ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC CÁC MÔN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ THEO HƯỚNG TÍCH CỰC HÓA NGƯỜI HỌC GÓP PHẦN NÂNG CAO NĂNG LỰC NGHỀ NGHIỆP CHO SINH VIÊN SƯ PHẠM Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM ĐIỆN BIÊN
Trang 1ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC CÁC MÔN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ THEO HƯỚNG TÍCH CỰC HÓA NGƯỜI HỌC GÓP PHẦN NÂNG CAO
NĂNG LỰC NGHỀ NGHIỆP CHO SINH VIÊN SƯ PHẠM
Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM ĐIỆN BIÊN
Trần Thanh Thủy
Tổ Lý luận chính trị - Tâm lý Giáo dục
Tóm tắt
Đổi mới phương pháp dạy học các môn lý luận chính trị theo hướng tích cực hóa người học ở trường Cao đẳng Sư phạm Điện Biên là một yêu cầu vừa mang tính cấp bách vừa mang tầm chiến lược Bản chất của công cuộc đổi mới này là chuyển từ phương pháp dạy học truyền thống sang phương pháp day học tích cực Quá trình đó vừa giúp nâng cao hiệu quả trang bị tri thức khoa học chuyên ngành vừa tạo ra nhiều
cơ hội để sinh viên trải nghiệm nâng cao năng lực sư phạm Trên cơ sở tiếp cận quy trình dạy học, tác giả đề xuất một số định hướng về đổi mới phương pháp dạy học các môn lý luận chính trị trong thiết kế bài giảng, tổ chức dạy học trên lớp và kiểm tra đánh giá theo hướng tích cực hóa người học nhằm góp phần nâng cao năng lực nghề nghiệp cho sinh viên.
1 Đặt vấn đề:
Nhiệm vụ trọng tâm của trường Cao đẳng Sư phạm Điện Biên là đào tạo giáo viên mầm non, tiểu học, trung học cơ sở Nhiệm vụ đó chi phối việc giảng dạy tất cả các môn học trong nhà trường là cần gắn kết trang bị tri thức với hình thành năng lực nghề nghiệp cho sinh viên Để thực hiện yêu cầu đặc thù về giáo dục nghề nghiệp của nhà trường sư phạm, giảng viên giảng dạy các môn lý luận chính trị cần đẩy mạnh việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa người học Quá trình đó vừa giúp nâng cao hiệu quả trang bị tri thức khoa học chuyên ngành, đáp ứng yêu cầu của công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho sinh viên trong giai đoạn hiện nay, vừa tạo ra nhiều cơ hội để sinh viên trải nghiệm, rèn các kỹ năng sư phạm, tạo sự say mê hứng thú với nghề, nâng cao năng lực nghề nghiệp cho các thầy cô giáo tương lai
2 Nội dung:
2.1 Một số vấn đề lý luận của việc đổi mới phương pháp dạy học các môn lý luận chính trị theo hướng tích cực hóa người học góp phần nâng cao năng lực nghề nghiệp cho sinh viên
2.1.1 Đổi mới phương pháp dạy học các môn lý luận chính trị theo hướng tích cực hóa người học
Trang 2Việc đổi mới phương pháp dạy học các môn lý luận chính trị theo hướng tích cực hóa người học chính là việc giảng viên sử dụng các phương pháp dạy học tích cực để tổ chức, điều khiển và hướng dẫn sinh viên độc lập, tự giác, sáng tạo trong phát hiện và lĩnh hội tri thức Do đó, có thể khẳng định thực chất của việc đổi mới phương pháp dạy học các môn lý luận chính trị theo hướng tích cực hóa người học chính là thực hiện cuộc đại cách mạng đổi mới phương pháp dạy học của toàn ngành giáo dục, chuyển từ phương pháp dạy học truyền thống - người thầy làm trung tâm, thầy truyền thụ tri thức cho người học sang sử dụng phương pháp dạy học tích cực - lấy người học làm trung tâm, thầy tổ chức, điều khiển, hướng dẫn người học tự phát hiện và lĩnh hội tri thức, kích thích tính tích cực nhận thức, sự chủ động, sáng tạo ở người học
2.1.2.Năng lực nghề nghiệp
2.1.2.1 Năng lực:
Năng lực là thuộc tính cá nhân được hình thành, phát triển nhờ tố chất sẵn có và quá trình học tập, rèn luyện, cho phép con người thực hiện thành công một loại hoạt động nhất định Năng lực có hai đặc trưng cơ bản đó là: Được thể hiện qua hoạt động; đảm bảo cho thành công của hoạt động
Trên cơ sở tiếp cận nguồn lực hợp thành, cấu trúc năng lực gồm tri thức, kỹ năng, thái độ:
Tri thức bao gồm tri thức khoa học và tri thức kinh nghiệm là yếu tố nền tảng của năng lực Tri thức định hướng, chỉ đạo con người lựa chọn những cách thức thực hiện hành động để đạt mục tiêu đề ra
Kĩ năng là những cách thức, thao tác thực hiện một hoạt động nào đó trên cơ vận dụng tri thức, kinh nghiệm đã có để đạt được mục tiêu đề ra Các cách thức, thao tác thực hiện hoạt động chỉ trở thành kỹ năng khi đạt đến sự thành thạo, nhuần nhuyễn đưa đến thành công cho chủ thể
Thái độ là trách nhiệm, tình cảm cảm xúc của chủ thể trong thực hiện hành động
Trong 3 yếu tố hợp thành năng lực thì kỹ năng là yếu tố cốt lõi nhất để hình thành năng lực bởi kỹ năng là kết quả của thái độ tích cực trong hành động, là sự vận dụng tri thức vào hành động để đạt mục tiêu đề ra
Quan niệm về năng lực như trên giúp chúng ta hình dung được một chương trình định hướng năng lực cho người học phải là một chương trình chú trọng đến việc rèn kỹ năng cho người học thông qua các hoạt động thực tiễn Chỉ có qua hoạt động và bằng hoạt động người học mới hình thành và phát triển được năng lực
2.1.2.2 Năng lực nghề nghiệp:
Trang 3Năng lực nghề nghiệp của sinh viên sư phạm chính là năng lực sư phạm Năng lực sư phạm là thuộc tính cá nhân được hình thành, phát triển nhờ tố chất sẵn có và quá trình học tập, rèn luyện, cho phép con người thực hiện thành công hoạt động sư phạm trong những điều kiện cụ thể
Năng lực sư phạm là một loại năng lực chuyên biệt đặc trưng của nghề giáo viên Năng lực sư phạm được thể hiện qua hoạt động sư phạm, đảm bảo cho hoạt động sư phạm thành công Trên cơ sở tiếp cận các nguồn lực hợp thành, cấu trúc của năng lực sư phạm gồm: tri thức, kỹ năng sư phạm, thái độ
- Tri thức: Hệ thống tri thức văn hóa người giáo viên cần có gồm những tri thức văn hóa chung (những tri thức cơ bản về xã hội và nhân văn gắn liền với lịch sử phát triển của dân tộc - quốc gia và nhân loại; tri thức về sinh - tâm lý - xã hội học sinh); tri thức khoa học bộ môn (tri thức về lĩnh vực khoa học phải truyền thụ cho học sinh); tri thức về phương pháp dạy học và phương pháp giáo dục
- Kỹ năng sư phạm: Với tư cách là nhà giáo dục, nhiệm vụ cơ bản của người giáo viên là truyền thụ tri thức khoa học và giáo dục nhân cách người học Do đó, kỹ năng sư phạm của người giáo viên bao gồm hai nhóm cơ bản là kỹ năng dạy học và kỹ năng giáo dục
Nhóm kỹ năng dạy học gồm các kỹ năng: Thiết kế bài giảng, thuyết trình, trình bày bảng; vấn đáp; làm mẫu; sử dụng phương pháp, phương tiện dạy học; tạo ra các tình huống chứa đựng các kiến thức; tổ chức, hướng dẫn học sinh phát hiện và giải quyết vấn đề lĩnh hội tri thức mới; kỹ năng xử lý tình huống sư phạm; kiểm tra đánh giá người học…
Nhóm kỹ năng giáo dục bao gồm các kỹ năng: Nhận biết tâm lý học sinh qua các dấu hiệu khác nhau; sử dụng các biện pháp sư phạm để giáo dục học sinh; đánh giá hiệu quả tác động của mình tới học sinh…
- Thái độ: Đó là tình yêu nghề nghiệp, tâm huyết với nghề, khát khao khẳng định bản thân và công hiến trong sự nghiệp trồng người
Trong 3 yếu tố cơ bản cấu thành năng lực sư phạm của người giáo viên mỗi yếu
tố có vai trò riêng, trong đó kỹ năng sư phạm đóng vai trò nòng cốt Điều này được lý giải bởi nếu người giáo viên có tình yêu nghề nghiệp, có tri thức sâu rộng nhưng không
có tay nghề vững chắc, thành thạo, không tinh thông nghề nghiệp (tức kỹ năng sư phạm thiếu và yếu) thì không thể đạt được các mục tiêu dạy học và giáo dục đề ra Do đó, trên
cơ sở tình yêu nghề nghiệp và tri thức sâu rộng, người giáo viên cần có kỹ năng sư phạm mới đảm bảo cho thành công trong nghề nghiệp của mình Cả ba yếu tố cấu thành năng lực sư phạm của người giáo viên là tri thức, kỹ năng sư phạm, thái độ được tích lũy và hoàn thiện dần qua quá trình hoạt động nghề nghiệp của người giáo viên nhưng nền tảng của nó phải được hình thành ngay từ trong nhà trường sư phạm Do đó, trong
Trang 4thời gian học ở nhà trường sư phạm, song song với việc tích lũy tri thức, bồi dưỡng tình yêu nghề nghiệp sinh viên cần chú trọng các hoạt động thực tiễn, trải nghiệm để định hình và rèn các kỹ năng sự phạm
2.1.3 Vai trò của việc đổi mới phương pháp dạy học các môn lý luận chính trị theo hướng tích cực hóa người học trong việc nâng cao năng lực nghề nghiệp cho sinh viên
Các môn lý luận chính trị có chức năng trang bị cho người học thế giới quan và phương pháp luận khoa học chung nhất làm nền tảng, kim chỉ nam cho hoạt động nhận thức và cải tạo thế giới Do đó, ở các trường chuyên nghiệp nói chung, trường Cao đẳng
Sư phạm Điện Biên nói riêng các môn lý luận chính trị được đưa vào giảng dạy cho sinh viên ngay từ đầu khóa học với thới lượng tương đối lớn Các môn lý luận chính trị gồm 3 học phần: Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lê nin (120 tiết); Tư tưởng Hồ Chí Minh (45 tiết); Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam (60 tiết)
Việc giảng dạy các môn lý luận chính trị trong nhà trường sư phạm không chỉ hướng đến mục tiêu trang bị tri thức chuyên ngành làm nền tảng cho việc lĩnh hội các lĩnh vực tri thức khoa học khác, bồi dưỡng những tư tưởng tình cảm cao đẹp cho sinh viên mà còn hướng đến mục tiêu gắn kết trang bị tri thức chuyên ngành với việc rèn kỹ năng sư phạm, bồi dưỡng tình yêu với nghề, nâng cao năng lực nghề nghiệp cho sinh viên Việc gắn kết này chỉ có thể thực hiện được thông qua việc đổi mới phương pháp dạy học chuyển từ phương pháp dạy học truyền thống sang phương pháp dạy học tích cực
Phương pháp dạy học truyền thống là phương pháp dạy học lấy người thầy làm trung tâm Người thầy say sưa thuyết trình, giảng giải để truyền thụ tri thức cho người học, còn người học chăm chú quan sát, lắng nghe và ghi chép Với phương pháp dạy học này, người học chỉ lĩnh hội được tri thức một cách thụ động không có cơ hội tự mình tìm tòi khám phá tri thức và trình bày, phản biện vấn đề dưới các hình thức khác nhau Do đó, khi các môn lý luận chính trị được dạy học theo phương pháp này không chỉ hạn chế hiệu quả trang bị tri thức khoa học chuyên ngành cho sinh viên mà còn không tạo được cơ hội cho sinh viên trải nghiệm, rèn các kỹ năng sư phạm cần thiết
Phương pháp dạy học tích cực là phương pháp lấy người học làm trung tâm Dưới sự tổ chức, điều khiển và hướng dẫn của người thầy, người học chủ động, tích cực hoạt động để tự mình tìm tòi, phát hiện, giải quyết vấn đề lĩnh hội tri thức mới Với phương pháp dạy học này, người học không chỉ được tự mình tìm tòi phát hiện và giải quyết vấn đề mà còn được trình bày, phản biện vấn đề dưới các hình thức khác nhau
Do đó, khi các môn lý luận chính trị được dạy học theo phương pháp này sẽ giúp cho tri thức lĩnh hội được có tính thuyết phục cao hơn đáp ứng yêu cầu giáo dục chính trị tư
Trang 5tưởng cho sinh viên trong giai đoạn hiện nay, đồng thời còn tạo ra nhiều cơ hội cho sinh viên được thuyết trình, viết vẽ bảng, đặt câu hỏi, tổ chức quản lý các nhóm học tập, xử
lý các tình huống phát sinh trong học tập… để rèn kỹ năng sư phạm Các giờ học diễn
ra trong không khí sôi nổi dân chủ, cởi mở còn tạo nên niềm say mê hứng thú trong học tập, bồi dưỡng tình yêu nghề nghiệp cho sinh viên
Từ những ưu điểm của phương pháp dạy học tích cực có thể khẳng định, việc chuyển từ phương pháp dạy học truyền thống sang phương pháp dạy học tích cực giúp cho giảng viên giảng dạy các môn lý luận chính trị vừa nâng cao hiệu quả trang bị tri thức chuyên ngành vừa nâng cao năng lực nghề nghiệp cho sinh viên, góp phần thực hiện sứ mệnh đặc thù của nhà trường sư phạm là đào tạo ra những người giáo viên vừa giỏi chuyên môn vừa tinh thông nghiệp vụ
2.2 Quy trình đổi mới phương pháp dạy học các môn lý luận chính trị theo hướng tích cực hóa người học góp phần nâng cao năng lực nghề nghiệp cho sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Điện Biên
Trên cơ sở tiếp cận quy trình dạy học, việc đổi mới phương pháp dạy học các môn lý luận chính trị theo hướng tích cực hóa người học, góp phần nâng cao năng lực nghề nghiệp cho sinh viên cần phải được quán triệt thực hiện đồng bộ ở tất cả các khâu
từ thiết kế bài giảng (soạn giao án), giảng dạy trên lớp và kểm tra đánh giá
2.2.1 Thiết kế bài giảng
- Xác định mục tiêu: Để hình thành năng lực sư phạm cho sinh viên, giảng viên
phải chú trọng việc xác định mục tiêu rèn kỹ năng sư phạm, bồi dưỡng tình yêu nghề nghiệp cho sinh viên Giảng viên cần nghiên cứu đề cương chi tiết (hoặc chương trình môn học), giáo trình, tài liệu tham khảo, đồng thời tìm hiểu các kỹ năng sư cần thiết để xác định mục tiêu về tri thức khoa học chuyên ngành và mục tiêu về kỹ năng sư phạm, thái độ với nghề cần đạt của sinh viên trong từng bài dạy cụ thể
- Lựa chọn và thiết kế phương pháp dạy học:
Giảng viên cần quán triệt nhận thức đổi mới phương pháp dạy học các môn lý luận chính trị theo hướng tích cực hóa người học chính là ưu tiên lựa chọn phương pháp dạy học tích cực nhằm phát huy tính tích cực, tự chủ, sáng tạo của sịnh viên trong học tập Các phương pháp dạy học tích cực gồm: phương pháp nêu vấn đề, phương pháp thảo luận nhóm, phương pháp đóng vai…
Khi đã lựa chọn được phương pháp dạy học phù hợp giảng viên cần xác định
rõ các bước, các kỹ thuật dạy học sẽ triển khai để thực hiện phương pháp dạy học đó Trên cơ sở các bước, các kỹ thuật dạy học đã xác định, giảng viên sẽ thiết kế cụ thể những hoạt động của giảng và sinh viên
Thực hiện việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa người học yêu cầu giảng viên khi thiết kế bài giảng cần chuyển trọng tâm từ thiết kế các hoạt
Trang 6động của giảng viên sang thiết kế các hoạt động tìm tòi trải nghiệm của sinh viên Các hoạt động của sinh viên vừa bao gồm việc nghiên cứu giáo trình, tài liệu và tìm tòi trong thực tiễn để thực hiện các nhiệm vụ học tập dưới dạng các câu hỏi, bài tập và các tình huống cụ thể dưới sự tổ chức, hướng dẫn của giảng viên để phát hiện và lĩnh hội tri thức, vừa bao gồm các kỹ năng sư phạm sinh viên được trải nghiệm trong quá trình hoàn thành các nhiệm vụ học tập đó như: thuyết trình, trình bày bảng, vấn đáp, tổ chức quản lý các nhóm nhỏ, tổ chức quản lý toàn lớp học; sử dụng các phương tiện dạy học hiện đại, xử lý tình huống sư phạm… Đặc biệt đối với các tiết thảo luận sinh viên sẽ chuẩn bị các bài tập lớn vận dụng tri thức khoa học chuyên ngành vào giải quyết các vấn đề thực tiễn dạy học và giáo dục phù hợp với ngành học của mình Đồng thời báo cáo kết quả dưới nhiều hình thức phong phú như thuyết trình kết hợp với trình bày các slile, sơ đồ bảng biểu minh họa; tổ chức cho sinh viên phản biện lẫn nhau…
Tóm lại: khâu thiết kế bài giảng là khâu rất quan trọng, tạo ra những điều kiện
tiền đề cho việc tổ chức dạy học trên lớp thành công nên nó đòi hỏi nhiều thời gian, công sức và sự sáng tạo của người giảng viên Để thiết kế bài giảng một cách khoa học theo những yêu cầu trên, không chỉ đòi hỏi ở người giảng viên kiến thức chuyên môn sâu rộng, nắm vững lý luận về phương pháp dạy học mà còn phải rất tâm huyết với nghề, quyết tâm thực hiện cuộc cách mạng đổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng cao hiệu quả trang bị trị thức gắn với nâng cao năng lực nghề nghiệp cho sinh viên
2.2.2 Tổ chức dạy học trên lớp:
Trong đổi mới phương pháp dạy học các môn lý luận chính trị theo hướng tích cực hóa người học, góp phần nâng cao năng lực sư phạm cho sinh viên thì bước thiết kế bài giảng một cách công phu khoa học theo những yêu cầu đã trình bày ở phần trên chỉ
là điều kiện cần Điều kiện đủ quyết định thành công của việc đổi mới phương pháp dạy học là năng lực và những nỗ lực cố gắng cao độ của cả giảng viên và sinh viên trong thực hiện kịch bản dạy học giảng viên đã xây dựng
Nếu như khâu thiết kế bài giảng của giảng viên được ví như khâu xây dựng kịch bản dạy học thì giờ dạy trên lớp người giảng viên phải vừa thực hiện vài trò của người đạo diễn đồng thời phải vừa thực hiện vai trò của một diễn viên Việc thực hiện thành công các phương pháp dạy học tích cực nhằm tích cực hóa người học không chỉ phụ thuộc vào năng lực thiết kế bài giảng có rõ ràng trong các bước, các kỹ thuật dạy học, có xây dựng được các nhiệm vụ học tập phù hợp hay không mà còn phụ thuộc rất lớn vào năng lực thực hiện phương pháp dạy học của người giảng viên ở trên lớp Cụ thể, năng lực thực hiện phương pháp đó chính là kỹ năng sư phạm của người giảng viên Những yêu cầu chung về kỹ năng sự phạm của một người giảng viên gồm: biết cách tổ chức, quán xuyến lớp học; thuyết trình; đặt câu hỏi; trình bày bảng; sử dụng nhuần nhuyễn các phương pháp, phương tiện dạy học hiện đại biết cách tổ chức, điều
Trang 7khiển hướng dẫn sinh viên tích cực tìm tòi, suy nghĩ, sáng tạo để phát hiện và lĩnh hội tri thức… Ngoài những kỹ năng sư phạm đó, khi sử dụng các phương pháp dạy học tích cực đòi hỏi người giảng viên cần có nghệ thuật động viên, khuyến khích sinh viên mạnh dạn tự tin trình bày ý kiến, thảo luận, tranh luận, phản biện, đề đạt kiến nghị thắc mắc, yêu cầu trợ giúp… để rèn kỹ năng sư phạm cho sinh viên
Trong quá trình sử dụng các phương pháp dạy học tích cực, sự khéo léo linh hoạt của giảng viên trong tổ chức, điều khiển sinh viên học tập, sự tinh tế trong nhận xét, đánh giá cùng với sự lôi cuốn của các vấn đề được nêu lên chính là chất keo kết dính giảng viên với sinh viên, tạo ra sự tương tác ăn ý giữa giảng viên và sinh viên để thực hiện thành công các mục tiêu dạy học Từ thực tiễn dạy học cho thấy sinh viên có tích cực nhận thức hay không, có trở thành người thực hiện, người thi công tốt hay không, có hoàn thành các nhiệm vụ học tập theo thời gian mà giảng viên dự kiến hay không, trước hết và chủ yếu phụ thuộc vào năng lực tổ chức dạy học của giảng viên trong các giờ lên lớp
Tóm lại: Nếu như trước đây tiêu chí để đánh giá một giờ học sử dụng phương
pháp dạy học truyền thống thành công là thầy say sưa thuyết trình, giảng giải để truyền thụ tri thức cho sinh viên, còn sinh viên ngồi chăm chú nghe giảng, ghi chép, lĩnh hội tri thức một cách đầy đủ, chính xác Thì nay tiêu chí để đánh giá một giờ học thực hiện đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa người học thành công lại là sinh viên hoạt động tích cực, sôi nổi dưới sự điều khiển, hướng dẫn của giảng viên để tự mình phát hiện và lĩnh hội tri thức, rèn kỹ năng sư phạm Trong các tiết học, giảng viên
tổ chức các hoạt động học tập cho sinh viên theo không chỉ thực hiện mục tiêu lĩnh hội tri thức mà còn tạo nhiều cơ hội, điều kiện, động viên khuyến khích sinh viên tương tác nhiều chiều giữa giảng viên với sinh viên và giữa sinh viên với nhau để rèn kỹ năng sư phạm, bồi dưỡng tình yều nghề nghiệp cho sinh viên
2.2.3 Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập
Hoạt động kiểm tra đánh giá theo nghĩa rộng bao gồm kiểm tra đánh giá thường xuyên của việc học của sinh viên trong quá trình học tập và kiểm tra đánh giá kết quả học tập của sinh viên định kỳ theo đơn vị học phần Do đó, đổi mới kiểm tra đánh giá là phải đổi mới tất cả những hoạt động kiểm tra đánh giá trên
Đối với kiểm tra đánh giá nhằm mục đích theo dõi, giám sát hoạt động học tập của sinh viên, giảng viên có thể sử dụng các hình thức đa dạng như: trắc nghiệm, vấn đáp, bài tập vận dụng, bài tập tình huống…; kết hợp tự kiểm tra đánh giá của sinh viên với kiểm tra đánh giá lẫn nhau giữa các sinh viên và kiểm tra đánh giá của giảng viên
Đối với kiểm tra đánh giá định kỳ lấy điểm theo đơn vị học phần, giảng viên
có thể chấm điểm kiểm tra thường xuyên đối với việc chuẩn bị các vấn đề xêmina và phần trình bày, báo cáo kết quả xêmina của cá nhân hoặc của nhóm sinh viên
Trang 8Đối với các bài thi giữa học phần và thi kết thúc học phần, giảng viên có thể đa dạng hóa các hình thức kiểm tra như làm bài tập thực hành, viết thu hoạch hoặc làm các bài tập lớn…chứ không nhất thiết phải làm bài thi tự luận như hiện nay
Việc thực hiện đa dạng hóa hình thức và nội dung kiểm tra đánh giá giúp sinh viên có thể đánh giá toàn diện, thực chất kết quả học tập của sinh viên ở nhiều mức độ nhận thức khác nhau từ biết, hiểu, ghi nhớ đến vận dụng sáng tạo Đồng thời, kiểm tra đánh giá được các kỹ năng cần thiết của sinh viên như: phân tích tổng hợp, trình bày, báo cáo, kỹ năng thiết kế các sơ đồ mô hình hóa nội dung tri thức, thiết kế các slile phim ảnh minh họa cho nội dung tri thức… tức là những kỹ năng sư phạm cần thiết, chuẩn bị hành trang cho nghề dạy học sau này
Tóm lại: Đổi mới kiểm tra đánh giá theo các yêu cầu trên sẽ kích thích sinh viên
tích cực, sáng tạo trong lĩnh hội tri thức, rèn các kỹ năng sư phạm, làm thay đổi nhận thức của sinh viên từ bắt buộc phải học sang mong muốn được học để khẳng định bản thân, chuẩn bị hành trang nghề nghiệp cho tương lai Như thế, hoạt động kiểm tra đánh giá không chỉ đo lường được chính xác kết quả học tập của sinh viên mà còn trở thành động lực thúc đấy việc tích lũy tri thức và trang bị kỹ năng nghề nghiệp cho sinh viên
Ngoài việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa người học theo quy trình đã nêu ở trên, để góp phần nâng cao năng lực nghề nghiệp cho sinh viên trong giảng dạy các môn lý luận chính trị còn cần tổ chức thường xuyên hiệu quả các chương trình giáo dục bổ trợ môn học Các chương trình giáo dục bổ trợ môn học gồm các cuộc thi Ôlimpíc các môn khoa học Mác - Lê nin; cuộc thi tìm hiểu thân thế và sự nghiệp của Các Mác, Ăng ghen, Lê nin; cuộc thi kể chuyện về Bác Hồ… Dưới hình thức sân khấu hóa, các cuộc thi đó chính là những sân chơi trí tuệ bổ ích, vừa tạo thêm động lực để sinh viên tích cực tìm tòi, nghiên cứu sâu hơn về tri thức bộ môn, vừa tạo
cơ hội để sinh viên được trải nghiệm rèn khả năng thuyết trình, tự tin mạnh dạn và phản ứng linh hoạt trước đám đông… Những yếu tố đó góp phần nâng cao năng lực nghề nghiệp cho sinh viên
3 Kết luận:
Trên đây là một số ý kiến về đổi mới phương pháp dạy học các môn lý luận chính trị theo hướng tích cực hóa người học Để có thể thực hiện thành công công cuộc cuộc đổi mới này góp phần hình thành năng lực nghề nghiệp cho sinh viên sư phạm trường Cao đẳng Sư phạm Điện Biên một mặt đòi hỏi người giảng viên cần thực hiện nghiêm túc việc đổi mới toàn diện các khâu trong một quy trình dạy học từ thiết kế bài giảng, dạy học trên lớp đến kiểm tra đánh giá theo hướng tích cực hóa người học Mặt khác, đỏi hỏi người giảng viên không ngừng trau dồi chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm
là một tấm gương mẫu mực về nghiệp vụ sư phạm để sinh viên noi theo
Trang 9Tài liệu tham khảo
1 Thái Duy Tuyên (2008), Phương pháp dạy học truyền thống và đổi mới, Nhà xuất
bản Giáo dục, Hà Nội
2 Nguyễn Thị Kim Anh (2012), “Những kỹ năng mềm cần có của sinh viên sư phạm”,
Kỷ yếu hội thảo khoa học “Thực trang kỹ năng mềm của sinh viên Đại học Sư phạm hiện nay”, Khoa Tâm lý Giáo dục, Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh.
3 Dương Hoàng Oanh (2015), “Đổi mới phương pháp dạy học các môn lý luận chính
trị hiện nay”, giaoduc.sgu.edu.vn