Đề thi học sinh giỏi và hướng dẫn chấm hay, phù hợp để chọn học sinh giỏi văn. zzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzz
Trang 1ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP QUẬN
MÔN NGỮ VĂN Năm học: 2014 – 2015
Thời gian làm bài:150 phút (Không kể thời gian phát đề)
Câu 1 (12,0 điểm)
Trong Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long có một anh cán bộ khí tượng
kiêm vật lý địa cầu sống một mình trên đỉnh núi Yên Sơn cao 2.600 mét, bốn bề chỉ có cây cỏ mây mù lạnh lẽo và một số máy móc khoa học Nhưng khi gặp ông họa sĩ
già anh vẫn khẳng định: “Cháu sống thật hạnh phúc”
Trong Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận có những con người khi màn đêm
buông xuống vẫn háo hức ra khơi xa và cất cao tiếng hát
Dù ở nơi núi cao hay biển xa thì những người lao động ấy vẫn nhiệt tình, âm thầm, lặng lẽ mang sức lao động của mình cống hiến hết mình cho Tổ quốc.
Dựa vào hai tác phẩm được nhắc tới ở trên, em hãy làm sáng tỏ vẻ đẹ p của người lao động mới.
Câu 2 (8,0 điểm)
Hãy phân tích sự vận động của tâm trạng con người trong đoạn trích“Kiều ở lầu Ngưng Bích” (Truyện Kiều - Nguyễn Du).
Hết
-Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm!
Trang 2UBND QUẬN LONG BIÊN HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP QUẬN
MÔN NGỮ VĂN Năm học: 2014 - 2015 Câu 1 (12 điểm)
a Về hình thức:
- Xác định đúng kiểu bài nghị luận văn học
- Vận dụng được các phép lập luận đã học, nhất là lập luận so sánh đối chiếu Bố cục
3 phần rõ ràng, luận điểm trình bày mạch lạc, dẫn chứng cụ thể, chính xác, lập luận
chặt chẽ giàu sức thuyết phục Bài viết không mắc các lỗi cơ bản
1,0 điểm
b Về nội dung: Bài làm có thể có nhiều cách triển khai khác nhau, nhưng nhìn
chung cần đảm bảo một số ý cơ bản sau:
* Giải thích:
- Cần giải thích rõ bối cảnh lịch sử của các tác phẩm: Sau chiến thắng thực dân
Pháp, miền Bắc bắt tay ngay vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội Một không
khí phấn khởi, hăng say lao động kiến thiết đất nước, làm hậu phương vững chắc
cho chiến trường miền Nam dấy lên ở khắp nơi Các tác phẩm “Đoàn thuyền đánh
cá” và “Lặng lẽ Sa Pa” đều là kết quả của những chuyến thực tế mà tác giả sống
trực tiếp, phản ánh không khí lao động và nhất là thể hiện hình ảnh của những con
người lao động thời kì này
- Hình tượng người lao động mới là chỉ những những con người lao động thầm lặng
trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc Trong “Đoàn thuyền đánh
cá” là hình ảnh những người ngư dân trong cảnh lao động tập thể Trong “Lặng lẽ
Sa Pa” là hình ảnh của những người trí thức khoa học, tiêu biểu là anh thanh niên.
2,0 điểm
* HS giới thiệu công việc và điều kiện làm việc của những người lao động mới
đầy gian khó, thử thách.
- Người ngư dân trong “Đoàn thuyền đánh cá” ra khơi vào lúc hoàng hôn khi thiên
nhiên vũ trụ chìm vào trạng thái nghỉ ngơi Công việc đánh cá trên biển đêm là
công việc rất vất vả nặng nhọc và nguy hiểm Đặc biệt lại phải chạy đua với thời
gian “kéo lưới kịp trời sáng”
- Anh cán bộ khí tượng trong “Lặng lẽ Sa Pa” cũng có hoàn cảnh sống và làm việc
gian khó Công việc (…) đòi hỏi sự tỉ mỉ, chính xác và cả những thử thách
3,0 điểm
1,5 điểm
1,5 điểm
* Làm sáng tỏ vẻ đẹp của những con người lao động mới qua việc phân tích các
- Trong điều kiện lao động khắc nghiệt nhưng họ vẫn nhiệt tình hăng say, hoàn
thành nhiệm vụ, mang hết sức lực của mình cống hiến cho Tổ quốc.
+ Những người ngư dân trong cảnh lao động tập thể, họ ra khơi trong khí thế khẩn
trương, hăm hở; nhiệt tình hăng say
+ Với anh thanh niên, công việc tuy lặp lại đơn điệu nhưng không hề nhàm chán,
anh vẫn nhiệt tình, say mê, gắn bó, tinh thần trách nhiệm cao
- Họ còn là những con người sống có lí tưởng, tràn đầy lạc quan, tìm thấy niềm
vui, hạnh phúc trong công việc.
+ Đánh cá trong đêm đầy vất vả, nguy hiểm, người ngư dân thu về thành quả tốt
đẹp; họ ra khơi và trở về trong câu hát; họ vui say lao động vì một ngày mai huy
hoàng
+ Anh thanh niên sống có lí tưởng; suy nghĩ về công việc, về cuộc sống đúng đắn;
đời sống tinh thần phong phú; sống lạc quan yêu đời, tìm thấy niềm hạnh phúc trong
2,0 điểm
2,0 điểm
Trang 3lao động cống hiến
* Đánh giá: Những con người lao động vô danh trong hai tác phẩm, đủ mọi thành
phần, lứa tuổi, nghề nghiệp, dù ở núi cao hay biển xa họ đều là những con người lao
động thầm lặng, nhiệt tình, say mê cống hiến sức lực trong công cuộc xây dựng cuộc
sống mới – XHCN Họ là điển hình cao đẹp của con người lao động mới trưởng
thành trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc
2,0 điểm
Câu 2 (8 điểm)
a Về hình thức:
- Xác định đúng kiểu bài nghị luận văn học
- Vận dụng được các phép lập luận đã học, nhất là lập luận phân tích Bố cục 3 phần
rõ ràng, luận điểm trình bày mạch lạc, lập luận chặt chẽ giàu sức thuyết phục Bài
viết không mắc các lỗi cơ bản
1,0 điểm
b Về nội dung: Bài làm có thể có nhiều cách triển khai khác nhau, nhưng nhìn
chung cần đảm bảo một số ý cơ bản sau:
7,0 điểm Giới thiệu cảnh ngộ của Thúy Kiều khi ở Lầu Ngưng Bích 1,0 điểm
Phân tích sự vận động của tâm trạng Kiều qua độc thoại nội tâm, bút pháp tả
cảnh ngụ tình, hình ảnh ẩn dụ, ước lệ, điển tích điển cố, điệp ngữ, câu hỏi tu từ, các
từ láy giàu sắc thái gợi tả, gợi cảm…
- Từ bẽ bàng tủi hổ, nặng suy tư khi đối diện với chính nỗi niềm của mình nơi đất
khách quê người;
- Đến đến tâm trạng day dứt, giày vò khi nghĩ đến người yêu, lo lắng, xót xa khi nghĩ
về cha mẹ;
- Rồi càng đau đớn tuyệt vọng, lo sợ hãi hùng khi đối diện với cảnh ngộ trớ trêu, với
tương lai mịt mờ, tăm tối của cuộc đời mình…
5,0 điểm
Khái quát, đánh giá
- Nhà thơ miêu tả tâm trạng của nhân vật qua đó làm nổi bật các phẩm chất đẹp đẽ;
- Việc miêu tả sự vận động của tâm trạng con người đã thể hiện sự tinh tế, tài năng
nghệ thuật và tấm lòng nhân đạo sâu sắc của Nguyễn Du Điều đó tạo nên sức sống
lâu bền cho tác phẩm trong lòng người đọc
1,0 điểm
* Lưu ý: GV căn cứ vào bài làm của HS để cho các mức điểm cụ thể Điểm lẻ đến 0,5 Trân trọng
sự sáng tạo và những phát hiện mới lạ của HS.