giáo án ngữ văn 8 tuần 15

* Tích hợp lồng ghép tư tưởng Hồ Chí Minh: Liên hệ với bản lĩnh Hồ Chí Minh trong thời gian bị tù đầy ở nhà ngục của Tưởng Giới Thạch.. Hs đọc lại 2 câu đầu H: Hai câu đầu em thấy đựợc k

Tuần 15 Ngày soạn:

Tiết 58 Ngày dạy:

Văn bản :

ĐỌC THÊM: VÀO NHÀ NGỤC QUẢNG ĐÔNG CẢM TÁC

(Phan Bội Châu)

I/ Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức: Giúp HS:

- Khí phách kiên cường, phong thái ung dung của nhà chí sĩ yêu nước Phan Bội Châu trong hoàn cảch ngục tù

- Cảm hứng hào hùng, lãng mạn giọng thơ mạnh mẽ, khoáng đạt được thể hiện trong bài thơ

2.Kĩ năng:

- Đọc- hiểu văn bản thể thất ngôn bát cú Đường luật

- Cảm nhận được giọng điệu hình ảnh trong bài thơ

* Tích hợp lồng ghép tư tưởng Hồ Chí Minh: Liên hệ với bản lĩnh Hồ Chí Minh trong thời gian bị tù đầy

ở nhà ngục của Tưởng Giới Thạch

3 Thái độ:

- Giáo dục tinh thần yêu nước cho Hs

II/ Chuẩn bị:

GV: Soạn bài giảng + bảng phụ về 1 bài thơ

HS : Học thuộc 1 bài thơ + soạn tốt yêu cầu ở SGK

III/ Tiến trình tổ chức các hoạt động:

Hoạt động 1: Khởi động.

1 Ổn định:

2 Bài cũ:

3 Bài mới:

Hoạt động 2: Hướng dẫn đọc- hiểu văn bản.

GV hướng dẫn học sinh đọc chú thích về tác giả- tác

phẩm

H: Hãy tóm tắt và cho biết đôi nét về tác giả- tác

phẩm ?

GV đưa bảng phụ có ghi bài thơ

GV gọi học sinh đọc tác phẩm: giọng hào hùng,

vang, to

HS, giáo viên nhận xét cách đọc

Chú thích để lại khi phân tích cho HS tìm hiểu sau

H: Xác định thể thơ và nêu đặc điểm thể thơ?

Hs đọc lại 2 câu đầu

H: Hai câu đầu em thấy đựợc khí phách và phong

thái của nhà chí sĩ khi rơi vào tù ngục ntn?

H: Hãy tìm từ ngữ đáng chú ý để làm rõ?

H: Nhận xét về giọng điệu ở câu thơ?

Sử dụng kỹ thuật động não

H: Qua đây em có nhận xét gì về người tù?

I §äc - hiÓu kh¸i qu¸t:

1 Tác giả- Tác phẩm :

2 §äc- Chó thÝch

3 Thể thơ: Thất ngôn bát cú ĐL

II §äc - HiÓu chi tiÕt:

1 Hai câu dề:

- Điệp từ: vẫn-> Không có gì khác biệt so với trước

- Hào kiệt, phong lưu

-> Vừa ngang tàng, bất khuất vừa ung dung, đường hoàng

- Giọng đùa cợt

- Chạy mỏi chân: tạm nghỉ ngơi

=> Tinh thần tự giác, ý thức được và vượt lên trên hoàn cảnh, cao hơn hoàn cảnh

2 Hai câu thực:

- Khách không nhà- người có tội, trong bốn biển-

H: Em thấy giọng điệu hai câu này có gì thay đổi với

hai câu trên? Vì sao?

H: Từ đã, lại có nghĩa là gì?

H: Lời tâm sự ở đây có ý nghĩa ntn?

H: Khi tác giả nói lên nỗi khổ của mình có phải để

than thân không?

Đằng sau tình cảnh bi kịch của cụ là tấn bi kịch

của cả đất nước

Hs đọc lại 2 câu tiếp

H: Hãy giải nghĩa từ bủa tay, kinh tế?

H: Em hiểu thế nào về câu 5-6? Từ ngữ đối lập ở đây

là gì?

H: Lối nói khoa trương có tác dụng nêu bật hình ảnh

người tù ntn?

Hs đọc lại 2 câu kết

H: Hai câu kết có ý nghĩa gì? NT sử dụng?

H: Hãy tìm những câu ca dao, tục ngữ có ý nghĩa như

trên?

Tích hợp lồng ghép tư tưởng Hồ Chí Minh: Liên

hệ với bản lĩnh Hồ Chí Minh trong thời gian bị tù

đầy ở nhà ngục của Tưởng Giới Thạch.

Hoạt động 3: Hướng dẫn tổng kết

H: Hãy khái quát nghệ thuật, Từ đó rút ra nội dung gì

của văn bản?

GV gọi học sinh đọc ghi nhớ SGK

Hoạt động 4:Hướng dẫn luyÖn tËp

GV hưíng dÉn häc sinh lµm bµi luyÖn tËp

- đã, lại: Tăng cấp hoàn cảnh thực của khách tù ->Nỗi đau của cụ là nỗi đau đất nước

3 Hai câu luận:

- bủa tay- mở miệng, ôm chặt- cười tan, bồ kinh tế- cuộc oán thù

- Giọng hào sảng, khí khái, cách nói khoa trương -> Khát vọng, ý chí quyết tâm mạnh mẽ

4 Hai câu kết

- NT: Lặp từ: còn: tự nhủ thầm, tự an ủi, động viên -> Tư thế hiên ngang, coi thường tù ngục Ý chí thép gang còn sống còn chiến đấu còn tin vào sự nghiệp của mình

III Tæng kÕt.

1 Nghệ thuật:

- Xây dựng hình tượng nghệ thuật có tính chất đa nghĩa,

Sử dụng bút pháp lãng mạn, thể hiện khẩu khí ngang tàng, ngạo nghễ và giọng điệu hào hùng

- Sử dụng thủ pháp đối lập, nét bút khoa trương

2 Nội dung: Ghi nhí: SGK

3 Ý nghĩa:Nhà tù của đế quốc thực dân không thể khuất phục ý chí, nghị lực và niềm tin lí tưởng của người chí sĩ cách mạng

IV LuyÖn tËp:

- Ôn lại kiến thức về thể thơ thất ngôn bát cú

Hoạt động 4: Củng cố - Hướng dẫn tự học:

H: Cảm nhận của em về giọng điệu + nội dung của bài thơ trên ?

+ Học bài

+ Học thuộc bài thơ + học bài giảng + Soạn tốt : “Đập đá ở Côn Lôn”

* Rút kinh nghiệm:

Tuần 15 Ngày soạn:

Tiết 57 Ngày dạy:

Văn bản : ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN

( Phan Châu Trinh )

I/ Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức: Giúp HS:

- Sự mở rộng kiến thức về văn học cách mạng đầu thế kỉ XX

- Chí khí lẫm liệt phong thái đàng hoàng của nhà chí sĩ yêu nước Phan Châu Trinh

- Cảm hứng hào hùng, lãng mạn được thể hiện trong bài thơ

2 Kĩ năng:

- Đọc- hiểu văn bản thơ văn yêu nước viết theo thể thất ngôn bát cú Đường luật

- Phân tích được vẻ đẹp hình tượng nhân vật trữ tình trong bài thơ

- Cảm nhận được giọng điệu hình ảnh trong bài thơ

* Tích hợp lồng ghép tư tưởng Hồ Chí Minh: Liên hệ với bản lĩnh Hồ Chí Minh trong thời gian bị tù đầy

ở nhà ngục của Tưởng Giới Thạch

3 Thái độ:

- Giáo dục tinh thần yêu nước cho Hs

II/ Chuẩn bị:

GV: Soạn bài giảng + bảng phụ về 1 bài thơ

HS : Học thuộc 1 bài thơ + soạn tốt yêu cầu ở SGK

III/ Tiến trình tổ chức các hoạt động:

Hoạt động 1: Khởi động.

1 Ổn định:

2 Bài cũ:

H: Đọc thuộc lòng bài thơ “Cảm tác vào nhà ngục Quảng Đông” và nêu cảm nhận của em sau khi học bài thơ

3 Bài mới:

Hoạt động 2: Hướng dẫn đọc- hiểu văn bản.

GV hướng dẫn học sinh đọc chú thích về tác

giả-tác phẩm

H: Hãy tóm tắt sự nghiệp sáng tác và cho biết đôi

nét về tác giả- tác phẩm ?

GV đưa bảng phụ có ghi bài thơ

GV gọi học sinh đọc tác phẩm: giọng phấn chấn,

tự tin, nhịp 4/3

GV gọi học sinh đọc chú thích SGK

Chú thích :Lừng lẫy , sành sỏi , dạ son

GV giải thích thêm

H: Xác định thể thơ và nêu đặc điểm thể thơ?

Hs đọc lại 2 câu đầu

H: Có thể đặt tiêu đề cho 2 câu này ntn?

H: Em có biết câu thơ, câu ca dao nào nói về trí

làm trai?

I Đọc - hiểu khái quát:

1 Tác giả- Tác phẩm :

- Phan ChâuTrinh(1872-1926)

- Hiệu Tây Hồ ( Hi Mã )- quê Tam Kỳ – Quảng Nam

- Có tài văn chương, biện luận

- Là nhà yêu nước lớn có tư tưởng dân chủ sớm nhất VN

- Tác phẩm làm lúc bị đày khổ sai ở Côn Đảo.

2 Đọc- Chú thích

3 Thể thơ: Thất ngôn bát cú ĐL

II Đọc - Hiểu chi tiết:

1 Hai câu đề:

- NT: Phóng đại, đa nghĩa

- Đứng giữa: đường hoàng

- Lừng lẫy: ngạo nghễ, lẫm liệt

( Nguyễn Đình Chiểu)

- làm trai đứng ở trong trời đất

Phải có danh gì với núi sông

H: Từ lừng lẫy nghĩa là gì? Từ ngữ này có tác

dụng gì?

H: Câu mở đầu gợi lên vẻ đẹp nào của người tù

Đó là một thế đứng ntn?

H: Khẩu khí của 2 câu thơ có gì giống và khác với

2 câu đầu của văn bản vừa học?

HS đọc khổ thơ tiếp

H: Em hãy hình dung công việc đập đá của người

tù? Đó là công việc ntn? NT của hai câu thực?

H: Vậy em thấy hình ảnh người tù hiện lên ntn ở

những câu thơ đầu?

HS đọc khổ thơ tiếp

H: Em có nhận xét gì về giọng điệu hai câu luận?

H: Phép đối được thể hiẹn qua từ ngữ nào? Tác

dụng?

H: Em hiểu son sắt, mưa nắng nghĩa là gì?

H: Hai câu kết thể hiện ý thức sâu sắc của cụ PCT

về vấn đề gì?

H: Từ vá trời ý nói điều gì?

H: Xét về vị trí cá nhân trong xã hội em thấy tác

giả là người ntn qua từ con con?

H: Khái quát nội dung của bốn câu cuối? Cách kết

thúc có gì gần với bài Cảm tác ?

- Đều là cảm thán tả thái độ thách thức, ngạo

nghễ.

Tích hợp lồng ghép tư tưởng Hồ Chí Minh:

Liên hệ với bản lĩnh Hồ Chí Minh trong thời

gian bị tù đầy ở nhà ngục của Tưởng Giới

Thạch.

Hoạt động 3: Hướng dẫn tổng kết

H: Hãy khái quát nghệ thuật, Từ đó rút ra nội

dung gì của văn bản?

GV gọi học sinh đọc ghi nhớ SGK

Gv sử dụng kỹ thuật động não:

H: Hãy so sánh với văn bản: Vào nhà ngục

Quảng Đông cảm tác?

Hoạt động 4:Hướng dẫn luyện tập

GV hướng dẫn học sinh làm bài luyện tập

-> Vẻ đẹp hùng tráng, khôi vĩ

- Giọng oai linh, hùng tráng

2 Hai câu thực:

- Xách búa- Ra tay: mạnh mẽ

- Năm bảy đống- mấy trăm hòn -> tư thế ngạo nghễ vươn cao ngang tầm vũ trụ Biến lao động khổ sai thành chinh phục Bức tượng đài uy nghi về người anh hùng

3 Hai câu luận:

- Giọng thơ ngang tàng

- NT: Phép đối: “Tháng ngày- nắng mưa, thân sành sỏi- dạ sắt son, bao quản- càng bền”

-> Càng khó khăn càng bề chí, càng gian khổ càng son sắt một lòng

4 Hai câu kết:

- vá trời: liên tưởng, sự nghiệp lớn

- con con: đức khiêm nhường

=> Lớn lao đẹp đẽ ở đức khiêm nhường của người chí

sĩ cách mạng lại giữ vẻ đẹp lẫm liệt ngang tàng của

“những kẻ vá trời”

III Tổng kết.

1- NT: Đối , khẩu khí ngang tàng của người anh hùng không chịu khuất phục trong cảnh tù đày- xem thường gian khổ , giữ vững niềm tin - ý chí sắt son

2 Nội dung: Ghi nhớ: SGK.

IV Luyện tập:

Cảm nhận của em về vẻ đẹp hào hùng , lãng mạn của hình tượng nhà nho yêu nước và cách mạng đầu thế kỷ XX

Hoạt động 4: Củng cố :

- Củng cố

H: Cảm nhận của em về giọng điệu + nội dung của bài thơ trên ?

- Hướng dẫn tự học

+ Học bài

+ Học thuộc bài thơ + học bài giảng + Soạn tốt : “Ôn luyện về dấu câu”

Tuần 15 Ngày soạn:

Tiết 59 Ngày dạy:

Tiếng Việt : ÔN LUYỆN VỀ DẤU CÂU

I/ Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức: Giúp HS:

- Hệ thống các dấu câu và công dụng của chúng trong hoạt động giao tiếp

- Việc phối hợp sử dụng các dấu câu hợp lí tạo nên hiệu quả cho văn bản; ngược lại sử dụng dấu câu sai có thể làm cho người đọc không hiểu hoặc hiểu sai ý người viết định diễn đạt

2 Kĩ năng:

- Vận dụng kiến thức về dấu câu trong uqá trình đọc- hiểu và tạo lập văn bản

- Nhận biết và sửa các lỗi về dấu câu

3 Thái độ:

- Giáo dục việc sử dụng dấu câu cho Hs

II/ Chuẩn bị:

GV: Soạn bài Tài liệu chuẩn kiến thức

HS : Soạn bài

III/ Tiến trình tổ chức các hoạt động:

Hoạt động 1: Khởi động.

1 Ổn định:

2 Bài cũ: Lồng vào tiết học

3 Bài mới

Hoạt động 2: Hướng dẫn ôn luyện

I Hệ thống các loại dấu câu

- Học sinh tổng kết lại các dấu câu công dụng- cho sẵn ví dụ ( Đã học : 6, 7, 8 )

- Học sinh chuẩn bị sẵn ở nhà điền sẵn nội dung chính xác theo mẫu -> lên lớp trình bày lại

2 Dấu chấm hỏi

3 Dấu chấm than

4 Dấu phảy

- Dùng để kết thúc câu trần thuật

- Dùng để kết thúc câu nghi vấn

- Dùng để kết thúc câu cầu khiến hoặc câu cảm thán

- Dùng để phân cách các thành phần và các bộ phận của câu

7 5 Dấu chấm lửng

6 Dấu chấm phảy

7 Dấu gạch ngang

8 Dấu gạch nối

- Biểu thị bộ phận chưa liệt kê hết

- Biểu thị lời nói ngập ngừng, ngắt quãng

- Làm giãn nhịp câu văn, hài hước, dí dỏm

- Đánh dấu danh gíơi giữa các vế của một câu ghép có cấu tạo phức tạp

- Đánh dấu danh gíơi giữa các bộ phận trong một phép liệt

kê phức tạp

- Đánh dấu bộ phận giải thích, chú thích trong câu

- Đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật

- Biểu thị sự liệt kê

- Nối các từ nằm trong một liên danh

- Nối các tiếng trong một từ phiên âm không phải dấu

câu

8 9 Dấu ngoặc đơn

10 Dấu hai chấm

- Đánh dấu phần có chức năng chú thích

- Báo trước phần bổ sung, giải thích, thuyết minh cho phần trước đó

- Báo trước lời dẫn trực tiếp hoặc lời đối thoại

trong câu văn.

II/ Các lỗi thường gặp về dấu câu

- Tổ chức học sinh sửa theo nhóm (4 tổ , 4 bài )

- Đại diện nhóm trình bày - Học sinh nhận xét - bổ sung

- GV chốt lại vấn đề Tổng kết các lỗi thường gặp - cần tránh về dấu câu

Bài 1 Thiếu dấu ngắt câu khi câu kết thúc

Sửa : xúc động Trong xã hội cũ

Bài 2 Dùng dấu ngắt câu khi câu chưa kết thúc.

Sửa : học ở trường này , ông là học sinh

Bài 3 Thiếu dấu thích hợp để tách các bộ phận cần thiết.

Sửa :Cam, quýt, bưởi, xoài là đặc sản của vùng này

Bài 4 Lẫn lộn công dụng của dấu câu.

Sửa : bắt đầu từ đâu Anh có thể cho tôi một lời khuyên không ? Đừng bỏ tôi

- HS đọc lại ghi nhớ To, rõ, chậm

* Ghi nhớ : SGK /151.

III/ Luyện tập

Bài 1: Điền dấu câu thích hợp vào dấu ngoặc đơn:

Điền dấu câu thích hợp vào dấu ( )

Con chó cái nằm ở gậm phảm bỗng chốc vẫy đuôi rối rít (, ) tỏ ra dáng bộ vui mừng (.)

Anh Dậu lử thử từ cổng tiến vào với cả vẻ mặt xanh ngắt và buồn rứt như kẻ sắp bị tù tội( )

Cái Tí(, ) thằng Dần cùng vỗ tay reo(:)

( -) A(! )Thầy về (! ) A (! ) Thầy đã về (! )

Mặc kệ chúng nó (, ) anh chàng ốm yếu im lặng dựa gậy lên tấm phên cửa (, ) nặng nhọc chống tay vào gối

và bước lên thềm ( ) Rồi lảo đảo đi đến cạnh phản (, ) anh ta lăn kềnh trên chiếc chiếu rách ( )

Ngoài đình (, ) mõ đập chan chát (, ) trống cái đánh thùng thùng (, ) tù và thổi như ếch kêu ( )

Chị Dậu ôm con vào ngồi bên phản ( ,) sờ tay vào trán chồng và sẽ sàng hỏi (: )

( -) Thế nào ( ?) Thầy em có mệt lắm không (? ) Sao chậm về thế ( ?) Trán đã nóng lên đây mà (!)

Bài 2 : Phát hiện lỗi và sửa lại.

a) Sao mãi tới giờ anh mới về? Mẹ ở nhà chò anh mãi.Mẹ dặn là anh chiều nay

b) Từ xưa, trong cuộc sống xuất, nhân dân yêu thương, giúp đỡ khổ Vì vậy, có “ lá rách”

c) Mặc dù đã năm tháng , nhưng học sinh

Bài 3: Viết đoạn văn có sử dụng một số loại dấu câu vừa học? ( Nếu còn thời gian)

Hoạt động 3: Củng cố - Dặn dò:

Em đã được học bao nhiêu loại dấu câu ? Nêu những lỗi thường gặp về dấu câu ?

Học bài tốt - chú ý vận dụng tốt dấu câu trong khi viết

Soạn tốt : Ôn tập tiếng việt