Sáng kiến: Nâng cao chất lợng, hiệu quả công tác biên soạn chơng trình Địa lý địa phơng. Sáng kiến: nâng cao chất lợng, hiệu quả công tác biên soạn chơng trình địa lý địa ph- ơng ======== * * * ======== I. đặt vấn đề. Trong chơng trình Tiểu học hiện nay, cùng với hai môn học chủ đạo là Toán và Tiếng Việt, các môn: Khoa học, Lịch sử và Địa lý, Hát nhạc, Mỹ thuật, Thể dục đã góp phần phát triển t duy và mang tính giáo dục toàn diện đối với các em học sinh. Để giúp các em đợc học tập và giáo dục một cách toàn diện hơn, có sự hiểu biết sâu sắc hơn về lịch sử, truyền thống của quê hơng đất nớc, đặc biệt là lịch sử, truyền thống và những điều kiện tự nhiên tại địa phơng, nơi các em sinh ra và lớn lên, Bộ GD&ĐT đã ban hành quy định về việc giảng dạy Chơng trình địa phơng vào cuối năm học, thời lợng từ 2 đến 4 tiết. Thực tế cho thấy, việc giảng dạy chơng trình về địa phơng hiện nay vẫn cha có sự thống nhất về nội dung và chơng trình giảng dạy. Những giờ học này thờng đợc thay thế bằng các nội dung về An toàn giao thông là chủ yếu hoặc nếu có chỉ là những nội dung đơn giản do giáo viên tự biên soạn; đa số học sinh cha có sự hiểu biết nhiều về lịch sử, địa lý địa phơng nơi mình sinh sống. Do đó, chất lợng dạy và học cha đợc nâng cao. Xuất phát từ thực tế trên, Sở GD&ĐT Thái Bình đã chỉ đạo các Phòng GD-ĐT tổ chức biên soạn Chơng trình địa phơng để tập hợp thành một chơng trình chung, thống nhất. Thực hiện sự chỉ đạo trên, Phòng GD&ĐT Hng Hà đã phát động tới toàn thể CBGV tham gia biên soạn chơng trình về địa phơng, từ đó lựa chọn những bài viết có chất lợng tham gia vào chơng trình địa phơng do Sở GD&ĐT biên soạn. Là một giáo viên văn hoá, xuất phát từ thực tiễn giảng dạy, tôi nhận thấy chủ trơng biên soạn chơng trình về địa phơng của Sở GD&ĐT Thái Bình là hoàn toàn đúng đắn và cấp thiết. Vì vậy, đợc sự nhất trí tạo điều kiện của BGH Trờng Tiểu học Điệp Nông, tôi đã tham gia biên tập và soạn thảo chơng trình Địa lý địa phơng huyện Hng Hà. Trong quá trình biên soạn tôi đã rút ra một số kinh nghiệm cho bản thân xin đợc trao đổi và chia sẻ cùng các bạn bè, đồng nghiệp. Trần Xuân Kháng Giáo viên Trờng Tiểu học Điệp Nông Hng Hà - Thái Bình. - 1 - Sáng kiến: Nâng cao chất lợng, hiệu quả công tác biên soạn chơng trình Địa lý địa phơng. II. giảI quyết vấn đề. Để đảm bảo việc biên soạn tài liệu phù hợp với nội dung, nhiệm vụ và yêu cầu của cấp học, theo tôi, chúng ta cần lu ý một số vấn đề sau: 1. Phải xác định đợc mục tiêu, nhiệm vụ và những yêu cầu cần đạt đợc của bài học là gì. 2. Để biên soạn đợc nội dung bài dạy cần phải nghiên cứu, căn cứ vào những tài liệu nào đã đợc thẩm định. 3. Khi biên soạn tài liệu, những số liệu, dẫn chứng cần phải đợc trích dẫn một cách cụ thể, rõ ràng. 4. Nội dung tài liệu phải nêu bật đợc đặc trng của địa phơng và cập nhật kịp thời những thông tin mới. 5. Hình thức trình bày cần bám sát theo cách trình bày của một bài học trong sách giáo khoa phân môn mình biên soạn. 6. Quá trình biên soạn cần luôn quan tâm, đảm bảo tính vừa sức đối với các đối tợng học sinh. Từ những lu ý trên, với sự cố gắng và nỗ lực của bản thân, tôi đã biên soạn một bài dạy về Địa lý địa phơng huyện Hng Hà nh sau: Trần Xuân Kháng Giáo viên Trờng Tiểu học Điệp Nông Hng Hà - Thái Bình. - 2 - Sáng kiến: Nâng cao chất lợng, hiệu quả công tác biên soạn chơng trình Địa lý địa phơng. Phần: địa lý địa phơng Huyện hng hà Trần Xuân Kháng Giáo viên Trờng Tiểu học Điệp Nông - Hng Hà Mục tiêu: Giúp học sinh: - Nắm đợc những đặc điểm cơ bản về vị trí địa lý, địa hình và khí hậu của huyện Hng Hà. - Nắm đợc một số nét tiêu biểu về kinh tế của huyện. Nội dung: 1. Vị trí địa lý. a - Bản đồ hành chính tỉnh Thái Bình b - Bản đồ hành chính huyện Hng Hà Hng Hà là huyện nằm ở phía Tây Bắc của tỉnh Thái Bình, cách thành phố khoảng 30 km, với tổng diện tích tự nhiên toàn huyện là 20 012,68 ha. Tổng chiều dài toàn tuyến địa giới hành chính huyện 85,55 km; chủ yếu chạy dọc sông Luộc, sông Hồng và sông Trà Lý. Toạ độ địa lý nằm trong khoảng từ 20 0 30 37 đến 20 0 40 37 vĩ độ Bắc và từ 106 0 06 00 đến 106 0 19 22 kinh độ Đông. - Phía Bắc giáp huyện Tiên Lữ tỉnh Hng Yên. - Phía Nam giáp huyện Vũ Th. - Phía Đông giáp huyện Quỳnh Phụ, Đông Hng. - Phía Tây và Tây Nam giáp huyện Lý Nhân tỉnh Hà Nam. Trần Xuân Kháng Giáo viên Trờng Tiểu học Điệp Nông Hng Hà - Thái Bình. - 3 - Sáng kiến: Nâng cao chất lợng, hiệu quả công tác biên soạn chơng trình Địa lý địa phơng. Với vị trí 3 mặt giáp sông (sông Hồng, sông Luộc, sông Trà Lý), có quốc lộ 39 chạy qua địa bàn huyện cùng với cầu Triều Dơng đã tạo thành hệ thống đờng giao thông thuỷ bộ quan trọng nối liền Thành phố Thái Bình, Thành phố Hng Yên và các tỉnh bạn trong cả nớc, tạo điều kiện thuận lợi cho huyện trong giao lu trao đổi hàng hoá, phát triển kinh tế - xã hội. 2. Địa hình. Nằm trong vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng, địa hình của huyện tơng đối bằng phẳng với độ dốc < 1 0 , thấp dần từ Đông Bắc xuống Tây Nam. Độ cao bề mặt từ 1m đến 2m so với mực nớc biển. Có nhiều sông ngòi, kênh mơng với những con đê bao quanh; vùng ngoài đê địa hình thờng cao hơn vùng trong đê do hàng năm đợc bồi một lợng phù sa khá lớn. 3. Khí hậu, thời tiết. Hng Hà nằm trong vùng có tính chất khí hậu đặc trng nóng ẩm ma nhiều vào mùa hè, lạnh khô hanh kéo dài vào mùa đông. Nhiệt độ trung bình năm là 23,2 0 C. L- ợng ma trung bình năm là 1700mm, tập trung chủ yếu từ tháng 5 đến tháng 9. Độ ẩm không khí trung bình năm là 85% thích hợp với nhiều loại cây trồng, tạo điều kiện phát triển nền sản xuất nông nghịêp đa dạng. 4. Hng Hà với việc phát triển kinh tế. a, Nông nghiệp. Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, hàng năm đ- ợc sự bồi đắp lợng phù sa khá lớn từ 3 con sông: sông Hồng, sông Luộc, sông Trà Lý cùng với truyền thống lao động sản xuất nông nghiệp ngàn đời của ngời dân nơi đây đã tạo nên một Hng Hà điển hình của tỉnh Thái Bình với năng suất lúa trên 12,8 tấn/ha/năm (cao nhất: 13,12 tấn/ha - năm 2002); diện tích cây vụ đông nhiều nhất, chiếm 57% diện tích canh tác; hình thành các vùng chuyên canh trồng ngô lai, đậu tơng, cà chua, bí đao Một số xã đã xây dựng đợc nhiều cánh đồng đạt giá trị sản xuất từ 50 triệu đồng/ha trở lên: Hồng An, Tây Đô, Hoà Tiến Bên cạnh đó, Hng Hà cũng luôn chú trọng phát triển đàn gia súc, gia cầm; hình thành nhiều trang trại, gia trại phát triển chăn nuôi quy mô lớn và áp dụng các phơng pháp chăn nuôi khoa học, tiên tiến. Trần Xuân Kháng Giáo viên Trờng Tiểu học Điệp Nông Hng Hà - Thái Bình. - 4 - Tuốt lúa Sáng kiến: Nâng cao chất lợng, hiệu quả công tác biên soạn chơng trình Địa lý địa phơng. b, Công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp và làng nghề. Ngành công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp và hệ thống làng nghề phát triển mạnh nhất tỉnh (32 làng nghề - năm 2005) với nhiều nghề khác nhau: nghề dệt bông vải (Phơng La-Thái Phơng), nghề dệt chiếu (làng Hới - Tân Lễ), cơ khí nông nghiệp, làm nón, nghề mộc, và một số nghề mới du nhập cũng phát triển với quy mô khá lớn đợc huyện quy hoạch thành 6 vùng nghề: Vùng dệt chiếu, xe đay; vùng dệt khăn, vải; vùng mây tre đan; vùng chế biến lơng thực; vùng sản xuất đồ gỗ; vùng nuôi tằm, ơm tơ. Hiện nay, Hng Hà đang phát triển một số khu công nghiệp tập trung: cụm CN Phúc Khánh-Đồng Tu, cụm CN xã Thái Phơng, cụm CN Thị trấn Hng NhânNăm 2006, huyện đã thu hút 66 chủ doanh nghiệp đầu t tại các cụm công nghiệp với số vốn 174 tỷ đồng. Tổng giá trị sản xuất toàn ngành CN-TTCN toàn huyện đạt 336 tỷ đồng (kinh tế hộ gia đình:285 tỷ đồng- năm 2002) chiếm 1/5 giá trị sản xuất tiểu thủ công nghiệp toàn tỉnh, giải quyết việc làm cho gần 40 nghìn lao động. Hng Hà tự hào bởi tên tuổi các doanh nghiệp lớn nhất tỉnh Thái Bình hiện nay đều do ngời của các làng nghề Hng Hà tạo dựng, điển hình là Công ty Sản xuất-Kinh doanh, Xuất nhập khẩu Hơng Sen, Xí nghiệp dệt Hồng Quân, Công ty Xuất nhập khẩu Bình Minh Hng Hà là huyện nằm ở phía Tây Bắc của tỉnh Thái Bình, có 3 mặt giáp sông (sông Hồng, sông Luộc, sông Trà Lý), điều kiện tự nhiên thuận lợi cho phát triển sản xuất nông nghiệp. Hng Hà là điển hình của tỉnh Thái Bình với năng suất lúa cao nhất, công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp và làng nghề phát triển mạnh nhất. Sông Hồng, sông Luộc, sông Trà Dang tay ôm lấy Hng Hà quê em. Câu hỏi: 1. Chỉ vị trí, giới hạn của huyện Hng Hà trên bản đồ hành chính Thái Bình. 2. Nêu những ví dụ cho thấy Hng Hà là huyện phát triển mạnh nhất về sản xuất nông nghiệp, công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp và làng nghề của Thái Bình. Trần Xuân Kháng Giáo viên Trờng Tiểu học Điệp Nông Hng Hà - Thái Bình. - 5 - Sản xuất mây tre đan May xuất khẩu Sáng kiến: Nâng cao chất lợng, hiệu quả công tác biên soạn chơng trình Địa lý địa phơng. III. Kết luận. Với nội dung chơng trình Địa lý địa phơng Huyện Hng Hà tôi đã biên soạn nh trên, tài liệu của tôi vinh dự đợc Ban biên tập chơng trình địa phơng của Phòng GD&ĐT Hng Hà xét duyệt, lựa chọn và đang trong quá trình thẩm định. Trên thực tế, nội dung chơng trình địa lý địa phơng về huyện Hng Hà đã đợc đơn vị tôi triển khai tới các em học sinh khối 4; 5. Qua nội dung bài học, các em bớc đầu đợc tìm hiểu về những đặc điểm cơ bản về điều kiện tự nhiên, địa hình, khí hậu và những nét nổi bật trong việc phát triển kinh tế của mảnh đất Hng Hà rất gần gũi, thiết thực. Kết quả kiểm tra cuối năm môn Địa lý: - Khối 4: % - Khối 5: % Bên cạnh đó, những nội dung về phần địa lý địa phơng cũng đợc nhà trờng lồng ghép vào nội dung các sân chơi trí tuệ thông qua các câu hỏi liên hệ thực tế; với những câu trả lời chính xác đã gây sự bất ngờ cho rất nhiều khán giả là các bậc phụ huynh, thậm chí cả các đồng chí là cán bộ địa phơng có mặt tại hội thi. Từ đó nâng cao hiệu quả công tác dạy và học, đặc biệt là công tác tuyên truyền giáo dục tới toàn thể các em học sinh; khơi gợi lòng tự hào về truyền thống quê hơng. Từ các lu ý nêu trên, mọi giáo viên đều có thể vận dụng để tham gia biên soạn chơng trình giáo dục về địa phơng cho phù hợp với thực tế ở địa phơng mình, khi tài liệu đã đợc các cơ quan có thẩm quyền xét duyệt thì có thể áp dụng vào trong quá trình giảng dạy của bản thân và đơn vị. Trần Xuân Kháng Giáo viên Trờng Tiểu học Điệp Nông Hng Hà - Thái Bình. - 6 - Tài liệu tham khảo: - Hng Hà - mảnh đất anh dũng, kiên cờng (Ban Tuyên giáo - Phòng GD - ĐT - 2001) - Toàn cảnh kinh tế xã hội Thái Bình (Báo Quốc tế - Bộ ngoại giao - 2003) - Thái Bình - thế và lực mới trong thế kỷ XXI (NXB chính trị quốc gia - 2007) Sáng kiến: Nâng cao chất lợng, hiệu quả công tác biên soạn chơng trình Địa lý địa phơng. Đối với nội dung về chơng trình Địa lý địa phơng Huyện Hng Hà, chúng ta có thể triển khai tới tất cả các em học sinh khối 4; khối 5 trong toàn huyện học tập và là t liệu để mọi giáo viên có thể tham khảo. Trên đây là một vài kinh nghiệm nhỏ của tôi trong việc góp phần nâng cao chất lợng, hiệu quả công tác biên soạn Chơng trình địa lý địa phơng. Tôi xin trao đổi kinh nghiệm của mình và mong muốn đợc sự góp ý của các đồng nghiệp để việc dạy và học Chơng trình địa phơng nói chung, chơng trình Địa lý địa phơng ở Tiểu học nói riêng mang lại hiệu quả tốt hơn nữa Tôi xin chân thành cảm ơn! Xác nhận của bgh Điệp Nông, ngày 30 tháng 5 năm 2009 Ngời viết Trần Xuân Kháng Trần Xuân Kháng Giáo viên Trờng Tiểu học Điệp Nông Hng Hà - Thái Bình. - 7 - . hiệu quả công tác biên soạn chơng trình Địa lý địa phơng. Sáng kiến: nâng cao chất lợng, hiệu quả công tác biên soạn chơng trình địa lý địa ph- ơng ========. hiệu quả công tác biên soạn chơng trình Địa lý địa phơng. III. Kết luận. Với nội dung chơng trình Địa lý địa phơng Huyện Hng Hà tôi đã biên soạn nh trên, tài