VI KHUẨN CLOSTRIDIUM

Bệnh có ở khắp nơi trên thế giới, nhưng ở các nước nhiệt đới bệnh thấy nhiều hơn Bệnh thường xảy ra ở những vùng nhất định, có tính chất lẻ tẻ gọi là vùng uốn ván Ở nước ta, do khí hậ

VI KHUẨN CLOSTRIDIUM

Giới thiệu chung

 1.Khái niệm về bệnh

 Bệnh uốn ván (Tetanos): nhiễm trùng vết thương

 Là bệnh truyền nhiễm cấp tính chung cho nhiều loài gia súc và người.

 Do vi khuẩn yếm khí Clostridium tetani gây ra.

 Vi khuẩn tiết ra ngoại độc tố mạnh Tetanospasmin, tác động đến thần kinh, gây biểu

hiện co cứng cơ vân và co giật từng cơn.

 Bình thường, vi khuẩn hoặc nha bào có thể tìm thấy trong phân hoặc đường ruột của người, ngựa, bò, dê, cừu, lợn và chó khỏe.

Giới thiệu chung

Nguồn lây bệnh chủ yếu là đất, nước bị nhiễm trùng do phân của người và gia súc

Bệnh có ở khắp nơi trên thế giới, nhưng ở các nước nhiệt đới bệnh thấy nhiều hơn

Bệnh thường xảy ra ở những vùng nhất định, có tính chất lẻ tẻ gọi là vùng uốn ván

Ở nước ta, do khí hậu nóng ẩm nên bệnh gây nhiều thiệt hại cho người và gia súc

Giới thiệu chung

2.Hình thái

Trực khuẩn to, thẳng hoặc hơi cong, 2 đầu tròn

Kích thước: 0,5-0,8 x 3-4 µm

Di động mạnh do có nhiều lông xung quanh thân

Sinh nha bào (chiều ngang nha bào > chiều ngang vi khuẩn) => vi khuẩn biến dạng

 Trông vi khẩn giống một que diêm hay cái dùi trống

Bắt màu Gram dương

Trong tổ chức bện, canh khuẩn vi khuẩn đứng riêng lẻ, ít tạo chuỗi

Đặc tính nuôi cấy

Mọc tốt ở 37 C và pH = 7,2 – 7,4

Không cần dinh dưỡng lớn trong môi trường

yếm khí tuyệt đối

Nuôi cấy vi khuẩn trong các môi trường :

Môi trường Brewer: trong đó các chất khử oxy như natri thioglycolat hoặc glutathion

Môi trường thạch đứng VF: vi khuẩn tạo khuẩn lạc vẩn như bông màu trắng đục, vi khuẩn sinh hơi nhiều làm nứt thạch

Môi trường thạch máu

Môi trường nước thịt gan yếm khí

Độc tố

 Ciostridium tetani là một vi khuẩn sinh ra ngoại độc tố mạnh , bao gồm hai loại:

 + Tetanoslysin :có tác dụng làm tan hồng cầu của thỏ, người gây hoại tử Độc tố này có vai trò phụ trong gây bệnh.

 + Tetanospasmin:độc tố thần kinh, tác nhân gây bệnh chính, gây ra các triệu chứng lâm sàng điển hình của bệnh uốn ván.

Sức đề kháng

 Vi khuẩn đề kháng yếu với các nhân tố lý, hóa.

 Nhưng nha bào có sức đề kháng cao:

 + Đun sôi từ 1- 3 giờ mới diệt được nha bào.

 + Ở những chỗ tối hay khi được làm khô nha bào có thể sông từ 10-17 năm.

 Các chất sát trùng phải pha đặc tác động lâu mới diệt được nha bào.

 Do sức đề kháng cao và tồn tại lâu trong tự nhiên nên nha bào là nguông gây bệnh rất nguy hiểm.

III.TÍNH GÂY BỆNH

Trong thiên nhiên:

 ngựa, trâu, bò, dê, cừu và người dễ mắc bệnh

 Lợn, chó ,mèo ít mắc bệnh

 Gia cầm hầu như không mẫn cảm

 Gia súc non mẫn cảm hơn gia súc trưởng thành

 NGƯỜI:

 Nơi bị thương thì cơ bị căng và đau, sau đó là cơ nhai, cơ mặt bị căng và co thắt

 Tiếp đến cơ gáy , cơ lưng cứng rồi đến thành cơ ngực, bụng và các chi làm cho người uốn lưng và cổ uống cong , có khi thân duỗi thẳng không cư động dược như tấm ván cong

 GIA SÚC:

 triệu chứng cơ bản là cứng cổ , cứng hàm , khó thở, đuôi cong, lưng thẳng , 4 chân thẳng cứng , các bắp thịt hằn rõ

III.TÍNH GÂY BỆNH

III.TÍNH GÂY BỆNH

III.TÍNH GÂY BỆNH

III.TÍNH GÂY BỆNH

• TRONG PHÒNG THÍ NGHIỆM :

Chuột bạch con cảm nhiểm nhất

Tiêm độc uốn ván vào dưới da ,bắp thịt chưa đến mức gây chết , theo dõi sau 2 ngày thấy con

vật bị cứng đuôi, chân và mống chân duỗi thẳng, các bắp thịt co quắp

nếu tiêm đủ liều sau 3 ngày chuột sẽ chết

 ngoài ra thỏ và chuột lang cũng cảm nhiệm , tiêm đọc tố cho thỏ con thỏ sẽ chết sau 5 – 10 ngày

III.TÍNH GÂY BỆNH

Thử C Tetani trên chuột

 Cơ chế sinh bệnh :

 Điều kiện để nha bào uốn ván trở thành vi khuẩn và gây bệnh là : yếm khí và không bị thực bào

 Nha bào xâm nhập vào cơ thể có điều kiện thuận lơi sẽ hút nước và trương lên thành vi khuẩn hoàn

chỉnh, vi khuẩn chỉ có ở vết thương

Rồi tiết ngoại độc tố tấn công vào hệ thông thần kinh theo cơ chế di chuyển ngươc dẫn đến co cứng cơ.

Mất sự ức chế của nơron giao cảm tiền hạch ở chất xám bên tủy sống tăng lên, dẫn đến nồng độ

catecholamin trong máu tăng lên

Cơ chế

Lợn bị bệnh uốn ván

• Lợn bị uốn ván chân cứng duỗi thẳng ,khó đi lại

• Ngựa bị bệnh uốn ván,mũi nở to,đồng tử dãn,đầu cơ duỗi thẳng

Ngựa bị bệnh uốn ván

Bệnh uốn ván ở bò

Bệnh uốn ván ở trâu

 Lỗ mũi mở rộng,tai vểnh ,mắt sụp xuống.

 Bệnh nhân vô cùng đau đớn

Ở người

(Bệnh uốn ván ở trẻ em) (Bệnh uốn ván ở người lớn)

Chẩn đoán

1 Chẩn đoán vi khuẩn học

Bệnh uốn ván có triệu chứng lâm sàng điển hình nên dễ

nhận biết trường hợp khả nghi mới chẩn đoán vi khuẩn học.

•. Bệnh phẩm: mủ ,dịch vết thương.

•. Kiểm tra kính hiển vi

•. Nuôi cấy vào môi trường thích hợp

PHÒNG VÀ TRỊ BỆNH

Phòng bệnh

• Bệnh thường có tính chất vùng

• Cần phòng ngừa chặt chẽ trước và sau khi phẫu thuật

• Những con vật bị thương đột ngột hoặc trước phẫu thuật có thể tiêm kháng độc tố uốn ván dưới da

PHÒNG VÀ TRỊ BỆNH

Phòng bệnh

• Kháng huyết thanh nên dùng sớm mới có hiệu quả

• Gia súc bị mắc bệnh cần được chăm sóc chu đáo

• Gia súc bị mắc bệnh cần được chăm sóc chu đáo

• Gia súc chết phải đốt hoặc chôn sâu giữa hai lớp vôi

• Làm vệ sinh kỹ các ô chuồng nuôi

PHÒNG VÀ TRỊ BỆNH

Phòng bệnh

• Kháng huyết thanh nên dùng sớm mới có hiệu quả

• Gia súc bị mắc bệnh cần được chăm sóc chu đáo

• Gia súc bị mắc bệnh cần được chăm sóc chu đáo

• Gia súc chết phải đốt hoặc chôn sâu giữa hai lớp vôi

• Làm vệ sinh kỹ các ô chuồng nuôi

PHÒNG VÀ TRỊ BỆNH

 Điều trị

o Nguyên tắc: phải phối hợp nhiều biện pháp như

• Sử lý vết thương bằng ngoại khoa