Chương 5 điều tra chọn mẫu

NỘI DUNG Khái niệm Các phương pháp tổ chức chọn mẫu ngẫu nhiên Các phương pháp tổ chức chọn mẫu phi ngẫu nhiên Sai số trong điều tra chọn mẫu Suy rộng kết quả của điều tra chọn mẫu Xác

Trang 1

Company

LOGO

CHƯƠNG 5: ĐIỀU TRA CHỌN MẪU

ThS Nguyễn Thị Phan Thu Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc Gia Hà Nội

Trang 2

NỘI DUNG

Khái niệm Các phương pháp tổ chức chọn mẫu ngẫu nhiên

Các phương pháp tổ chức chọn mẫu phi ngẫu nhiên Sai số trong điều tra chọn mẫu Suy rộng kết quả của điều tra

chọn mẫu Xác định cỡ mẫu

Trang 3

KHÁI NIỆM

Tổng thể chung: là toàn bộ các đơn vị thuộc phạm vi đối tượng nghiên cứu

Tổng thể điều tra: là tiến hành thu thập thông tin về toàn bộ các đơn vị thuộc tổng thể nghiên cứu

Trang 4

Dàn chọn mẫu: là danh sách tất cả các đơn vị của tổng

thể

Điều tra chọn mẫu: là tiến hành thu thập thông tin của

tổng thể mẫu

Tổng thể mẫu: là bộ phận của tổng thể chung bao gồm

các đơn vị được chọn ra để tiến hành điều tra thực tế

KHÁI NIỆM (tiếp)

Trang 6

v   Tổng thể hỗn tạp (không thuần nhất)

Trang 7

Số đủ lớn đơn

vị đại điện

Kết quả thu thập được tính toán, suy thành các đặc điểm của toàn

bộ tổng thể chung

Trang 8

Đối tượng điều tra Chọn mẫu Mẫu quan sát

Trang 9

Điều tra sản lượng lúa của huyện Sản lượng lúa hộ gia đình

Trang 10

VÌ SAO PHẢI CHỌN MẪU

Tiết kiệm thời

cả các cá thể của

tổng thể

Trang 11

CÁC PHƯƠNG PHÁP CHỌN MẪU

Trang 12

vào mẫu như nhau

•   Không phụ thuộc vào

•   Thường được áp dụng khi chúng ta không có thông tin để lập dàn chọn mẫu

CÁC PHƯƠNG PHÁP CHỌN MẪU (tiếp)

Trang 13

CHỌN MẪU NGẪU NHIÊN

Chọn lặp lại

•   Là sau mỗi đơn vị được chọn ra từ tổng thể chung vào mẫu, tiến hành trả lại tổng thể chung trước khi tiến hành chọn đơn vị tiếp theo

•   Tổng số đơn vị của tổng thể chung là không đổi trong suốt quá trình chọn mẫu

Trang 14

Trang 17

•  Các phần tử có thể phân tán và

k h ó k h ă n t h u thập

CHỌN MẪU NGẪU NHIÊN (tiếp)

Trang 18

Chọn mẫu hệ thống

•  Cá thể đầu tiên được lựa chọn ngẫu nhiên trong quần thể, các cá thể tiếp theo được lựa chọn theo một khoảng cách nhất định so với cá thể trước đó (khoảng cách mẫu)

Trang 20

có tính chu kỳ

•  Cần danh sách đầy đủ tất cả các đơn vị của tổng thể

Trang 21

•   Phương pháp hay được sử dụng khi không có danh sách cá thể của tổng thể

Trang 23

•   Sai số thường lớn hơn các phương pháp khác

Trang 24

Chọn mẫu phân nhóm/tầng (nhiều giai đoạn)

Trang 25

Nhóm 1 Nhóm 2

Trang 26

Nhóm 1 Nhóm 2

Trang 27

Ưu điểm

•   Đảm bảo mỗi nhóm đều

có tính đại diện trong

•   Tốn chi phí để có được danh sách mỗi nhóm

Trang 28

Trang 29

CHỌN MẪU KHÔNG NGẪU NHIÊN

-  Một số cá thể có cơ hội được lựa chọn vào mẫu

cao hơn so với những cá thể khác

-  Không thể được sử dụng để suy rộng tùy tiện cho

toàn bộ tổng thể

-  Bất kỳ một sự khái quát hóa nào có được từ mẫu

không ngẫu nhiên phải được sàng lọc qua kiến thức của nhà nghiên cứu về chủ đề nghiên cứu

Trang 30

Chọn mẫu thuận tiện

•  Cá thể được lựa chọn vào mẫu một cách “thuận tiện”, sẵn có và dễ tiếp cận

•  Lý do lựa chọn: nhanh và chi phí thấp

•  Phải giải trình và đánh giá giá trị nếu chọn mẫu thuận tiện

CHỌN MẪU KHÔNG NGẪU NHIÊN (tiếp)

Trang 31

•   Độ biến thiên và sai

số không đo lường

và kiểm soát được;

•   Khó giải trình việc suy luận kết quả thống kê trên mẫu

ra tổng thể

Trang 32

Chọn mẫu có chủ đích

•  Chọn mẫu có chủ định là cách lựa chọn dựa trên cảm cảm quan của nhà nghiên cứu Nhà nghiên cứu cố gắng có được mẫu mà nó đại diện cho tổng thể và cố gắng đảm bảo rằng nó bao trùm được tất cả các trường hợp

•  Chọn cá thể có một số đặc tính mong muốn vào mẫu với chủ đích của nghiên cứu viên

Trang 33

•   Khó giải trình việc suy luận kết quả thống kê trên mẫu

ra tổng thể

Trang 34

-  Chọn mẫu bắt đầu từ một cá thể, được chọn ngẫu nhiên hay không ngẫu nhiên

-  Các cá thể tiếp theo được chọn từ cá thể ban đầu hay trước đó

Mạng lưới hay quả bóng tuyết :

Trang 35

-  Người trả lời quyết định rằng họ muốn và đăng ký

tham gia vào nghiên cứu

Chọn mẫu tự nguyện

Trang 36

ü Tổng thể được nghiên cứu

§  Quy mô và sự phân bố về mặt địa lý

§  Tính không thuần nhất đối với các biến

ü Sự sẵn có của danh sách các phần tử chọn mẫu

ü Mức độ chính xác cần thiết

ü Các nguồn lực sẵn có

LỰA CHỌN PHƯƠNG PHÁP CHỌN MẪU

Trang 37

Điều kiện vận dụng

•   Quy mô điều tra lớn, nội

dung điều tra cần thu

thập nhiều chỉ tiêu;

•   Gắn liền với việc phá

hủy sản phẩm;

•   Thu thập thông tin cho

điều tra toàn bộ;

•   Thu thập số liệu để kiểm

tra, đánh giá và chỉnh

sửa điều tra toàn bộ

Ví dụ

•   Mức độ ô nhiễm của sông, hồ

•   Sản lượng lúa

•   Chi tiêu hộ gia đình

•   Đ á n h g i á c h ấ t lượng thịt hộp, cá hộp, đạn dược

•   Tổng điều tra dân

số, tổng điều tra nông thôn

ĐIỀU TRA CHỌN MẪU (tiếp)

Trang 38

Ưu điểm

•  Tiến hành điều tra nhanh gọn, bảo đảm tính kịp thời của số liệu;

•  Tiết kiệm nhân lực và kinh phí;

•  Thu thập được nhiều chỉ tiêu thống kê;

•  Làm giảm sai số khi chọn mẫu (sai số cân đo, khai báo, ghi chép…);

•  Áp dụng cho một số loại tổng thể không thể tiến hành theo phương pháp điều tra toàn bộ

ĐIỀU TRA CHỌN MẪU (tiếp)

Trang 39

Hạn chế

- Sai số chọn mẫu (sai số do tính đại diện)

- Không thể tiến hành phân nhỏ theo mọi phạm vi

và tiêu thức nghiên cứu

Trang 40

SAI SỐ TRONG ĐIỀU TRA CHỌN MẪU

Sai số

chọn

mẫu

Sai số khi chọn mẫu

Tổng sai số

Trang 41

Sai số chọn

mẫu

•   Là chênh lệch giữa mức độ được tính ra từ tổng thể mẫu và mức độ tương ứng của tổng thể chung

•   Giảm khi cỡ mẫu tăng

•   Là sai số bình phương trung bình

SAI SỐ TRONG ĐIỀU TRA CHỌN MẪU (tiếp)

2 2

MSE = δ + ϖ

δ

ϖ

Trang 42

Trang 43

n- Cỡ mẫu cần chọn điều tra

p- Tỷ trọng của bộ phận nghiên cứu

Trang 45

v Suy rộng kết quả của điều tra chọn mẫu

§  Trường hợp suy rộng số trung bình

Trang 46

n- Cỡ mẫu cần chọn điều tra

z- Độ tin cậy theo xác suất

p- Tỷ trọng của bộ phận nghiên cứu

2

Trang 47

BÀI TẬP

v   Bài 5.3, 5.4 và 5.5 (trang 157-158) sách thầy Kiểm

Company Logo

Trang 48

Company

LOGO

Định dạng
Số trang	48
Dung lượng	2,58 MB