BAI 5. DINH DƯỠNG TRONG ĐIỀU TRỊ bsđk

VAI TRÒ CỦA DINH DƯỠNG TRONG ĐIỀU TRỊGlucid Khoáng chất Vitamin Protein Lipid... Nguyên tắc chung trong dinh dưỡng điều trị• 1.. Chú ý khi xây dựng khẩu phần ăn cho bệnh nhân trong bệnh

VAI TRÒ CỦA DINH DƯỠNG TRONG ĐIỀU TRỊ

Glucid

Khoáng chất

Vitamin Protein

Lipid

• Ung thư

• …

Nguyên tắc chung trong dinh dưỡng điều trị

• 1 Tránh thừa năng lượng (giảm cân nếu TC/BP)

• 2 Khẩu phần đạm cao (trừ STM, hôn mê gan)

• 3 Kiểm soát lượng-loại béo

• 4 Tăng cường rau, củ

• 5 Đủ lượng trái cây

• 6 Kiểm soát lượng sodium

• 7 Đủ Calci, Vit D

• 8 Đủ nước

• 9 Hạn chế rượu bia

• 10 Năng vận động

CHỌN ĐƯỜNG NUÔI DƯỠNG

Ăn qua đường miệng?

Ăn trong bv đạt > 50% nhu

cầu năng lượng?

Chỉ định dinh dưỡng qua sonde?

Chú ý khi xây dựng khẩu phần ăn cho bệnh nhân trong bệnh viện

• Chế độ ăn điều trị không kéo dài, chỉ thực

hiện trong giai đoạn điều trị

• Tỷ lệ P:L:G thay đổi tùy theo bệnh không

như bình thường

điều trị

• Thức ăn hợp khẩu vị của người bệnh, hợp

Xây dựng khẩu phần theo

từng giai đoạn

• Giai đoạn ủ bệnh

• Năng lượng: ~ 1500 Kcal/ngày

• Đảm bảo đủ: nước, vitamin, khoáng chất.

• Giai đoạn toàn phát

• Khả năng hấp thu và tiêu hóa kém  cơ thể lấy năng lượng dự trữ

• Vẫn đảm bảo chuyển hóa cơ bản (1500 – 2000 Kcal/ngày)

• Giai đoạn hồi phục

• BN ăn ngon miệng hơn  tăng năng lượng để phục hồi (~

3000 Kcal/ngày)

• Chú ý đủ Protein: 1,5 – 2g/kg/ngày

Nguyên tắc lựa chọn thực phẩm

• Hạn chế hoặc loại trừ các thức ǎn thô, các

thực phẩm khó tiêu nhiều xenluloza

• Xử lí các thực phẩm bằng cách nghiền nhỏ,

chà xát, nhào trộn và khuấy đảo … để đảm bảo sự tiêu hóa và hấp thu thức ǎn tốt nhất

Nguyên tắc lựa chọn thực phẩm

• Sử dụng những phương pháp nấu đặc biệt nhằm làm

giảm chất xơ, hòa tan propectin và làm mềm thực phẩm Cách chế biến tốt nhất là phương pháp hấp, hạn chế phương pháp chiên, xào

• Loại trừ các thực phẩm giàu chất chiết xuất, hạn chế chế

biến món ăn gây kích thích tiết dịch vị của dạ dày và ruột

CHỌN CÔNG THỨC DD (tiêu hoá)

Tình trạng bệnh lý Công thức dinh dưỡng

Bệnh thông thường Đa phân tử, NL chuẩn (1ml=1kcal), đạm cao

Hạn chế dịch Cao NL (1ml=1,3-2kcal), đạm cao, Sodium thấp STM không lọc máu Ít Protein, ít Phospho, hàm lượng Cholesterol thấp STM có lọc máu Đạm cao, ít phospho, hàm lượng Cholesterol thấp

Nhiễm trùng nặng/

SIRS hay ARDS/ALI Điều hoà đáp ứng viêm (giàu Omega 3, chống Oxy hoá)

PT, chấn thương, bỏng Điều hoà đáp ứng miễn dịch (bsung Nucleotid, Glutamin)

Ung thư Cao NL, đạm cao, điều hoà đáp ứng viêm

Đái tháo đường Chuyên biệt cho ĐTĐ, thức ăn GI thấp

Kém dung nạp/hấp thu

(DD qua hỗng tràng) Chứa peptide, MCT

CHẾ ĐỘ ĂN CHO BỆNH NHÂN LOÉT DẠ DÀY – TÁ TRÀNG

Chế độ ăn cho BN loét DD-TT

• Vai trò của dinh dưỡng:

• Ăn uống kém điều độ là 1

trong những nguyên nhân hàng đầu của bệnh

• Trong cơn đau: thuốc +

chế độ ăn

• Ngoài cơn đau: chế độ ăn

Chế độ ăn cho BN loét DD-TT

• Mục đích:

• Làm giảm tiết acid

• Giảm tác dụng của acid dạ

dày tiết ra lên niêm mạc

Chế độ ăn cho BN loét DD-TT

• NGUYÊN TẮC:

• Sử dụng thức ăn mềm, nhai kỹ, ăn chậm, không ăn thức ăn quá nóng hay quá lạnh

• Chống tăng tiết dịch vị và HCl: không để bụng đói;

không ăn quá no

• Thức ăn không quá lỏng hoặc quá đặc

• Chia nhỏ thành nhiều bữa ăn  ?

• Trong cơn đau: uống nước, sữa, cháo  ?

Thức ăn không nên dùng

Thức ăn nhiều gia

sẵn, ướp muối, thức ăn cứng, …

Thức ăn không nên dùng

Thức uống gây kích thích

???

Quả xanh, chua,…

Gia vị: chua, cay, nồng, …

CHẾ ĐỘ ĂN CHO BỆNH NHÂN CAO HUYẾT ÁP

Chế độ ăn cho BN CHA

• Vai trò của dinh dưỡng:

Thuốc Chế độ ăn Lối sống

Điều trị

BN Tăng HA

Điều trị

BN Tăng HA

Vai trò của dinh dưỡng

Natri

Chất béo no

Calci Kali Magie

Huyết áp

Nguyên tắc xây dựng chế độ ăn

• Khẩu phần ăn hạn chế muối < 6g/ngày

• Tăng cường Kali, Calci và Magie  thiểu niệu?

• Cân đối năng lượng, lưu ý BMI

• Đảm bảo đủ protein (0,8 – 1g/kg/ngày)  trừ

trường hợp có suy thận  ?

• Chất béo không no, nguồn gốc thực vật …

• Hạn chế cà phê, rượu, các chất kích thích …

CHẾ ĐỘ ĂN CHO

BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG

Vai trò của dinh dưỡng

Vai trò của dinh dưỡng

Những thay đổi trong

quan điểm về dinh

dưỡng điều trị đái

tháo đường qua các

Nguyên tắc xây dựng chế độ ăn

 như người bình

thường

• Tùy theo tuổi, giới

Nguyên tắc xây dựng chế độ ăn

Nguyên tắc xây dựng chế độ ăn

• Chia nhỏ bữa ăn:

Sáng 10% - phụ sáng 10% - trưa 30% - phụ chiều 10%

- chiều 30% - phụ tối 10%

• Tiêm Isulin: lưu ý thời điểm Isulin tác dụng cao nhất

 Isulin tác dụng chậm: cho BN ăn bữa phụ tối trước khi ngủ

Chọn lựa thực phẩm

đường huyết, lipid

máu, ngừa K đại

CHẾ ĐỘ ĂN CHO BỆNH NHÂN

BỆNH THẬN MẠN TÍNH

Vai trò của dinh dưỡng

• Chế độ ăn linh hoạt, thay đổi tuỳ thuộc giai đoạn,

đặc điểm của bệnh nhân

Nguyên tắc xây dựng chế độ ăn

Nguyên tắc xây dựng chế độ ăn

Nguyên tắc xây dựng chế độ ăn

• NĂNG LƯỢNG :

35 – 40 Kcal/kg/ngày

 Hạn chế tình trạng thiếu năng lượng, cơ thể dị hoá protein

 tăng Ure máu

• NƯỚC: 300 – 500ml + lượng nước tiểu

• ĐIỆN GIẢI: hạn chế Natri, Kali, Phospho nhưng tăng cường

Calci

Nguyên tắc xây dựng chế độ ăn

• BN lọc máu định kỳ:

BN khoẻ hơn do độc chất được thải ra, ăn uống ngon miệng hơn  dễ rơi vào tình trạng ăn uống không tiết chế

 Chế độ ăn mặn, nhiều nước, …  tăng cung lượng tim / thiếu máu trường diễn do suy thận mạn  suy tim KHÔNG ĐƯỢC ĂN UỐNG TỰ DO, TUỲ Ý

Nguyên tắc xây dựng chế độ ăn

• Khác với chế độ UGG, chế độ ăn cho BN lọc thận

• Ít nước – natri – kali – phosphat, giàu calci

• Điều chỉnh nhu cầu theo diễn tiến LS

THANK YOU