Do HĐKH Sở GD&ĐT ghiSÁNG KIẾN KINH NGHIỆM BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CỦA PHÓ HIỆU TRƯỞNG ĐỐI VỚI VIỆC ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TRƯỜNG THPT VĨNH CỬU Người thực hiện: HỒ SƠN HẠNH Có đính kèm: Cá
Trang 1Mã số: (Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi)
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CỦA PHÓ HIỆU
TRƯỞNG ĐỐI VỚI VIỆC ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TRƯỜNG THPT VĨNH CỬU
Người thực hiện: HỒ SƠN HẠNH
Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN
Mô hình Đĩa CD (DVD) Phim ảnh Hiện vật khác
(các phim, ảnh, sản phẩm phần mềm)
Năm học: 2015-2016
Trang 2I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
8 Nhiệm vụ được giao: Phó hiệu trưởng quản lý chuyên môn
9 Đơn vị công tác: Trường THPT Vĩnh Cửu
II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Thạc Sỹ
- Năm nhận bằng: 2016
- Chuyên ngành đào tạo: Quản Lý Giáo Dục
III KINH NGHIỆM KHOA HỌC
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Giảng dạy - Quản lý
- Số năm có kinh nghiệm: 6 năm
- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:
Trang 3MỤC LỤC
Trang
MỤC LỤC 1
DANH MỤC KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT 3
I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 4
1 Lý do chọn đề tài 4
2 Mục đích nghiên cứu 5
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 5
4 Giả thuyết khoa học 5
5 Nhiệm vụ nghiên cứu 5
6 Phương pháp nghiên cứu 5
7 Phạm vi nghiên cứu 6
II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ CỦA PHÓ HIỆU TRƯỞNG ĐỐI VỚI VIỆC ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TRƯỜNG THPT 7
1 Cơ sở lý luận 7
1.1 Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề 7
1.2 Các khái niệm của đề tài 8
1.3 Khái quát về phương pháp dạy học và đổi mới phương pháp dạy học 10 2 Cơ sở thực tiễn 12
2.1 Quản lí việc đổi mới phương pháp dạy học của Phó Hiệu trưởng ở trường Trung học phổ thông 12
2.2 Chức năng quản lý đổi mới phương pháp dạy học của Phó hiệu trưởng trường Trung học phổ thông 12
2.3 Nội dung quản lý của Phó hiệu trưởng đối với việc đổi mới phương pháp dạy học ở trường Trung học phổ thông 13
2.4 Quản lý hoạt động đổi mới phương pháp dạy học của giáo viên 14
2.5 Quản lý hoạt động học tập của học sinh 14
2.6 Quản lý việc trang bị, sử dụng và bảo quản CSVC, TBDH phục vụ việc đổi mới phương pháp dạy học 15
2.7 Phối hợp hoạt động với Ban đại diện cha mẹ học sinh 15
2.8 Phương tiện quản lý của Phó hiệu trưởng đối với việc đổi mới phương pháp dạy học ở trường Trung học phổ thông 17
2.9 Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình quản lý trong việc đổi mới phương pháp dạy học ở Trường trung học phổ thông 17
III TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP 19
1 Biện pháp 1: Bồi dưỡng, nâng cao nhận thức về đổi mới phương pháp dạy học cho đội ngũ CBQL và giáo viên 19
1.1 Mục tiêu của biện pháp 19
1.2 Nội dung và cách thực hiện 19
2 Biện pháp 2: Cải tiến công tác quản lý hoạt động giảng dạy và bồi dưỡng kỹ năng về đổi mới phương pháp dạy học cho đội ngũ giáo viên 20
Trang 42.1 Mục tiêu của biện pháp 20
2.2 Nội dung và cách thực hiện 20
3 Biện pháp 3: Tăng cường quản lí hoạt động của tổ chuyên môn theo hướng đổi mới phương pháp dạy học 22
3.1 Mục tiêu của phương pháp 22
3.2 Nội dung và cách thực hiện 23
4 Biện pháp 4: Đẩy mạnh quản lý hoạt động của giáo viên chủ nhiệm và phối hợp với các đoàn thể trong nhà trường đối với việc đổi mới phương pháp dạy học 25
4.1 Mục tiêu của biện pháp 25
4.2 Nội dung và cách thực hiện 25
5 Biện pháp 5: Đổi mới quản lý hoạt động học tập của học sinh 26
5.1 Mục tiêu của biện pháp 26
5.2 Nội dung và cách thực hiện 26
6 Biện pháp 6: Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh 28
6.1 Mục tiêu của biện pháp 28
6.2 Nội dung và cách thực hiện 28
7 Biện pháp 7: Đảm bảo các điều kiện thiết yếu về CSVC và TBDH cho đổi mới phương pháp dạy học 28
7.1 Mục tiêu của biện pháp 28
7.2 Nội dung và cách thực hiện 29
8 Biện pháp 8: Phối hợp với ban đại diện cha mẹ học sinh và các lực lượng giáo dục khác trong việc đổi mới phương pháp dạy học 30
8.1 Mục tiêu của biện pháp 30
8.2 Nội dung và cách thực hiện 31
IV HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI 31
1 Mối quan hệ giữa các biện pháp 31
2 Kết quả khảo nghiệm nhận thức về tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp 32
3 Từ kết quả khảo nghiệm cho thấy : 33
V ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG 34
1 Kết luận 34
1.1 Về lý luận 34
1.2 Về thực tiễn 35
2 Khuyến nghị 35
2.1 Đối với Bộ GD&ĐT 35
2.2 Đối với Sở GD&ĐT tỉnh Đồng Nai 36
2.3 Đối với Hiệu trưởng trường THPT Vĩnh Cửu 36
VI TÀI LIỆU THAM KHẢO 37
Trang 5DANH MỤC KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT
STT Ký hiệu Nghĩa đầy đủ
Trang 6I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1 Lý do chọn đề tài
Trong văn kiện Đại hội XI của Đảng xác định: “Phát triển giáo dục là quốcsách hàng đầu Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướngchuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổimới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâuthen chốt Tập trung nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, coi trọng giáo dục đạođức, lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành, khả năng lập nghiệp Đổi mới
cơ chế tài chính giáo dục Thực hiện kiểm định chất lượng giáo dục, đào tạo ở tất
cả các bậc học Xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, kết hợp chặt chẽ giữanhà trường với gia đình và xã hội”
Như vậy, việc đổi mới PPDH là một trong các trọng điểm mang tính đột phátrong việc nâng cao chất lượng giáo dục, đó cũng là yêu cầu khách quan của sựnghiệp phát triển giáo dục và đào tạo của đất nước Do đó, việc xây dựng và pháttriển đội ngũ giáo viên là một trong những nhiệm vụ cấp thiết của ngành giáo dục.Cho đến nay, lối dạy phổ biến tại các trường phổ thông vẫn là sử dụng các PPDHtruyền thống, truyền thụ tri thức có sẵn, chưa chú trọng nhiều đến việc hình thànhnhững phẩm chất tư duy của người học, người học thụ động trong tiếp nhận, khảnăng vận dụng kiến thức để giải quyết các vấn đề thực tiễn còn hạn chế
Trên thực tế, các trường trung học phổ thông (THPT) đã cố gắng tìm tòi và đã
có những đổi mới nhất định về công tác quản lý hoạt động dạy học của đội ngũgiáo viên, theo hướng đổi mới PPDH nhằm mục đích nâng cao chất lượng dạy học.Trường THPT Vĩnh Cửu điều kiện kinh tế còn gặp rất hiều khó khăn, trường họctrên địa bàn xa nơi dân cư, dân cư phân tán, gây rất nhiều trở ngại, khó khăn choviệc đi lại học tập của học sinh, hơn nữa trình độ dân trí của mộ bộ phận chưa cao,đây cũng là một trở ngại cho việc giáo dục con em của họ trong việc hình thành vàphát triển nhân cách Bên cạnh đó, đội ngũ giáo viên còn rất trẻ cả tuổi đời lẫn tuổinghề nên chưa có nhiều kinh nghiệm trong quá trình đổi mới PPDH, do đó khôngthể tránh khỏi những hạn chế Các nhà quản lý giáo dục đã có những biện pháp chỉđạo hoạt động dạy học theo định hướng đổi mới PPDH, song các biện pháp còn rờirạc và thiếu đồng bộ Chính vì vậy, đối với trường THPT Vĩnh Cửu hiện nay, trongcông tác quản lý trường học, đổi mới PPDH được coi là vấn đề cốt lõi để nâng caochất lượng giáo dục
Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Biện pháp quản
lý của Phó hiệu trưởng đối với việc đổi mới phương pháp dạy học ở trường Trung học phổ thông Vĩnh Cửu”.
Trang 72 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát thực trạng quản lý đối với việc đổimới PPDH ở trường THPT Vĩnh Cửu, đề tài đề xuất các biện pháp quản lý nhằmnâng cao chất lượng dạy học ở trường THPT Vĩnh Cửu, đáp ứng yêu cầu đổi mớigiáo dục phổ thông hiện nay
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
Khách thể nghiên cứu: Công tác quản lý Phó hiệu trưởng trường THPT Vĩnh
Cửu đối với hoạt động dạy học
Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp quản lý của Phó hiệu trưởng đối với việc
đổi mới PPDH ở trường THPT Vĩnh Cửu
4 Giả thuyết khoa học
Đổi mới PPDH là nhiệm vụ quan trọng và cấp thiết của đổi mới giáo dụctrong giai đoạn hiện nay, nó mang tính quyết định đến việc nâng cao chất lượnggiáo dục Do đó, vai trò của Phó hiệu trưởng ở trường THPT trong việc quản lý đổimới PPDH là vô cùng quan trọng Trong những năm qua, việc quản lý của Phóhiệu trưởng ở trường THPT Vĩnh Cửu, đã mang lại những kết quả nhất định Tuynhiên, việc quản lý của Phó hiệu trưởng đối với việc đổi mới PPDH vẫn còn nhữnghạn chế nhất định, chất lượng giáo dục nhìn chung còn thấp so mặt bằng của tỉnh,Phó hiệu trưởng chủ yếu chỉ đạo bằng các biện pháp hành chính Nếu đề xuất đượccác biện pháp quản lý một cách khoa học, đồng bộ, hợp lý và phù hợp với điềukiện thực tiễn thì công tác quản lý việc đổi mới PPDH của Phó hiệu trưởng ởtrường THPT Vĩnh Cửu sẽ đạt được hiệu quả cao hơn, góp phần nâng cao chấtlượng giáo dục
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về công tác quản lý của Phó hiệu trưởng đối với việc đổi mới PPDH ở trường THPT.
5.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng công tác quản lý của Phó hiệu trưởng đối với việc đổi mới PPDH ở trường THPT Vĩnh Cửu.
5.3 Đề xuất các biện pháp quản lý của Phó hiệu trưởng đối với việc đổi mới PPDH ở trường THPT Vĩnh Cửu nhằm nâng cao chất lượng dạy học, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay.
6 Phương pháp nghiên cứu
6.1 Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận
Sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp tài liệu, hệ thống hóa tài liệu,phân loại tài liệu nhằm xây dựng cơ sở lý luận công tác quản lý của Phó hiệutrưởng đối với việc đổi mới PPDH
6.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Phương pháp điều tra: Đây là phương pháp chủ đạo được sử dụng nhằm
Trang 8khảo sát, đánh giá thực trạng công tác quản lý của Phó hiệu trưởng đối với việc đổimới PPDH Chúng tôi sử dụng phiếu hỏi, bao gồm những câu hỏi nhiều lựa chọn ởcác mức độ khác nhau đối với việc đổi mới PPDH và quản lý việc đổi mới PPDH ởtrường THPT.
Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Nhằm tổng kết những luận điểm, nhữngkinh nghiệm, những mô hình về công tác quản lý của Phó hiệu trưởng đối với việcđổi mới PPDH ở trường THPT Vĩnh Cửu
Phương pháp quan sát: Dự giờ, quan sát, tìm hiểu hoạt động dạy và học củagiáo viên (GV) và học sinh (HS) Tìm hiểu, khảo sát công tác chỉ đạo của nhàtrường thông qua kế hoạch hoạt động và hệ thống văn bản chỉ đạo của các cấpquản lý giáo dục
Phương pháp thống kê toán học: Nhằm xử lý kết quả nghiên cứu
7 Phạm vi nghiên cứu
Đề tài này chỉ tập trung nghiên cứu công tác quản lý của Phó hiệu trưởng đốivới việc đổi mới PPDH ở trường THPT Vĩnh Cửu
Trang 9II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ CỦA PHÓ HIỆU TRƯỞNG ĐỐI VỚI VIỆC ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TRƯỜNG THPT
III Cơ sở lý luận
IV Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề
Dạy học là một hiện tượng xã hội, được diễn ra trong một quá trình và đượcthực hiện ngay từ khi xã hội loài người mới hình thành nhằm truyền đạt kinhnghiệm từ thế hệ này sang thế hệ khác Trong quá trình dạy học, người thầy luôntìm tòi những PPDH thích hợp nhất để giúp cho người học lĩnh hội được những nộidung dạy học Với tầm quan trọng như vậy mà PPDH đã được các nhà giáo dụctrong nước và trên thế giới quan tâm nghiên cứu
Ở phương Đông, Khổng tử (551-479 trước CN), nhà triết học kiệt xuất củaTrung Hoa cổ đại rất coi trọng việc “Phát huy tính tích cực, sáng tạo, phát huynăng lực nội sinh; dạy sát đối tượng, cá biệt hóa đối tượng” [30, tr.19]
Ở phương Tây, Xôcơrat (469-399 trước CN) là nhà triết học duy tâm kháchquan đã đề xuất PPDH bằng cách hỏi đáp giữa hai người, PPDH của ông được thế
hệ sau gọi là “Phương pháp Xôcrat” [28, tr.40]
Đến thế kỷ XVII, J.A Komenxki nhà sư phạm lỗi lạc của thế giới đã đưa ranhiều quan điểm giáo dục tiến bộ vẫn còn có giá trị cho đến ngày nay, trong tácphẩm “Thế giới qua hình ảnh” ông đã đưa ra một phương pháp dạy học hoàn toànmới, giúp học sinh tri giác về những sự vật, hiện tượng trong tự nhiên Đây cũng làcuốn sách mở đường cho phương pháp giáo dục hiện tại: Sử dụng công cụ minhhọa cho bài học, giúp cho học sinh có thể nhận thức vấn đề tốt hơn
Ở nước ta, ngay sau khi Cách mạng tháng Tám thành công và sự ra đời củanước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ngày 2-9-1945, Bác Hồ đã khai sinh cho đấtnước ta: “Nền giáo dục mang tính dân tộc, khoa học, dân chủ và đại chúng” [2,tr.20] Tiếp thu tư tưởng về giáo dục (GD) của Bác, Bộ quốc gia giáo dục khẳngđịnh: “Xóa bỏ những phương pháp nhồi sọ, lối học hình thức của nhà trường thựcdân, đề cao tinh thần khoa học nhằm trao đổi cho học sinh một lối nhận thức có qui
củ, một phương pháp tư duy khoa học, phát triển óc phê phán, phân tích, tổng hợp,tinh thần sáng tạo và gắn liền với thực tế” [15, tr.108] Kể từ đó đến nay, lĩnh vựcPPDH được thu hút đông đảo nhiều tác giả nghiên cứu
Ngay từ năm 1965, tác giả Phạm Thị Diệu Vân đã tập trung tìm tòi những kỹthuật dạy học sao cho phát huy được tính tích cực học tập của học sinh trong giờhọc Đến năm 1971, Nguyễn Sỹ Tỳ muốn cải tiến PPDH theo hướng phát huy tríthông minh của học sinh, theo ông: “PPDH phải phát triển trí thông minh, óc suynghĩ, phương pháp nghiên cứu cho HS” [4, tr.163] Đặc biệt từ sau năm 1976, cácnghiên cứu về đổi mới PPDH đã có tầm chiến lược hơn và có tính lý luận hơn, cóthể nêu ra một số công trình nghiên cứu tiêu biểu như:
Trang 10- Hà Thế Ngữ (2001), Giáo dục học một số vấn đề lý luận và thực tiễn, NXB
Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội
- Trần Bá Hoành (2010), Đổi mới PPDH, chương trình và sách giáo khoa,
NXB Đại học Sư phạm, Hà Nội
- Thái Duy Tuyên (2001), Giáo dục học hiện đại, NXB Đại học Quốc gia Hà
Nội, Hà Nội
- Thái Duy Tuyên (2007), Phương pháp dạy học truyền thống và đổi mới,
NXB Giáo dục, Hà Nội
- Phùng Đình Mẫn (chủ biên, 2003), Trần Văn Hiếu, Hồ Văn Liên, Phan
Minh Tiến, Trương Thanh Thúy, Những vấn đề cơ bản về đổi mới giáo dục trung
học phổ thông hiện nay, Trường đại học Sư phạm - Đại học Huế.
Tuy nhiên, vấn đề quản lý đổi mới PPDH còn ít được tác giả nghiên cứu.Trong thời gian gần đây, các tài liệu biên soạn về đổi mới quản lý giáo dục(QLGD), trong đó có quản lý đổi mới PPDH cũng mới được quan tâm với các tàiliệu biên soạn phục vụ cho các dự án phát triển tiểu học, dự án phát triển Trunghọc cơ sở (THCS), dự án phát triển THPT, chương trình đào tạo bồi dưỡng Hiệutrưởng trường THPT liên kết Việt Nam - Singapore,… Ngoài ra một số luận vănthạc sỹ cũng đã nghiên cứu đến vấn đề này nhưng không nhiều như: Nguyễn Em(Đà Nẵng); Mai Thị Tuyết (Quảng Bình); Phạm Ngọc Thắng (Khánh Hòa); LêVăn Long (ĐăkNông) Tại trường THPT Vĩnh Cửu, cho đến nay vẫn chưa có côngtrình nào nghiên cứu vấn đề quản lý đổi mới PPDH Xuất phát từ thực tiễn đặt rayêu cầu ngày càng nâng cao chất lượng giáo dục, trong đó công tác quản lý nhàtrường của Phó Hiệu trưởng có vai trò quyết định Chính vì vậy, tôi thấy cần thiếtphải nghiên cứu vấn đề này
V Các khái niệm của đề tài
Quản lý, là tác động có ý thức, có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản
lý lên khách thể quản lý trong mỗi tổ chức bằng việc vận dụng các chức năng quản
lý, nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của tổ chức để đạtđược mục tiêu đặt ra với chất lượng và hiệu quả tối ưu trong điều kiện biến độngcủa môi trường, làm cho tổ chức vận hành tốt
1.1.2 Quản lý giáo dục
Quản lý giáo dục là hệ thống tác động có ý thức, có tổ chức, có kế hoạch, cóhướng đích của chủ thể quản lý giáo dục đến đối tượng quản lý trong hệ thống giáodục nhằm hình thành và phát triển toàn diện nhân cách cho thế hệ trẻ, trên cơ sởnhận thức và vận dụng những quy luật chung của xã hội cũng như các quy luật củaquá trình giáo dục
Trang 111.1.3 Quản lý nhà trường
Nhà trường là bộ mặt của hệ thống giáo dục, các quan điểm, đường lối chínhsách giáo dục đều thực hiện trong nhà trường Do đó, quản lý nhà trường, về thựcchất là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lýnhằm làm cho nhà trường vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục củaĐảng để đạt được mục tiêu giáo dục đề ra
1.1.4 Quản lý hoạt động dạy học
1.1.1.1 Khái niệm hoạt động dạy học
- Theo tác giả Nguyễn Thanh Bình (chủ biên) và các tác giả khác: “Dạy học
là tập hợp các quá trình hoặc hệ thống hoạt động trong giáo dục nhằm thực hiệnmục đích giáo dục (phát triển) con người” [4, tr.127]
- Hoạt động dạy là hoạt động chuyên biệt được thực hiện trong nhà trường
Ở đó có tổ chức bộ máy, có mục tiêu, có nội dung, chương trình đã được chọn lọcphù hợp với từng lứa tuổi học sinh, có đầy đủ cơ sở vật chất (CSVC) phù hợp vớithực tiễn dạy học, có đội ngũ GV được đào tạo bài bản có kinh nghiệm trong quản
lý giáo dục
- Hoạt động dạy học bao gồm hai hoạt động tương tác qua lại với nhau, đó
là hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh
+ Hoạt động dạy là hoạt động của giáo viên giữ vai trò chủ đạo trong hoạtđộng dạy học, đó là hoạt động định hướng, tổ chức, điều khiển, điều chỉnh hoạtđộng học của học sinh nhằm giúp cho học sinh chiếm lĩnh tri thức, hình thành kỹnăng, kỹ xảo
+ Hoạt động học là hoạt động của học sinh, học sinh vừa là khách thể củahoạt động này, vừa là chủ thể của hoạt động học, giữ vai trò chủ động, tích cực,độc lập, tự giác, sáng tạo trong quá trình chiếm lĩnh tri thức để hình thành nên họcvấn của bản thân và phát triển nhân cách của mình
1.1.1.2 Khái niệm quản lý hoạt động dạy học
Quản lý hoạt động dạy học bao gồm quản lý hoạt động dạy của giáo viên như:Quản lý chuẩn bị giờ lên lớp, quản lý việc lên lớp, quản lý sinh hoạt tổ chuyênmôn, quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh… và quản lý hoạtđộng học của học sinh Trong hoạt động dạy học, PPDH là thành tố quan trọngquyết định đến chất lượng dạy học Đổi mới PPDH sẽ góp phần không nhỏ vàoviệc nâng cao chất lượng dạy học ở nhà trường Do đó, trong quản lý hoạt độngdạy học ở nhà trường, thì vấn đề phải qua tâm hàng đầu đó là quản lý đổi mớiPPDH
1.1.5 Quản lý đổi mới phương pháp dạy học
1.1.1.3 Khái niệm phương pháp dạy học
PPDH là hệ thống các cách thức hoạt động tương tác giữa người dạy và người
Trang 12học nhằm đạt được mục đích dạy học, phát triển các năng lực của cá nhân.
1.1.1.4 Khái niệm quản lý đổi mới phương pháp dạy học.
Quản lý việc đổi mới PPDH là nội dung then chốt trong quản lý hoạt độngdạy học, đòi hỏi phải tiến hành đồng bộ các biện pháp quản lý Từ quản lý CSVC,TBDH, quản lý đội ngũ giáo viên, quản lý điều kiện môi trường làm việc cho đến
cơ chế hoạt động, tổ chức và điều hành, kiểm tra, đánh giá, phối hợp với các lựclượng giáo dục và ngoài nhà trường
VI Khái quát về phương pháp dạy học và đổi mới phương pháp dạy học
1.1.1 Bản chất của phương pháp dạy học truyền thống
Phương pháp dạy học truyền thống đó là truyền thụ tri thức một chiều từ giáoviên đến học sinh, giáo viên là người cung cấp kiến thức, học sinh học thuộc, ghinhớ và tái hiện kiến thức
1.1.2 Bản chất của phương pháp dạy học tích cực
Phương pháp dạy học tích cực tích cực đó là nhằm tích cực hóa hoạt động họctập của học sinh, học sinh tự giác, chủ động tự tìm tòi, khám phá, giải quyết vấn đề
để chiếm lĩnh tri thức, hình thành kỹ năng, kỹ xảo dưới sự hướng dẫn, tổ chức,điều khiển của giáo viên
1.1.3 Đổi mới phương pháp dạy học trong giai đoạn hiện nay.
Đổi mới PPDH không có nghĩa là loại bỏ các PPDH truyền thống mà cần bắtđầu bằng việc cải tiến các PPDH truyền thống, đồng thời kết hợp các PPDH tíchcực nhằm phát huy tính tích cực, tính chủ động, sáng tạo của người học, phù hợpvới hoàn cảnh, điều kiện dạy học cụ thể của từng cơ sở giáo dục
Bảng 1.1 So sánh PPDH truyền thống và PPDH dạy học tích cực
PPDH truyền thống PPDH tích cực
Quan niệm
Học là quá trình tiếp thu,lĩnh hội, qua đó hình ảnhkiến thức, kỹ năng, tưtưởng, tình cảm
Học là quá trình kiến tạo; Học sinh tìmtòi, khám phá, phát hiện, luyện tập, khaithác và xử lý thông tin,… tự hình thànhhiểu biết, năng lực và phẩm chất
Bản chất
Truyền thụ tri thức vàchứng minh chân lý củagiáo viên
Tổ chức hoạt động nhận thức cho họcsinh Dạy học sinh cách tìm ra chân lý
Mục tiêu
Chú trọng cung cấp trithức, kỹ năng, kỹ xảo
Học để đối phó với thi cử
Chú trọng hình thành các năng lực (sángtạo, hợp tác,…) dạy PP và kỹ thuật laođộng khoa học, dạy cách học Học để đápứng những yêu cầu của xã hội
Nội dung
Từ sách giáo khoa và giáoviên
Từ nhiều nguồn khác nhau: Sáchgiáo khoa (SGK), GV, các tài liệu học
Trang 13- Những vấn đề học sinh quan tâm.
Phương pháp
Các PP diễn giảng, truyềnthụ kiến thức một chiều
Các phương pháp tìm tòi, điều tra, giảiquyết vấn đề
Hình thức tổ chức
Cố định: Giới hạn trongbốn bức tường của lớphọc, giáo viên đối diệnvới cả lớp
Linh hoạt: Học ở lớp, ở phòng thínghiệm, trong thực tế, học cá nhân, họcđôi bạn, học theo cả nhóm, cả lớp đốidiện với giáo viên
1.1.4 Mục đích đổi mới phương pháp dạy học
Mục đích của việc đổi mới PPDH ở trường THPT, đó là thay đổi lối dạy họctruyền thống một chiều Dạy học theo hướng lấy người học làm trung tâm, nhằmgiúp học sinh phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo, rèn luyện thóiquen và khả năng tự học, khả năng hợp tác và kỹ năng vận dụng kiến thức để giảiquyết các tình huống trong học tập và trong thực tiễn, tạo niềm tin và hứng thútrong học tập của học sinh, giúp học sinh tự tin, sớm thích ứng với đời sống xã hội,hòa nhập với cộng đồng
1.1.5 Nội dung đổi mới phương pháp dạy học ở trường Trung học phổ thông
- Đổi mới cách dạy của thầy, chuyển từ cách dạy truyền thụ tri thức mộtchiều sang dạy cách học cho học sinh tự mình chiếm lĩnh tri thức, hình thành kỹnăng, kỹ xảo, phát triển khả năng sáng tạo
- Đổi mới cách học của trò, chuyển từ học tập thụ động, tái hiện lại kiếnthức sang học tập một cách tích cực, chủ động, sáng tạo, vận dụng kiến thức đã học
để giải quyết các vấn đề thực tiễn
- Tăng cường thực hành, thí nghiệm cho học sinh, tăng cường sử dụng cácphương tiện dạy học hiện đại vào dạy học
- Dạy học phải tác động vào tình cảm, đem lại niềm vui hứng thú học tậpcho học sinh, bồi đưỡng tâm hồn cho học sinh, làm cho học sinh tích cực hơn, hoạtđộng nhiều hơn trong học tập
Trang 142 Cơ sở thực tiễn
VII Quản lí việc đổi mới phương pháp dạy học của Phó Hiệu trưởng ở trường Trung học phổ thông
1.1.1 Mục tiêu quản lý của Phó hiệu trưởng đối với việc đổi mới PPDH
ở trường Trung học phổ thông
Mục tiêu quản lý việc đổi mới PPDH ở trường THPT, là người Phó hiệutrưởng vận dụng các chức năng quản lý và sử dụng triệt để các phương tiện quản
lý, tác động đến khách thể quản lý trong nhà trường một cách có ý thức, có kếhoạch, có hướng đích, làm thay đổi cách dạy truyền thống của thầy, thay đổi cáchhọc thụ động của trò, nhằm không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục trong nhàtrường
1.1.2 Vai trò của Phó hiệu trưởng trong công tác quản lý đổi mới PPDH
Vai trò của Phó hiệu trưởng trong nhà trường phổ thông là vô cùng quantrọng, là người tiên phong, gương mẫu, là “con chim đầu đàn” của tập thể giáoviên, đi đầu trong việc thực hiện đổi mới PPDH, là người có vai trò quyết định đếnchất lượng giáo dục của nhà trường
VIII Chức năng quản lý đổi mới phương pháp dạy học của Phó hiệu trưởng trường Trung học phổ thông
1.1.1 Kế hoạch hóa hoạt động đổi mới phương pháp dạy học
Người Phó hiệu trưởng có thể lập kế hoạch đổi mới PPDH độc lập riênghoặc nằm trong kế hoạch tổng thể của nhà trường, được xây dựng theo từng nămhọc Kế hoạch (KH) phải mang tính cụ thể, mục tiêu phải phù hợp với nội dung,chương trình, khả năng tiếp thu của học sinh, trình độ, năng lực của giáo viên vàđiều kiện cơ sở vật chất của nhà trường, kế hoạch đổi mới PPDH phải được phổbiến tới toàn thể cán bộ quản lý và giáo viên trong toàn trường
1.1.2 Tổ chức thực hiện hoạt động, đổi mới phương pháp dạy học
Sau khi lập xong kế hoạch, người Phó hiệu trưởng tiến hành phân phối vàsắp xếp nguồn lực theo cấu trúc tổ chức nhất định để đảm bảo thực hiện thànhcông các mục tiêu đổi mới PPDH đã đề ra Bằng cách:
- Phân bố cho các tổ trưởng chuyên môn triển khai thực hiện kế hoạch,chuẩn bị các điều kiện CSVC cần thiết phục vụ cho việc đổi mới PPDH của GV
- Xây dựng, phát triển, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên Chính giáo viên làngười có trách nhiệm chính trong việc đổi mới PPDH, từ khi lập kế hoạch bàigiảng đến triển khai PPDH ở trên lớp và kiểm tra, đánh giá kết quả của học sinh
- Xác lập cơ chế hoạt động phối hợp giữa các bộ phận chuyên môn vớiđoàn thể, giải quyết tốt mối quan hệ này cũng như mối quan hệ giữa nhà trườngvới cộng đồng xã hội để đảm bảo thực hiện mục tiêu đề ra
Trang 151.1.3 Chỉ đạo thực hiện hoạt động đổi mới phương pháp dạy học
Phó hiệu trưởng thực hiện chức năng chỉ đạo chính là thực hiện quyền chỉhuy, điều khiển, hướng dẫn việc đổi mới PPDH Bên cạnh đó, người Phó hiệutrưởng thường xuyên liên kết, động viên, khuyến khích, giám sát mọi người, mọi
bộ phận thực hiện tốt công việc của mình theo sự sắp xếp, phân công nhiệm vụ từtrước
1.1.4 Kiểm tra hoạt động đổi mới phương pháp dạy học
Kiểm tra là chức năng không thể thiếu trong công tác quản lý của Phó hiệutrưởng, qua kiểm tra để xem xét, đánh giá mức độ thực hiện việc đổi mới PPDH
Từ đó, phổ biến nhân rộng các nhân tố tích cực, đồng thời, điều chỉnh kịp thời cácthiếu sót nhằm giúp các bộ phận và cá nhân hoàn thành tốt mục tiêu đổi mới PPDH
đã đề ra
IX Nội dung quản lý của Phó hiệu trưởng đối với việc đổi mới phương pháp dạy học ở trường Trung học phổ thông
1.1.1 Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn
Nội dung quản lý trọng tâm của Phó hiệu trưởng đó là chỉ đạo việc đổi mớinội dung sinh hoạt tổ chuyên môn Thời gian của buổi sinh hoạt tổ chủ yếu thảoluận hướng đổi mới PPDH đối với từng bài dạy gắn liền với đổi mới nội dung,chương trình, sách giáo khoa Ngoài ra, người Phó hiệu trưởng định kỳ kiểm trahoạt động của tổ, từ khâu xây dựng kế hoạch đến tổ chức, chỉ đạo thực hiện kếhoạch và tự kiểm tra, đánh giá của tổ
1.1.2 Quản lý hoạt động của giáo viên chủ nhiệm và phối hợp với các đoàn thể trong nhà trường
Quản lý hoạt động của giáo viên chủ nhiệm
Phó hiệu trưởng cần tăng cường quản lý đội ngũ GVCN với các nội dungsau:
- Quản lý việc xây dựng, lập kế hoạch công tác chủ nhiệm của đội ngũGVCN Hướng dẫn GVCN xây dựng kế hoạch, nhấn mạnh đến công tác giáo dụcđộng cơ, thái độ học tập của học sinh Quản lý việc tổ chức, chỉ đạo thực hiện cácnội dung kế hoạch Trong đó chú trọng đến công tác đổi mới PPDH
- Kiểm tra, đánh giá kết quả công tác thực hiện kế hoạch chủ nhiệm của độingũ GVCN Việc kiểm tra đánh giá có thể thực hiện theo tuần, tháng hay học kỳ
* Phối hợp hoạt động với các đoàn thể trong nhà trường
Trong quản lý hoạt động đổi mới PPDH, Phó hiệu trưởng cần có kế hoạchphối hợp với các đoàn thể trong nhà trường như tổ chức Đảng, Công đoàn, Đoànthanh niên nhằm động viên giáo viên tích cực đổi mới PPDH và giáo dục động cơ,thái độ học tập cho học sinh Thông qua các tổ chức đoàn thể để phát động phongtrào thi đua đổi mới PPDH của giáo viên, thi đua học tập của học sinh Qua phong
Trang 16trào, phát hiện những gương mặt điển hình, những nhân tố tích cực làm nòng cốtcho việc thực hiện đổi mới PPDH.
X Quản lý hoạt động đổi mới phương pháp dạy học của giáo viên.
- Quản lý hoạt động đổi mới PPDH của giáo viên bắt đầu từ quản lý việc soạnbài Bài soạn chính là kế hoạch lên lớp, là bản thiết kế để tổ chức cho HS hoạt động.Tuy nhiên tiêu chuẩn về một bài soạn chỉ là tiền đề cho sự thành công của một tiếtdạy Từ nghiên cứu lý luận và thực tiễn cho thấy quản lý giờ lên lớp, đặc biệt quản
lý tốt mối quan hệ Thầy - Trò có ý nghĩa quyết định trong việc đổi mới PPDH
- Ngoài ra, Phó hiệu trưởng cần đổi mới đánh giá giờ dạy, tùy từng môn học,xây dựng tiêu chí đánh giá giờ dạy một cách cụ thể theo hướng đổi mới PPDHnhưng cần tôn trọng các đặc trưng cơ bản: Dạy học phải thông qua tổ chức hoạtđộng học tập và rèn luyện PP tự học cho học sinh; quan tâm đến dạy học cá thể kếthợp với dạy học hợp tác; kết hợp đánh giá của thầy và tự đánh giá của trò
- Quản lý việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh có vai trò vôcùng quan trọng, thông qua phản hồi thông tin ngược của học sinh giúp giáo viênđiều chỉnh cách dạy sao cho phù hợp Thực tiễn giáo dục cho thấy, cách đánh giá,thi cử thế nào thì sẽ có lối dạy và lối học như thế ấy Vì vậy, để đổi mới PPDH thìnhất định phải đổi mới cách kiểm tra, thi cử, đánh giá kết quả học tập của học sinh
- Trong công tác quản lý hoạt động đổi mới PPDH của giáo viên, người Phóhiệu trưởng cần quan tâm đến việc quản lý vấn đề tự bồi dưỡng Thông qua việc tựbồi dưỡng, sẽ không ngừng nâng cao trình độ, chuyên môn nghiệp vụ của giáoviên
XI Quản lý hoạt động học tập của học sinh
Để quản lý hoạt động học tập của học sinh có hiệu quả, cần có sự phối hợptrong quản lý hoạt động học tập, người Phó hiệu trưởng phải cụ thể hóa nội dungtrách nhiệm, phân công cụ thể cho từng bộ phận, cá nhân trong quản lý hoạt độnghọc tập, xây dựng quy chế phối hợp giữa Ban giám hiệu (BGH), GVCN, giáo viên
bộ môn (GVBM), Đoàn thanh niên và các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường
Quản lý hoạt động học tập của học sinh trong đổi mới PPDH, cần tạo điềukiện để hình thành phương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng tự học, bồi dưỡng thóiquen, ý chí tự học, phát huy tính tích cực, tự giác học tập của học sinh thông quacách tổ chức hoạt động trong giờ học Từ đó, rèn luyện cho học sinh phương pháp
tự nghiên cứu, phương pháp đọc sách, đọc tài liệu học tập khác…khơi dậy lòng say
mê học tập, làm bộc lộ và phát triển năng lực tiềm năng trong mỗi học sinh
Bên cạnh đó, nhà trường cần tổ chức các hoạt động ngoài giờ phong phú, đadạng, đưa học sinh vào những tình huống thực tế, tạo nên thói quen và năng lựcgiải quyết vấn để cho học sinh
Trang 17XII Quản lý việc trang bị, sử dụng và bảo quản CSVC, TBDH phục vụ việc đổi mới phương pháp dạy học
CSVC và TBDH là phương tiện lao động sư phạm của GV và HS, là mộttrong những điều kiện thiết yếu để đảm bảo quá trình dạy học được diễn ra trongnhà trường TBDH là thành tố của quá trình dạy học, nó mang lại hiệu quả caotrong nhận thức của học sinh, giúp cho học sinh nhận thức chính xác đầy đủ, dễdàng về các sự vật hiện tượng trong thế giới khách quan, giúp cho học sinh nắmvững nội dung bài học và nhớ nội dung bài học sâu sắc hơn
Quản lý CSVC, TBDH không chỉ trang bị đầy đủ, đồng bộ mà còn phảihướng đến việc bảo quản, khai thác, sử dụng một cách có hiệu quả Mặt khác, cầnhuy động các nguồn lực xã hội tham gia trong việc xã hội giáo dục về lĩnh vựcCSVC kỹ thuật trường học Phó hiệu trưởng cần thường xuyên kiểm tra, theo dõiviệc khai thác, sử dụng TBDH của giáo viên trong giờ học, tổ chức tập huấn bồidưỡng cho giáo viên về quy trình sử dụng các phương tiện kỹ thuật dạy học hiệnđại
XIII Phối hợp hoạt động với Ban đại diện cha mẹ học sinh
Ban đại diện cha mẹ học sinh là tổ chức đại diện cho tất cả cha mẹ học sinh(CMHS), là những người nắm chính xác thông tin của học sinh không chỉ ởtrường, mà họ còn là cầu nối giữa nhà trường với cha mẹ học sinh Phó hiệu trưởngcần thông báo với họ về những vấn đề nhà trường quan tâm, tận dụng thế mạnhcủa họ, để họ quán triệt mục tiêu đổi mới đến mọi người và chính họ sẽ vận độngcha mẹ học sinh hỗ trợ cho các hoạt động của nhà trường
Nội dung quản lý đổi mới PPDH của Phó hiệu trưởng ở trường THPT có thểtóm tắt trong bảng sau:
Bảng 1.2 Nội dung quản lý đổi mới phương pháp dạy học
Quản lý hoạt động chủ nhiệm, đoàn thể
Quản lý hoạt động đổi mới PPDH của giáo viên
Quản lý hoạt động học tập của học sinh
Quản lý CSVC, TBDH đáp ứng đổi mới PPDH
Quản lý việc phối hợp với Ban đại diện CMHS Xây dựng
- KH phối hợp các lực lượng
- Soạn bài
- Lên lớp
- Dự giờ
- Kiểm tra, đánh giá HS
- Tự bồi
- Nề nếp tự quản
- Nề nếp học tập
- KH hưởng ứng các phong trào thi
- KH mua sắm; sử dụng CSVC,TBDH
- KH bảo quản, sửa chữa
- KH phối hợp quản lý
nề nếp, rèn luyện đạo đức của HS
Trang 18Quản lý hoạt động chủ nhiệm, đoàn thể
Quản lý hoạt động đổi mới PPDH của giáo viên
Quản lý hoạt động học tập của học sinh
Quản lý CSVC, TBDH đáp ứng đổi mới PPDH
Quản lý việc phối hợp với Ban đại diện CMHS
PPDH
- KH bồi
dưỡng GV
khác trong việcgiáo dục HS
- Nề nếp quản lý HS
- Tổ chứccác câu lạc bộ
- Bồi dưỡng nhậnthức, kỹ năng chung
- Bồi dưỡng các
kỹ năng, nghiệp vụ dạy học
- Chỉ đạo việc tự bồi dưỡng
- Phát độngcác phong trào thi đua
- Bồi dưỡng về
PP tự học,
kỹ năng tự học
- Tổ chức ngoại khóa,
dã ngoại, giải trí bổ ích
- Chỉ đạo việc thực hiện kế hoạch sử dụng TBDH
- Huy động các nguồn lực để mua sắm TBDH xây dựng CSVC
- Định kỳ họp CMHS
- Hội nghị
tư vấn PP dạy con tự học, PP giáo dục đạo đức
cá nhân học sinh
- Kiểm tra toàn diện
- Kiểm tra theo
chuyên đề
Đánh giá, tổng kết thiđua, khen thưởng
Kiểm tra, đánh giá việc sử dụngTBDH
Tổ chức báo cáo điển hình
Tạo động lực:
- Tôn vinh GV có thành tích, động viên, khích lệ niềm đam mê và khát khao cốnghiến của họ
- Khen thưởng, đãi ngộ thích đáng
XIV Phương tiện quản lý của Phó hiệu trưởng đối với việc đổi mới phương pháp dạy học ở trường Trung học phổ thông
Phương tiện quản lý là những gì mà người Phó hiệu trưởng sử dụng nhưnhững công cụ trong quá trình quản lý để đạt được mục tiêu quản lý Trong trường
Trang 19THPT, phương tiện quản lý chủ yếu của Phó hiệu trưởng bao gồm:
- Các chế định Giáo dục & Đào tạo
- Bộ máy tổ chức và nhân lực dạy học
- Nguồn tài lực, vật lực dạy học
- Hệ thống thông tin và môi trường dạy học
XV Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình quản lý trong việc đổi mới phương pháp dạy học ở Trường trung học phổ thông
1.1.1 Các yếu tố chủ quan
- Trình độ, năng lực, phẩm chất của Phó hiệu trưởng
Phó Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm trước cấp trên về chất lượng vàhiệu quả mọi hoạt động của trường mình Sự đổi mới PPDH trong nhà trường phụthuộc rất lớn vào nhận thức, trình độ tổ chức, năng lực quản lý, triển khai thực tiễncông việc của Phó hiệu trưởng
Để thực hiện thành công việc đổi mới PPDH, Phó hiệu trưởng phải:
+ Am hiểu sâu sắc về đổi mới PPDH nói chung và nhất là trong lĩnh vựcchuyên môn của mình để có thể “làm mẫu” cho các giáo viên thực hiện
+ Có trình độ tổ chức và triển khai thực hiện tốt các vấn đề mới về lý luậndạy học, biết tổ chức học tập và rút kinh nghiệm để nhân rộng trong toàn trường
+ Tiếp tục nâng cao uy tín trong tập thể sư phạm nhà trường, thúc đẩy sựphát triển nhà trường
- Trình độ, năng lực, phẩm chất của giáo viên
Đổi mới PPDH chỉ thực hiện thành công khi người giáo viên hội đủ cácnăng lực sư phạm cơ bản sau:
+ Năng lực nắm bắt tâm lý, nhu cầu và đặc điểm đối tượng dạy học, giáo dục.+ Năng lực thiết kế kế hoạch dạy học, giáo dục
+ Năng lực tổ chức thực hiện kế hoạch dạy học, giáo dục
+ Năng lực giám sát, đánh giá kết quả các hoạt động dạy học, giáo dục.+ Năng lực giải quyết các vấn để nảy sinh trong thực tiễn dạy học, giáo dục
- Năng lực, phẩm chất của học sinh
Việc thực hiện đổi mới PPDH trong nhà trường phổ thông còn phụ thuộc phầnlớn vào phẩm chất, năng lực học tập của học sinh Học sinh là đối tượng trung tâmcủa quá trình dạy học Nếu học sinh có ý thức học tập tốt, có động cơ học tập đúngđắn, tích cực, chủ động, sáng tạo trong học tập thì việc đổi mới PPDH sẽ được thuậnlợi
1.1.2 Các yếu tố khách quan
Các chế định Giáo dục & Đào tạo về đổi mới PPDH Các văn bản chỉ thị của
Trang 20ngành GD & ĐT đã được các cấp quản lý cụ thể hóa và hướng dẫn thực hiện mộtcách cụ thể, chính là môi trường pháp lý thuận lợi cho việc thực hiện đổi mớiPPDH ở nhà trường THPT hiện nay.
Đổi mới PPDH luôn gắn liền với những yêu cầu về CSVC, TBCH, về thưviện, về phương tiện dạy học hiện đại nhằm phát huy hết khả năng nhận thức, tưduy sáng tạo, làm việc theo nhóm một cách tích cực, chủ động của học sinh Vìvậy, người Phó hiệu trưởng cần có kế hoạch chiến lược và cụ thể trong việc tăngcường xây dựng CSVC, TBDH, có biện pháp huy động nhiều nguồn lực xã hội hỗtrợ kinh phí để trang bị đầy đủ, đồng bộ, từng bước chuẩn hóa, hiện đại hóa hệthống CSVC, TBDH để đáp ứng yêu cầu đổi mới PPDH
- Gia đình, cộng đồng xã hội
Yếu tố nội lực chính là yếu tố quyết định thành bại của việc đổi mới PPDH,còn yếu tố ngoại lực dù có quan trọng đến mức nào thì chỉ đóng vai trò hỗ trợ, thúcđẩy, tạo điều kiện Để việc đổi mới PPDH đạt hiệu quả cao, người Phó hiệu trưởngcần phải khơi dậy các yếu tố nội lực và phát huy các yếu tố ngoại lực, để tạo ra sựcộng hưởng cao nhất giúp cho các em HS tự hoàn thiện dần về nhân cách
Tóm lại từ việc khái quát về lịch sử nghiên cứu vấn đề, hệ thống hóa cáckhái niệm cơ bản và một số đặc trưng về công tác quả lý đổi mới PPDH của Phóhiệu trưởng, chúng tôi rút ra một số kết luận sau:
Trong công tác quản lý nhà trường, đặc biệt là quản lý đổi mới PPDH trườngTHPT đòi hỏi người Phó hiệu trưởng phải nắm vững những vấn đề cơ bản củakhoa học quản lý nói chung và quản lý giáo dục nói riêng, vạch ra được mục tiêuđổi mới, thực hiện các chức năng và PP quản lý một cách sáng tạo, biết sử dụngcác phương tiện quản lý một cách có hiệu quả, hiểu biết một cách sâu sắc về nộidung quản lý đổi mới PPDH, biết khơi dậy nội lực của tập thể sư phạm trong nhàtrường, đồng thời huy động được các yếu tố ngoại lực, xác định đổi mới PPDH làvấn đề cấp thiết trong việc nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường
Quản lý việc đổi mới PPDH đó là hệ thống những tác động có hướng đích,
có tổ chức, có kế hoạch của Phó hiệu trưởng đến hoạt động dạy của GV và hoạtđộng học của HS nhằm đạt được mục tiêu dạy học
Việc đổi mới PPDH chỉ thành công khi nó trở thành hoạt động thườngxuyên của nhà trường Chính vì vậy, người Phó hiệu trưởng cần phải quản lý các tổchức, thông qua tổ chức mà quản lý con người và quản lý công việc Bên cạnh đó,người Phó hiệu trưởng cần hiểu rõ giáo viên, học sinh; nắm vững chủ trương,đường lối, cơ chế hoạt động và điều kiện thực tế dạy học của nhà trường để đề xuấtcác biện pháp đúng đắn
Trang 21XVI TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
1 Biện pháp 1: Bồi dưỡng, nâng cao nhận thức về đổi mới phương pháp dạy học cho đội ngũ CBQL và giáo viên
1.1 Mục tiêu của biện pháp
- Trong các nội dung quản lý nguồn nhân lực thì việc quản lý đội ngũ Thầy cô
giáo được xem là quan trọng nhất Trong đó, vấn đề tập huấn nâng cao nhận thức
và năng lực cho đội ngũ giáo viên là cốt lõi; trong đổi mới PPDH, việc bồi dưỡng,tập huấn lại càng quan trọng hơn nữa, bởi vì nó là yếu tố góp phần nâng cao hiệuquả quản lý của Hiệu trưởng trong đổi mới PPDH Do vậy, tăng cường bồi dưỡngnhận thức về đổi mới PPDH cho đội ngũ CBQL và giáo viên là biện pháp rất quantrọng, việc đổi mới PPDH chỉ có thể thành công khi tất cả CBQL và giáo viênnhận thức đúng, hiểu rõ sự cấp thiết phải đổi mới PPDH, thấy rõ đổi mới PPDHvừa là yêu cầu của sự nghiệp đổi mới giáo dục, vừa là khâu đột phá để nâng caochất lượng giáo dục Từ đó, có ý thức tích cực, chủ động trong thực hiện đổi mớiPPDH
1.2 Nội dung và cách thực hiện
- Trong công tác bồi dưỡng nâng cao nhận thức về đổi mới phương pháp dạy
học cho đội ngũ CBQL và giáo viên, thì việc bồi dưỡng về tư tưởng chính trị vàchuyên môn nghiệp vụ là vấn đề cốt lỗi, vì thế:
- Phó hiệu trưởng cần thường xuyên tuyên truyền vận động, bồi dưỡng nhận
thức cho giáo viên về tầm quan trọng và xu thế tất yếu của việc đổi mới PPDHtrong tình hình hiện nay Trước hết là các Nghị quyết của Đảng, Chỉ thị của Ban bíthư, các chế độ giáo dục và đào tạo về đổi mới PPDH phải được phổ biến sâu rộngđến tất cả CBQL và GV trong nhà trường, để họ nắm bắt và hiểu một cách sâu sắc
về các chủ trương đổi mới PPDH Từ đó, thay đổi nhận thức về đổi mới PPDH hiệnnay
- Bên cạnh đó, tập trung bồi dưỡng giáo viên theo kế hoạch, bồi dưỡng thường
xuyên hàng năm của Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT, nhà trường, Phó hiệu trưởng cần tổchức học tập, bồi dưỡng thông qua đợt học chính trị hè, các cuộc họp hội đồng sưphạm trong năm học
- Quan trọng hơn, Phó hiệu trưởng tạo điều kiện thuận lợi nhất cho GV trong
việc tập huấn, bồi dưỡng, cung cấp đầy đủ các tài liệu, phương tiện giúp giáo viên
có thể tự nghiên cứu, tự bồi dưỡng để nâng cao nhận thức, bên cạnh đó, thườngxuyên kiểm tra hồ sơ chuyên môn GV để nắm bắt tình hình thực hiện theo các nộidung đã phổ biến
- Đồng thời kết hợp nhiều hình thức tuyên truyền: Thông qua các chủ đề hoạt
động chuyên môn trong năm học, thông qua các buổi tập huấn về đổi mới PPDHtrong nhà trường, thông qua việc phân tích đánh giá, rút kinh nghiệm các giờ thaogiảng, hội giảng, các buổi sinh hoạt chuyên môn, các hoạt động giáo dục khác
Trang 22trong nhà trường Từ các hoạt động này, Phó hiệu trưởng tác động đến tư tưởng,tình cảm của GV, tạo ra động lực để thực hiện thành công mục tiêu đổi mới.
2 Biện pháp 2: Cải tiến công tác quản lý hoạt động giảng dạy và bồi dưỡng kỹ năng về đổi mới phương pháp dạy học cho đội ngũ giáo viên.
2.1 Mục tiêu của biện pháp
- Nhằm nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên để
thực hiện tốt việc đổi mới PPDH bằng cách bồi dưỡng các kỹ năng sư phạm, nắmvững các PPDH tích cực, nâng cao năng lực sử dụng TBDH Đặc biệt là cácphương tiện dạy học hiện đại, thành thạo kỹ năng ứng dụng CNTT vào dạy học
- Tăng cường nề nếp giảng dạy của giáo viên, từng bước nâng cao năng lực dạy
học theo hướng đổi mới PPDH trên cơ sở cải tiến các PPDH truyền thống và áp dụngcác PPDH tích cực vào dạy học, góp phần thực hiện thành công đổi mới PPDH
2.2 Nội dung và cách thực hiện
Nhân tố quyết định đến việc nâng cao chất lượng giáo dục chính là đội ngũ
GV Chính vì vậy, để thực hiện việc đổi mới PPDH có hiệu quả, người Phó hiệutrưởng cần phải quản lý đội ngũ GV bao gồm các nội dung sau:
Tổ chức, chỉ đạo việc thực hiện đổi mới PPDH của giáo viên
Thực hiện đổi mới PPDH được xem là nhiệm vụ trung tâm của hoạt động dạyhọc Vì vậy, Phó hiệu trưởng phải chỉ đạo GV thực tốt các khâu sau đây:
- Thay đổi cách soạn giáo án:
Đầu năm học mới, HT cần đưa ra các kế hoạch, quy định và yêu cầu cụ thể vềsoạn bài, chuẩn bị ĐDDH như: Xác định mục tiêu, nội dung và phương pháp giảngdạy… Cần chú trọng đến việc đổi mới PPDH theo hướng phát huy tính tích cựchọc tập, nghiên cứu bài giảng theo hướng phát triển năng lực học sinh Giáo ánphải chuyển từ việc thiết kế theo các hoạt động của thầy sang thiết kế theo các hoạtđộng của trò Khuyến khích soạn giáo án điện tử và ứng dụng CNTT vào dạy học.Bài soạn phải tối ưu hóa các hoạt động của học sinh, tạo cho học sinh hoạt độngnhiều hơn, suy nghĩ nhiều hơn, thực hành nhiều hơn, phù hợp với phương pháp đổimới kiểm tra đánh giá mà Bộ GD - ĐT mới tập huấn
Qua đó dự kiến các hoạt động học tập của học sinh trong giờ học (quan sát,thực hành, thí nghiệm, giải bài tập,…) giáo viên có thể chuẩn bị phiếu học tập cánhân, phiếu học tập theo nhóm, các đồ dùng dạy học khác,… nhằm hình thành kiếnthức, rèn luyện kỹ năng, hình thành thao tác tư duy cho học sinh
Phó hiệu trưởng có kế hoạch kiểm tra định kỳ và đột xuất bài soạn của GV, cóđánh giá, xếp loại và thông báo công khai trong sinh hoạt tổ chuyên môn, hội đồnggiáo dục nhà trường
- Tăng cường quản lý giờ dạy trên lớp
Làm tốt công tác thực hiện giờ dạy trên lớp theo hướng đổi mới PPDH, người