Bài giảng Đẻ khó do thai to

Đẻ khó do thai to có thể là do:thai to toàn phần to từng phần của cơ thể: não úng thủy, bụng to, bụng cóc hoặc cổ trướng, mông có bướu (spina bifida)…Thường gây khó khăn và nguy hiểm cho cả thai nhi lẫn mẹ trong chuyển dạMột thai quá to thường yếu đuối và khó nuôi hơn một thai bình thườngThai nặng trên 4000g khi tới ngày sanh, bao gồm toàn thân thể của thai nhiSự đẻ khó có tính chất tương đối, tùy mức độ mất cân xứng giữa thai nhi to và khung chậu của mẹ Đẻ khó thường do vai thai nhi. Theo ACOG: tỷ lệ đẻ khó do thai to gây kẹt vai thay đổi từ 0,61,4%

ĐẺ KHÓ DO THAI TO

HỌC VIÊN : BS VÕ THI THU HÀ

CK2 2009-2010

MỤC TIÊU

-ĐỊNH NGHIA THAI TO.PHÂN LOẠI VÀ NGUYÊN NHÂN -MÔ TẢ DIỄN TIẾN CUỘC CHUYỂN DẠ THAI TO

-THÁI ĐỘ XỬ TRÍ ĐỐI VỚI ĐẺ KHÓ DO THAI TO

-TRÌNH BÀY CÁC THỦ THUẬT KHI ĐẺ KHÓ KẸT VAI

Đẻ khó do thai to có thể là do:

– thai to toàn phần

– to từng phần của cơ thể: não úng thủy, bụng

to, bụng cóc hoặc cổ trướng, mông có bướu (spina bifida)…

Thường gây khó khăn và nguy hiểm cho cả thai nhi lẫn mẹ trong chuyển dạ

Một thai quá to thường yếu đuối và khó nuôi hơn một thai bình thường

YẾU TỐ NGUY CƠ

Mẹ bị đái tháo đường, béo phì, hay cả hai: nguy cơ quan trọng nhất

Khác:

– Cha mẹ cao lớn, đặc biệt là người mẹ

– Đa sản

– Thai già tháng sinh lý

– Thai giới tính nam

– Tiền căn sanh con trên 4000g

– Chủng tộc

Bé trai cân nặng 6,2 kg Mẹ tiểu đường Mổ bắt con tại Bệnh viện phụ sản Tiền

Giang(23.5.2010)

CHẨN ĐOÁN

Tiền sử sanh con to

Nhìn: bụng to, nứt ở da bụng, chi dưới phù

Khám:

– Bề cao tử cung có thể 38-40cm: phân biệt đa ối, đa thai, u

xơ tử cung kèm theo có thai, cổ trướng và có thai…

– Thường ngôi đầu rất cao, chồm vệ, không lọt được khi có chuyển dạ

Siêu âm:

– Chẩn đoán phân biệt với đa thai, đa ối, dị dạng thai nhi… – Giá trị tiên đoán trọng lượng thai nhi chỉ đạt 50%

DIỄN TIẾN CỦA SỰ CHUYỂN DẠ

Không lọt khi vào chuyển dạ hay khi gần ngày sanh

Chuyển dạ thường khó khăn, kéo dài → đờ tử cung, suy thai Đầu không lọt dù cơn co tử cung tốt

Cơn co tử cung bị rối loạn, có thể vỡ tử cung

Ối vỡ sớm dễ gây nhiễm trùng ối

Nếu đầu lọt thì sự xuống trong KC cũng sẽ rất chậm Đầu bị dồn ép nhiều, bướu huyết thanh to Sự xoay diễn ra khó khăn

và sự sổ thai dễ gây tổn thương phần mềm của mẹ

Thai dễ bị chấn thương sọ não

Kẹt vai là biến cố đáng sợ nhất

XỬ TRÍ

Trường hợp biết chắc chắn thai to hoặc ngôi bất thường: nên mổ lấy thai.

KẸT VAI

Hội sản phụ khoa Mỹ: một số bước thực hiện khi kẹt vai

bác sĩ nhi Ở thời điểm này, nên khởi đầu bằng kéo nhẹ nhàng Thông tiểu nếu bàng quang căng

đầu thai xuống

nắm một chân và gập mạnh đùi mẹ cho áp sát bụng

Thủ thuật Woods: xoay dần dần vai sau 180 độ ra trước theo cách xoắn lại

Cố gắng kéo cánh tay sau ra ngoài

Thủ thuật Zavanelli: đẩy đầu trở vô khung chậu

và mổ lấy thai

hoặc chẩm sau

trở vào âm đạo sau đó mổ lấy thai

ĐẺ KHÓ DO ĐẦU TO (NÃO ÚNG THỦY)

Thường do khiếm khuyết của ống thần kinh gây ra

sự rối loạn về cơ chế lưu thông dịch não tủy (dị

dạng hay bướu làm tắc nghẽn) hoặc do sự rối loạn

về cơ chế hấp thu

Hậu quả:

– dãn nở rộng não thất

– nhu mô não bị chèn ép và teo

– chu vi đầu thai to

Trước chuyển dạ:

Trong chuyển dạ:

Cận lâm sàng:

các não thất dãn rộng

Nếu thai không thể sống được, rút dịch não tủy:

– ngôi đầu: chọc dò qua thóp hay đường khớp – ngôi mông: chọc qua lỗ chẩm

Trường hợp não úng thủy nhẹ, cố gắng bảo vệ thai, sau sanh sẽ làm phẫu thuật dẫn lưu dịch não tủy

ĐẺ KHÓ DO CỔ

ĐẺ KHÓ DO THÂN

-Do cổ có những bướu, nhiều khi rất lớn như u nang, bướu tân dịch, bướu

tuyến giáp làm cho đầu không gập được gây nên những bất thường của ngôi thai như ngôi mặt, ngôi trán, ngôi thóp trước

- Định bệnh rất khó, nhiều khi chỉ có thể biết được sau khi đã đem thai ra ngoài qua mổ lấy thai, hoặc chọc bướu nếu thai

đã chết, hoặc khi đầu ra bị áp chặt vào âm

hộ, hoặc qua thăm khám thấy phần cổ của thai nhi có bướu.

ĐẺ KHÓ DO CỔ

ĐẺ KHÓ DO THÂN

chặt vào âm hộ, hoặc qua thăm khám thấy phần cổ của thai nhi có bướu

ĐẺ KHÓ DO THÂN

lớn đến nỗi sự đẻ tự nhiên không thể thực hiện được như trong trường hợp chứng tăng nguyên hồng cầu (erythroblastosis), giang mai, xung khắc nhóm máu giữa mẹ và con, bệnh loạn dưỡng sụn, phù voi (elephanthiasis)

Bụng của bào thai cũng có thể lớn đến độ làm làm cho sự sinh đẻ bị bế tắc như trong trường hợp bào thai bị báng bụng, bướu thận – thường là

u nang thận bẩm sinh, bướu gan hay của các tạng trong bụng, bàng quang đầy nước tiểu và căng cứng trong các dị tật nghẽn tắc đường bài niệu thấp của thai nhi.