Một số phương pháp dạy và kiểm tra từ vựng tiếng anh lớp 7,8

Nhưng điều quan trọng– là trong tiết học Ngoại Ngữ, quan điển này càng đúng, vì không ai có thể thay thế người học trong việc nắm bắt các phương tiện ngoại ngữ và sử dụng chúng trong giao tiếp bằng chính năng lực giao tiếp của mình, phương pháp Communicative Approach là phương pháp chủ đạo– coi giao tiếp vừa là mục

PHÒNG GD& ĐT HUYỆN TRỰC NINH TRƯỜNG THCS TRỰC TUẤN

BÁO CÁO SÁNG KIẾN

MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY VÀ KIỂM TRA

TỪ VỰNG TIẾNG ANH

Tác giả: VŨ THỊ THỦY

Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm Tiếng Anh

Chức vụ: Giáo viên

Nơi công tác: Trường THCS Trực Tuấn- Trực Ninh- Nam Định

Trực Tuấn, tháng 4 năm 2018

THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

1.Tên sáng kiến: Một số phương pháp dạy và kiểm tra từ vựng tiếng Anh.

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Môn Tiếng Anh lớp 7, 8

3 Thời gian áp dụng sáng kiến:

Từ ngày 6 tháng 9 năm 2017 đến ngày 20 tháng 03 năm 2018

4 Tác giả:

Họ và tên: Vũ Thị Thủy

Năm sinh: 13/8/1979

Nơi thường trú: Trực Tuấn- Trực Ninh- Nam Định

Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm Tiếng Anh

Chức vụ công tác: Giáo viên

Nơi làm việc: Trường THCS Trực Tuấn

Địa chỉ liên hệ:

Vũ Thị Thủy- Giáo viên Trường THCS Trực Tuấn- Trực Ninh- Nam Định

Điện thoại: 01648935126

Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến: 100%

5, Đơn vị áp dụng sáng kiến

Tên đơn vị: Trường THCS Trực Tuấn

Địa chỉ: Đội 7- xã Trực - huyện Trực Ninh- tỉnh Nam Định

Điện thoại: 02283883256

I ĐIỀU KIỆN HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN

Ngày nay khi nền kinh tế của các nước trên thế giới ngày càng phát triển thì sự giao lưu văn hoá chính trị, xã hội giữa các quốc gia ngày càng được mở rộng Để giao tiếp được với nhau thì đòi hỏi các quốc gia khác nhau trên thế giới phải biết sử dụng thành thạo một ngôn ngữ chung, ngoài tiếng mẹ đẻ của mình Trong các ngôn ngữ giao tiếp thông dụng trên thế giới, Tiếng Anh đang được coi là ngôn ngữ chung phổ biến nhất

Từ nhiều năm nay, việc học ngoại ngữ ngày càng được phổ biến rộng rãi và môn học này đang trở thành môn học bắt buộc trong các trường học Bởi vậy yêu cầu đặt

ra là làm thế nào để giờ dạy đạt chất lượng và hiệu quả cao Yêu cầu này đòi hỏi người giáo viên phải luôn hoàn thiện mình không chỉ về trình độ chuyên môn mà cả

về phương pháp dạy học và thủ thuật dạy học

Hưởng ứng phong trào thi đua của ngành “Xây dựng trường thân thiện ,học sinh tích cực”, với nội dung “phát huy sự chủ động sáng tạo của thầy ,cô giáo đáp ứng yêu cầu đổi mới phương pháp trong điều kiện hội nhập quốc tế” Là một giáo viên Tiếng Anh THCS, tôi luôn trăn trở về công việc của mình là dạy làm sao cho hiệu quả nhằm khuyên khích được sự chuyên cần, tích cực chủ động sáng tạo và ý thức vươn lên ,rèn luyện khả năng tự học của học sinh Chính vì vậy tôi thiết nghĩ việc trau rồi phương pháp, đổi mới phương pháp giảng dạy là việc làm hết sức cần thiết, không chỉ riêng bản thân tôi, mà là vấn đề chung cho mọi giáo viên trong thời kỳ đổi mới Cùng một vấn đề song người thầy phải làm thế nào để trình bày đơn giản nhất, dễ hiểu nhất trong quá trình truyền đạt cho các em, giúp các em hiểu và khắc sâu được vấn đề, biết kết hợp với công nghệ thông tin để làm cho bài giảng trở nên phong phú, hấp dẫn càng lôi cuốn sự chú ý của học sinh hơn trong từng tiết dạy Giúp các em chủ động

tự tin đưa ra những ý kiến đề xuất về nội dung bài học của mình để tiết học thêm sôi nổi

Tôi xin trình bày một số sáng kiến nho nhỏ về phương pháp giảng dạy, rất mong được các đồng nghiệp góp ý, giúp tôi hoàn thiện hơn, và tự tin hơn trong quá trình giảng dạy

II MÔ TẢ GIẢI PHÁP.

II1 Mô tả giải pháp trước khi có sáng kiến.

Tiếng Anh không phải là tiếng “mẹ đẻ” Hơn thế, nó cũng không dễ và không đơn giản để học giỏi môn Tiếng Anh nói chung và đặc biệt là học tốt từ vựng nói riêng

Vậy làm thế nào để kích thích học sinh có thái độ học tập đúng đắn, tư duy xuất hiện?

Do vậy, giáo viên tạo tình huống có vấn đề luôn chứa đựng một nội dung cần xác định – một tri thức mới, một nhận thức mới, một tinh thần luôn tìm tòi kiến thức mới của học sinh, luôn luôn là đề tài mới và theo hướng tích cực tiến bộ Nếu giáo viên không tạo điều kiện để giúp đỡ những học sinh yếu kém thì các em không những không thể phát huy được kiến thức đồng bộ, mà còn rất thụ động, mắc cỡ nói tiếng Anh khi từ vựng không nắm chắc

Vậy muốn phát triển khả năng tư duy sáng tạo đồng bộ trong việc học tiếng Anh cho học sinh, giáo viên cần nắm chắc các đối tượng học sinh, thường xuyên quan tâm giúp đỡ học sinh yếu kém để các em phát triển đều các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết bằng cách gợi ý câu trả lời hoặc động viên, tạo sự hứng thú cho học sinh ngay từ ban đầu với tình huống vừa sức, vừa khả năng, không quá khó đối với học sinh yếu kém; dần dần học sinh có sự đam mê với môn học này và thái độ học tập sẽ tốt hơn

Nhưng điều quan trọng– là trong tiết học Ngoại Ngữ, quan điển này càng đúng,

vì không ai có thể thay thế người học trong việc nắm bắt các phương tiện ngoại ngữ

và sử dụng chúng trong giao tiếp bằng chính năng lực giao tiếp của mình, phương pháp Communicative Approach là phương pháp chủ đạo– coi giao tiếp vừa là mục đích vừa là phương tiện dạy học ( học trong giao tiếp, bằng giao tiếp và để giao tiếp ) Phương pháp này sẽ phát huy tốt nhất vai trò chủ thể, chủ động tích cực của học sinh trong việc rèn luyện kỹ năng ngôn ngữ (nghe, nói, đọc, viết) nhất là kỹ năng nói mà

để nói tốt thì vốn từ là vô cùng quan trọng Do vậy, học sinh cần phải biết được cách thức tự học tiếng Anh và ý thức tự học, tự rèn Cho nên việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực rất là quan trọng hay còn gọi là “phương pháp dạy học tích cực” là chuyển từ “Thầy thuyết minh, phân tích ngôn ngữ– Trò nghe và ghi chép” thành phương pháp mới trong đó “thầy là người tổ chức, đưa ra tình huống gợi ý, giúp

đỡ hoạt động học tập của học sinh; còn học sinh là người chủ động tham gia phân tích, tìm tòi ra kiến thức mới trong quá trình hoạt động học tập” - khám phá ra những điều mình chưa rõ, chưa có, chứ không phải thụ động tiếp thu những tri thức đã được

giáo viên sắp đặt, mà học sinh phải trực tiếp quan sát thảo luận, giải quyết vấn đề đặt

ra theo cách suy nghĩ của mình, từ đó nắm được kiến thức, kỹ năng mới và phát huy tiềm năng sáng tạo cho mình Cách dạy học này được gọi là dạy học đặt và giải quyết vấn đề Cụ thể như sau :

* Đặt vấn đề, xây dựng bài toán nhận thức.

+ Tạo tình huống có vấn đề

+ Phát hiện và nhận dạng vấn đề nảy sinh

+ Phát biểu vấn đề cần giải quyết

* Giải quyết vấn đề đặt ra.

+ Đề xuất các giả thuyết

+ Lập kế hoạch giải

+ Thực hiện kế hoạch giải

* Kết luận

+ Thảo luận kết quả và đánh giá

+ Khẳng định hay bác bỏ giả thuyết đã nêu

+ Phát biểu kết luận

+ Đề xuất vấn đề mới

Trong dạy học đặt – giải quyết vấn đề có thể phân biệt bốn mức độ, tùy theo đặc điểm tình hình học sinh mà giáo viên có thể lựa chọn cách dạy cho phù hợp để khuyến khích học sinh phát hiện và tự giải quyết vấn đề Vấn đề cốt yếu của phương pháp này là thông qua quá trình gợi ý, dẫn dắt, nêu câu hỏi giả định, giáo viên tạo điều kiện cho học sinh tranh luận, tìm tòi, phát hiện vấn đề thông qua các tình huống

có vấn đề Các tình huống này có thể do giáo viên chủ động xây dựng, cũng có thể do logic kiến thức của bài học tạo nên Cần trân trọng, khuyến khích những phát hiện của học sinh, tạo cơ hội, điều kiện cho học sinh thảo luận, tranh luận, đưa ra ý kiến, nhận định, đánh giá cá nhân (có thể không đúng hoặc khác với sự chuẩn bị của giáo viên), giúp học sinh tự giải quyết vấn đề để chủ động chiếm lĩnh kiến thức Bốn mức độ cụ thể như sau:

Mức

độ

Đặt vấn đề và

tạo tình huống

có vấn đề

Nêu giả thuyết

Tìm cách giải

Thực hiện giải quyết vấn đề

Kết luận kiểm tra

3 GV + HS HS HS HS GV + HS

\

Để có tiết dạy thành công, ngoài việc giáo viên có phương pháp truyền thụ kiến thức tốt và học sinh có cách thức học tốt để lĩnh hội kiến thức cũng chưa đủ Vậy, theo tôi cách tổ chức lớp học; nội dung bài giảng; phương tiện thiết bị dạy học; và việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh cũng rất là quan trọng

* Về khâu tổ chức lớp học : Trước tiên giáo viên cần phải tạo ra không khí lớp học

thoải mái, tự nhiên, vui vẻ, tạo tình huống gợi mở để dẫn dắt vào bài, giúp học sinh tự tin ở bài học mới Nói chung, giáo viên nên tạo điều kiện tốt nhất để học sinh phát huy được tính tích cực, chủ động trong việc tiếp thu bài giảng, bao quát lớp để huy động được mọi học sinh làm việc, đánh giá tích cực khả năng làm việc, cũng như kết quả làm việc của từng học sinh Giáo viên có thể cho học sinh hoạt động cả lớp; học nhóm; học theo cặp; hoặc cá nhân tự học, tự nghiên cứu Điều này giúp học sinh không chỉ trả lời, tranh luận với giáo viên, mà còn được trao đổi, tranh luận với bạn

bè để tìm ra chân lí, không gò ép

Giáo viên xây dựng kế hoạch hoạt động của giờ học, hệ thống câu hỏi – bài tập

và lựa chọn cách kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh cho phù hợp, không thiên vị, nhằm kích thích thái độ học tập , tính chủ động, sáng tạo ở học sinh

Luôn xây dựng và bồi đắp niềm đam mê học Ngoại Ngữ trong học sinh thông qua các hội thi đố vui, hùng biện … Rèn luyện cho học sinh tư duy phản biện “critical

thinking” thông qua các hệ thống câu hỏi ( “open – ended ” questions or referential

questions )

Qua mỗi tiết dạy, tùy theo nội dung bài giảng và thời gian hợp lí ( không nhất thiết là cuối giờ ), giáo viên cần phải lồng ghép việc giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ

Chí Minh; các giá trị sống; kỹ năng sống vào các chủ đề, nội dung bài dạy cho hợp lí, khoa học Điều này không những làm tăng thêm hiệu quả giáo dục học sinh mà còn giúp các em khắc sâu nội dung bài

* Về nội dung bài giảng:

Chương trình bài giảng phải tuyệt đối chính xác, khoa học, thiết thực , logic, đầy

đủ, và phải làm rõ trọng tâm bài giảng

* Về phương tiện, thiết bị dạy học :

Đồ dùng và thiết bị dạy học là một khâu không thể thiếu được trong mỗi giờ lên lớp, tuỳ theo mục tiêu và nội dung bài học, giáo viên cần phải lựa chọn các đồ dùng

và thiết bị dạy học cho phù hợp ( cassette, băng nghe, băng hình, tranh, ảnh, bảng…) Khi làm đồ dùng dạy học, giáo viên cũng phải chú ý đến tính kinh tế và độ bền của

đồ dùng dạy học có nghĩa là được sử dụng lâu dài trên lớp nhưng ít tốt kém

- Tranh, ảnh phải to, rõ ràng để học sinh cuối lớp có thể nhìn được Tranh, ảnh phải

có tính sư phạm cao để tránh sự sao nhãng của học sinh khi sử dụng

- Cassette, băng nghe phải rõ nét, đủ âm lượng để cả lớp nghe được Giáo viên cần chuẩn bị băng theo đúng bài học, tránh mất nhiều thời gian tìm bài trong giờ lên lớp Giáo viên phải biết cách sử dụng thành thạo cassette

- Giáo viên và học sinh có thể tự làm và sưu tầm tranh ảnh, các mẫu vật, … để phục

vụ cho tiết học khi cần thiết

- Để đáp ứng với thời kỳ công nghệ thông tin, thì giáo viên cần sử dụng công nghệ thông tin khi lên lớp Vì nếu giáo viên sử dụng phương tiện dạy học này một cách hiệu quả và phù hợp với mục tiêu, nội dung bài giảng, thì chắc chắn rằng chất lượng tiếp thu bài học của học sinh rất cao

* Về việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh :

Việc kiểm tra, đánh giá khả năng học tập của học sinh đòi hỏi giáo viên phải thực hiện theo đúng quy chế, bám sát chuẩn kiến thức, đảm bảo tính chính xác, đánh giá khách quan, công bằng, tránh tình trạng đánh giá quá khắt khe, gây sức ép đối với học sinh, gây ra tác động tiêu cực Tuy nhiên, giáo viên cũng cho một hoặc hai câu

hỏi khó khi kiểm tra, để phát hiện học sinh giỏi và bồi dưỡng kịp thời Nếu giáo viên làm tốt việc này, thì không những giáo viên đã cải tiến được phương pháp dạy học đổi mới, kích thích sự hứng thú, sáng tạo trong học tập của học sinh mà còn giúp các em

tự đánh giá được khả năng lĩnh hội kiến thức của bản thân và đánh giá lẫn nhau giữa trò và trò trong quá trình học tập

II 2 Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến.

1 Chọn từ để dạy:

- Thông thường trong một bài học sẽ luôn luôn có từ mới Song không phải từ mới nào cũng cần đưa vào dạy như nhau Để lựa chọn từ để dạy, giáo viên cần xem xét những câu hỏi sau:

a- Từ chủ động hay bị động?

Cách dạy hai loại từ này có khác nhau Từ chủ động liên quan đến 4 kĩ năng: nghe-nói-đọc-viết, cần đầu tư thời gian để giới thiệu và luyện tập nhiều hơn, đặc biệt là cách sử dụng Với từ bị động, giáo viên có thể chỉ dừng lại ở mức nhận biết, không cần đầu tư thời gian vào các hoạt động ứng dụng Giáo viên cần xác định xem sẽ dạy

từ nào như một từ bị động và từ nào như một từ chủ động Với từ bị động, giáo viên

có thể khuyến khích học sinh tự tìm hiểu nghĩa (tra từ điển hoặc đoán từ qua ngữ cảnh)

b- Học sinh đã biết từ này chưa?

Giáo viên cần xác định rõ từ mình định dạy có thực sự là từ mình cần dạy hay không Vốn từ của học sinh luôn luôn được mở rộng bằng nhiều con đường, và cũng có thể bị quên bằng nhiều lí do khác nhau Để tránh tình trạng giới thiệu những từ không cần thiết và mất thời gian, giáo viên có thể dùng những thủ thuật nhằm phát hiện xem các

em đã biết những từ đó chưa và biết đến đâu Giáo viên có thể dùng các thủ thuật như: eliciting, brainstorming, network,… trước khi giới thiệu từ mới

2 Những thủ thuật làm rõ nghĩa từ:

Qua quá trình nghiên cứu tài liệu và thực nghiệm giảng dạy trên lớp, bản thân đã rút ra được một số thủ thuật làm rõ nghĩa từ như sau:

a Dùng trực quan như: đồ vật thật, tranh ảnh, hình vẽ phát họa (hình que), hình cắt dán từ tạp chí, cử chỉ điệu bộ (mime)… có tác dụng mạnh mẽ đến hứng thú học tập của học sinh và giúp học sinh ghi nhớ từ nhanh hơn, lâu hơn

VD1: Bài 3-read/trang 31- Tiếng Anh lớp 8: giáo viên sử dụng vật thật có trong lớp

và vật thật chuẩn bị trước ở nhà để giới thiệu những từ sau: Matches, Sockets, Beads, VD2: Bài 4-read/trang 41- Tiếng Anh lớp 8: giáo viên sử dụng tranh vẽ hoặc tranh photo để giới thiệu các từ sau: Cruel, Upset, Fairy, Drop, Rags, …

VD3: Bài 1-read/trang 13- Tiếng Anh lớp 8: giáo viên dùng điệu bộ, cử chỉ để giới thiệu các từ sau: Sociable, Reserved, Sense of humor, …

b Dùng ngôn ngữ đã học:

* Định nghĩa, miêu tả: học sinh sẽ dựa vào từ đã học và hiểu biết cơ bản đời thường để đoán ra nghĩa của từ qua định nghĩa của giáo viên bằng tiếng Anh Thủ thuật này tạo cho học sinh sự tò mò và có nhu cầu tham gia vào quá trình học tập đồng thời rèn luyện kĩ năng nghe cho học sinh

Ví dụ khi dạy từ Counter giáo viên định nghĩa như sau:

The counter where people put every thing on it such as Knives, Pans, Plates, Cooker, …

Lưu ý: Khi sử dụng thủ thuật định nghĩa miêu tả để làm rõ nghĩa của từ, chúng ta

có thể kết hợp thêm ví dụ thực tế để giúp học sinh nhận biết nghĩa dễ dàng hơn

* Dùng từ trái nghĩa, đồng nghĩa: ta sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa để làm rõ nghĩa từ khi học sinh đã biết được nghĩa của 1 từ trong cặp từ đồng nghĩa, trái nghĩa VD: Bài 5-read/trang 49- Tiếng Anh lớp 8

- Mother Tongue = First language

- The Diffirent >< The Same

- Elevate >< Lower Tạo tình huống: giáo viên thiết lập tình huống đơn giản, dể hiểu bằng tiếng Anh, học sinh đoán nghĩa qua tình huống, và có thể bắt chước, sử dụng từ vào ngữ cảnh giao tiếp đồng thời rèn luyện kĩ năng nghe

* Đoán nghĩa trong ngữ cảnh:

VD1: dạy từ Luckily, Unfortunately

Học sinh đoán nghĩa của hai từ này trong ngữ cảnh sau:

Luckkily, I had a good husband

Unfortunately, it rained heavily

*Dịch sang tiếng mẹ đẻ: giáo viên chỉ nên sử dụng thủ thuật này khi dạy từ bị động hoặc những từ trừu tượng khó áp dụng những thủ thuật trên Vì nếu giáo viên hường xuyên sử dụng thủ thuật này sẽ trở về phương pháp cũ và sẽ gây cho học sinh cảm giác đơn điệu, nhàm chán, không phát huy được tính tư duy, sáng tạo của các em Lưu ý: Để đảm bảo hiệu quả của việc vận dụng những thủ thuật nêu trên, giáo viên nên linh động vận dụng thay đổi những thủ thuật này một cách thích hợp, tùy theo nội dung bài và đối tượng học sinh Ngoài ra, giáo viên có thể kết hợp cùng lúc các thủ thuật trên để làm rõ nghĩa của một từ nếu cần thiết

3 Tăng cường sự tham gia của học sinh ở bước giới thiệu từ mới:

Như đã đề cập điểm nỗi bật ở phương pháp dạy học mới là tạo cho học sinh được tham gia vào quá trình học tập Vậy tăng cường sự tham gia của học sinh ở bước giới thiệu từ mới là cần thiết Nếu giáo viên tạo được điều kiện cho học sinh tham gia vào quá trình dạy từ mới thì kết quả tiếp thu bài của học sinh sẽ tốt hơn nhiều, các em sẽ ghi nhớ từ tại lớp và vận dụng vào ngữ cảnh một cách dễ dàng