Tiết 7-8 Tuyên ngôn Độc lập

b Giá trị văn học : - Tuyên ngôn Độc lập là một áng văn chính luận đặc sắc, lập luận chặt chẽ, lí lẽ sắc bén, bằng chứng xác thực, ngôn ngữ hùng hồn đầy cảm xúc.. - Tuyên ngôn Độc lập l

Ngaứy soaùn:22-8-2009 ẹoùc vaờn :

Tieỏt :7-8

I MUẽCTIEÂU Giuựp hoùc sinh (Hoà Chớ Minh)

1 Veà kieỏn thửực

- Cho hoùc sinh thấy đợc quan điểm sáng tác vaờn hoùc của Hoà

Chớ Minh thể hiện trong tác phẩm

- Thấy đợc giá trị nhiều mặt của Tuyên ngôn Độc lập đồng thời

cảm nhận đơc tấm lòng yêu nớc nồng nàn và niềm tự hào dân tộc

c ủa Bác

2 Veà kú naờng:

Phaõn tớch moọt taực phaồm chớnh luaọn

3 Veà thaựi ủoọ:

Nieàm tửù haứo daõn toọc

1.Chuaồn bũ cuỷa giaựo vieõn

- ẹoà duứng daùy hoùc : Taứi lieọu tham khaỷo: Saựch giaựo vieõn, Thieỏt keỏ

baứi giaỷng Ngửừ vaờn 12, OÂn taọp Ngửừ vaờn 12 Soaùn giaựo aựn

- Phửụng aựn toồ chửực lụựp hoùc : ẹoùc dieón caỷm, gụùi mụỷ, thaỷo luaọn, bỡnh giaỷng

2 Chuaồn bũ cuỷa hoùc sinh : ẹoùc saựch giaựo khoa, soaùn baứi theo hửụựng daón saựch

giaựo khoa

III HOAẽT ẹOÄNG DAẽY HOẽC

1 OÅn ủũnh tỡnh hỡnh lụựp : (1phuựt) Kieồm tra neà neỏp, sú soỏ, taực phong hoùc sinh.

2 Kieồm tra baứi cuừ : (5 phuựt)

Câu hỏi 1: YÙ naứo sau ủaõy khoõng thuoọc nhửừng tieàn ủeà chung cho sửù phaựt trieồn cuỷa vaờn hoùc Vieọt Nam 1945-1975 ?

A ẹửụứng loỏi laừnh ủaùo ủuựng ủaộn cuỷa ẹaỷng

B ẹụứi soỏng hieọn thửùc caựch maùng voõ cuứng phong phuự

C Truyeàn thoỏng yeõu nửụực vaứ nhaõn ủaùo cuỷa vaờn hoùc daõn toọc.

D Moọt ủoọi nguừ nhaứ vaờn giaứu nhieọt tỡnh caựch maùng vaứ giaứu sửực saựng taùo

Câu hỏi 2: Xaực ủũnh caõu traỷ lụứi ủuựng

Vaờn hoùc Vieọt Nam 1945-1975 coự maỏy ủaởc ủieồm cụ baỷn?

A.Ba B.Boỏn C Naờm

Neõu nhửừng ủaởc ủieồm ủoự?

Tr

ả l ờ i :

03 ủaởc ủieồm cụ baỷn cuỷa Vaờn hoùc Vieọt Nam 1945-1975:

1 Neàn vaờn hoùc mang lớ tửụỷng vaứ noọi dung yeõu nửụực, yeõu chuỷ nghúa xaừ hoọi

2 Neàn vaờn hoùc caựch maùng mang tớnh nhaõn daõn saõu saộc

3 Neàn vaờn hoùc coự sửù phaựt trieồn phong phuự, ủaùt nhieàu thaứnh tửùu veà theồ loaùi vaứ phong caựch taực giaỷ

Câu hỏi 3: Nêu quan điểm sáng tác của Hồ Chí Minh?

3 Giaỷng baứi mụựi:

Vaứo baứi (1phuựt) :Trong lũch sửỷ daõn toọc coự nhửừng vaờn kieọn vửứa coự taàm voực lũch sửỷ vú

ủaùi, vửứa coự giaự trũ vaờn hoùc ẹoự laứ Bỡnh Ngoõ ủaùi caựo cuỷa Nguyeón Traừi vaứ Tuyeõn ngoõn

ẹoọc laọp cuỷa Hoà Chớ Minh Tuyeõn ngoõn cuừng nhử ẹaùi caựo laứ theồ vaờn chớnh luaọn nhaốm

tuyeõn boỏ thaộng lụùi Ngaứy 2.9.1945 Chuỷ tũch Hoà Chớ Minh ủoùc baỷn Tuyeõn ngoõn ẹoọc laọp khai sinh ra nửụực Vieọt Nam Daõn chuỷ coọng hoứa.

- Tieỏn trỡnh baứi daùy:

THễỉI

GIAN HOAẽT ẹOÄNG CUÛA

GIAÙO VIEÂN

HOAẽT ẹOÄNG CUÛA HOẽC SINH

NOÄI DUNG KIEÁN THệÙC

Giaựo vieõn hửụựng daón

học sinh đọc phần

tiểu dẫn và tóm tắt về

hoàn cảnh sáng tác,

giá trị lịch sử, giá trị

văn học của bản

“Tuyên ngôn”?

Nờu hoàn cảnh sỏng

tỏc của bản tuyờn

ngụn ?

Bản tuyờn ngụn độc

lập của Bỏc được xem

là bản tuyờn ngụn thứ

mấy của nước ta ?

Nờu thể loại của bản

tuyờn ngụn?

Đối tương của bản

tuyờn ngụn đõy là ai ?

Bỏc viết nhằm mục

đớch gỡ?

Hoạt động 1

Học sinh đọc phần tiểu dẫn và tóm tắt về hoàn cảnh sáng tác, giá trị lịch sử, giá trị văn học của bản “Tuyên ngôn”

I.TèM HIỂU CHUNG:

1 Hoàn cảnh sáng tác:

-Chiến tranh thế giới thứ 2 kết thúc, Nhật đầu hàng Đồng Minh Nhân dân ta đã nổi dậy giành chính quyền

-Ngày 26/08/1945 Bác Hồ từ chiến khu Việt Bắc về

-Tại căn nhà số 48 phố Hàng Ngang

-Ngày 2/9/1945

2 Giá trị lịch sử, giá trị văn học:

a) Giá trị lịch sử:

- Tuyên ngôn Độc lập là 1 văn

kiện có giá trị lịch sử to lớn

b) Giá trị văn học :

- Tuyên ngôn Độc lập là một

áng văn chính luận đặc sắc, lập luận chặt chẽ, lí lẽ sắc bén, bằng chứng xác thực, ngôn ngữ hùng hồn đầy cảm xúc

- Tuyên ngôn Độc lập là một

áng văn yêu nớc thể hiện tâm huyết, t tởng tình cảm cao đẹp của Ngời kết tinh khát vọng của toàn dân tộc: Khát vọng

Độc lập - Tự do

3 Đối t ợng và mục đích sáng tác:

a) Đối t ợng :

- Đồng bào cả nớc, trớc toàn

thế giới đặc biệt là với những lực lợng thù địch đang âm mu chiếm nớc ta một lần nữa

b) Mục đích sáng tác :

- Tuyên bố Độc lập chủ quyền

và xoá bỏ quyền của Pháp với Việt Nam

4 Bố cục : 3 phần

-Phần 1: (từ đầu đến lẽ phải

10’ Hoạt động 2

Nờu cơ sớ phỏp lớ của

bản tuyờn ngụn, tại

sao, Hoà Chớ Minh

trớch dẫn hai bản

tuyờn ngụn độc lập

1776 và bản tuyờn

ngụn Nhõn quyền và

Dõn quyền 1791 của

Phỏp nhằm mục đớch

gỡ ?

Cách lập luận của Hoà

Chớ Minh có đặc

điểm gì? Đóng góp

lớn nhất của Hoà Chớ

Minh ở đây là gì? Em

có suy nghĩ gì về cách

suy ra ấy của Hoà Chớ

Minh?

Nhận xét về thủ pháp

lập luận của Hoà Chớ

Minh trong phần mở

đầu bản “Tuyên ngôn

Độc lập”?

Hoạt động 2

Moọt nhaứ vaờn hoaự nửụực ngoaứi khaỳng ủũnh : “ Coỏng hieỏn noồi tieỏng cuỷa cuù Hoà Chớ Minh laứ

ụỷ choó Ngửụứi ủaừ phaựt trieồn quyeàn con ngửụứi = quyeàn lụùi cuỷa daõn toọc Nhử vaọy taỏt caỷ moùi daõn toọc ủeàu coự quyeàn quyeỏt ủũnh laỏy vaọn meọnh cuỷa mỡnh.”

không ai chối cãi đợc) Khẳng

định Độc lập dân tộc dựa trên cơ sở pháp lí

-Phần 2: (Tiếp theo đên đan tộc đó phải đợc độc lập) Khẳng định Độc lập dân tộc trên cơ sở thực tiễn và tố cáo tội ác của bọn xâm lợc

-Phần 3: (Phần còn lại) Khẳng

định quyết tâm của toàn thể dân tộc Việt Nam

II/

Đọc- Hiểu : 1.Phần 1 : Cơ sở pháp lí của bản Tuyên ngôn.

-Trên cơ sở lẽ phải đã đợc thế giới công nhận ở hai bản tuyên ngôn của Pháp và Mĩ Đây chính là hai đối tợng đang có

âm mu xâm lợc Việt Nam Bác

đã tỏ ra trân trọng những danh ngôn bất hủ để chặn đứng âm

mu xâm lợc nớc ta

-Từ lẽ phải về quyền con ngời tác giả đã mở rộng đến quyền dân tộc Đây là đóng góp mới của Hoà Chớ Minh đối với phong trào giải phóng dân tộc trên phạm vi toàn thế giới -Cách lập luận của Hoà Chớ Minh vừa cơng quyết vừa khôn khéo:

+ Cơng quyết: Ngời đã ngầm cảnh báo Pháp- Mĩ

+ Khôn khéo: Ngời đặt 3 cuộc cách mạng ngang hàng nhau, thể hiện niềm tự hào dân tộc -Đoạn mở đầu sử dụng thủ pháp nghệ thuật gậy ông đập

l-ng ôl-ng dùl-ng chính nhữl-ng lời

lẽ bất hủ của cha ông họ quật lại họ khiến chúng phải cứng họng

Tóm lại : Với đoạn mở đầu

bản tuyên ngôn Ngời đã tạo cơ sở pháp lí vững chắc làm tiền đề cho những phần còn lại

2) Phần 2: Cơ sở thực tiễn,

Tố cáo tội ác của giặc.

a) Tội ác của thực dân

10’ -Phần 2 của bản

Tuyên ngôn Bác đã tố

cáo toàn diện tội ác

của thực dân Pháp

Đó là những tội ác gì?

(nêu dẫn chứng)

-Mục đích tố cáo tội

ác của thực dân Pháp

để làm gì?

Pháp:

-Tuyên ngôn Độc lập đã phủ nhận công lao khai hóa của thực dân Pháp trên cơ sở tố cáo một cách toàn diện những tội

ác dã man của thực dân Pháp: + Về chính trị: thực dân Pháp

đã thực hiện những chính sách thâm độc (dẫn chứng)

+Về kinh tế: Chúng giữ độc quyền in giấy bạc, độc quyền ngoại thơng ,khai thác nguyên vật liệu

Hệ quả: Hơn hai triệu đồng

bào chết đói Ngoài những tội

ác đó thực dân Pháp còn mắc tội đầu hàng Nhật, chống lại

Đồng minh Bản tuyên ngôn còn tố cáo tội ác đê hèn của thực dân Pháp khi chúng thua chạy để phủ nhận công lao

“bảo hộ” của Pháp

b) T thế chính nghĩa của Việt Nam:

-Nhân Việt Nam đã đứng về phe đồng minh chống phát xít Nhật

-Nhân Việt Nam cớp chính quyền từ tay Nhật chứ không phải từ tay Pháp

-Nhân dân Việt Nam đã có một chính phủ lâm thời dại diện cho nhân dân Việt Nam -Tuyên ngôn tuyên bố thoát li quan hệ với thực dân Pháp, phủ nhận mọi văn bản mà Pháp đã kí về Việt Nam Đó là

sự thật đanh thép không thể bác bỏ

-Có thể nói đây là những lập luận đanh thép dựa trên cơ sở của chính nghĩa chỉ có nhân dân Việt Nam mới có quyền h-ởng độc lập tự do và các nớc

đồng minh cũng không thể không công nhận quyền tự do

độc lập ấy

3 Quyết tâm của nhân dân Việt Nam.

- Một đoạn văn ngắn gon mà ý sâu xa Ngời vừa khẳng định

10’

10’

Quyết tâm lớn của

dân tộc đợc Bác thể

hiện nh thế nào?

Hãy chỉ ra những nội

dung mang tính nhân

văn của bản Tuyên

ngôn độc lập?

Nhận xét vài nét về

giá trị nghệ thuật của

bản tuyên ngôn?

Học sinh đọc “Tuy vaọy …hoù” Em coự nhaọn xeựt gỡ baỷn chaỏt con ngửụứi Vieọt Nam?

(Lieõn heọ Bỡnh Ngoõ ủaùi caựo )-Nguyeón Traừi

“ ẹoỏi vụựi ngửụứi Phaựp … khoan hoàng vaứ nhaõn ủaùo” , “cửựu ngửụứi Phaựp ra khoỷi nhaứ giam Nhaọt , baỷo veọ tớnh maùng , taứi saỷn cho hoù”.àTruyeàn thoỏng daõn toọc ta “ Bỡnh Ngoõ ủaùi caựo” ( Nguyeón Traừi)

vừa tuyên bố “Nớc Việt Nam

có quyền”, “và sự thật”

- Ngời bày tỏ quyết tâm “Toàn thể dân tộc” Vừa là lời thể hiện quyết tâm vừa là lời kêu gọi cả nớc đồng sức, đồng lòng Nhân dân Việt Nam sẵn sàng hy sinh tất cả để giữ vững nền độc lập non trẻ vừa giành

đợc

Kết thúc bản tuyên ngôn

là lời thề quyết tử cho tổ quốc quyết sinh

4) Tuyên ngôn Độc lập sáng ngời t t ởng nhân văn

-Đòi quyền ĐL để thực hiện quyền con ngời: quyền sống quyền tự do và quyền mu cầu hạnh phúc, quyền bình đẳng của con ngời và của dân tộc -Tố cáo tội ác đối với con ng-ời

-Xót xa trớc những đau thơng mất mát của con ngời

-Tuyên ngôn khẳng định t tởng nhân văn, đề cao hành vi nhân

đạo khoan hồng của nhân dân Việt Nam

-Lên án những hành vi hèn hạ của Tthực dân Pháp

5) Giá trị nghệ thuật:

Tuyên ngôn Độc lập là một

áng văn mẫu mực có sự kết hợp giữa tính chính luận với tính văn chơng thể hiện ở những phơng diện chủ yếu: a.Tuyên ngôn có kết cấu chặt chẽ lập luận sắc bén đanh thép

b.Tuyên ngôn có giọng văn hùng hồn, thay đổi hết sức linh hoạt phù hợp với từng đối tợng

;trí tuệ, tình cảm, đanh thép, mỉa mai châm biếm, hào hùng quyết tâm

c.Ngôn ngữ, hình tợng nghệ thuật: Giàu hình ảnh, chính xác, truyền cảm mang đâm chất văn chơng

6) Kết luận:

-Tuyên ngôn Độc lập thể hiện

5’

3’

Hoạt động 3

Hoạt động 4

- HS dựa vào bài học

và phần ghi nhớ trong

saựch giaựo khoa để

tổng kết theo hai khớa

cạnh:

+ Nội dung

+ Nghệ thuật

Hoạt động 5

Giaựo vieõn hửụựng daón

hoùc sinh yeọn taọp

Baứi taọp 1:

Hoạt động 3

Hoạt động 4

Hoạt động 5

đợc khát vọng quyết tâm của tác giả cũng nh của toàn thể dân tộc Việt Nam

- Tuyên ngôn Độc lập là tiếng nói trí tuệ , sắc sảo và tiếng nói của tấm lòng nhân ái

-Tuyên ngôn Độc lập tạo cơ sở pháp lí để các nớc công nhận quyền và đặt quan hệ ngoại giao với Việt Nam

* Củng cố:

- Học thuộc những nội dung trong phần ghi nhớ

- Làm bài luyện tập trong saựch giaựo khoa

IV.luyeọn taọp

4 Cuỷng coỏ :

- Ra baứi taọp veà nhaứ: Hoùc sinh veà nhaứhoùc baứi, ủoùc laùi taực phaồm Laứm baứi taọp ụỷ saựch

giaựo khoa

- Chuaồn bũ baứi : - Xem trửụực baứi mụựi

IV RUÙT KINH NGHIEÄM, BOÅ SUNG:

1 / Bản Tuyờn ngụn Độc lập được Bỏc viết ở đõu ?

a/ Hàng Ngang

b/ Hàng Đào

c/ Hàng Nhuộm

d/ Hàng Thuốc

2/ Bỏc viết bản Tuyờn ngụn với mục đớch gỡ?

a/ Tố cỏo tội ỏc của thực dõn Phỏp

b/ Tuyờn bố, khẳng định quyền độc lập tự do của dõn tộc Việt Nam.

c/ Lật tẩy õm mưu mị dõn của thực dõn Phỏp

d/ Ngăn chặn sự xõm lược của phỏt xớt Nhật

3/ Tội ỏc của giặc Phỏp được Bỏc miờu tả như thế nào?

a/ Giết tự binh, đàn ỏp dõn ta dó man

b/ Đầu độc nhân dân ta bằng rượu mạnh và thuốc phiện

c/ Bóc lột nhân dân Việt Nam về mọi mặt : kinh tế , giáo dục ,chính trị…

d/ Hèn hạ đầu hàng Nhật

1 Cùng với bài thơ “Sông núi nước Nam” của Lý Thường Kiệt, “Bình Ngô đại cáo” của

Nguyễn Trãi, bản “Tuyên ngôn Độc lập”, phản ánh đúng diện mạo tinh thần và truyền thống chống xâm lăng của dân tộc Việt Nam trong trường kỳ lịch sử 4000 năm dựng nước

và giữ nước

2 Một lối viết ngắn gọn (950 từ) Có câu văn 9 từ mà nêu đủ nêu đúng một cục diện

chính trị: “Pháp chạy, Nhật hàng, vua Bảo Đại thoái vị” Những bằng chứng lịch sử về 10 tội ác của thực dân Pháp và quá trình đấu tranh giành độc lập của nhân dân ta là không ai

chối cãi được Sử dụng điệp ngữ tạo nên những câu văn trùng điệp đầy ấn tượng: “Chúng

lập ra nhà tù nhiều hơn trường học Chúng thẳng tay chém giết những người yêu nước

thương nòi của ta Chúng tắm các cuộc khởi nghĩa của ta trong những bể máu” Cách

dùng từ sắc bén: “cướp không ruộng đất”, “giữ độc quyền in giấy bạc”, “quỳ gối đầu

hàng… rước Nhật”, thoát ly hẳn… xoá bỏ hết… xoá bỏ tất cả…” Hoặc “chúng tắm các cuộc khởi nghĩa của ta trong những bể máu”, v.v…

Nghệ thuật lập luận chặt chẽ, đanh thép, hùng hồn: “Một dân tộc đã gan góc chống ách

nô lệ của Pháp hơn 80 năm nay/ một dân tộc đã gan góc đứng về phe đồng minh chống phát xít mấy năm nay → dân tộc đó phải được tự do! Dân tộc đó phải được độc lập!” Một luận điểm, một lý lẽ được trình bày bằng 2 luận cứ, dẫn đến 2 kết luận khẳng định được diễn đạt trùng điệp, tăng cấp

Tóm lại, “Tuyên ngôn độc lập” của Hồ Chí Minh góp phần làm giàu đẹp lịch sử và nền

văn học dân tộc, tô thắm tinh thần yêu nước, khát vọng độc lập, tự do của nhân dân ta./.