Bài thơ thể hiện sự cảm xúc chân thành, giản dị, tự nhiên, giàu hình ảnh của một thanh niên vùng dân tộc ít người sớm được giác ngộ cách mạng.. Tác giả đã miêu tả nỗi thống khổ của nhân
Trang 1Ngày soạn:27-8-2008 Đọc thêm :
Tiết :
I MỤCTIÊU Giúp học sinh (Nông Quốc Chấn)
1 Về kiến thức
Tội ác của thực dân Pháp gây ra cho đồng bào Cao Bắc Lạng nói riêng
và nhân dân Việt Nam ta nói chung
Niềm hân hoan sung sướng của người dân khi quê hương được giải
phóng
2 Về kĩ năng:
Nét độc đáo về nghệ thuật: Lối thơ giàu hình ảnh, lối so sánh cụ thể sát
với thực tế, không can hư cấu
3 Về thái độ:
Giáo dục tình cảm yêu quê hương đất nước, lòng căm thù giặc
II CHUẨN BỊ
1.Chuẩn bị của giáo viên
- Đồ dùng dạy học : Tài liệu tham khảo: Sách giáo viên, Thiết kế
bài giảng Ngữ văn 12, Ôn tập Ngữ văn 12 Soạn giáo án
- Phương án tổ chức lớp học : Đọc diễn cảm, gợi mở, thảo luận, bình giảng
2 Chuẩn bị của học sinh : Đọc sách giáo khoa, soạn bài theo hướng dẫn sách giáo khoa
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Ổn định tình hình lớp : (1phút) Kiểm tra nề nếp, sĩ số, tác phong học sinh.
2 Kiểm tra bài cũ : (5 phút)
C©u hái:
3 Giảng bài mới:
- Vào bài : (2 phút)
Trong chiến dịch Biên giới 1950, quê hương nhà thơ Nông Quốc Chấn được hoàn toàn giải phóng Bài thơ thể hiện sự cảm xúc chân thành, giản dị, tự nhiên, giàu hình ảnh của một thanh niên vùng dân tộc ít người sớm được giác ngộ cách mạng
- Tiến trình bài dạy:
THỜI
GIAN HOẠT ĐỘNG CỦA
GIÁO VIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
NỘI DUNG KIẾN THỨC
7’ Hoạt động 1
-Dựa vào SKG, em hãy
trình bày một vài nét về
tiĨu sư vµ qu¸ tr×nh s¸ng
t¸c cđa nhµ th¬ N«ng
Quèc ChÊn
Hoạt động 1
Học sinh tìm hiểu về tác giả, tác phẩm
I.TÌM HIỂU CHUNG:
1.Tác giả: N«ng Quèc ChÊn (1923 – 2002)
Tên khai sinh: Nơng Văn Quỳnh
- Quê: Ngân Sơn – Bắc Cạn.
-Sớm tham gia cách mạng và trưởng thành trong kháng chiến
2 Sự nghiệp
-Tác phẩm chính:
+ Tiếng ca người Việt Bắc (1959) + Đèo giĩ (1968)
+ Suối và biển (1984) + Một số tập thơ bằng tiếng Tày Thơ ơng giản dị, tự nhiên, giàu
Trang 2Văn bản Dọn về làng
sáng tác khi nào? Giá trị
tiêu biểu của văn bản là
gì ?
Hoạt động 2
Giaựo vieõn hửụựng daón
hoùc sinh ủoùc hieồu taực
phaồm
Em hãy phát biểu chủ đề
của bài thơ ?
Tác giả đã miêu tả nỗi
thống khổ của nhân dân
và tội ác của giặc qua
những chi tiết hình ảnh
nào trong bài thơ ?
Câu hỏi: Tác giả miêu tả
nỗi thống khổ của nhân
dân và tội ác tày trời của
Hoạt động 2
Hoùc sinh ủoùc hieồu taực phaồm
Chủ đề:
Thảo luận nhóm
* - Khắc sõu mối thự với
quõn xõm lược
- Thể hiện được sự nhận thức tỉnh tỏo của người dõn trước õm mưu hiểm độc của kẻ thự - Biết nộn đau thương mà vượt lờn
hỡnh ảnh mang đặc trưng của người miền nỳi
3 Bài thơ “Dọn về làng”
-Hoàn cảnh sỏng tỏc (1950):
Viết về quờ hương tỏc giả vào những năm khỏng chiến chống Phỏp đầy đau thương mà anh dũng
*Gía trị tỏc phẩm:
-Một trong một trăm bài thơ hay nhất thế kỉ XX
Đoạt giải nhỡ tại đại hội liờn hoan TNSV thế giới tại Đức
II Đọc – hiểu văn bản
1 Đọc diễn cảm
2 Chỳ thớch
*Mạch cảm xỳc -Niềm vui khi Cao – Bắc – Lạng được giải phúng
-Nỗi buồn tủi, xút xa, căm giận trước sự tàn phỏ của quõn xõm lược
-Trở lại cảm xỳc hõn hoan, vui sướng khi quờ hương được sống thanh bỡnh
a.Chủ đề
Nỗi thống khổ của nhõn dõn được diễn đạt rất cụ thể bằng những từ ngữ, hỡnh ảnh gần gũi với đời sống sinh hoạt của người dõn tộc miền nỳi
b1 Nỗi thống khổ của nhõn dõn và tội ỏc của giặc Phap:
*Từ ngữ, hỡnh ảnh
Mấy năm: thời gian kộo dài Quờn tết… quờn rằm … Chạy hết nỳi khe,cay đắng…
Lỏn sụp; nỏt cửa; vắt bỏm
Mẹ địu em chạy; con sau lưng tay dắt bà; vai đầy tay nải…
Cuộc sống yờn ấm bị đảo lộn, nhà cửa tan hoang, gia đỡnh li tỏn, cơ cực
* Tội ỏc của giặc:
- Lỏn đốt trơ trụi, sỳng nổ, Tõy lựng.
- Áo quần bị vơ vột.
- Cha bị bắt, bị đỏnh chết.
- Chụn cất cha Bằng khăn của mẹ.
Liệm bằng ỏo của con
- Mỏu đầy tay, nước traứn đầy
Trang 3giặc nhằm mục đích gì?
Thái độ của nhân vật trữ
tình và nhân dân đợc thể
hiện qua những câu thơ
nào? ý nghĩa?
Em có nhận xét gì về
cách diễn tả niềm vui của
nhân dân khi đợc giải
phóng ?
Niềm vui của nhân dân
đợc tác giả diễn tả qua
những hình ảnh, từ ngữ
nào?
Cõu hỏi: Nờu và phõn
tớch màu sắc dõn tộc qua
cỏch sử dụng hỡnh ảnh từ
ngữ của nhà thơ ?
nỗi khổ của chớnh mỡnh
Thảo luận: (Thời gian 5 phút)
mặt…
* - Khắc sõu mối thự với quõn xõm
lược
- Thể hiện được sự nhận thức tỉnh tỏo của người dõn trước õm mưu hiểm độc của kẻ thự
- Biết nộn đau thương mà vượt lờn nỗi khổ của chớnh mỡnh
“Mày sẽ chết! Thằng giặc Phỏp hung tàn
Băm xương thịt mày tao mới hả”
=>Mối thự đế quốc khắc sõu trong lũng như một lời thề tạc vào đỏ nỳi b2 Niềm vui của nhõn dõn khi quờ hương được giải phúng:
*Hỡnh ảnh, từ ngữ
Cười vang Xuống làng
Người núi cỏ lay
ễ tụ kờu vang đường cỏi
Rớu rớt tiếng cười con trẻ…
Mật độ động từ dày đặc diễn tả xỳc cảm mừng vui, hõn hoan khi quờ hương đó trở lại cuộc sống thanh bỡnh
“Mẹ! Cao – Lạng hoàn toàn giải phúng”
“Đuổi hết nú đi con sẽ về trụng mẹ”
Lời gọi thể hiện niềm vui; lời hứa hẹn
* Hỡnh tượng người mẹ gợi nhiều suy ngẫm
->Người mẹ thõn yờu trong tõm thức tỏc giả
->Người mẹ quờ huơng trong ý nghĩa tự thõn của tỏc phẩm
=>Với ngụn ngữ mộc mạc, lối thơ giản dị, ý thơ chõn thực, tỏc giả đó diễn tả niềm vui với đủ cung bậc, ở cỏc đối tượng, vui nhất là niềm vui của nhõn vật trữ tỡnh
b3 Màu sắc dõn tộc qua cỏch sử dụng hỡnh ảnh, từ ngữ
- Hình ánh so sánh:
Người như kiến; sỳng như củi
Người núi cỏ lay trong rừng rậm Hổ…đến đẻ con trong vườn chuối =>Cụ thể, gần gũi
=> cách nói của đồng bào dân tộc
- Từ ngữ: hàng đàn; quờn tết
thỏng giờng, quờn rằm thỏng bảy;
Trang 45’
Hoạt động 3
Giaựo vieõn hửụựng daón
hoùc sinh hoùc sinh dựa
vào bài học và phần ghi
nhớ trong SGK để tổng
kết theo hai khớa cạnh:
+ Nội dung
+ Nghệ thuật
Hoạt động 4
Baứi taọp 1:
Hoạt động 3
Hoùc sinh dựa vào bài học
và phần ghi nhớ trong SGK
để tổng kết
Hoạt động 4
mày; tao…
=>Cỏch diễn tả nỗi đau cũng như niềm vui sướng của tỏc giả sinh động giàu hỡnh ảnh mà rất cụ thể thuần phỏc, hồn nhiờn như chớnh tõm hồn của người dõn miền nỳi
3 Tổng kết:
Nông Quốc Chấn
Nhà thơ tiêu biểu của thơ ca đồng bào các dân tộc thiểu số Thơ ông chân thực, hình ảnh sinh động gần gũi với sinh hoạt cũng nh tâm hồn ngời miền núi - Bài thơ Dọn về làng Miêu tả chân thực sinh động về nỗi khổ của nhân dân Tố cáo tội ác tàn bạo cuả thực dân Pháp
IV.luyeọn taọp 4 Cuỷng coỏ : - - Ra baứi taọp veà nhaứ: Hoùc sinh veà nhaứhoùc baứi, ủoùc laùi taực phaồm Laứm baứi taọp ụỷ saựch giaựo khoa Học thuộc lũng những cõu, đoạn thơ tiờu biểu trong bài thơ - Tỡm đọc: Tỏc phẩm thơ của nhà thơ - Soạn bài - Chuaồn bũ baứi : - Xem trửụực baứi mụựi IV RUÙT KINH NGHIEÄM, BOÅ SUNG:
