Nghĩa chuyển Câu 2: 0,25 điểm Sắp xếp các tác phẩm sau theo trình tự thời gian xuất hiện từ trớc đến sau?. Câu 6: 0,5 điểm Chỉ ra phép liên kết trong đoạn văn sau: “Trờng học của chún
Trang 1Trờng THCS chu văn an
(Vòng 3) Đề A
Môn: Ngữ văn
Thời gian làm bài: 120 phút
Đ
ề bài
I/ phần trắc nghiệm (2 điểm)
Câu 1: (0,25 điểm) Từ đi trong câu thơ sau đợc dùng với nghĩa nào?
Ta đi trọn kiếp con ngời Cũng không đi hết mấy lời mẹ ru ( Ngồi buồn nhớ mẹ ta xa – Nguyễn Duy )
A Nghĩa gốc B Nghĩa chuyển
Câu 2: (0,25 điểm) Sắp xếp các tác phẩm sau theo trình tự thời gian xuất hiện từ trớc
đến sau?
Bến quê ( Nguyễn Minh Châu) – Mùa xuân nho nhỏ ( Thanh Hải) - Đồng Chí
Tiến Duật).
Câu 3: (0,5 điểm) Cho biết hàm ý trong câu sau là gì?
Vợ chàng quỷ quái tinh ma
Phen này kẻ cắp, bà già gặp nhau ( Truyện Kiều – Nguyễn
Du)
Câu 4: (0,25 điểm) Trong câu: Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam “ ” có sử dụng?
Câu 5: (0,25 điểm) Biện pháp tu từ có liên quan đến phơng châm lịch sự là:
A ẩn dụ
B Điệp từ ngữ
C Nói giảm, nói tránh.
Câu 6: (0,5 điểm) Chỉ ra phép liên kết trong đoạn văn sau:
“Trờng học của chúng ta là trờng học của chế độ dân chủ nhân dân, nhằm mục
đích đào tạo những công dân và cán bộ tốt, những ngời chủ tơng lai của nớc nhà Về mọi mặt, trờng học của chúng ta phải hơn hẳn trờng học của thực dân phong kiến Muốn đợc nh thế thì thầy giáo, học trò và cán bộ phải cố gắng hơn nữa để tiến bộ hơn nữa ” (Hồ Chí Minh, Về vấn đề giáo dục Ngữ văn lớp 9, tập II) –
Ii/ phần tự luận (8 điểm)
Câu 1: (1,5 điểm) Phân tích tác dụng của các biện pháp tu từ trong khổ thơ sau.
Đất nớc bốn ngàn năm
Vất vả và gian lao
Đất nớc nh vì sao
Cứ đi lên phía trớc (Mùa xuân nho nhỏ – Thanh Hải)
Câu 2: (2 điểm) Viết một đoạn văn theo cách diễn dịch bàn về đức tính trung thực.
( đoạn văn khoảng 10-15 dòng)
Trang 2C©u 3: (4,5 ®iÓm) Suy nghÜ cña em vÒ bµi th¬“¸nh tr¨ng” cña NguyÔn Duy.
Trang 3
đáp án thi thử vào THPT Năm học: 2009 2010 –
Môn: Ngữ văn
I/ phần trắc nghiệm (2 điểm)
Câu 1: (0,25 điểm) B Nghĩa chuyển
Câu 2: (0,25 điểm) Sắp xếp các tác phẩm sau theo trình tự thời gian xuất hiện từ trớc
đến sau?
kính ( Phạm Tiến Duật) – Mùa xuân nho nhỏ ( Thanh Hải) - Bến quê ( Nguyễn Minh
Châu)
Câu 3: (0,5 điểm) Hàm ý: kẻ cắp, bà già gặp nhau: Kẻ cắp: là kẻ có nhiều thủ đoạn
nhng nếu gặp bà già có nhiều kinh nghiệm sống, cẩn thận thì cũng khó mà thi thố đ-ợc.
Hàm ý của câu thơ có chứa thành ngữ Kẻ cắp, bà già gặp nhau ‘‘ ” : Thuý Kiều thông báo cho Thúc Sinh về cuộc gặp gỡ sắp tới giữa mình và Hoạn Th Thuý Kiều không còn non nớt, ngây ngô nh trớc Do đó dự báo sẽ căng thẳng.
Câu 4: (0,25 điểm) B Thành phần cảm thán
Câu 5: (0,25 điểm) A và C ( nếu chỉ chọn 1 trờng hợp không cho điểm)
Câu 6: (0,5 điểm)
Phép liên kết câu và liên kết đoạn văn.
0,25 điểm.
I/ phần tự luận (8 điểm)
Câu 1: (1,5 điểm) Phân tích tác dụng của các biện pháp tu từ trong đoạn thơ sau.
Cứ đi lên phía trớc”
+ Nhà thơ Thanh Hải có một cái nhìn sâu sắc, tự hào về chiều dài lịch sử 4000 năm của đất nớc Đất nớc đợc nhân hoá nh một bà mẹ hiền tần tảo cần cù “vất vả và gian lao” trở nên gần gũi Đồng thời cho ta thấy hình ảnh giang sơn gấm vóc đã thấm biết bao máu và mồ hôi qua những tháng năm đằng đẵng thăng tràm và hng thịnh:
Đất n
“ ớc bốn ngàn năm
Cứ đi lên phía trớc”
Nhà thơ đã sáng tạo hình ảnh đất nớc rất khiêm nhờng( là vì sao chứ không dùng hình
ảnh mặt trời) nhng cũng rất tráng lệ Sao là nguồn sáng kỳ diệu của thiên hà, là vẻ đẹp của bầu trời đêm, là hiện thân của sự vĩnh hằng của vũ trụ Là một vì sao nhng ở vị trí đi lên phía trớc dẫn đầu Đó là hình ảnh của cách mạng Việt Nam, của đất nớc trong lịch
sử thế giới.
=> Hình ảnh thơ đặc sắc và hàm súc đã ca ngợi sự trờng tồn, hớng về tơng lai của đất nớc Đó chính là lòng tự hào dân tộc sâu sắc.
Câu 2: (2 điểm) Yêu cầu viết đúng một đoạn văn theo kiểu diễn dịch
Trang 4Cụ thể :
- Câu chủ đề đặt ở đầu đoạn và khái quát đợc ý toàn đoạn: Đức tính trung thực.
( 0,25 điểm)
+ Giải thích sơ lợc về đức tính trung thực: Là ngay thẳng, thật thà, nói và làm đúng sự thật.
+ Nêu ngắn gọn biểu hiện của đức tính trung thực trong học tập và cuộc sống.
+ Lợi ích của đức tính trung thực đối với bản thân và xã hội
+ Phê phán những biểu hiện sai, thiếu trung thực trong học tập và cuộc sống.
+ Cách rèn luyện đức tính trung thực
Câu 3: (4,5 điểm)
Đảm bảo một bài văn có bố cục ba phần, diễn đạt mạch lạc và đảm bảo các nội dung cơ bản sau:
1, Hoàn cảnh sáng tác bài thơ: Năm 1978, ba năm sau ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam thống nhất đất nớc Con ngời đã ròi khỏi đạn bom sống trong hoà bình, cuộc sống vật chất tinh thần đầy đủ hơn, ngời ta có thể lãng quên quá khứ gian khổ, nghĩa tình.
( 0,5 điểm)
- Vầng trăng của quá khứ: nh ngời bạn tri kỷ gắn bó với tuổi thơ, với quãng đời ngời lính Trăng tình nghĩa, tri âm, trăng gắn liền với niềm vui, hạnh phúc của tuổi thơ, của ngời lính.
- Vầng trăng trong hiện tại:Trở thành ngời dng bởi những xa hoa về vật chất làm ngời
ta quên đi quá khứ nghĩa tình.
- Tình huống mất điện – con ngời đối diện với trăng, trở về với trăng, trăng vẫn vẹn nguyên nghĩa tình, bao dung, độ lợng
- Vầng trăng không chỉ là thiên nhiên, đồng, bể, sông, rừng mà còn là biểu tợng cho
trớc hết là của chính tác giả khi suy ngẫm và chợt dừng lại suy nghĩ về những gì mình đã
- Tiếng thơ của Nguyễn Duy là một sự thức tỉnh chân thành để thấm thía hơn cảm xúc
ân tình với quá khứ gian lao nghĩa tình để tự rút ra bài học về cách sống ân nghĩa, thuỷ
- Bài thơ đánh thức lơng tâm mỗi ngời, nhất là thế hệ trẻ về tình cảm với quá khứ, với cách mạng, với đồng chí, đồng đội xa, và với cả chính mình, để rồi hớng con ngời đến