Truyện "Chiếc lá cuối cùng" của nhà văn Mỹ O-hen-ri được đánh giá là một trong những truyện ngắn hay nhất thế giới.. của ông rất lớn: hơn 100 truyện ngắn.Nhiều truyện đã để lại cho độc g
Trang 1Tuần 8 Văn bản:
CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
( Trích Đôn ki-hô-tê)) - Ô
Hen-ri-I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
2 Kĩ năng :
3.Thái độ :
II CHUẨN BỊ
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY
1 Kiểm tra bài cũ: (4')
* Câu hỏi: Từ hình tượng 2 nhân vật Đôn-ki hô -tê và Xan-chô Pan xa trong
văn bản "Đánh nhau với cối xay gió" em rút ra cho mình bài học gì cho bản thân?
* Đáp án:
- Trong cuộc sống cần sống có lí tưởng nhưng khơng nên quá hoang đường,
mê muội
+ Cần sống tỉnh táo, thực tế nhưng khơng nên quá thực dụng
* Đặt vấn đề vào bài mới (2')
Giáo viên: Chiếu Side một số hình ảnh về nước Mĩ và đặt câu hỏi: Đây là
những biểu tượng gì? Của đất nước nào?
- Nước Mỹ
Gv: Qua những bức tranh trên, em có nhận xét gì về nước Mỹ?
- Hs: Rất phát triển
Gv: Mỗi đất nước đều có những tác phẩm phản ánh con người và cuộc sống của đất nước mình Truyện "Chiếc lá cuối cùng" của nhà văn Mỹ O-hen-ri được đánh giá là một trong những truyện ngắn hay nhất thế giới Đây là một câu chuyện cảm động về tình yêu thương cao cả giữa những con người nghèo khổ với nhau Đoạn trích chúng ta học hôm nay là phần cuối của truyện ngắn "Chiếc lá cuối cùng"
2 Nội dung bài mới
Dựa vào phần chú thích trong Sgk Hãy
nêu những hiểu biết của em về tác giả
O-hen-ri?
Gv: Chiếu side hình ảnh của O-hen-ri
Gv: Cha là thầy thuốc, mẹ qua đời khi
mới 3 tuổi, từ nhỏ đã không được học
hành nhiều, đã làm nhiều nghề khác
nhau để kiếm sống Số lượng sáng tác
I Đọc và tìm hiểu chung
1 Tác giả, tác phẩm (5')
- O Hen-ri( 1862 -1910) Là nhà văn Mĩ, chuyên viết truyện ngắn
- Quan sát
Trang 2của ông rất lớn: hơn 100 truyện ngắn.
Nhiều truyện đã để lại cho độc giả
những ấn tượng sâu sắc như: Căn gác
xép, Cái cửa xanh, Khi người ta yêu
nhau Truyện của ông đa dạng phong
phú về đề tài nhưng phần lớn hướng vào
cuộc sống nghèo khổ của người dân Mỹ
Hãy cho biết vị trí của đoạn đoạn trích ?
Gv: Đó là một truyện ngắn hay, tiêu
biểu cho phong cách nghệ thuật của
O-hen-ri
Gv: Hướng dẫn đọc: Khi đọc các em
cần chú ý phân biệt lời kể, tả của tác giả
với những câu, đoạn đặt trong dấu
ngoặc kép Chú ý đoạn cuối khi Xiu kể
về cái chết của cụ Bơ-men giọng cảm
động, nghẹn ngào
Gv: Tóm tắt phần bị lược bỏ của tác
phẩm
Gv: Cho Hs tìm hiểu chú thích:
1,4,6,8
Văn bản đã sử dụng những PTBĐ nào?
PT chủ đạo nào làm nên sức hấp dẫn
của tác phẩm?
Gv: Một văn thường viết theo phương
thức tự sự nhưng không thể thiếu các
yếu tố miểu tả và biểu cảm Ở vb nay
tác giả còn sử dụng cả yếu tố nghị luận,
tức là những bài học, ý nghĩa mà vb
mạng lại
Gv: Lưu ý khi tóm tắt vb cần lược bỏ
hết các yếu tố miêu tả, biểu cảm đi
Gv: Chiếu Side kết quả
Gv: Chiếu câu hỏi thảo luận
Từ các sự việc chính trên em hãy tóm
tắt văn bản ?
Gv: Chiếu nội dung tóm tắt:
- Đoạn trích thuộc phần cuối của truyện ngắn “Chiếc lá cuối cùng”.
2 Đọc, tìm hiểu chú thích (10')
- Gọi 2 HS đọc nối tiếp văn bản
3 Tóm tắt (5')
- Tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm
- Thảo luận nhóm bàn (2')
- Đại diện trình bày
Trang 3Gv: Giôn xi ốm nặng và nằm đợi chiếc
lá cuối cùng của cây thường xuân bên
cửa sổ rụng, khi đó cô sẽ chết Nhưng
qua một buổi sáng và một đêm mưa gió
phũ phàng, chiếc lá cuối cùng vẫn
không rụng Điều đó khiến Giôn-xi
thóat khỏi ý nghĩ về cái chết Xiu đã
cho Giôn xi biết chiếc lá cuối cùng
chính là bức tranh của họa sĩ già
Bơ-men đã bí mật vẽ trong một đêm mưa
gió để cứu Giôn-xi , và cụ đã bị chết vì
sưng phổi
Qua phần nội dung tóm tắ em hãy cho
biết văn bản có thể chia làm mấy phần?
Nội dung chính của từng phần là gì?
Gv: Chiếu side về bố cục
Truyện có mấy nhân vật? Đó là nhân vật
nào?
Qua phần đọc và tóm tắt văn bản em
biết gì về hoàn cảnh sống của Giôn-xi?
(nghề nghiệp, cuộc sống?)
Qua nhưng thông tin đó em có nhận xét
gì về hoàn cảnh sống của Giôn-xi lúc
bấy giờ?
Gv: Đó là một căn bệnh nguy hiểm cần
phải tích cực chữa trị
Nằm trên giường bệnh cho ngày tháng
trôi đi, Giôn-xi có những biểu hiện và
4 Bố cục: (4')
- Thảo luận nhóm bàn: (3')
- Đại diện trình bày
- Gồm 3 phần
- Phần 1: Từ đầu -> tảng đá: Cụ Bơ-men và Xiu lên gác thăm Giôn-xi.
- Phần 2 : Tiếp theo -> thế thôi: Hai ngày đã trôi qua, chiếc lá cuối cùng vẫn không rụng, Giôn-xi đã qua cơn nguy kịch.
- Phần 3 : Còn lại: Xiu kể cho Giôn-xi nghe về cái chết bất ngờ của cụ
Bơ-men.(Kiệt tác của cụ Bơ-men)
II Tìm hiểu văn bản
- 3 nhân vật
1 Nhân vật Giôn-xi (12')
a Hoàn ảnh sống
- Là họa sĩ nghèo
- Mắc bệnh sưng phổi
- Nghèo túng và bệnh tật
b Diễn biến tâm trạng của Giôn-xi
Trang 4hành động gì?
Trong tình trạng sức khỏe yếu ớt và gần
như cạn kiệt sức sống Giôn-xi đã nảy
sinh ý nghĩ gì?
Đó là một ý nghĩ như thế nào?
Gv: Gắn cuộc sống của mình với những
chiếc lá mà lại là lá của cây thường
xuân- loại cây rụng lá vào mùa đông Cô
không mong muốn gì hơn là được nhìn
thấy giây phút chiếc lá cuối cùng lìa
cành
Điều đó chứng tỏ cô là một người như
thế nào?
Gv: Chiếu đoạn trích: Giôn-xi nói: "Đó
là chiếc lá cuối cùng, em cứ tưởng là
nhất định trong đêm qua nó đã rụng.
Em nghe thấy gió thổi Hôm nay nó sẽ
rụng thôi và cùng lúc đó thì em sẽ
chết”.
Qua đó em thấy Giôn-xi đang ở trong
tâm trạng như thế nào?
Gv: Bệnh tật đánh gục cô về thể xác, sự
tuyệt vọng đánh gục cô về tinh thần
Một con người khi đang mắc bệnh hiểm
nghèo mà lại có tâm trạng như vậy thì
thuốc men và các biện pháp khoa học
đành bất lực, bó tay
Hình ảnh cây thường xuân lúc này: đã
già, rễ mục nát, thân , 3 ngày trước cây
còn đến hơn 30 chiếc lá Vậy mà bây
giờ chỉ còn có 1 chiếc Mưa gió thì đang
vùi dập như vậy, chắc chắn rằng, chỉ
đêm nay thôi, chiếc lá cuối cùng sẽ rụng
xuống
Hãy theo dõi tiếp câu chuyện Điều bất
ngờ gì đã xảy ra sau 1 đêm mưa gió vùi
- Mắt thẫn thờ
- Giọng nói thều thào, không muốn ăn uống
- Ra lệnh kéo rèm: Đếm lá thường xuân theo chiều ngược lại
- Khi nào chiếc lá trên cây thường xuân rụng thì cô cũng sẽ buông xuôi, lìa đời
- Ngớ ngẩn, kì lạ và đáng thương
- Thiếu nghị lực, thiếu niềm tin và cuộc sống
- Giôn-xi: Chán nản, mệt mỏi, thất vọng, thiếu nghị lực, sẵn sàng đón nhận cái chết.
Trang 5dập phũ phàng?
Khi nhìn thấy chiếc lá còn bám trên
cành Giôn-xi có thái độ như thế nào?
Tâm trạng của Giôn- xi lúc này như thế
nào? Có thay đổi gì không ?
Gv: Tác giả đã sử dụng nghệ thuật đảo
ngược tình huống: Lúc đầu Giôn-xi cứ
như ngày càng tiến gần đến cái chết,
khiến người đọc lo lắng, cảm thương
nhưng về cuối Giôn-xi khỏi bệnh nguy
hiểm trở lại yêu đời, yêu cuộc sống Đó
là lần đảo ngược tình huống đầu tiên
Gv: Chiếu side câu hỏi: Vậy nguyên
nhân nào khiến Giôn-xi khỏi bệnh?
Gv: Chiếu kết quả:
Mỗi lần mắc bệnh em sẽ làm gì?
Từ đây chúng ta có thể rút ra bài học gì
cho bản thân?
Gv: Nêu một số hình ảnh, tấm gương
của những người vượt khó: Nguyễn
Ngọc Ký,
Tại sao khi nghe kể chuyện về cái chết
của cụ Bơ-men tác giả không để Giôn-xi
có thái độ gì?
- Chiếc lá cuối cùng vẫn còn
- Giôn- xi:
+ Thấy mình như có tội
+ Xin cháo, sữa, rượu + Hy vọng sẽ được vẽ vịnh Na-lpơ
- Tâm trạng hồi sinh, sức khoẻ phục hồi đã vượt qua cái chết.
- Thảo luận theo cặp (2')
- Đại diện trình bày
- Sự khâm phục, sự gan góc kiên cường của chiếc mỏng manh mà lầm lì chống chọi với gió tuyết thiên nhiên khắc nghiệt trái ngược với thái độ buông xuôi, muốn chết của cô
- Liên hệ
- Nghị lực và tình yêu cuộc sống sẽ giúp con người chiến thắng được bệnh tật, khó khăn.
- Giôn-xi không tỏ thái độ gì đó là tác giả sắp đặt như vậy để người đọc cũng bâng khuâng tiếc nhớ và cảm phục một lão nghệ sĩ, một con người
- Giôn-xi im lặng cho sự cảm động sâu
xa thấm thía thấm vào tâm hồn cô và tâm hồn người đọc
Trang 6Gv: Chiếc lá cuối cùng mỏng manh
chứa đựng một sức sống bền bỉ, mãnh
liệt đã giúp Giôn-xi vượt qua cái chết
Vì sao chiếc lá không rụng, tiết sau ta sẽ
tiếp tục tìm hiểu
c Củng cố, luyện tập và hướng dẫn học sinh tự học (3')
* Gv: Chiếu bài tập củng cố - Hs quan sát trả lời
* Hướng dẫn học sinh tự học
- Đọc lại văn bản, kể tóm tắt văn bản
- Nắm được những nét chính về tác giả, tác phẩm
- Nắm được diễn biến tâm trạng của Giôn xi
Chuẩn bị tiết sau: Chiếc lá cuối cùng ( tiếp theo)
- Tình cảm của Xiu đối với Giôn-xi
- Nhân vật Bơ-men và kiệt tác chiếc lá cuối cùng
- Nghệ thuật đảo ngược tình huống hai lần