Phần mềm hệ thống nhúng là phần mềm kiểu hệ điều hành đa dịch vụ, rất phức tạp hay chỉ là phần mềm hướng ứng dụng, hay cả haiB. Câu hỏi 2.6: Cho một mô hình qui trình điều khiển công ng
Trang 1HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG
NGÂN HÀNG CÂU HỎI THI TỰ LUẬN
Tên học phần: XÂY DỰNG CÁC HỆ THỐNG NHÚNG Mã học phần:………… Ngành đào tạo : Trình độ đào tạo:
Ngân hàng câu hỏi thi
● Câu hỏi loại 1 điểm
CHƯƠNG 1 : Giới thiệu chung về các hệ thống nhúng
Câu hỏi 1.1: Nêu các định nghĩa tương đối về hệ thống nhúng (định nghĩa tổng
quát, định nghĩa theo tổ chức IEEE)
Câu hỏi 1.2: Hãy chọn xem các hệ thống sau đây, hệ thống nào thuộc hệ thống
nhúng :
A Các thiết bị y tế
B Các hệ thống điều khiển qui trình công nghiệp
C Các hệ thống máy tính
D Các thiết bị truyền thông kỉ thuật số
E Các hệ thống có độ tin cậy cao và rất cao
F Tất cả các hệ thống trên
G Không có hệ thống nào trên đó
Câu hỏi 1.3:
A Nêu tên một số lĩnh vực đời sống và công nghiệp, ở đó có sự ứng dụng của các hệ thống nhúng
B Cho biết ít nhất hai thiết bị nhúng ở mỗi lĩnh vực
Mẫu 2
Trang 2Câu hỏi 1.4:
A Hệ thống nhúng là một máy tính đa năng hay máy tính chuyên dụng, đặc biệt cho ứng dụng đặc biệt?
B Phần mềm hệ thống nhúng là phần mềm kiểu hệ điều hành đa dịch
vụ, rất phức tạp hay chỉ là phần mềm hướng ứng dụng, hay cả hai ?
C Cho ví dụ về phần mềm hệ thống chạy trên các hệ thống nhúng đó ?
Câu hỏi loại 2 điểm:
CHƯƠNG 1 : Giới thiệu chung về các hệ thống nhúng
Câu hỏi 2.1:
A Hãy nêu những đặc điểm của các môi trường mà hệ thống nhúng hoạt động
B Cho ví dụ về một hệ thống nhúng nào đó và nêu đặc điểm môi trường mà hệ thống nhúng đó đang hoạt động
Câu hỏi 2.2 : Tại sao nói hầu hết các hệ thống nhúng hoạt động với sự ràng buộc
về thời gian ?
Câu hỏi 2.3 :
A Nêu các kiểu hoạt động cơ bản của hệ thống nhúng
B Thông thường hệ thống nhúng là hệ thống hoạt động ở chế độ tích
cực hay chế độ thụ động ? Cho ví dụ và giải thích tại sao lại là hệ
tích cực hay tại sao là hệ thụ động
CHƯƠNG 2 : Các thành phần phần cứng của hệ thống nhúng
Câu hỏi 2.4:
A BUS của CPU gồm các thành phần nào hợp thành ?
B BUS hệ thống và BUS CPU có gì khác bieejt ?
Câu hỏi 2.5: Hệ thống nhúng tướng tác với môi trường vật lí như thế nào, phương
tiện, công cụ gì ? Nêu một số ví dụ ?
Trang 3Câu hỏi 2.6: Cho một mô hình qui trình điều khiển công nghệ có ứng dụng hệ
thống nhúng như hình sau :
Hãy khoanh vùng cho biết hệ thống nhúng là phần nào ? các thành phần hợp thành của hệ thống nhúng là gì ? Chức năng của các thành phần
đó ?
CHƯƠNG 4 : Thiết kế và cài đặt Hệ thống nhúng
Câu hỏi 2.7:
A Để xây dựng một kiến trúc cho một hệ thống nhúng, phải tuân thủ
6 bước cơ bản Các bước đó là các bước nào ?
B Nêu các pha trong quá trình thiết kế một hệ thống nhúng ?
Câu hỏi 2.8 :
A Thế nào là phân hoạch phần cứng và phần mềm khi thiết kế một hệ thống nhúng ?
B Thế nào là qui trình đồng thiết kế phần cứng và phần mềm
(hardware/software codesign) và đồng kiểm nghiệm
(co-verification) ?
Câu hỏi 2.9 :
A Hãy đặc tả các tác vụ khi thực hiện khởi động hệ thống nguội
(cold boot) và khởi động nóng (warm boot) ?
B Hãy cho ví dụ về cách khởi động với một loại CPU tự chọn ?
Câu hỏi 2.10 :
Trang 4Khi thiết kế hệ thống nhúng, cần xây dựng một mô hình chính tắc
(formal model) với các yêu cầu đặt ra Vậy các yêu cầu đó là những yêu
cầu gì ?
Câu hỏi loại 3 điểm:
CHƯƠNG 1 : Giới thiệu chung về các hệ thống nhúng
Câu hỏi 3.1: Nêu các thách thức phải đối mặt khi thiết kế một hệ thống nhúng ?
Câu hỏi 3.2 :
A Hãy nêu các tiêu chí khi phân loại các hệ thống nhúng ?
B Tại sao các hệ thống nhúng lại có sự khác nhau ?
Câu hỏi 3.3: Hãy nêu sự khác biệt khi thiết kế hệ thống nhúng kiểu trên cùng một
bo mạch :
A Hệ thống nhúng xây dựng từ bộ vi xử lí (Microprocesssor-based
Embedded Systems) là : …
B Hệ thống nhúng xây dựng từ các vi điều khiển
(Microcontroller-based Embedded Systems): là …
CHƯƠNG 2 : Các thành phần phần cứng của hệ thống nhúng
Câu hỏi 3.4:
Đây là hai kiểu kiến trúc máy tính :
Trang 5CPU 1
Bộ nhớ lệnh Bộ nhớ dữ liệu
Dữ liệu Địa chỉ
dữ liệu
Lệnh máy
Địa chỉ cho
lệnh
Kiểu 1
CPU 2
Bộ nhớ Địa chỉ tới bộ nhớ Lệnh/Dữ liệu
Vào Ra
Kiểu 2
A Cho biết tên gọi của các kiểu kiến trúc là gì ?
B Điểm khác biệt cơ bản ở hai kiến trúc này là chổ nào ?
C Kiểu kiến trúc nào là thích hợp hơn để xây dựng các hệ thống nhúng (kiểu 1 hay kiểu 2)? Tại sao ?
Câu hỏi 3.5:
A ADC (Analog Digital Converter) là gì ? Nêu chức năng và lĩnh vực ứng dụng ?
B DAC (Digital Anlog Converter) là gì ? Nêu chức năng và lĩnh vực ứng dụng ?
C Để chọn một ADC, cần các thông cơ bản số nào ? Dựa vào những tiêu chí nào để chọn ADC cho một hệ thống nhúng ?
Câu hỏi 3.6 : Khi nghiên cứu CPU để thiết kế một hệ thống vi xử lí như một hệ
thống nhúng, có một số khái niệm sau đây :
A Thế nào là một trạng thái máy ? Thế nào là một chu kì máy ?
B Thế nào là một chu kì lệnh ?
C Các khái niệm trên có tác động gì khi viết các đoạn mã chương
trình cho các xử lí tới hạn (critical code) khi các xử lí mang tính
cạnh tranh tài nguyên hệ thống ?
Câu hỏi 3.7: Cho mô hình kiến trúc hệ thống như hình vẽ
A Hãy giải thích chức năng của khối ‘GIAO DIỆN VỚI CPU’, lí
do sự có mặt của khối đó ?
B Thế nào là BUS đồng bộ ?
Trang 6C Thế nào là BUS không đồng bộ ?
CHƯƠNG 3 : Các hành phần phần mềm của hệ thống nhúng
Câu hỏi 3.8:
A Trình điều khiển thiết bị là gì ?
B Chức năng của trình điều khiển thiết bị là gì ?
C Nhìn theo kiến trúc phần mềm máy tính, trình thiết bị được đặt ở đâu ?
Câu hỏi 3.9:
A Thế nào là trình điều khiển xác định theo kiến trúc
B Thế nào là trình điều khiển tổng quát (hay trình điều khiển trên
bo mạch)
C Hãy nêu một số loại trình điều khiển thiết bị điển hình ?
Câu hỏi 3.10:
A Nêu các thao tác của trình điều khiển thiết bị khi được kích hoạt ?
Trang 7B Nêu các bước cần thực hiện khi đi vào thiết kế một trình điều khiển thiết bị ?
C Cho ví dụ các bước cần thực hiện khi viết trình điều khiển ngắt ?
Câu hỏi 3.11:
Hãy chọn câu trả lời cho là đúng khi nói về hệ thời gian thực:
A Là một hệ xử lí có tốc độ cao ;
B Là một hệ hoạt động có tính tiền định ;
C Là một hệ có khả năng cho đáp ứng kịp thời và chính các
Câu hỏi 3.12:
A Cho biểu đồ thời gian liên quan tới các thời điểm thực hiện một tác vụ ở hệ thời gian thực sau đây :
t
ci
Các thông số ai , ri, si, Ci, fi, wi, di là biểu diễn của các thời điểm nào ?
B Thế nào là hệ thời gian thực cứng (hard real time system) ?
C Thế nào là hệ thời gan thực mềm (soft real time system) ?
Câu hỏi lại 4 điểm
CHƯƠNG 1 : Giới thiệu chung về các hệ thống nhúng
Câu hỏi 4.1:
A Hãy đặc tả kiến trúc CPU kiểu Von Neumman và kiến trúc CPU kiểu Harvard
B Hai kiến trúc này khác nhau ở điểm nào ? Kiến trúc nào thích hợp hơn khi chọn để thiết kế một hệ thống nhúng ?
Trang 8Câu hỏi 4.2 :
A Nêu (vẽ ) mô hình tổng quát phần cứng của một hệ thống nhúng ?
B Nêu chức năng của từng khối của mô hình đó ?
Câu hỏi 4.3 : Nói Hệ thống nhúng là một hệ thống đáng tin cậy (dependable), vì
các đặc tính sau đây :
Tin cậy (Reliability): Hãy giải thích cụ thể …
Khả năng duy trì (Maintainability): Hãy giải thích cụ thể …
Tính sẳn sàng (Availability): Hãy giải thích cụ thể …
Chắc chắn (Safety): Hãy giải thích cụ thể …
An ninh (Security): Hãy giải thích cụ thể …
CHƯƠNG 2 : Các thành phần phần cứng của hệ thống nhúng
Câu hỏi 4.4:
A Từ cách xác định địa chỉ cho dịch vụ xử lí ngắt (Interrupt Service
Routine-ISR) sau đây :
1 Địa chỉ của ISR đã được định sẳn bên trong CPU ;
2 Địa chỉ của ISR được chỉ định một chổ nào đó trong bộ nhớ, hoặc phải thực hiện một lệnh nhảy (JMP addr) tới địa chỉ hiện tại của ISR ;
3 Thiết bị ngoại vi phải cung cấp cho CPU địa chỉ của ISR thông qua số hiệu ngắt
Hãy chọn các khả năng định địa chỉ phù hợp với kiểu tổ chức ngắt sau:
A Ngắt cố định là : 1 ? hay 2 ? hay 3 ?
B Ngắt vector là : 1 ? hay 2 ? hay 3 ?
B Ngắt cứng là gì ? Cho ví dụ ứng dụng ?
C Ngắt mềm là gì ? Cho ví dụ ứng dụng ?
Câu hỏi 4.5 :
A Thế nào là ngắt có che (maskable) ?
B Thế nào là ngắt không che (non-maskable) ?
Trang 9C Hãy đặc tả các bước mà CPU sẽ thực hiện khi chấp nhận xử lí một ngắt ?
D Khi viết mã cho dịch vụ xử lí ngắt (Interrupt Service
Routine-ISR), cần đặc biệt quan tâm đến gì ? Tại sao ?
Câu hỏi 4.6:
Hãy chọn những tiêu chí cho là đúng với cơ chế trao đổi dữ liệu kiểu truy nhập trực tiếp bộ nhớ (DMA) :
A Cần có một vi mạch (DMAC) điều khiển qui trình DMA
B CPU vẫn kiểm soát BUS hệ thống
C CPU trao cho vi mạch DMAC quyền kiểm soát BUS hệ thống
D CPU vẫn thực hiện chạy chương trình nếu chương trình đó không
có đòi hỏi truy nhập BUS hệ thống
E Trong khi xẩy ra chế độ DMA, loại CPU nào vẫn có thể tìm lệnh
và thực hiện lệnh ở bộ nhớ lệnh (code) nếu không truy nhập tới
bộ nhớ dữ liệu ? Tại sao ?
CHƯƠNG 3 : Các hành phần phần mềm của hệ thống nhúng
Câu hỏi 4.7:
A Thế nào là lập lịch hướng vào/ra (hướng I/O) ?
B Thế nào là lập lịch hướng CPU ?
C Thế nào là lập lịch tĩnh (static/offline) ? Thế nào là lập lịch động (online) ?
D Thế nào là lập lịch có thể chen ngang (preemptive algorithms)
và lập lịch không thể chen ngang (non-preemptive algorithms) ?
Câu hỏi 4.8 :
A Định thời (watch-dog) là gì ? Vai trò của định thời trong hệ thời gian thực là gì ?
B Phát thảo một giải thuật xử lí có tác nhân giám sát của định thời ?
Câu hỏi 4.9 :
Trang 10Dưới đây là mô hình của hệ điều hành thời gian thực (RTOS) và hệ điều hành chuẩn, chung cho máy tính Sự khác nhau là ở vị trí cài đặt trình điều
khiển thiết bị (device driver) Hãy giải thích lí do của sự khác biệt đó ?
Câu hỏi 4.10 :
A Có thể nói trong hệ thời gian thực, hầu hết các hoạt động xử lí đều do bộ lập biểu kiểm soát (như hình dưới) Hãy giải thích tại sao như vậy ?
Thực thi tác vụ
ISR
Điều phối ngắt
Các dịch vụ thời gian và
sự kiện
Các dịch vụ (tạo tiến trình, luồng, chuyển trạng thái, nhận, phát dữ liệu …)
Lập biểu và điều phối tác vụ
Nhân RTOS
Ngắt ngoài
Ngắt định thời
Gọi hệ thống, bẩy
B Thế nào là một hệ thống nhúng thời gian thực ?
Câu hỏi 4.11 :
A Thế nào là phần mềm trung gian trong một hệ thống nhúng ?
B Trong các hình sau a, b, c, d, hình nào sai khi đặt phần mềm trung gian vào các lớp kiến trúc phần mềm của hệ thống nhúng ?
Trang 11Phần mềm ứng dụng
Phần mềm trung gian
Điều khiển thiết bị
Phần cứng Phần mềm hệ thống
Phần mềm ứng dụng
Phần mềm ứng dụng
Phần mềm ứng dụng
Phần cứng Phần cứng
Phần cứng
Phần mềm trung gian
Phần mềm trung gian
Phần mềm trung gian
Điều khiển thiết bị
Điều khiển thiết bị
Điều khiển thiết bị Phần mềm hệ thống
Phần mềm hệ thống
Phần mềm hệ thống
Hệ điều hành
Hệ điều hành
C Các thiết bị mạng lớp 3 như chuyển mạch lớp 3 (SW L3), định tuyến (Router), ADSL … là các thiết bị nhúng Phần mềm mạng lớp 2 và lớp
3 là các phần mềm trung gian Hãy chọn một mô hình trong các mô hình trên được cho là phù hợp để xây dựng các hệ thống nhúng đề cập ?
Câu hỏi loại 5 đ
CHƯƠNG 1 : Giới thiệu chung về các hệ thống nhúng
Câu hỏi 5.1:
A Nêu mô hình phần mềm của một hệ thống nhúng ?
B Đặc tả các lớp của mô hình phần mềm hệ thống nhúng đó ?
Câu hỏi 5.2: Mô hình phần mềm hệ thống nhúng có thể biểu diễn bởi 3 lớp :
-Trên cùng là Lớp phần mềm ứng dụng, là tùy chọn (optional).
- Ở giữa là Lớp phần mềm hệ thống, là tùy chọn (optional).
- Dưới cùng là Lớp phần cứng, là cần thiết phải có (required).
Nói vậy là đúng hay chưa đúng, vì sao ? Hãy giải thích !
Trang 12CHƯƠNG 2 : Các thành phần phần cứng của hệ thống nhúng
Câu hỏi 5.3:
A Phát thảo mô hình hoạt động với hệ có sử dụng ngắt kiểu vector ?
B Đặc tả cách hoạt động của mô hình đó ?
Câu hỏi 5.4 :
A Phát thảo mô hình hoạt động với với DMA ?
B Đặc tả cách hoạt động của mô hình đó ?
Câu hỏi 5.5:
A Thế nào ghép nối do CPU chủ động ? Cho vài ví dụ ?
B Có mấy kỉ thuật để triển khai ghép nối do CPU chủ động ?
C Thế nào là ghép nối do ngoại vi chủ động ? Cho ví dụ ?
D Có mấy kỉ thuật để triển khai ghép nối do ngoại vi chủ động ?
E Dựa vào tiêu chí nào để lựa chọn một mô hình ghép nối cho phù hợp ? Cho ví dụ ?
Câu hỏi 5.6:
A Hãy mô tả tổ chức bộ nhớ của dòng CPU kiểu Havard ?
B Trong kiến trúc Havard, mã chương trình chứa ở RAM hay EPROM ?
C Trong kiến trúc Havard, có thể truy nhập đồng thời vào RAM và EPROM ?
D Trong kiến trúc Havard , nói rằng số bit cho dữ liệu và số bit cho lệnh có độ dài khác nhau, ví dụ dữ liệu 8 bit, trong khi lệnh có thể dài tới 32 bit, đúng hay sai ?
E Sự khác nhau cơ bản của kiến trúc Von Neumann và kiến trúc Havard thể hiện ở điểm nào ?
Câu hỏi 5.7:
Mô hình Module ghép nối được đưa ra như sau :
Trang 13dữ liệu
Nhận lệnh
từ CPU
Chốt trạng thái thiết bị
Cổng ghép điện tử
Cổng ghép điện tử
Giải
mã, logic điều khiển
Thiết bi
Thiết bi
BUS cua Module
BUS
dữ liệu
BUS đia chỉ
BUS
điều
khiển
Module ghép nối
A Hãy nêu đặc tả của các khối chức năng bên trong Module ?
B Phương thức Module hoạt động ?
C Cho ví dụ về một hay vài vi mạch tích hợp loại này ?
D Thế nào là một vi mạch ghép nối khả trình ?
E Thế nào gọi là từ điều khiển (Control Word), chức năng làm gì ?
Câu hỏi 5.8: Hãy thiết kế một module ROM với các dữ kiện sau đây:
- Dung lượng của module là 32 KB
- Sử dụng chip ROM loại 2732, dung lượng 4KB/chip
- Giải địa chỉ từ FFFF-8000
- Hãy vẽ sơ đồ thiết kế và giải thích nguyên lí hoạt động
Câu hỏi 5.9: Cho trước một bảng các giá trị để thiết kế bộ nhớ RAM với chip loại
4KB/chip sau đây:
A19 -
A16
A15 A14 A14 A12
A11 A10 A9 A8
A7 A8 A5 A4
A3 A2 A1 A0
Địa chỉ đầu/ địa chỉ cuối (HEX) ? Chip 0 1 1 1 11 1 1 1 1 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 01 1 1 1 0 0 0 01 1 1 1 0 0 0 01 1 1 1
Trang 14Chip 1
1 1 1 1
1 1 1 1
1 0 0 1
1 0 0 1
0 0 0 0
1 1 1 1
0 0 0 0
1 1 1 1
0 0 0 0
1 1 1 1
Chip 2 1 1 1 11 1 1 1 1 0 1 01 0 1 0 0 0 0 01 1 1 1 0 0 0 01 1 1 1 0 0 0 01 1 1 1
Chip 3
1 1 1 1
1 1 1 1
1 0 1 1
1 0 1 1
0 0 0 0
1 1 1 1
0 0 0 0
1 1 1 1
0 0 0 0
1 1 1 1
Chip 4 1 1 1 11 1 1 1 1 1 0 01 1 0 0 0 0 0 01 1 1 1 0 0 0 01 1 1 1 0 0 0 01 1 1 1
Chip 5 1 1 1 11 1 1 1 1 1 0 11 1 0 1 0 0 0 01 1 1 1 0 0 0 01 1 1 1 0 0 0 01 1 1 1
Chip 6
1 1 1 1
1 1 1 1
1 1 1 0
1 1 1 0
0 0 0 0
1 1 1 1
0 0 0 0
1 1 1 1
0 0 0 0
1 1 1 1
Chip 7 1 1 1 11 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 0 0 0 01 1 1 1 0 0 0 01 1 1 1 0 0 0 01 1 1 1
a Tính địa chỉ đầu và địa chỉ cuối của mỗi chip (điền vào bảng)?
b Lên sơ đồ thiết kế module nhớ này
Câu hỏi 5.10:
Cho một thiết bị ngoại vi có khả năng ghép nối với hệ vi xử lí với các thông
số sau đây:
Trao đổi dữ liệu vào hệ vi xử lí mỗi lần 8 bit,
Có thông báo cho CPU biết qua tín hiệu Strobe (STB) rằng đã có sẳn dữ liệu để CPU đọc vào :
D0 D7
Strobe Thiết bị
CPU cung cấp hai cổng với địa chỉ như sau:
300 (hex): cổng để thiết bị thông báo đã có dữ liệu sẳn sàng để CPU đọc vào;
301(hex): là địa chỉ cổng ghép nối thiết bị đặt dữ liệu vào đó và CPU sẽ đọc dữ liệu vào
a Hãy chọn giải pháp thiết kế, lên sơ đồ thiết kế ghép nối.
b Phát thảo lưu đồ trình điều khiển ghép nối đó.
Câu hỏi 5.11:
Cho một thiết bị ngoại vi có khả năng ghép nối với hệ vi xử lí với các thông
số sau đây: