Câu 3: Phát biểu cảm nghĩ của em về cảnh sắc thiên nhiên và tâm hồn của các nhà thơ trong hai văn bản: “Bài ca Côn Sơn” của Nguyễn Trãi và “Rằm tháng giêng” của Hồ Chí Minh Ngữ văn 7-Tậ
Trang 1Ngữ lớp).
ĐỀ KHẢO SÁT HSG NĂM HỌC 2016 – 2017
Mụn: Ngữ văn 7
Thời gian: 120 phỳt
Câu 1:
Chỉ ra và nờu ngắn gọn tỏc dụng của các biện pháp tu từ trong
đoạn văn sau :
“Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù Tre xung phong vào xe tăng đại bác, tre giữ làng, giữ nớc, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín Tre hi sinh để bảo vệ con ngời ! Tre, anh hùng lao động! Tre, anh hùng chiến đấu!”
( Cây tre Việt Nam - Thép Mới)
Câu 2:
Trong bài thơ Mẹ ốm, nhà thơ Trần Đăng Khoa viết:
“Nắng mưa từ những ngày xưa Lặn trong đời mẹ bõy giờ chưa tan”
a) Em hiểu nghĩa của từ "nắng mưa" trong cõu thơ trờn như thế nào ?
b) Nờu nột đặc sắc về nghệ thuật của việc sử dụng từ "lặn" trong cõu thơ thứ 2 ?
Câu 3:
Phát biểu cảm nghĩ của em về cảnh sắc thiên nhiên và tâm hồn của các nhà thơ trong hai văn bản: “Bài ca Côn Sơn” của Nguyễn Trãi và “Rằm tháng giêng” của Hồ Chí Minh ( Ngữ văn 7-Tập 1)
……….Hết………
Trang 2
HƯỚNG DẪN CHẤM KS HSG NGỮ VĂN 7
Cõu 1 (1,5 điểm)
+ Chỉ ra đoạn văn sử dụng phép tu từ: ( 0,5 đ)
- Điệp ngữ : “ tre”( 7 lần), “ giữ” ( 4 lần ), anh hùng( 2 lần)
- Nhân hoá : Tre chống lại, xung phong, giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa, hi sinh, anh hùng lao động, anh hùng chiến đấu
+ Tác dụng ( 1,0 đ) : Tạo ra cách diễn đạt sinh động, hấp dẫn, nhấn mạnh công dụng, đặc điểm của cây tre
Cây tre trở thành vũ khí đắc lực, xông pha trong khói lửa Tre
mang tầm vóc dũng sĩ, xả thân để bảo vệ quê hương, đất nước Tre mang bao phẩm chất cao quý của con người Việt Nam
> Tre là biểu tượng tuyệt đẹp về đất nước và con người Việt nam anh hùng
Cõu 2 ( 2, điểm)
a) Giải nghĩa từ "nắng mưa" trong cõu thơ: 1,0 điểm
- Nghĩa gốc: Chỉ hiện tượng của thời tiết: nắng và mưa 0,5điểm
- Nghĩa chuyển: Chỉ những gian lao, vất vả, khú nhọc trong cuộc đời 0,5điểm
b) Nờu nột đặc sắc về nghệ thuật của việc sử dụng từ "lặn" trong cõu thơ thứ 2
Học sinh cú thể nờu cỏc ý kiến khỏc nhưng phải làm rừ được nột đặc sắc về nghệ
thuật dựng từ “lặn” trong cõu thơ với nội dung cơ bản như sau:
- Với việc sử dụng từ “lặn”, cõu thơ thể hiện được sự gian lao, vất vả trong cuộc
đời người mẹ, nhưng khắc sõu, nhấn mạnh hơn sự gian lao, vất vả của người mẹ
- Qua đú thấy được nỗi gian truõn, cực nhọc của đời mẹ khụng thể thay đổi, bự
đắp… (nếu thay bằng cỏc từ: ngấm, thấm, thỡ nỗi vất vả chỉ thoảng qua, cú thể
tan biến đi ) 0,5điểm
Câu 3 (6 điểm)\
A- Mở bài ( 0,5điểm)
* Yêu cầu:
Dẫn dắt và nờu cảm nhận khỏi quỏt về cảnh sắc thiên nhiên và
tâm hồn của các nhà thơ qua Bài ca Côn Sơn của Nguyễn Trãi và
Rằm tháng giêng của Hồ Chí Minh.
Trang 3B- Thân bài (5 điểm)
* Trình bày những cảm xúc, liên tởng, tởng tợng và suy ngẫm của mình về cảnh sắc thiên nhiên ở bài “Bài ca Côn Sơn” của
Nguyễn Trãi và “Cảnh khuya” của Hồ Chí Minh: ( 2 điểm)
+ Đọc bài thơ “Bài ca Côn Sơn” của Nguyễn Trãi ta nh lạc vào Côn Sơn một nơi thiên nhiên đẹp đẽ, nên thơ, khoáng đạt, dịu mát, cảnh đẹp nh một bức tranh sơn thuỷ hữu tình; ta nh đợc thởng thức âm thanh trầm bổng du dơng của tiếng đàn cầm là tiếng suối chảy rì rầm ngày đêm không ngớt Cảnh thiên nhiên Côn Sơn kì thú, nên thơ làm sao Cảnh sắc thiên nhiên là suối, đá, thông, trúc nhng sao ta thấy gần gũi và thân thơng đến thế Nó
là tiếng đàn muôn điệu, là nơi con ngời gần gũi, giao hoà, là nơi con ngời thả hồn mình cùng những vần thơ
+ Đến với bài thơ “Rằm tháng giêng” của Hồ Chí Minh ta cũng
đến với đêm trăng nơi chiến khu Việt Bắc trong những năm
đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp Cảnh cũng thật đẹp tơi, thơ mộng Ta cũng đợc thởng thức cảnh đêm trăng xuân đầy sức sống Nó làm cho tâm hồn ta th thái Cảnh không lạnh lẽo, vắng vẻ nữa Cảnh núi rừng ở đây không có đá, rêu, thông trúc nhng ta
đợc thởng ngoạn ánh trăng mênh mang từ sông nớc đến trời mây Cảnh đêm khuya giữa núi rừng Việt Bắc mà thật thơ mộng, quyến rũ hồn ngời Nhng nổi bật trong cảnh đêm xuân thơ mộng ấy là cảnh con ngời - những ngời chiến sĩ đang toạ đàm quân sự Thiên nhiên ở đây không chỉ làm cho con ngời th thái, thảnh thơi nh trong “Bài ca Côn Sơn” mà là làm đẹp cho những ngời chiến sĩ đang hoạt động vì dân, vì nớc mà tiêu biểu là Bác Hồ Chính vì vậy ngời đọc không thể quên đợc hình ảnh
ánh trăng ngân đầy thuyền, một hình ảnh đầy chất lãng mạn càng làm cho cảnh và con ngời đẹp hơn
* Trình bày những cảm xúc, liên tởng, tợng tợng và suy ngẫm của
mình về tâm hồn của các nhà thơ ở hai bài thơ này: ( 2 điểm)
- Nhà thơ Nguyễn Trãi trong bài “Bài ca Côn Sơn” đã chủ động
đến với thiên nhiên hoà mình vào thiên nhiên và yêu thiên nhiên tha thiết nhng cũng đầy khí phách, bản lĩnh kiên cờng, phong thái ung dung, tự tại Ta trân trọng tâm hồn thanh cao, trong sạch, ngay thẳng, kiên cờng qua cách xng hô, giọng điệu, hành
động và qua những hình ảnh thiên nhiên
- Tâm hồn của nhà thơ, nhà chiến sĩ Hồ Chí Minh trong bài “ Rằm tháng giêng”: Cảm mến trớc tâm hồn nhạy cảm yêu cảnh thiên nhiên, tâm hồn nghệ sĩ, yêu vẻ đẹp đầy chất quyến rũ của
Trang 4đêm trăng sông nớc nơi chiến khu Với tình yêu ấy, nhà thơ đã thổi hồn vào cảnh khuya của núi rừng Việt Bắc, làm cho nó hiện lên thật gần gũi, sống động, thân thơng Đó cũng chính là lòng yêu quê hơng, đất nớc tha thiết, nó thể hiện chất nghệ sĩ của tâm hồn Hồ Chí Minh Nhng cái đẹp trong tâm hồn Ngời không phải chỉ là tâm hồn thanh cao, trong sạch của một ẩn sĩ với thú lâm tuyền nh Nguyễn Trãi mà càng say mê yêu mến cảnh Việt Bắc bao nhiêu thì Ngời càng lo lắng việc quân sự, sự nghiệp kháng chiến bấy nhiêu Hai nét tâm trạng ấy thống nhất trong con ngời Bác thể hiện sự hài hoà giữa tâm hồn nghệ sĩ và ngời chiến sĩ Ánh trăng ngân đầy thuyền nh ngân lên tình yêu quê hơng, đất nớc của vị lãnh tụ vĩ đại Hồ Chí Minh
* So sỏnh, mở rộng ( 1 điểm)
C- Kết bài (0,5điểm): Nhấn mạnh lại cảm xúc và suy ngẫm của
mình về cảnh sắc thiên nhiên và tâm hồn của các nhà thơ
………