A- Đặt vấn đề I- Lời mở đầu Ngày nay do yêu cầu ngày càng cao của xã hội, cũng nhằm nâng cao chất lợng của học sinh phổ thông và để rút ngắn khoảng cách giữa nền giáo dục nớc ta với nền giáo dục của các nớc trong khu vực và trên thế giới.Nhà n- ớc ta đã thực hiện đổi sách giáo khoa mới đối với hai cấp tiểu học, trung học cơ sở và tiến tới là PTTH. Đây là một chủ trơng đúng đắn của ngành GD,nó hứa hẹn đạt hiệu quả cao. Thay SGK đồng nghĩa với việc thay đổi phơng pháp dạy học nhằm đạt đợc những mục tiêu mà nó hớng tới. Đối với môn học tiếng nớc ngoài nói chung và môn tiếng Anh nói riêng , nó đã đợc đa vào ch- ơng trình giáo dục phổ thông từ lâu song cha đợc sự quan tâm đúng mức. Những năm gần đây, trớc xu thế mở cửa, hội nhập và nhu cầu ngày càng cao của xã hội về sử dụng ngoại ngữ trong giao tiếp, học tập và nghiên cứu, cho nên việc dạy và học tiếng Anh trong nhà trờng phổ thông ngày càng đợc chú trọng, tiếng Anh đã chở thành một môn học bắt buộc đối với mọi học sinh. Là một giáo viên dạy môn tiếng Anh ở trờng THCS tôi luôn trăn trở làm thế nào để việc giảng dạy đạt chất lợng và hiệu quả cao nhất. Tôi luôn nắm vững mục tiêu của chơng trình SGK tiếng Anh mới ở trờng PT là phải phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh trong quá trình lĩnh hội tri thức.Ngời thầy phải lấy học sinh làm đối tợng trung tâm trong quá trình dạy- học. Để một giờ học ngoại ngữ đạt hiệu quả cao, phát huy tối đa khả năng lĩnh hội của học sinh, ngời thầy phải tìm ra phơng pháp dạy học phù hợp với từng giờ dạy, từng đối tợng học sinh và một việc rất quan trọng là gây hứng thú cho học sinh ngay từ khâu mở bài. Qua tham khảo tài liệu và kinh nghiệm của bản thân, tôi đã rút ra đợc một số thủ thuật để gây hứng thú cho học sinh khi mở bài.Khi áp dụng vào thực tế tôi đã thu đợc hiệu quả cao do đó tôi xin đợc đa ra để các đồng nghiệp cùng tham khảo và góp ý. 1 II- Thực trạng vấn đề nghiên cứu. 1- Thực trạng. Việc đổi mới phơng pháp dạy học cho phù hợp với mục tiêu và đáp ứng đợc yêu cầu của chơng trình SGK mới là không thể thực hiện đợc trong một sớm một chiều. Nó đòi hỏi ngời thầy phải thay đổi cách t duy, cách tiếp cận học sinh.Không riêng gì môn tiêng Anh mà ở các bộ môn khác cũng vậy, thông thờng nhiều giáo viên vẫn vào bài bằng các hoạt động nh kiểm tra bài cũ, thực tế cho thấy các cách làm này thờng gây một không khí buồn tẻ, nhàm chán, thậm chí gây ức chế cho học sinh, không tạo đợc môi trờng có lợi cho học tập. 2- Kết quả, hiệu quả Trong quá trình dạy và học Ngoại ngữ, những hoạt động vào bài mặc dù chiếm một khoảng thời gian rất ngắn so với cả bài học, song vô cùng quan trọng. Đây là công việc đầu tiên của ngời thầy khi bớc vào lớp, mở đầu cho một giờ học hoạt động nhằm nhiều mục đích s phạm chung nh: + ổn định lớp: Cho phép một thời gian để học sinh có thể thích nghi với bài mới. + Chuẩn bị về tâm lý kiến thức cho bài học mới. + Khơi dậy những kiến thức có sẵn cho học sinh, có liên quan cần thiết cho bài học mới. + Giúp học sinh liên hệ giữa điều đã học và bài mới. + Gây hứng thú cho học sinh vào bài mới. + Tạo tình huống, giữ cảnh giới thiệu bài học. Những hoạt động này thờng có vai trò tạo tình huống, bối cảnh cho việc giới thiệu bài học nó đợc xem nh là một phần của bài học không thể thiếu đợc. Nếu ta biết vận dụng các hình thức và thủ thuật vào bài phù hợp nó sẽ quyết định gây ra sự hứng thú hay buồn tẻ cho cả một giờ học. Từ thực trạng vấn đề, và nhằm đạt đợc những mục đích s phạm của việc mở bài tôi đã sử dụng các thủ thuật nh word square, matching, jumbled 2 words, bingo, brainstorming, crosswords puzzle, lucky numbers, network, noughts and crosses B Giải quyết vấn đề Tuỳ theo mục đích, yêu cầu của từng giờ dạy mà ngời thầy có thể chọn những hoạt động, trò chơi và thủ thuật cho phù hợp nhng phải xác định đợc hai mục đích chính của khâu vào bài đó là tạo môi trờng thuận lợi đồng thời chuẩn bị tâm lí và kiến thức cho bài học mới. 1. Tạo môi trờng thuận lợi. Tạo không khí dễ chịu giữa thầy và trò, tạo thế chủ động tự tin cho học sinh bằng các hoạt động nh tự giới thiệu mình, chào hỏi học sinh, hỏi chuyện, kể chuyện vui . tập trung sự chú ý, ổn định lớp, gây hứng thú bằng cách bắt đầu ngay một hoạt động học tập nào đó nh: - Nghe một bài nghe ngắn: Tuỳ theo từng loại bài để vào bài, có thể cho các em nghe một bài nghe ngắn, nhanh, nhằm đa các em vào với chủ đề bài học hay loại bài học mình muốn giới thiệu, hoặc thông qua bài nghe có thể nhắc lại (brainstorming) cho các em khai thác vốn kiến thức của cả lớp có liên quan đến bài cũ và bài mới. Ví dụ: Nh trong phần A1-3 (Page 19-20) Tiếng Anh 7 (SGK mới) ta có thể dùng phần B6 (Page 18) cho các em học sinh nghe để ôn lại câu hỏi cũng nh cách nói khoảng cách: 3 Lans house (2) The theater (3) School (1) Post office Answer key 1.300m 2.700m 3.3 km 4.2 km Quan sát tranh, hỏi và trả lời về tranh. Đây là phơng pháp rất thờng đ- ợc vận dụng, ta có thể tận dụng nguồn tranh trong sách giáo khoa hay bộ tranh tự tạo để đa học sinh vào bài học hay nhắc lại các kiến thức đã học cũng nh hớng các em vào chủ đề của bài mới. Phơng pháp này thờng đợc vận dụng triệt để trong chơng trình Tiếng Anh 8, 9. Hầu nh tất cả các bài học thì phần đầu tiên Getting started chính là phần Warm up cho cả bài, ở phần này đa phần là dùng tranh ảnh để củng cố, giới thiệu chủ đề hay nội dung của bài, gợi mở cho học sinh chủ đề của bài hay ôn lại những kiến thức các em đã học. Và trong các tiết dạy kỹ năng phối hợp ta vẫn có thể dùng tranh, ảnh để ôn lại hay đa học sinh vào bài. Ví dụ: Trong tiết Listen: Unit 12: (Tiếng Anh 8). Ta có thể dùng một bức tranh có bản tin dự báo thời tiết của các thành phố trên thế giới hay là của Việt Nam để tạo hứng thú cũng nh giới thiệu nội dung của bài nghe. - Hay trong tiết: Read - Unit 14 - Tiếng Anh 8 nh: Great wall; Hanging Garden of babylon, Ankor wat; Pyramid of Cheop . để tạo cho các em suy nghĩ về nội dung của bài đọc, những hình ảnh này sẽ tạo cho các em nhớ lại, hay suy nghĩ lại về xuất xứ cũng nh lịch sử của các kỳ quan và dễ dàng hơn khi đọc bài. - Trong chơng trình Tiếng Anh 6, 7, 8, 9 thì giáo cụ trực quan là tranh thờng xuyên đợc sử dụng và sử dụng với nhiều mục đích yêu cầu khác nhau. Ví dụ nh là: + Giải 1 câu đố. + Chơi 1 trò chơi ngôn ngữ. + Làm 1 bài tập về từ vựng có tính chất thách đố. + Đố từ. Ví dụ: Unit 1: Lesson 5: Language focus (English grade 8) ta có thể chơi trò chơi bằng cách chơi trò đố từ yêu cầu học sinh tìm ra các tính từ bắt đầu bằng các chữ cái mà giáo viên đa ra: a. Teacher : write a Students: write awful 4 b. Teacher: write i Students : write intelligent - Ta còn có thể dùng nhiều thủ thuật khác nh Jumbled words. Ví dụ: Unit 12: Leson 1: Page 124 (English grade 6) với các từ: - torps = sport - mage = game - sucim = music - Thủ thuật Word square cũng thờng xuyên đợc vận dụng cho phần Warm up hay Revision Ví dụ: Unit 1: Lesson 4 - B 4, 5, 7 (English grade 7). who, how, what, where, at, by, why, when, on, to, from W W W H Y H W H E N E B A O N R Y T O N E F R O M Mục đích của phần này là ôn lại một số từ để hỏi WH và một số giới từ có liên quan nh at, by, to, on, from - Ngoài ra ta còn có thể vận dụng đợc nhiều loại thủ thuật dạy học khác nhau cho phù hợp với từng bài khác nhau nh: Guessing game. Ví dụ: Unit 5: Things I do ( Tiếng Anh 6) Lesson 1: A 1 - 2 Ss guess a time to complete the sentence: Its . (nine fifteen) S 1 : Is it half past eight? S 2 : No, it isnt S 3 : Is it nine fifteen? 5 S 2 : Yes, it is Chain game: - Chia lớp thành nhóm từ 8 - 10 em. Học sinh ngồi quay mặt lại với nhau. - Em đầu tiên trong các nhóm lặp lại câu của giáo viên. - Học sinh thứ hai lặp lại câu của học sinh thứ 1 và thêm vào một ý khác. - Học sinh thứ ba lặp lại câu của học sinh thứ nhất, thứ 2 và thêm vào một ý khác và tiếp tục. Nh vậy cho đến khi trở lại với học sinh thứ nhất trong nhóm. Ví dụ: Unit 7: Lesson 4: B 1 , 2 English grade 6 Teacher: In my town, theres a bank Student 1: In my town, theres a bank and a hotel Student 2: In my town, theres a bank, a hotel and a super market. Matching: - Viết các từ mà giáo viên muốn học sinh ôn lại thành một cột bên trái bảng, viết định nghĩa từ tiếng việt hoặc tranh vẽ sang cột bên phải bảng đen nhng không theo thứ tự. - Yêu cầu học sinh kết nối từ cột trái với định nghĩa, nghĩa tiếng việt hoặc tranh vẽ ở cột bên phải. Ví dụ: Unit 11: Traveling round Viet Nam Lesson 4: Read (Page 102 - 105) Matching pictures to word cards. Lay out 4 pictures (page 102 - 103) on the board and ask students to match the following cards to the comect pictures. 6 Flowery city Mountainous city Seaside city World heritage site Ha Long bay Nha Trang Sapa Đa Lat Picture 1 (Nha trang) Picture 2 (Đa Lat) Picture 3 (Sa pa) Picture 2 (Ha Long bay) Networks Nh ở Unit 12: Lets eat Lesson 1: A 1,2 Để học sinh ôn lại những từ về thức ăn có liên quan đến bài mới ta dùng: 2. Chuẩn bị tâm lý và kiến thức cho bài học mới. - Khai thác kiến thức tổng hợp đã biết bằng cách hỏi gợi mở (eliciting) hay nêu vấn đề để cả lớp đóng góp ý kiến (Brainstorming) Ví dụ: Unit 6: The Environment (English grade 9) Lesson 5: Write Ta dùng thủ thuật Brainstorming: 7 fruits vegetables meat Orange Carrot beef Letters Thank Job application invitation gratulation - Liên hệ với bài cũ, những vấn đề có liên quan đến bài mới bằng các hình thức khách nhau nh: + Hỏi câu hỏi + Ra các bài tập về nội dung bài cũ có liên quan. + Sử dụng một trong các loại hình hoạt động gây hứng thú và ổn định lớp, dùng vốn kiến thức và nội dung của bài cũ . - Tạo ngữ cảnh tình huống, có giao tiếp cho các hoạt động tiếp theo của bài. Có thể dùng các hình thức nh: + Giáo cụ trực quan (đồ vật, tranh, bu ảnh .) + Các mẫu truyện có thật hoặc tự tạo. + Các bài đọc ngắn. + Có thể là các bài tập hoặc câu hỏi . Thực chất thì hoạt động vào bài là thủ thuật dùng cho phần này có thể cùng một lúc đáp ứng đợc nhiều mục đích khác nhau. Những hình thức học sinh đợc nêu cho mục đích 2, cũng có thể đồng thời tác dụng cho mục đích 1, và ngợc lại. Vì vậy cách vào bài tốt nhất là làm sao cùng với hoạt động dạy học ta có thể thực hiện đợc một lúc nhiều nhiệm vụ khác nhau đặt ra cho phần mở đầu. Ví dụ ngay khi bớc vào lớp giáo viên có thể bắt đầu bài bằng cách đặt ra cho cả lớp một vấn đề để giải quyết, hoặc hỏi câu hỏi, khai thác vốn kiến thức của cả lớp có liên quan đến bài cũ và bài mới. Nh vậy, giáo viên đã cùng một lúc, gây đợc sự chú ý, gây hứng thú cho bài học, ổn định đ- ợc lớp, tập trung học sinh vào chủ đề của bài, kiểm tra ôn lại đợc bài cũ, đồng thời giúp, cho học sinh chuẩn bị tâm lý và kiến thức cần thiết vào bài mới. C - Kết luận I Kết quả nghiên cứu Qua thực tế áp dụng các thủ thuật vào bài trong quá trình dạy bộ môn tiếng Anh ở các lớp 6, 7, 8, 9 tôi nhận thấy rằng, các hoạt động và thủ thuật 8 vào bài không chỉ để cho vui, cho màu sắc và tuỳ thích mà ngợc lại chúng cần đợc nhìn nhận nh những việc làm không thể thiếu đợc cho một bài học ngoại ngữ. Chúng ta phải biết lựa chọn hình thức hay thủ thuật vào bài một cách thích hợp, có phơng pháp nó sẽ quyết định phần lớn kết quả của bài học. Từ thực tế giảng dạy, ngời giáo viên cần phải nắm bắt đợc đối tợng mà mình dạy nh thế nào, để dùng thủ thuật vào bài nào cho phù hợp, cần đặt những câu hỏi nào cho các em để giúp các em ôn lại đợc những kiến thức đã học ở bài trớc để vận dụng vào bài mới. Qua việc tham khảo tài liệu và áp dụng các hoạt động, thủ thuật vào bài, ta thấy đợc tầm quan trọng của nó trong việc giảng dạy bộ môn ngoại ngữ, điều này ảnh hởng trực tiếp đến chất lợng của một giờ dạy. Với những kinh nghiệm thực tế trong những năm giảng dạy ở trờng trung học cơ sở, tôi đã mạnh dạn áp dụng các thủ thuật nêu trên và đã đạt đợc những kết quả cao. Qua đây tôi cũng mong các bạn đồng nghiệp đọc và đóng góp thêm những ý kiến bổ ích và quý báu để cho đề tài này đợc hoàn thiện hơn. VI. Kiến nghị Tiếng Anh là một môn học mới nên tài liệu tham khảo còn ít những phơng tiện, đồ dùng dạy học phục vụ cho việc dạy học nh băng hình, tranh ảnh cha có nhiều. Do đó học sinh cha có điều kiện nhiều để tiếp cận với Tiếng Anh. Để đạt đợc kết quả cao trong việc dạy và học Tiếng Anh tôi xin có một số ý kiến đề xuất nh sau: - Bổ sung thêm các tài liệu tham khảo phục vụ cho việc dạy và học Tiếng Anh chơng trình mới. - Cung cấp đầy đủ tranh ảnh, kênh hình, đài, băng ghi âm phục vụ cho dạy và học. Ngày 10 tháng 4 năm 2006 Ngời viết 9 NguyÔn V¨n Khoa 10 . ngay từ khâu mở bài. Qua tham khảo tài liệu và kinh nghiệm của bản thân, tôi đã rút ra đợc một số thủ thuật để gây hứng thú cho học sinh khi mở bài. Khi áp. một bài nghe ngắn: Tuỳ theo từng loại bài để vào bài, có thể cho các em nghe một bài nghe ngắn, nhanh, nhằm đa các em vào với chủ đề bài học hay loại bài