn seô ngađy cađng tiïịn böơ Ngûúơc laơi, chuâng

seô phñ thúđi gian vađo nhûông chuýơn vö böí, thíơm chñ lađ chuýơn xíịu Baâo chñ lïn tiïịng hađng ngađy vïì hiïơn tûúơng nghiïơn game, xem phim ăöìi truơy, nhûông ăoaơn video clip nhaơy caêm mađ caâc em truýìn cho nhau Ngûúđi lúân chuâng ta cíìn phaêi lađm gò ăïí keâo con

em mònh traânh xa nhûông aênh hûúêng ăöơc haơi íịy? Ăoâ lađ cíu hoêi mađ chuâng ta phaêi cuđng ăöơng naôo ăïí tòm ra caâch giaêi quýịt.Möơt söị thiïịu niïn than phiïìn vúâi töi rùìng cha meơ khöng ýu thûúng chuâng, quaên lyâ chuâng nhû tuđ nhín vađ tûúâc ăi nhu cíìu tûơ khùỉng ắnh baên thín cuêa chuâng Caâch mađ boơn treê nhíơn thûâc vïì sûơ quan tím vađ tònh caêm cuêa cha meơ khöng phaêi luâc nađo cuông ăöìng quy vúâi caâch mađ cha meơ nghô vađ hađnh ăöơng

Hiïơn nay, ăöịi vúâi möơt söị thiïịu niïn, ýu thûúng chuâng nghôa lađ cho chuâng quýìn tûơ do giao du vúâi nhûông ngûúđi chuâng thñch vađ lađm bíịt cûâ caâi gò chuâng muöịn Dô nhiïn, lađ cha meơ, chuâng ta noâi chung ríịt súơ kiïíu “tûơ do” nađy, ai chùỉng muöịn lađm hïịt sûâc mònh ăïí baêo vïơ con caâi khoêi nhûông nguy cú cuêa möơt xaô höơi ngađy cađng phûâc taơp vađ baêo boơc chuâng lúân lïn trong möơt möi trûúđng

an toađn, “vö truđng”

Cíu hoêi ăùơt ra lađ möi trûúđng mađ baơn coâ thïí mang laơi cho con baơn

an toađn ăïịn mûâc nađo vađ liïơu ăíy coâ phaêi lađ caâch töịt nhíịt ăïí giuâp ăúô chuâng? Möơt mai lúân lïn, ặâa treê nađo röìi cuông phaêi ăöịi diïơn vúâi caâi bíịt toađn, caâi xíịu, caâi khöng öín vađ vò hoađn toađn khöng coâ khaâi niïơm gò vïì mùơt traâi cuêa xaô höơi, nhûông ặâa treê lúân lïn trong möi trûúđng “vö truđng” thûúđng coâ nguy cú “nhiïîm bïơnh” cao hún nhûông ặâa treê khaâc

VÌ SAO TRẸ NGHIEÔN CHÔI GAME?

Coâ thïí noâi möơt trong nhûông víịn ăïì bûâc xuâc vađ gíy ăau ăíìu nhíịt hiïơn nay lađ hiïơn tûúơng nghiïơn game trong giúâi treê Töi mong baơn khöng gùơp phaêi víịn ăïì nađy Nhûng díîu víơy, chuâng ta haôy cuđng nhau tòm hiïíu taơi sao con treê, nhíịt lađ caâc beâ trai nghiïơn chúi game

Duđ trođ chúi ăiïơn tûê ăaô xuíịt hiïơn tûđ hún hai thíơp kyê trûúâc, nhûng thïị hïơ 7X vađ ăíìu 8X khöng coâ nhiïìu ngûúđi trúê thađnh con nghiïơn Thuúê íịy chuâng ta coâ thïí thñch thaê diïìu, ăaâ boâng hay ăi xem phim vúâi baơn beđ - caâc trođ chúi cöí ăiïín coâ giaâ trõ tinh thíìn cao vađ nhòn chung khöng höơi ăuê nhûông ýịu töị “gíy nghiïơn” Víơy thò game hiïơn ăaơi lađ nhû thïị nađo? Noâ coâ caâi gò khiïịn boơn treê say sûa ăïịn thïị?

Game táo ạo giaùc veă vieôc laøm chụ cuoôc soâng

Vúâi nhûông ăođi hoêi ngađy cađng cao tûđ trûúđng hoơc, gia ằnh vađ xaô höơi, thiïịu niïn ngađy nay khöng khoêi coâ caêm giaâc míịt ăi khaê nùng lađm chuê nhûông gò xaêy ra xung quanh vađ trong chñnh baên thín chuâng Chó khi ngöìi trûúâc mađn hònh vi tñnh, chuâng múâi coâ caêm giaâc giađnh laơi khaê nùng kiïím soaât moơi thûâ trïn dúđi Víîn biïịt rùìng ăoâ chó lađ thïị giúâi aêo, nhûng nhûông caêm xuâc mađ chuâng coâ khi say sûa bíịm nuât hoùơc di chuýín con troê lađ thíơt, vò caâc trođ chúi ngađy nay ặúơc caâc “phuđ thuêy game” thiïịt kïị söịng ăöơng nhû thíơt, thíơm chñ ăöịi vúâi nhûông böơ oâc non núât thò noâ cođn thíơt hún caê cuöơc söịng ngoađi kia, vò nhûông nhađ thiïịt kïị ăaô khaâi quaât hoâa ăúđi söịng, phoâng chiïịu noâ vúâi möơt ăöơ roô neât vađ sinh ăöơng cûơc lúân Cuöơc söịng trong caâc trođ chúi mang laơi caêm giaâc maơnh, “ríịt ăaô”

khiïịn ặâa treê, möơt khi rúđi mađn hònh, chó thíịy cuöơc söịng xung quanh mònh teê nhaơt, ăaâng chaân.

Chùỉng phaêi víơy sao, chó cíìn chaơm vađo bađn phñm, baơn coâ thïí ăiïìu khiïín nhín víơt trong trođ chúi theo yâ muöịn vađ trñ tûúêng tûúơng cuêa mònh Baơn cuông coâ thïí ăiïìu chónh kïịt quaê trođ chúi bùìng caâch lûơa choơn hađnh ăöơng möơt caâch thoaêi maâi Caêm giaâc lađm chuê giaê taơo nađy coâ híịp lûơc cûơc lúân, baơn coâ thïí “söịng” trong thïị giúâi tûơ taơo ra cho mònh, núi mađ baơn coâ ặúơc cíy ăeđn thíìn cuêa Aladin, bùưt thíìn ăeđn lađm cho mònh bíịt cûâ ăiïìu gò Caâc trođ chúi loaơi nađy ăaânh truâng vađo möơt ăiïím: con ngûúđi noâi chung thñch caêm giaâc ặúơc lađm chuê vađ caêm thíịy bíịt lûơc nïịu moơi viïơc khöng theo ăuâng yâ mònh

Möơt lyâ do khaâc khiïịn ăa söị thiïịu niïn thñch trođ chúi ăiïơn tûê lađ vò noâ mang laơi kïịt quaê tûâc thò Chó trong möơt thúđi gian ngùưn vađ vúâi möơt chuât cöị gùưng khöng thíịm vađo ăíu so vúâi cuöơc söịng thíơt, chuângơ coâ thïí trúê thađnh möơt ngûúđi “quan troơng” hún, “giađu coâ” hún, “thađnh cöng” hún vađ ặúơc nhiïìu game thuê khaâc “nïí súơ” hún Möơt trong nhûông taâc haơi cuêa trođ chúi ăiïơn tûê mađ nhiïìu ngûúđi chûa nhòn ra: nïịu nghiïơn game trong möơt thúđi gian dađi, hïơ thöịng thíìn kinh cuêa baơn coâ thïí chó phaên ûâng laơi vúâi nhûông phíìn thûúêng tûâc thò, dïî daôi Ăiïìu nađy coâ thïí giuâp lyâ giaêi taơi sao phuơ huynh ngađy nay gùơp khoâ khùn trong viïơc ăöơng viïn con caâi hoơc tíơp; vò khaâc vúâi trođ chúi, hoơc tíơp lađ möơt viïơc nhoơc nhùìn, ăođi hoêi möơt quaâ trònh phíịn ăíịu vađ nöî lûơc dađi húi trûúâc khi ăaơt ặúơc phíìn thûúêng

Game giuùp chuùng ta “thoaùt ly” thöïc teâ

Game ăùơc biïơt coâ sûâc híịp díîn vúâi nhûông treê coâ caêm giaâc laơc loông trong möơt tíơp thïí (do thiïịu nhûông kyô nùng xaô höơi cíìn thiïịt), thiïịu sûơ quan tím ýu thûúng cuêa cha meơ hoùơc bõ baơn beđ trong

trûúđng bùưt naơt Naơn yê maơnh hiïịp ýịu trong trûúđng hoơc chùỉng phaêi lađ chuýơn hiïịm hoi gò úê bíịt cûâ ăíu vađ trong bíịt cûâ thúđi ăaơi nađo, vúâi nhûông biïíu hiïơn ăa daơng, tûđ nhûông lúđi choơc gheơo vö haơi ăïịn viïơc gíy thûúng töín vïì tinh thíìn vađ thïí xaâc ăöịi vúâi treê Trođ chúi trong thïị giúâi aêo, trong khi ăoâ, mang laơi cho nhûông ặâa-treê-naơn-nhín nađy caêm giaâc chuâng lađ ngûúđi huđng thíơt sûơ, khöng nhûông khöng ăïí ai bùưt naơt mađ cođn oai phong “cho ăo vaân” nhûông “nhín víơt” kheât tiïịng khaâc

Trong cuöơc trođ chuýơn vúâi möơt thiïịu niïn 14 tuöíi tïn Chris theo hoơc chûúng trònh “Töi Tađi Gioêi, Baơn Cuông Thïị!”, töi tònh cúđ ăïì cíơp ăïịn chuê ăïì trođ chúi ăiïơn tûê vađ ặúơc biïịt Chris lađ “dín nghiïìn” thûâ thiïơt Sau möơt höìi noâi chuýơn, cíơu thuâ thíơt mònh bõ ăöịi xûê khaâ tïơ úê trûúđng, khöng ai muöịn chúi vúâi cíơu vađ cíơu luön

bõ baơn beđ bùưt naơt Chó khi chòm ăùưm vađo thïị giúâi aêo vúâi nhûông trođ chúi híịp díîn, biïịn hoâa, cíơu múâi coâ caêm giaâc tûơ do tûơ taơi, coâ thïí trúê thađnh ngûúđi mađ cíơu muöịn vađ lađm chuýơn mađ cíơu thñch lađm Cíơu coâ thïí “giïịt” bíịt cûâ ăöịi thuê nađo nïn ặúơc caâc game thuê khaâc nïí súơ vađ tön suđng Trong thïị giúâi aêo, thay vò bõ baơn beđ

xa laânh hoùơc bùưt naơt, Chris coâ nhiïìu fan hím möơ vađ cíơu coâ thïí ra oai vúâi bíịt kyđ ai

Ngađy cađng coâ nhiïìu thiïịu niïn nhû Chris ăi tòm niïìm vui vađ sûơ khuíy khoêa trong thïị giúâi aêo, vò chó coâ úê ăoâ, chuâng múâi taơo ặúơc danh tñnh riïng, ặúơc ăaânh giaâ cao lađ nhûông ăiïìu mađ nhûông ặâa treê ăaâng thûúng nađy khöng coâ ặúơc trong gia ằnh hoùơc nhađ trûúđng Möơt hiïơn tûúơng ăaâng lo ngaơi khaâc lađ úê möơt phûúng diïơn nađo ăoâ, möơt söị trođ chúi ăiïơn tûê kñch thñch tñnh hung hùng thiïịu kiïím soaât cuêa treê vađ lađ taâc nhín giaân tiïịp gíy ra caâc hađnh vi baơo lûơc úê treê võ thađnh niïn

BÁN LAØM GÌ NEÂU KHOĐNG PHẠI GIUÙP CON ÑÖÔNG ÑAĂU VÔÙI NHÖÕNG CAÙM DOÊ VAØ KHOÙ KHAÍN TRONG CUOÔC SOÂNG?

Trong thïị giúâi ăíịt chíơt ngûúđi ăöng nađy, khöng chó ngûúđi lúân mađ con caâi chuâng ta cuông phaêi chõu aâp lûơc vađ ăöịi mùơt vúâi nhiïìu víịn ăïì Lađm thïị nađo ăaơt toađn ăiïím gioêi, ăíơu vađo trûúđng danh giaâ ăïí lađm maât mùơt cha meơ? Lađm thïị nađo ăïí noâi “khöng” vúâi ặâa baơn múđi lïn maơng chat hađng giúđ hoùơc so tađi vúâi noâ trong möơt trođ chúi? Kïí ra víịn ăïì cuêa con treê cuông khöng nhoê nhû ngûúđi lúân chuâng ta víîn nghô ăíu Trong khi ăoâ, thay vò úê bïn con caâi lađm chöî dûơa cho chuâng, ăa söị caâc bíơc phuơ huynh bõ cuöịn vađo vođng xoaây cúm-aâo-gaơo-tiïìn Sûơ phaât triïín quaâ nhanh vađ quaâ noâng cuêa xaô höơi tiïu thuơ taơo ra khöng ñt caâm döî ăöịi vúâi giúâi treê Nhûông cöng ty saên xuíịt trođ chúi tíơn duơng khoaêng tröịng nađy, bùìng moơi caâch löi treê ăïịn mađn hònh vi tñnh hoùơc nhûông trođ chúi vö böí khaâc Nïịu cha meơ hay gia ằnh khöng trúê thađnh töí íịm ăïí treê quay vïì chia seê vađ thöí löơ nhûông khoâ khùn, caâm döî thò nhiïìu nguy cú ăïịn möơt ngađy kia tíịt caê seô buđng nöí nhû trong möơt vúê bi kõch

Nïịu cha meơ vađ con caâi trong gia ằnh baơn coâ möịi quan hïơ hai chiïìu vađ caêm thöng líîn nhau, xin chuâc mûđng baơn Ngûúơc laơi, nïịu moơi chuýơn khöng nhû baơn mong muöịn, cha meơ vađ con caâi gùơp nhiïìu trúê ngaơi trong giao tiïịp vúâi nhau, thò ăíy lađ luâc baơn cíìn phaêi lađm múâi laơi möịi quan hïơ ăoâ trûúâc khi quaâ muöơn Caâc phûúng phaâp trong quýín saâch nađy seô giuâp baơn bùưt ăíìu taơo dûơng sûơ tin tûúêng vađ thoaêi maâi trong caâc möịi quan hïơ gia ằnh Ăoâ chñnh lađ caâch töịt nhíịt ăïí baơn coâ thïí bùưt ăíìu giuâp con ăöịi mùơt vúâi nhûông khoâ khùn caâm döî trong cuöơc söịng

“LUOĐN LUOĐN LAĨNG NGHE,

LUOĐN LUOĐN THAÂU HIEƠU”

MONG MUOÂN VAØ SUY NGHÓ CỤA TRẸ

Bíơc cha meơ nađo laơi khöng biïịt mònh mong muöịn gò cho con caâi

YÂ muöịn ăoâ bùưt ăíìu tûđ luâc ặâa con tûúơng hònh trong buơng meơ,

“Con mònh seô lađ ặâa thöng minh ngoan ngoaôn, lúân lïn noâ seô ”

Nhûng mong muöịn trong ăíìu lađ möơt chuýơn, xùưn tay aâo lïn ăïí biïịn mong muöịn ăoâ thađnh hiïơn thûơc laơi lađ chuýơn khaâc

Ăíìu tiïn, ăïí hođa nhíơp vađo thïị giúâi tuöíi teen vađ giuâp ăúô chuâng, ta cuông phaêi hiïíu treê mong muöịn gò tûđ ngûúđi lúân, víịn ăïì gò chuâng thûúđng víịp phaêi trong hoơc tíơp, trong caâc möịi quan hïơ gia ằnh, trong nhađ trûúđng vađ ngoađi xaô höơi

Haôy lùưng ăoơng möơt chuât vađ dađnh vađi phuât ăïí viïịt ra nhûông gò mađ baơn nghô lađ con mònh mong muöịn nhíịt Baơn nghô chuâng muöịn

gò vađ cíìn gò tûđ nhûông ngûúđi mađ chuâng biïịt lađ ýu thûúng mònh nhíịt? Haôy viïịt ra vađi ăiïím vađo khoaêng tröịng dûúâi ăíy trûúâc khi ăoơc tiïịp

Haôy cuđng con tòm hiïíu xem cíu traê lúđi cuêa baơn coâ khúâp vúâi nhûông gò mađ híìu hïịt boơn treê thíơt sûơ mong muöịn cho mònh vađ muöịn coâ ặúơc tûđ cha meơ khöng Dûúâi ăíy lađ kïịt quaê möơt cuöơc khaêo saât mađ chuâng töi thûơc hiïơn gíìn ăíy vúâi hún 100 hoơc sinh.

Nùm ăiïìu boơn treê mong muöịn tûđ cha meơ nhíịt lađ:

1 Tûơ do vađ khoaêng khöng gian ăïí khùỉng ắnh baên thín

2 Ăûúơc tin tûúêng

3 Ăûúơc ýu thûúng vađ chíịp nhíơn

4 Ăûúơc cöng nhíơn

5 Ăöơc líơp, khöng bõ phuơ thuöơc

Khi töi ặa danh saâch nađy cho phuơ huynh trong caâc buöíi höơi thaêo dađnh cho hoơ, nhiïìu ngûúđi bònh luíơn nhû sau:

- “Sao töi coâ thïí tin tûúêng ặúơc khi chuâng khöng biïịt thïị nađo lađ traâch nhiïơm?”

- “Nïịu muöịn töi tin tûúêng, chuâng phaêi chûâng toê mònh ăaâng ặúơc tin chûâ.”

- “Nïịu ăïí chuâng tûơ do, chuâng seô chùỉng cođn biïịt trïn dûúâi hay kyê cûúng gò hïịt.”

- “Ăöơc líơp û? Nïịu chuâng quýịt ắnh sai thò sao?”

Cha meơ coâ caâch nađo ăem ăïịn cho con caâi nhûông gò chuâng mong muöịn, ăöìng thúđi víîn baêo ăaêm rùìng chuâng söịng coâ kyê luíơt, coâ traâch nhiïơm vađ chûông chaơc ăïí ặa ra nhûông quýịt ắnh ăuâng ăùưn khöng? Chùưc chùưn lađ coâ!

Nhûông ngûúđi thíịt baơi trong viïơc lađm cha meơ bõ “mùưc keơt” trong caâch nghô tiïu cûơc rùìng ăïí nuöi daơy con thíơt töịt, hoơ khöng thïí nhûúơng böơ vúâi “khao khaât tûơ do”, “nhu cíìu ặúơc tin tûúêng” vađ

“nhu cíìu ặúơc cöng nhíơn” cuêa chuâng Ăoâ lađ lyâ do taơi sao viïơc lađm cha meơ trúê thađnh möơt “cuöơc chiïịn khöng khoan nhûúơng” hađng ngađy Hoơ phaât hiïơn ra rùìng hoơ phaêi duđng vuô lûơc vađ sûâc maơnh bïì trïn ăïí bùưt buöơc con caâi lađm nhûông viïơc mađ hoơ nghô lađ töịt vađ vò lúơi ñch cuêa chuâng.

Ăiïìu nađy díîn ăïịn möơt hïơ quaê tíịt ýịu, boơn treê coâ caêm giaâc bõ cíu thuâc, troâi buöơc, khöng ặúơc ngûúđi lúân chíịp nhíơn vađ cöng nhíơn, khöng coâ khoaêng khöng gian riïng cho mònh Vađ möơt khi khöng chõu nùìm dûúâi aênh hûúêng cuêa cha meơ thò chuâng ùưt chõu taâc ăöơng cuêa nhûông “thïị lûơc” bïn ngoađi thûúđng khöng töịt ăöịi vúâi con treê, ăiïìu íịy cuông tûúng tûơ nhû viïơc ăïí möơt ngöi nhađ tröịng, nïịu ngûúđi töịt khöng vađo úê thò keê xíịu seô ăïịn viïịng

Caâc bíơc phuơ huynh thađnh cöng thò ngûúơc laơi Hoơ tin rùìng thoêa maôn möơt caâch húơp lyâ nhûông mong muöịn vađ nhu cíìu caêm xuâc cuêa con caâi (sûơ tûơ do, ăöơc líơp, nhu cíìu ặúơc cöng nhíơn, ặúơc chíịp nhíơn, ) lađ caâch töịt nhíịt ăïí giuâp treê trúê nïn vûông vađng vađ tûơ nguýơn lađm nhûông viïơc nïn lađm Thay vò eâp buöơc con caâi phaêi theo yâ mònh, hoơ tin vađo nhûông caâch thûâc giuâp con húơp taâc vúâi mònh möơt caâch tûơ nguýơn Trong quýín saâch nađy, baơn seô hoơc ặúơc caâch giuâp con hiïíu ra víịn ăïì ăïí sùĩn sađng húơp taâc vúâi baơn, chùm chó lađm viïơc nhađ vađ vui veê hoơc hađnh

Cuông trong cuöơc khaêo saât trïn, boơn treê ăaô noâi ra nhûông gò mađ chuâng thíơt sûơ mong muöịn cho baên thín

1 Trúê thađnh ngûúđi thađnh cöng

2 Ăaơt thađnh tñch cao trong hoơc tíơp

3 Ăûúơc ýu thñch vađ nöíi tiïịng

4 Coâ möịi quan hïơ töịt vúâi cha meơ

Roô rađng, ăoâ cuông chñnh lađ nhûông gò baơn mong ăúơi úê con mònh, ăuâng khöng nađo?

Nhûng nïịu cha meơ vađ con caâi thíơt sûơ coâ cuđng mong muöịn, taơi sao boơn treê laơi khöng muöịn nghe lúđi ngûúđi lúân? Víịn ăïì nùìm úê ăíu?Mùưc múâ lađ úê chöî, mùơc duđ ặâa treê nađo cuông muöịn ặúơc thađnh cöng vađ ăaơt ăiïím cao trong hoơc tíơp, nhûng ăa söị laơi khöng biïịt vađ khöng sûê duơng nhûông phûúng phaâp hiïơu quaê (ăïí ăaơt ặúơc thađnh cöng), hoùơc thiïịu niïìm tin rùìng chuâng thíơt sûơ coâ thïí hoơc töịt, ríịt töịt nûôa lađ khaâc Vò thiïịu phûúng phaâp vađ lođng tin vađo chñnh mònh, chuâng thûúđng boê cuöơc ngay khi víịp phaêi trúê ngaơi ăíìu tiïn, röìi ăïí mùơc cho nhûông caêm xuâc tiïu cûơc (lûúđi biïịng, chaân naên, ) lađm nhuơt chñ vađ tûđ ăoââ mùơc cho moơi chuýơn ăïịn ăíu thò ăïịn

Bïn caơnh ăoâ, viïơc cùìn nhùìn, mùưng moê, chï traâch, ăe doơa vađ trûđng phaơt khùưt khe cuêa möơt söị bíơc cha meơ khöng nhûông chùỉng giuâp ñch gò trong viïơc truýìn caêm hûâng hoơc tíơp cho con treê, laơi chó gíy aâp lûơc cho nhûông caâ nhín cođn non núât, díîn ăïịn hïơ quaê lađ nhiïìu em tiïịp nhíơn moơi chuýơn vúâi thaâi ăöơ tiïu cûơc Thíơm chñ, nhûông hađnh ăöơng thaâi quaâ cuêa cha meơ chó cuêng cöị thïm niïìm tin vađ caêm xuâc tiïu cûơc núi treê vïì baên thín mònh vađ vïì cha meơ mònh

Vúâi tû caâch nhûông ngûúđi lađm cha meơ, chuâng ta phaêi biïịt thöng caêm vúâi nhûông víịn ăïì cuêa con caâi, tin tûúêng chuâng, ăöơng viïn chuâng vađ ặa ra nhûông phûúng phaâp hiïơu quaê giuâp chuâng vûúơt qua khoâ khùn Chó coâ víơy, treê múâi coâ ăöơng lûơc vađ yâ chñ ăïí tiïịp tuơc cöị gùưng vûún lïn Duđ lađ cha meơ hay con caâi thò bíịt cûâ ai cuông coâ muơc ăñch cuöịi cuđng lađ mong cho baên thín hoùơc ngûúđi thín cuêa mònh thađnh cöng, haơnh phuâc Vađ ăoâ cuông chñnh lađ lyâ do cú baên nhíịt ăïí baơn, vúâi

tû caâch ngûúđi cha hay ngûúđi meơ, thûơc hiïơn bûúâc ăíìu tiïn trong viïơc tòm hiïíu tím tû nguýơn voơng cuêa con caâi