Sài Gòn tôi yêu - Minh Hơng Câu 3: Phát biểu cảm nghĩ của em về cảnh sắc thiên nhiên và tâm hồn của các nhà thơ trong hai văn bản: “Bài ca Côn Sơn” của Nguyễn Trãi và “Rằm tháng giêng”
Trang 1PHềNG GD & ĐT VĨNH TƯỜNG
TRƯỜNG THCS VĨNH TƯỜNG
ĐỀ KHẢO SÁT HỌC SINH GIỎI VềNG TRƯỜNG
Năm học: 2016 - 2017 Mụn: Ngữ Văn - Lớp 7
Thời gian làm bài 120 phỳt (khụng kể thời gian giao đề)
Câu 1:
Chỉ ra và nờu ngắn gọn tỏc dụng của các biện pháp tu từ trong đoạn văn sau :
“Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù Tre xung phong vào xe tăng
đại bác, tre giữ làng, giữ nớc, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín Tre hi sinh để bảo vệ con ngời ! Tre, anh hùng lao động! Tre, anh hùng chiến đấu!”
( Cây tre Việt Nam - Thép Mới)
Câu 2:
Trình bày cảm nhận của em về đoạn văn sau:
“ Tôi yêu Sài Gòn da diết Tôi yêu trong nắng sớm, một thứ nắng ngọt ngào, vào buổi chiều lộng gió nhớ thơng, dới những cây ma nhiệt đới bất ngờ Tôi yêu thời tiết trái chứng với trời đang ui ui buồn bã, bỗng nhiên trong vắt lại nh thuỷ tinh Tôi yêu cả đêm khuya tha thớt tiếng ồn Tôi yêu phố phờng náo động, dập dìu xe cộ vào những giờ cao điểm Yêu cả cái tĩnh lặng của buổi sáng tinh sơng với làn không khí mát dịu, thanh sạch trên một số đờng còn nhiều cây xanh che chở Nêú cho là cờng điệu, xin tha:
“Yêu nhau yêu cả đờng đi Ghét nhau ghét cả tông chi, họ hàng”
(Sài Gòn tôi yêu - Minh Hơng)
Câu 3:
Phát biểu cảm nghĩ của em về cảnh sắc thiên nhiên và tâm hồn của các nhà thơ trong hai văn bản: “Bài ca Côn Sơn” của Nguyễn Trãi và “Rằm tháng giêng” của Hồ Chí Minh ( Ngữ văn 7- Tập 1)
……….Hết………
HƯỚNG DẪN CHẤM KS HSG NGỮ VĂN 7
Cõu 1 (1,5 điểm)
Trang 2+ Chỉ ra đoạn văn sử dụng phép tu từ: ( 0,5 đ)
- Điệp ngữ : “ tre”( 7 lần), “ giữ” ( 4 lần ), anh hùng( 2 lần)
- Nhân hoá : Tre chống lại, xung phong, giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ
đồng lúa, hi sinh, anh hùng lao động, anh hùng chiến đấu
+ Tác dụng ( 1,0 đ) : Tạo ra cách diễn đạt sinh động, hấp dẫn, nhấn mạnh công dụng, đặc điểm của cây tre
Cây tre trở thành vũ khí đắc lực, xông pha trong khói lửa Tre mang tầm vóc dũng
sĩ, xả thân để bảo vệ quê hương, đất nước Tre mang bao phẩm chất cao quý của con người Việt Nam
> Tre là biểu tượng tuyệt đẹp về đất nước và con người Việt nam anh hùng
Cõu 2 ( 2,5 điểm)
HS có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, có thể có những phát hiện và
cảm thụ riêng nhng cần làm rõ một số ý cơ bản sau:
Đõy là đoạn văn bộc lộ tình yêu Sài Gòn của nhân vật trữ tình trong tuỳ bút Sài
Gòn tôi yêu của Minh Hơng.
- Câu mở đầu đoạn văn bộc lộ tình cảm một cách khái quát, những câu sau bộc
lộ tình yêu Sài Gòn một cách cụ thể của ô tụi ằ Với những hình ảnh đối lập, sự liệt
kê cho thấy ô tụi ằ yêu sài Gòn da diết, yêu rất nhiều thứ, nhiều lúc, nhiều nơi: Yêu
thiên nhiên yêu nắng, yêu ma, yêu sớm, yêu chiều, yêu đêm, yêu ngày, yêu nhịp sống của phố phờng lúc tĩnh lặng, yêu cả những lúc phố phờng náo động, dập dìu, yêu những lúc thời tiết đẹp trời, rồi yêu cả những lúc thời tiết trái chứng trở trời Và cuối cùng tác giả lí giải cho tình cảm của mình bằng một câu ca dao càng
làm nổi bật tình yêu sâu sắc đối với quê hơng Thông qua tình yêu của tác giả ta cảm nhận đợc nét đẹp riêng, độc đáo của thiên nhiên, khí hậu và phố phờng Sài Gòn
- Điệp ngữ tôi yêu nhắc đi nhắc lại nhiều lần cùng với hình ảnh gợi cảm nắng ngọt ngào, gió nhớ thơng, cây ma nhiệt đới bất ngờ, trời ui ui buồn bã ta nh cảm
thấy nhân vật trữ tình huy động tất cả các giác quan để cảm nhận một cách tinh tế thiên nhiên, phố phờng Sài Gòn để bộc lộ tình yêu Sài Gòn sâu nặng, thiết tha
- Đoạn văn gợi nhắc mọi ngời về tình yêu đối với quê hơng, đất nớc
Câu 3 (6 điểm)
A- Mở bài ( 0,5điểm)
* Yêu cầu:
Dẫn dắt và nờu cảm nhận khỏi quỏt về cảnh sắc thiên nhiên và tâm hồn của
các nhà thơ qua Bài ca Côn Sơn của Nguyễn Trãi và Rằm tháng giêng của Hồ Chí
Minh
B- Thân bài (5 điểm)
* Trình bày những cảm xúc, liên tởng, tởng tợng và suy ngẫm của mình về cảnh sắc thiên nhiên ở bài “Bài ca Côn Sơn” của Nguyễn Trãi và “Cảnh khuya” của Hồ
Chí Minh: ( 2 điểm)
+ Đọc bài thơ “Bài ca Côn Sơn” của Nguyễn Trãi ta nh lạc vào Côn Sơn một nơi thiên nhiên đẹp đẽ, nên thơ, khoáng đạt, dịu mát, cảnh đẹp nh một bức tranh sơn thuỷ hữu tình; ta nh đợc thởng thức âm thanh trầm bổng du dơng của tiếng đàn cầm
là tiếng suối chảy rì rầm ngày đêm không ngớt Cảnh thiên nhiên Côn Sơn kì thú, nên thơ làm sao Cảnh sắc thiên nhiên là suối, đá, thông, trúc nhng sao ta thấy gần gũi và thân thơng đến thế Nó là tiếng đàn muôn điệu, là nơi con ngời gần gũi, giao hoà, là nơi con ngời thả hồn mình cùng những vần thơ
+ Đến với bài thơ “Rằm tháng giêng” của Hồ Chí Minh ta cũng đến với đêm trăng nơi chiến khu Việt Bắc trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp Cảnh cũng thật đẹp tơi, thơ mộng Ta cũng đợc thởng thức cảnh đêm trăng xuân
đầy sức sống Nó làm cho tâm hồn ta th thái Cảnh không lạnh lẽo, vắng vẻ nữa Cảnh núi rừng ở đây không có đá, rêu, thông trúc nhng ta đợc thởng ngoạn ánh trăng mênh mang từ sông nớc đến trời mây Cảnh đêm khuya giữa núi rừng Việt Bắc mà thật thơ mộng, quyến rũ hồn ngời Nhng nổi bật trong cảnh đêm xuân thơ
Trang 3mộng ấy là cảnh con ngời - những ngời chiến sĩ đang toạ đàm quân sự Thiên nhiên
ở đây không chỉ làm cho con ngời th thái, thảnh thơi nh trong “Bài ca Côn Sơn” mà
là làm đẹp cho những ngời chiến sĩ đang hoạt động vì dân, vì nớc mà tiêu biểu là Bác Hồ Chính vì vậy ngời đọc không thể quên đợc hình ảnh ánh trăng ngân đầy thuyền, một hình ảnh đầy chất lãng mạn càng làm cho cảnh và con ngời đẹp hơn
* Trình bày những cảm xúc, liên tởng, tợng tợng và suy ngẫm của mình về tâm
hồn của các nhà thơ ở hai bài thơ này: ( 2 điểm)
- Nhà thơ Nguyễn Trãi trong bài “Bài ca Côn Sơn” đã chủ động đến với thiên nhiên hoà mình vào thiên nhiên và yêu thiên nhiên tha thiết nhng cũng đầy khí phách, bản lĩnh kiên cờng, phong thái ung dung, tự tại Ta trân trọng tâm hồn thanh cao, trong sạch, ngay thẳng, kiên cờng qua cách xng hô, giọng điệu, hành động và qua những hình ảnh thiên nhiên
- Tâm hồn của nhà thơ, nhà chiến sĩ Hồ Chí Minh trong bài “ Rằm tháng giêng”: Cảm mến trớc tâm hồn nhạy cảm yêu cảnh thiên nhiên, tâm hồn nghệ sĩ, yêu vẻ
đẹp đầy chất quyến rũ của đêm trăng sông nớc nơi chiến khu Với tình yêu ấy, nhà thơ đã thổi hồn vào cảnh khuya của núi rừng Việt Bắc, làm cho nó hiện lên thật gần gũi, sống động, thân thơng Đó cũng chính là lòng yêu quê hơng, đất nớc tha thiết,
nó thể hiện chất nghệ sĩ của tâm hồn Hồ Chí Minh Nhng cái đẹp trong tâm hồn Ngời không phải chỉ là tâm hồn thanh cao, trong sạch của một ẩn sĩ với thú lâm tuyền nh Nguyễn Trãi mà càng say mê yêu mến cảnh Việt Bắc bao nhiêu thì Ngời càng lo lắng việc quân sự, sự nghiệp kháng chiến bấy nhiêu Hai nét tâm trạng ấy thống nhất trong con ngời Bác thể hiện sự hài hoà giữa tâm hồn nghệ sĩ và ngời chiến sĩ Ánh trăng ngân đầy thuyền nh ngân lên tình yêu quê hơng, đất nớc của vị lãnh tụ vĩ đại Hồ Chí Minh
* So sỏnh, mở rộng ( 1 điểm)
C- Kết bài (0,5điểm): Nhấn mạnh lại cảm xúc và suy ngẫm của mình về cảnh sắc
thiên nhiên và tâm hồn của các nhà thơ
………