Hoàn cảnh sáng tác: - Tình hình thế giới: Phát xít Nhật đầu hàng Đồng Minh, các nước đế quốc mượn danh nghĩa Đồng Minh muốn tiến vào nước ta, nhà cầm quyền Pháp cũng muốn quay lại nướ
Trang 1PhạmThị Thúy Nhài 1
TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP
(tt)
PHẦN HAI: TÁC PHẨM
Trang 2PhạmThị Thúy Nhài 2
I TÌM HIỂU CHUNG:
1 Hoàn cảnh sáng tác:
- Tình hình thế giới: Phát xít Nhật đầu hàng
Đồng Minh, các nước đế quốc mượn danh
nghĩa Đồng Minh muốn tiến vào nước ta, nhà cầm quyền Pháp cũng muốn quay lại nước ta với luận điệu nước ta đã từng là thuộc địa của chúng.
- Tình hình trong nước: ngày 19/8/1945 Chính quyền Hà Nội về tay nhân dân.
V-J Day (viết tắt của chữ Victory over Japan Day) là ngày cả thế giới ăn mừng
sự kiện phát xít Nhật đầu hành đồng minh 15 tháng 8 năm 1945 Và trong cuộc diễu hành tại Time Square, New York, Alfred Eisenstaedt đã chụp được một khoảnh khắc tiêu biểu: anh lính hải quân đã hôn một nữ y tá “Nụ hôn”, tên của bức ảnh đã làm cho người xem cảm nhận được niềm hạnh phúc tột cùng của nhân loại khi được sống trong hòa bình.
Trang 3PhạmThị Thúy Nhài 3
- Ngày 26/8/1945 Bác Hồ
từ chiến khu Việt Bắc về
Hà Nội tại căn nhà số 48
Hàng Ngang, Bác soạn
thảo Tuyên Ngôn Độc Lập.
- Ngày 2/9/1945 tại Quảng
Trường Ba Đình, trước
hàng chục vạn đồng bào,
Bác thay mặt chính phủ
lâm thời nước Việt Nam
dân chủ cộng hòa đọc bản
Tuyên ngôn độc lập khai
sinh ra nước Việt Nam
Trang 4PhạmThị Thúy Nhài 4
2 Đối tượng sáng tác:
Viết cho đồng bào, cả nước và toàn thế
giới nhất là các nước đế quốc muốn lăm
le xâm chiếm Việt Nam.
Lễ tuyên ngôn Độc Lập tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội ngày 2-9-1945
Trang 5PhạmThị Thúy Nhài 5
- Khẳng định quyền độc lập tự do và quyết tâm bảo vệ độc lập tự do của nhân dân
Việt Nam.
- Đập tan luận điệu xảo trá của thực dân Pháp hòng chiếm lại Việt Nam.
- Tranh thủ sự ủng hộ và đồng tình của
nhân dân tiến bộ và của Đồng minh với sự nghiệp CM chính nghĩa của nhân dân ta.
Trang 6PhạmThị Thúy Nhài 6
4 Giá trị về nhiều mặt:
- Lịch sử: Là một văn kiện có giá trị lịch
sử to lớn: xóa bỏ chế độ thực dân
phong kiến, thoát khỏi thân phận thuộc
địa để hòa nhập vào cộng đồng nhân loại với tư cách một nước độc lập, dân chủ, tự do.
- Tư tưởng: kết tinh lý tưởng đấu tranh giải phóng dân tộc và tinh thần yêu
chuộng độc lập tự do.
- Nghệ thuật: là một tác phẩm chính
luận đặc sắc
Trang 7PhạmThị Thúy Nhài 7
II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
Đài kỷ niệm Jefferson Memorial Thomas Jefferson là người viết bản tuyên ngôn độc lập Hoa Kỳ, cũng là tổng thống thứ 3 của Mỹ quốc
* Bố cục: Chia làm 3 đoạn
1 Cơ sở pháp lý của bản TNĐL (đoạn 1)
- Tuyên ngôn độc lập của Mỹ: "Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng"
- Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của
Pháp: "Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi"
- Tuyên ngôn độc lập của Việt Nam: "Tất cả dân tộc trên thế giới sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và
quyền tự do"
Trang 8PhạmThị Thúy Nhài 8
→ Cách đưa ra cơ sở pháp lí có tác dụng:
a Tính chiến đấu: thể hiện chiến thuật "Gậy ông đập lưng ông”, Bác dùng lời lẽ của
người Pháp và Mĩ để đập tan luận điệu của
bọn đế quốc đang âm mưu xâm lược và can thiệp vào nước ta.
b Tính thuyết phục: Bác sử dụng 2 bản
tuyên ngôn đã trở thành chân lí được cả
nhân loại công nhận và Bác muốn đặt cuộc
CM của dân tộc ta ngang hàng với hai cuộc
CM của Mỹ và Pháp, từ đó đương nhiên bản Tuyên ngôn độc lập của ta cũng phải được chấp nhận.
c Tính sáng tạo: "suy rộng ra": vận dụng suy luận một cách hợp lý và tự nhiên.
Trang 9PhạmThị Thúy Nhài 9
2 Cơ sở thực tế của bản tuyên ngôn (đoạn 2)
a Tố cáo tội ác của thực dân Pháp
- Luận điểm 1: Thực dân Pháp lợi dụng lá cờ tự do,
bình đẳng, bác ái để áp bức bóc lột nhân dân ta.
- Bằng chứng hùng hồn:
+ Tố cáo toàn diện và tiêu biểu, đặc biệt xoáy sâu về chính trị và kinh tế: "tuyệt đối không cho nhân dân ta một chút tự do dân chủ nào", "bóc lột dân ta đến tận xương tủy"
+ Nghệ thuật: biện pháp lặp cấu trúc câu, đanh thép, hùng hồn, giọng văn vừa căm hờn, vừa đau xót, câu văn giàu hình ảnh; biện pháp liệt kê, khoa học, hợp lý
-> Lập luận sắc bén, đập tan luận điệu khai hóa Đông Dương của Pháp
Trang 10PhạmThị Thúy Nhài 10
Trang 11PhạmThị Thúy Nhài 11
- Luận điểm 2: bộ mặt hèn nhát, phản
bội của thực dân Pháp.
- Bằng chứng hùng hồn:
+ Pháp đã hai lần dâng nước ta cho
nhật -> hèn nhát.
+ Pháp không chống Nhật mà đàn áp
những người chống Nhật -> phản bội
-> Cách lập luận khéo léo, vạch trần bộ mặt phản bội của thực dân Pháp, tranh thủ sự ủng hộ của Đồng Minh.
Lính lê dương Pháp bị Nhật bắt giữ
Trang 12PhạmThị Thúy Nhài 12
ta:
- Ca ngợi chính nghĩa, lòng nhân ái của đồng bào ta, cứu nhiều người Pháp, bảo vệ tính
mạng và tài sản cho họ .( trong khi Pháp có
hành động tàn bạo)
-> bút pháp tương phản.
- Nhân dân ta giành chính quyền từ tay Nhật.
-> bác bỏ luận điệu của Pháp muốn tái chiếm Việt Nam.
- Thành quả cuộc đấu tranh: đánh đổ thực dân
và phong kiến.
khẳng định tuyên bố thoát ly hẳn quan hệ thực dân với Pháp.
Trang 13PhạmThị Thúy Nhài 13
3 Lời tuyên bố (đoạn 3)
- Cơ sở pháp lý gần nhất: những nguyên tắc dân tộc bình đẳng ở Hội nghị Tê-hê-răng và Cựu Kim Sơn.
- Cơ sở thực tế: một dân tộc đã gan góc
dân tộc đó phải được
-> Điệp cấu trúc: giọng văn hùng hồn, khẳng định chân lý, đề cao chính nghĩa của nhân
dân ta.
Trang 14PhạmThị Thúy Nhài 14
- Tuyên bố: nước Việt Nam:
+ Có quyền hưởng tự do độc lập
+ Sự thật đã tự do độc lập
+ Sẵn sàng đem tất cả…để giữ vững.
-> Lập luận tăng tiến làm cho lời tuyên bố trở nên mạnh mẽ, đanh thép, hùng hồn.
Trang 15PhạmThị Thúy Nhài 15
III Ghi nhớ: SGK
TNĐL là một văn kiện lịch sử tuyên bố` trước
quốc dân đồng bào và thế giới về việc chấm dứt chế độ thực dân phong kiến ở nước ta, đánh dấu
kỉ nguyên độc lập tự do của nước Việt Nam mới
Tác phẩm là một áng văn chính luận mẫu mực: lập luận chặt chẽ, lí lẽ đanh thép, ngôn ngữ hung hồn, vừa tố cáo mạnh mẽ tội ác của thực dân Pháp,
ngăn chặn âm mưu tái chiếm nước ta của các thế lực thù địch và các phe nhóm cơ hội quốc tế, vừa bộc lộ tình cảm yêu nước thương dân và khát
vọng độc lập tự do cháy bỏng của tác giả và toàn dân tộc
