Tiết 34 Dọn về làng

Bài thơ thể hiện sự cảm xúc chân thành, giản dị, tự nhiên, giàu hình ảnh của một thanh niên vùng dân tộc ít người sớm được giác ngộ cách mạng.. - Tiến trình bài dạy: THỜI GIAN HOẠT ĐỘNG

Ngày soạn:27-10-2009 Đọc thêm :

Tiết : 34

I MỤCTIÊU Giúp học sinh (Nông Quốc Chấn)

1 Về kiến thức

Tội ác của thực dân Pháp gây ra cho đồng bào Cao Bắc Lạng

nói riêngvà nhân dân Việt Nam ta nói chung

Niềm hân hoan sung sướng của người dân khi quê hương được

giải phóng

2 Về kĩ năng:

Nét độc đáo về nghệ thuật: Lối thơ giàu hình ảnh, lối so sánh

cụ thể sát với thực tế, không can hư cấu

3 Về thái độ:

Giáo dục tình cảm yêu quê hương đất nước, lòng căm thù giặc

II CHUẨN BỊ

1.Chuẩn bị của giáo viên

- Đồ dùng dạy học : Tài liệu tham khảo: Sách giáo viên, Thiết kế

bài giảng Ngữ văn 12, Ôn tập Ngữ văn 12 Soạn giáo án

- Phương án tổ chức lớp học : Đọc diễn cảm, gợi mở, thảo luận, bình giảng

2 Chuẩn bị của học sinh : Đọc sách giáo khoa, soạn bài theo hướng dẫn sách

giáo khoa

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

1 Ổn định tình hình lớp : (1phút) Kiểm tra nề nếp, sĩ số, tác phong học sinh.

2 Kiểm tra bài cũ : (5 phút)

C©u hái:

3 Giảng bài mới:

- Vào bài : (2 phút)

Trong chiến dịch Biên giới 1950, quê hương nhà thơ Nông Quốc Chấn được hoàn toàn giải phóng Bài thơ thể hiện sự cảm xúc chân thành, giản dị, tự nhiên, giàu hình ảnh của một thanh niên vùng dân tộc ít người sớm được giác ngộ cách mạng

- Tiến trình bài dạy:

THỜI

GIAN HOẠT ĐỘNG CỦA

GIÁO VIÊN

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

NỘI DUNG KIẾN THỨC

7’ Hoạt động 1

-Dựa vào Sách giáo

khoa, em hãy trình bày

một vài nét về tiĨu

sư vµ qu¸ tr×nh s¸ng

t¸c cđa nhµ th¬ N«ng

Quèc ChÊn

Hoạt động 1

Học sinh tìm hiểu về tác giả, tác phẩm

a) Nơng Quốc Chấn là người trí thức vùng dân tộc thiểu số, sớm được giác ngộ lí tưởng cao đẹp

I.TÌM HIỂU CHUNG:

1.Tác giả: N«ng Quèc ChÊn (1923 – 2002)

Tên khai sinh: Nơng Văn Quỳnh

- Quê: Ngân Sơn – Bắc Cạn.

-Sớm tham gia cách mạng và trưởng thành trong kháng chiến

Văn bản Dọn về làng

sáng tác khi nào? Giá

trị tiêu biểu của văn

bản là gì ?

Hoạt động 2

Giaựo vieõn hửụựng daón

hoùc sinh ủoùc hieồu taực

phaồm

Em hãy phát biểu chủ

đề của bài thơ ?

Tác giả đã miêu tả nỗi

thống khổ của nhân

dân và tội ác của giặc

qua những chi tiết

hình ảnh nào trong bài

thơ ?

b) Nụng Quốc Chấn là một trong những gương mặt văn hoỏ tiờu biểu, đại điện cho tầng lớp thanh niờn cỏc dõn tộc thiểu số trưởng thành trong đấu tranh cỏch mạng và chiến tranh vệ quốc Đúng gúp nổi trội của ụng trong lĩnh vực sỏng tỏc là thơ Thơ Nụng Quốc Chấn mang xỳc cảm chõn thành, giản dị, lối diễn đạt tự nhiờn mà giàu hỡnh ảnh

ễng được tặng Giải thưởng Hụ Chớ Minh về văn học nghệ thuật (năm 2000)

Hoạt động 2

Hoùc sinh ủoùc hieồu taực phaồm

Chủ đề:

2 Sự nghiệp

-Tỏc phẩm chớnh:

+ Tiếng ca người Việt Bắc (1959)

+ Đốo giú (1968) + Suối và biển (1984) + Một số tập thơ bằng tiếng Tày

Thơ ụng giản dị, tự nhiờn, giàu hỡnh ảnh mang đặc trưng của người miền nỳi

3 Bài thơ “Dọn về làng”

-Hoàn cảnh sỏng tỏc (1950): Viết về quờ hương tỏc giả vào những năm khỏng chiến chống Phỏp đầy đau thương mà anh dũng

*Gía trị tỏc phẩm:

-Một trong một trăm bài thơ hay nhất thế kỉ XX

Đoạt giải nhỡ tại đại hội liờn hoan TNSV thế giới tại Đức

II Đọc – hiểu văn bản

1 Đọc diễn cảm

2 Chỳ thớch

*Mạch cảm xỳc -Niềm vui khi Cao – Bắc – Lạng được giải phúng

-Nỗi buồn tủi, xút xa, căm giận trước sự tàn phỏ của quõn xõm lược

-Trở lại cảm xỳc hõn hoan, vui sướng khi quờ hương được sống thanh bỡnh

a.Chủ đề Nỗi thống khổ của nhõn dõn được diễn đạt rất cụ thể bằng những từ

ngữ, hỡnh ảnh gần gũi với đời sống sinh hoạt của người dõn tộc miền nỳi

b1 Nỗi thống khổ của nhõn dõn

và tội ỏc của giặc Phap:

*Từ ngữ, hỡnh ảnh

Mấy năm: thời gian kộo dài Quờn tết… quờn rằm … Chạy hết nỳi khe,cay đắng… Lỏn sụp; nỏt cửa; vắt bỏm

Mẹ địu em chạy; con sau lưng

Câu hỏi: Tác giả miêu

tả nỗi thống khổ của

nhân dân và tội ác tày

trời của giặc nhằm

mục đích gì?

Thái độ của nhân vật

trữ tình và nhân dân

đ-ợc thể hiện qua những

câu thơ nào? ý nghĩa?

Em có nhận xét gì về

cách diễn tả niềm vui

của nhân dân khi đợc

giải phóng ?

Niềm vui của nhân

dân đợc tác giả diễn tả

qua những hình ảnh,

từ ngữ nào?

Thảo luận nhóm

* - Khắc sõu mối thự

với quõn xõm lược

- Thể hiện được sự nhận thức tỉnh tỏo của người dõn trước õm mưu hiểm độc của kẻ thự - Biết nộn đau thương mà vượt lờn nỗi khổ của chớnh mỡnh

Cuộc sống yờn ấm bị đảo lộn, nhà cửa tan hoang, gia đỡnh li tỏn, cơ cực

* Tội ỏc của giặc:

- Lỏn đốt trơ trụi, sỳng nổ, Tõy lựng.

- Áo quần bị vơ vột.

- Cha bị bắt, bị đỏnh chết.

- Chụn cất cha Bằng khăn của mẹ.

Liệm bằng ỏo của con

- Mỏu đầy tay, nước traứn đầy mặt…

* - Khắc sõu mối thự với quõn

xõm lược

- Thể hiện được sự nhận thức tỉnh tỏo của người dõn trước

õm mưu hiểm độc của kẻ thự

- Biết nộn đau thương mà vượt lờn nỗi khổ của chớnh mỡnh

“Mày sẽ chết! Thằng giặc Phỏp hung tàn

Băm xương thịt mày tao mới hả”

=>Mối thự đế quốc khắc sõu trong lũng như một lời thề tạc vào đỏ nỳi

b2 Niềm vui của nhõn dõn khi quờ hương được giải phúng:

*Hỡnh ảnh, từ ngữ

Cười vang Xuống làng

Người núi cỏ lay

ễ tụ kờu vang đường cỏi

Rớu rớt tiếng cười con trẻ…

Mật độ động từ dày đặc diễn tả xỳc cảm mừng vui, hõn hoan khi quờ hương đó trở lại cuộc sống thanh bỡnh

“Mẹ! Cao – Lạng hoàn toàn giải phúng”

“Đuổi hết nú đi con sẽ về trụng mẹ”

Lời gọi thể hiện niềm vui; lời hứa hẹn

* Hỡnh tượng người mẹ gợi nhiều suy ngẫm

->Người mẹ thõn yờu trong tõm thức tỏc giả

5’

Cõu hỏi: Nờu và phõn

tớch màu sắc dõn tộc

qua cỏch sử dụng hỡnh

ảnh từ ngữ của nhà thơ

?

Hoạt động 3

Giaựo vieõn hửụựng daón

hoùc sinh hoùc sinh dựa

vào bài học và phần

ghi nhớ trong SGK để

tổng kết theo hai khớa

cạnh:

+ Nội dung

+ Nghệ thuật

Hoạt động 4

Baứi taọp 1:

Thảo luận: (Thời gian 5 phút)

Hoạt động 3

Hoùc sinh dựa vào bài học và phần ghi nhớ trong SGK để tổng kết

Hoạt động 4

->Người mẹ quờ huơng trong ý nghĩa tự thõn của tỏc phẩm

=>Với ngụn ngữ mộc mạc, lối thơ giản dị, ý thơ chõn thực, tỏc giả đó diễn tả niềm vui với đủ cung bậc, ở cỏc đối tượng, vui nhất là niềm vui của nhõn vật trữ tỡnh

b3 Màu sắc dõn tộc qua cỏch

sử dụng hỡnh ảnh, từ ngữ

- Hình ánh so sánh:

Người như kiến; sỳng như củi

Người núi cỏ lay trong rừng rậm Hổ…đến đẻ con trong vườn chuối

=>Cụ thể, gần gũi

=> cách nói của đồng bào dân tộc

- Từ ngữ: hàng đàn; quờn tết

thỏng giờng, quờn rằm thỏng bảy; mày; tao…

=>Cỏch diễn tả nỗi đau cũng như niềm vui sướng của tỏc giả sinh động giàu hỡnh ảnh mà rất

cụ thể thuần phỏc, hồn nhiờn như chớnh tõm hồn của người dõn miền nỳi

3 Tổng kết:

Nông Quốc Chấn Nhà thơ tiêu biểu của thơ ca

đồng bào các dân tộc thiểu số Thơ ông chân thực, hình ảnh sinh động gần gũi với sinh hoạt cũng nh tâm hồn ngời miền núi

- Bài thơ Dọn về làng Miêu tả chân thực sinh động về nỗi khổ của nhân dân

Tố cáo tội ác tàn bạo cuả thực

dân Pháp

IV.luyeọn taọp

4 Cuỷng coỏ :

- - Ra baứi taọp veà nhaứ: Hoùc sinh veà nhaứhoùc baứi, ủoùc laùi taực phaồm Laứm baứi taọp ụỷ

saựch giaựo khoa Học thuộc lũng những cõu, đoạn thơ tiờu

biểu trong bài thơ

- Tỡm đọc: Tỏc phẩm thơ của nhà thơ

- Soạn bài

- Chuẩn bị bài : - Xem trước bài mới

IV RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG: